장음표시 사용
101쪽
cuniam, faciens4lli scire,ut retrouendat rem empta,tunc a tempore mors emptor tenetur pro rata temporis fructiis restituere una cum re Nau.c. 7. 1 7 a His stantibus nunc uidendum est quando contractus de retrouendendo eri e Nisa hbaa; i. ullus, licitus. Pro quo est aduertendum plura requiri,&primo, ut cotraheano, eo vi is tes non habeant animum simulatu,ita ut emptor potius vellet mutuare, qua νών is pisa emere,& uenditor potius pignorare,qua uendere sed emptor saltem habeata νὰ γνώoe verz,ia principaliter animum emendi. ita tenet Alex de Ales,3 .parte Auget. A..d, o si Rosel Raim v. Universitas Theologorum, Canoni itarum,& noranter di-
,- - i principaliter quia secundario, minus principaliter, potest habere animum, ut res empta redimatur,quando scilicet non emeret sponte sed rogatus, ut seruiat amico, qui ut vendat,necesse habet,ut creditori suo respondeat, cuhac tamen intentione,ut si uenerit ad meliorem fortunam,rem suam recuperet, emptor hac sp ut redimatur,emit, tamen pro tunc vere emit, aliter esese suspicio usurae. Nauar.cap.7 nu. 248. secundo,quod non fiat pactum,ut redemptio fiat auiori pretio,quam emptio facta suit, cap. illo vos,de pignoribus, quia tegulariter fieri no potest sine vitio, sutiae, nisi in alio uibus casibus, est quando emens intendit rem meliorare,tunc potest pacisci, ut uenditor quando vult redimere, teneatur soluere melioramentum, expensas factas Exemplum,Titius emit possessionem sterilem cum pacto retrouendendi,quam intendit colere, plantare,potest ponere in contractu,ut tempore redemptionis detur sibi tantum plua, quanium possessio facta est utilior ex illo melioramento ad iudicium boni viti,4 Dixi ex illo melioramento quia si possessio facta esset utilior alia uia,non tenere tur redimens dare illud plus: verbi gratia,quando Titius emit possessione centum aureis,tunc temporis,tanti ualebat iusto pretio: postea ex aliquo accidenti fortuito post tres,aut quattuor annos alterata sunt pretia rerum, siue comuniter, siue in illis pertinentiis, ubi erat possessio,vel eaedem arbores,uuae erant in dicta possessione creverunta propter quod possessio postea plus ualet absq; aliquo beneficio,melioramento,aut industria a dicto Titio praestito,tunc Tr-tius non potest petere tale augmentum, sed tantum , quantum soluit. Aliud exemplum, Marcellus emit domum dirutam , uel minantem ruinam, in qua non posset habitari,nisi repararetur, potet pacisci,ut illud, quod expendetur in reparatione, sibi detur ultra pretium solutum. Alius casus est, ratione fructuum pendentium,tune,&eo casu emptor potest accipere tanto plus tempore redemptionis,quanti ualent fiuctiis penden tes, qui inueniuntur,quando possessio redimitur Exemplum, Marcellus emit vineam a Petro mense Octobris,cum pacto retroueciendi, postea Petrus vult illam redimere de mense Augusti,tenetur soluere tantum plus, quanti ualeni fluctus pendentes. Tertio,quod uenditor possit redimere quando vult,ita quod remaneat ei sacultas libera redimendi,seu afflantandi quandocunque,alias pactum esset iniustum regulariter loquendo. Abbas,in cap.ad nostram, empl. uend. c. illo vos,de pignoribus. Dixi regulariter quia in aliquibus casibus pactum hoc potest coarctari, potest enim quandoque fieri pactum redimendi usque ad tempus determina tum,quo transacto res uendita remaneat tremedibilis, dummodo non fiat in fraudem uenditoris Exemplum, Petrus emit agrum a Marcello cu hoc pactos ut possit illud redimere ante ites annos,quibus elapsis non amplius redimercpossit: si hoc pactu ponitu bona fide,ut cogitet, ii imulum habeat venditor de redimendo, quia iam emptor ut complaceret amico,emerat:&Pret tu non est minus ivlto,tunc licitum ertulli vero ponitur tale pactum,quia emptor co gnat Diyiligo by OO
102쪽
circa contractus de retrouendendo. I
gitai veladitoris imputentiam, non poterit infra tale tempus redimere esset fraus, Dideo illicitu ,rnaxune si emit minus ullo pretio ordinario, ratione talis pacti,quod facit rem valere minus, ut dicetur nunci sedi contractus tulit Metur,debet suppleri iustum pretium in casu , quo ager effceretur irredimi-
Licebit quoque ponere pactum , ut nou possit redimi ante quinque,aut fratannos, si fiat bonande alias non,putaqi ia vult meliora se,&impugnare agru, Ninterim tui effectu illius melioramenti Nauar quo supra Extra hos casus non licet pactum tale coarctatum in contractu ponere.
Quarto,licet hoc pactum diminuat de pretio, itaque iuste polst,efidi mi inoris,quam fine hoc pacto,argu.l uindi partem fr. de contrah.empl.tamen pre Pactvi indo,otium non debet esse minus ulto. Sed quaeritur, quantum possit minui iuile de proiae. d. .A. pretio ex contemplatione huius pacti. Respondetur secundum Canoniilas, si ,αι- me a Quarta pars Exemplum domus qui regulariter valet ducentos aureos ponet γὰiis. iuste vendi cu hoc pacto retrouendendi pro ducatis centu quinquaginta,ut si venderetur minus,esset peccatum iniustitiae, unde emens teneretur ad iustum reducere pretium,& sic contractus sultificaretur. Et si quaeratur,quanto tempore durat hoc pactum redimendi, ita quod eo transacto res vendita non possit amplius redimipi espondetur,qubd spatio triginta annorum praescribitur hoc pactum, ita me ictoisque elapsis triginta annis,non amplius est locus assancationi. ct.l. t. depa -- ra. ctis inter emptorem. venditorem Iason Dec. in l.petens, C de pare inter seris fori empl.& uendit.Verum si res fuit uendita minoris,contemplatione talis pacti, praescripto tempore,& re non redempta,emptor tenetur supplere iustum pretium,idet tantum,quanti pluris vendita esset sine tali pacto. Haec regula depraescriptione non habet lotum inemptione annuorum censuum, reddituum, in quibus hoc pactum de redimendo nunquam prascribitur,secundum bullam Nicolai .ut dicetur infra. Quinto, ere cum pacto retro uendendi,&postea Iocare venditori rem emptam, licitum erit,si fiat bona fide,& sine fraude,quia sicut poteli huicivel illi,ita venditori locare Fraus esset quando emptor non intenderet emere,nisi ad hunc finem. Et quando commodum, cincommodum pertineret solum ad veniscitorem rem venditam conducentem, saluo aD fictu emptori Et quando emptor vellet, ut venditor teneatur rem venditam conducere. Et quando venditor conducens rem,non posset se a conductione Iiberare quando vellet: tunc
huiusmodi acta essent illicita, in fraudem
103쪽
Quae continentur in hocmet octauo capit lo circa contractus Censuales.
O teria, admonetur. Declaratur quid sitonsus tructuarius,quiamum us,res uuiuW, eonsignatiuus . .
3 Demonstratur disse tia intercensum reseruatiuu. eon μαμμη mitur quid sit Census reabs,σquid pers)ηalis. Docetur quidsit Census temporaneus,quid vitalicias, reditabili , irredimibitis,σponitureorum disserentia. Disputatu si potestrenuitui aliquis Cessus de novoline vitis usurae. Docetur,onsum vitalierumsecuia me vitio surae emi posse. verum iniustitia in eo ea re posset, quando permittatur. Probatur non posse emi Censum ad tempus determinatum me aratur/euM posse emi censum redimibilem, dummod concumrant conditiones a summis Fontificibur di .iro deitatur Bulla Meola Vfactasve censibus in hoc Regno. II Recitatu Bulla At Vfactasve Censibus,quae est tene is ubique is
eorum praetraquam in hoc Rano. 2 Narrantur eonditiones, quae in eontracturansuavi reqviruMurseo
dum Tinas, urtisi V Callatim. I Narrantur eonditiones,quae appositaesunt inausiam Vno Cobur. I Narratur codones,q posita flunt in Bulla uociti R. in bo Regno. Is Narrantur eonditiones, Buta Gregori,nm pro D in Sicilia vitra
Farum eo mando illam NicotaVI Examinatur quibus modis vitiaripas primaeonditio Bulla me lai V. Vnde erantractus reddatur illaeitus, usurarius. I Deelaratu seeunda, tertia e ditio Bulla predicta. I Declara ν quarta eoAditio praedicta Bulla, colligunturqusdam eorollaria, notationes. rs Examinatur quoddam dubium Marius teneatur vitra usuras perceptas,restituere ellia interesse passum. Dilante, ustrabocis crum factum ex pecunia usuraris,ubi narrantur plure opiniones.sto Tractatur aliud dubium fan omnia bona surari simi obligata ad restithtimem,an non,ubi pulchris distinctionibus veritas aperitur.
104쪽
Εnsus dieitur a censendo, idest aestimando plures habet sienifieationes sed quantum ad nostrum propositum spectat , vocatue hoc nomine annuus redditus: ut scias eius definitionem , sic describit ut a Soto lib.6 de Iuli. Ω iu.q. .art. 3. Census est ius peteipiendi pensionem, siue indecunia,siue se tructibus, de te utili alterius. Dixi ius idest acultas, potestas,iusta tamen.& legitima. Quae autem conditiones requiruntur ad esse iustam, legiti nam, inferius dicetur. Dixi pensionem idest censum,seu par. xem fructuum, siue census sit pecuniarius, siue fructuarius; Dixi de re utili idest tua fera,quia in te, quae non est Luctifera,non potest constitui vetus celas,sicut nec suctas percipi possunt ex re,quivsu cosumitur,aut distrahitur ut dictum est supra, α habetur , constituit. Initi t. de usustuet. Dixit alterius ciuia exigens censum non habet dominium super recensui obligata, sed tantulus ad percipiendum centum. x Census quantum pertinet ad nostrum ptopositum est duplex scilicet, suse e sis, cauatius,idest quando exigitur in fructibus,puta in tritico, vino,& similibus: i. . . di pecuriatius, idest quando exigitur in pecunia: uterque est duplex, scilicet
certus, incertus.Certus est quando fit obligatio soluendi certam, determinatam pecuniarum quantitarem,aut determinata quantitatem fructuum I p ta decem,aut quindecim modios frumenti Incertus in quando fit obligatios luendi tertiam,aut quartam partem fructuum,exfundo obligato percipiendorum fluctuum,aut pecuniarum. Item census est quoque duplex,scilicet reservativus, consignatiuus. R seruatiuus dicitur,quado quisci, era alteri rem suam transerendo domniumrietum, utile,siue donando siue vendendo,sciuata aniensibi annua pensione super illa. Solus quo supra; ad hoc facit textus lolfin C.de rerum permutatione, clos super ca constitutus, de religio. domi. Exemplum, Marcellus vendit domum millς aureis , quae realiter non accipit, sed pro illisub per dicta domo imponit censum sexaginta aureorum singulis annis soluendorum.Aliud exemplum, trus vendit domum ualentem mille, pro quingeniis cum onere, ut emptor reneatur oluere quadraginta aureos censuales singulis annis, cumpadio,vt emensio sit eos extinguere pio aliis quingentis, quando uoluerit . AI: ud exemplum , Marcellus donat Petro praedium, res ei uando sbi .ut Petrus singulis annis teneatur fibi soluere mensuras decem tritici, sex dolia vini. In omnibus his contractious,& similibus transfertur donunium, omne ius rei tradita in emptorem,seu donatarium,reseruato solum iure exigendi pension.
ipsi venditori,seu donanti,4 sic de aliis dicendum. Census confignatiuus dicitur,quando quis teletis directo, villi dominiore um tuarum,idest dictis suis bonis, eoruin via , consignat alteri certa peninsonem , aut per viam donationis,aut uenditionis,quam obligatur singulis annis soluere Exemplum, Marcellus indiget centum aureis, habet domum, Ientem ducentis,quam nollet alienare, vendit octo aureos annui census, producetis centu,quibus supponit ipsam domu,cum pacto se absoluendi in illo,on voluerit. In hoc cotractu co sigilat cessus annuus ocio ducatoru suP domo, Robligatur quoad censumam cu reietione recti, rutilis dui ipsius domus.
105쪽
ged hic quaertar. Si quis uere veridide it domum aut possessionem siqua rex,
de qua non recipit pecuniam manualiter, sed de ea constituetam censum super re vendo;quomodo uocabitur hic censusὶ Respondeo, iste contractus dupliciter fieri potirimo aestimabitur possessio,quanti ualere potest,deinde ponetur super ea septein,uel octoaurei census pro quolibet centenario, iuxta ualorem pretifestimati, ac denique alienabitur emptori cum onere dicti census, cum hae facultate , ut possit illum redimere, Masstancare quandocunque prodicto pretio aestimato &hoc modo uocabitur census reseruatiuus. Secundo fiet uenditio ubera pro tanto pretio,quod uenditor confitebitur rece pisse;dein laeodem co textu, venditor ex eodem pretio,emat censum anninam, . tot pro centenaris, cui bmittet, obligabit dictam rem alienatam , aEmptoris bom tu debitur, cum potestate astraneandi,& Itaque in hac stipulatione erunt duo contractus, unus uenditionis rei stabilis, alter empti eis census super dicta re, hoc modo uocabitur census consignaturiis. Disserunt isti duo census, s co signa tinus, restiuatiuus in hoc videlicet, nun .istii vado aliq yi Ieseruat pensionem super re, quam a laena t. fiue per donationem . . . . Dueem uenditionem tenso illa non debet excedere ualorem suctuum,quos
...cisari. 'mino, coNigara centiri se putari ponitur census sum possessione reddete adre . - - - em se pro centenariis, non debet poni census,ut octor I res obligata .,-- cenia in domus,census non debet esse nator simplici locatione, idestpretio,
quo locaretur. In quibus taxationibus dicti census reseruatiui regulariter loquendo,obseruanda est regula censuum emphyleuticorum, uocationum, qui secundum valorem fructuum comunium taxari solent, quos reddere possunt res locatae, ad emphyleusim datae.Dixi regillariter loquendo inqui- sdam enim rebus particulatibus, hec regula non obseruatur; sed habe iurvespectus ad quaslam alias circunstantias, puta, ficensus reseruatiuus consi metu ν super eretiosa, magna domo, vel luper delitioso pomarro, tunc cet 1iis esse poterit plus quam huiusmodi reddere solent: istae namque res non pos-iunt locari, plusquam ad rationem irrum,aut quattuor pro celenario Vnde Bal fer in 1.fi. fin aute,de bon.quae liber.ait,domus pretiose sunt quodammodo steriles,itaque pIurim ualent,&minoris fluctificant: eodem pacto de poma- re rit,destem is dico. Vnde in huiusmodi, fimilibus rebus, caenius resertiativus mr pom posset magis,qua communiter iocari solent, puta ad rationem quinque vel sex pro centena=io,insim=libus enim non attenditur ualor fructuum,quos reddun , sed commodum ementis, quo ad recognitionem dominii Quadoque
census reseruatiuus deberet esse minor fluctibus,quos res censuata reddit, seu loeatur. Exemplum demolino super uinine, qua uis enim huiusmodi locetur ad ronem duodem mi is et enario, tetimen deductis expens magnis, qus in iilis fiunt,propterinundationum pericula,qus currunt. non reddunt in summa plus,quam lex, uel septem pro centenarro: unde ita deberet esse celas. In aliis veris qua rediiunt fructus communes, Densio esse poterit secundum ualorem fructuum riuos reddunt,quanti . curetur, uel ad Emphyleusim darentur: dit modo detur facultas censuario , ut censum astra reare possit. quando uolireris Pro pretio,quo res appretiata fuerit,nam haec non aliter differunt inter se qua quod conductor soluit pension 'm de re,super qua non habet nec rectum,nectitiis criminilimen phyieula,clere, super qua habet tantum utiIe dominium, λη. C.de iure empli sed censuarius de quo loqu: mur soluit de re,superquam habet rectum , Mutile dominium.e.constitutus,de Religiosidomibus.
. Eis dices,ut dicunt aliqui,quorum opinione sequitur summa Angeliua. θια suam censitando,uel ad emphyleusim dando, vellet quantu pro afficto e uia extis hei esset usura:censualius namque u Itra ceu sum,quem soluit,tene
106쪽
tur emientiatam conseruare,& quamlo opus est, sim sumptibus reparare, etsi pars illius casualiter periret,l x. .de iure emph sed conductor rem locatam nec conseruarrine reparare tenetur. l.Colonus, flocati, nec tenetur de casa fortuito, nisi culpania veniteta itaque censuatius hoc modo solueret plusquaconductor: ideo dicunt isti .quod in costituendis censibus, non debemus attendere ad valorem fructuum, quos reddit resceasuata; sed ad eius valorem currentem ratione quinque pro centenari . Ad hoc respondetur,&primo dico,in hoc casu non posse proprie committi
usura,nisi praesumptiue;sed potius iniustitiam, du cevius este immoderatus, ita ut locus,iuper quo ponitur,eum pati non posset: in hoc non pol dari regula uniformis respectu fructuu propter casus supra recitatos Regula quide uota ocomunis esset, ut credo,quando poneretur ad rationem septem pro centena st/tuemis rario,iuxta valorem rei censualet,& dum res fructificat secunda talem mensura; μοι tunc dicetur pensi ne esse, exigi secundum valorem fructuum comuniuim Ilifautem res quae fructificant plus hoc,ut sunt molendina in aqua,promptuaria ano illege, limitia; non debent censuatalecundum mensura fiuctvu quos reddunt, inolendina enim currunt pericula, ut diat insuper apotheca promptuaria, similia,si habent pretia excessiua,hoc accidet, vel qualitate loci, uestemporis, quae non semper aequaliter sunt ita conditionata, rideo multitia esset,huiusmodi res secundum mensuram quos reddunt censua res promptuaria enim locabuntur pluris in uno anno, quam in alio, propter diuersitatem negotiorum quae current, aut abundantiam rerum quae ibi reponentur, que locati nes,cu non sint continuat,& eiusdem pretii, non debent pro tructibus Comunibus reputari,sed ad iudicium prudentis aritimari. Illi aut dicentu fractus communes,qui continui sunt, aequaliter omni tepore,vel saltem longo tempore exiguntur,ad quorum mensuram census imponi possunt, de quibus est πωγ,verbi gratiareossessio uuaedam a sertili,ad infertile solet coiter tanta fructificare, ideo eiusde tantus ciebet esse census, sic etia dicendum est de domo,quae sine alia circunstantia,scilicet temporis alteratione aut loci qualitate,tanti continue locari solet. Et ad rationem contraria opinionis respondo. tur,ouamuis censuarius ,&emphyleura uideatur soluere plus quam implex conductor,ex eo quia teιietur rem conseruare,&reparare, istud tamen incomodum non et iniuilitia , censuatius enim respectu simplicis conductoris sentit aliud maius commodum, s. rectum dominium,propter quod non potest expe Ii a re censuata, pto usu domini census, quod priuilegium non habet fimples
conductor.l .aedem. Gloea. Idem intellige de emphyleuta. Praeterea, si recto . . .
cata,vel in emphvreusim data,aliquod incrementum pro tempore habuerit,il Iud cedit censuario, quod non accidit conductori, itaque non dicetur iniusti tia, si quandoque soluatur aliquid plus, proreparatione conten plation Iec gnitionis recti, Mutilis domi mi, visentit Bar. l. I. C.de iure emph. Sed quando constituitur census consignatiuus super alioua stabili amn est .
necesse, ut fructus illius rei stabilis adaequent censum,dummodo non sit Ira , . . . . .
di iniuititia in pretio quo einitur censum quod est ualde attendendum s intus quo supra articia. Et siqua ratur,quomodo cognoscenda est iniustitia inemptione census cons latiui. Dicetur inferius, ubi narrabimus uarias Extrauagantes diuersorum 1 ontificum super hoe editas,secundu quod uarie obseruatur in diuos,locis . .. -- Secunda differentia inter censum consignatiuum,di reseruatiuum vii, P cu nis. census reseruatiuus ponatur super aliqua re certa, di sola obligata,tm durabit qcensus quantum durabit res obligataritaque fi dormis super qua positus est,ci ruitur,veLager a Gauae rapitur, uel simile,cenatius liberatur a solutione ce sus.Sed
107쪽
lux Sed in censu eon signatiuo non scidum ligatur: aliqua res certa secundum constitutionem Nicolai v. Greg. XIII. viciacctu sed etiamomura incerta, ut mobilia,&stabilia,pretentia, tusura,acetiam propria persona ideo deficieme illa specia uter obligata,non extinguitur censuS, quia potest recti triacialia bona L& tunc permeat ad heredes, successores in perpetuum,quia tuncoincia eorum bona obnoxia sunt lutioni. ideo haeretas anaequam he editatem acceptent, sibi consulant.
κρῶ - Τ. Tertia differentia est Qui eontinuit censum conseruatiuum,potest sibi resec
e δε α uare rectum dominium super re, ouam tradit cum onere illius cenius, date emptori utile dominium tantum, nec census supeWolutus redimatur ficem do: a nunciua res intelligatur alienata, donec census affrancatus suetit essed incensu co signathio,hoc fieri non potest ratio desumitiu ex diuersa natura in rum censuum, ut ex si pradictis patere poteit Unde valde erraret,qui venderet aliquam domum, vel possessionem,& non recipiens pecuniam de praesenti. faciendo de illa censum confignatiuum, reseruallet sibi tale rectum dominium LMm ut supra dixi, in huiusmodi censibus primo transfertur dominium rea super qua imponi tur census,per realem venditionem,per quam res aliena4uri unde quod res sit alienata, postea reseruet sibi rectum dominium,eli contradictio in contractu , Miniustitia inama,ideo Sci. Census ille consignatiuus pol esse duplex, scilicet reaIis.& personalis. Re Coisse ooUn is erit,dum corulituetur superbonis stabilibus, mobilibus:personalis aute, amisia a d dian Ponetur super ipsa persona sicut enim persena ipsa obligari potest sua ex sponte ad contribuendum tantam quantitatem alicui loco,vel alteri personae ungulis annis,etiam si nihil pollideat, ita etiam illammet actionem alii vendere potest pisterea alicui sibi iniuieui se obligare potest ulli tot pectini ominatim soluere. Potest denique Princeps a suis vasallis aliquod in tu persoriale exigere,quando aliud non povideret, illud idem alteri vendere, ei personas vasallorum obligando, quod potest de vasallodoininus facere,potest etiam ipse de se disponere ulta alias rones adducit Sotus loco supra citato r. I.
ad probandum personam ipsam obligari posse.
Qui census cosignatiuus adhuc duplex est, scilicet temporalis, perpetuus. e/Me, o Temporaus est,quando datur ad uitam hominis,ldest durat, vita durante, Abia, ni vocatur vitalitius: vel est ad tempus,idest ad decem annos determinatus , missa , δὲ simile.PerpnauuSest,quando non solum datur vita durante,sed etian e νώ, tenditur adhaeredes, duccesstites. Coo , , ἡ, Censu pe petuus est quoque duplex,scilicet alius redimibilis , aliua immediaiso, hagis mio u . Redimibilia est,quando ponitur pactum, ut ab ipso debitore redimi
ι, ,, Possis inuito creditore scilicet, quando in contractu constitutuo is census po-D---M; nitur Pactum derctrouendendo,ut debitor se absoluere possit 1 solutione an. nui census , restituto preti quo emptus erat. Irredimibius est quando non por σὰ,-- . teit redima multo Meditor'led quantum ipse dominus census uoluerit, quia μιον. os . non 3PPonitur pactum de retrouendendo.
. . Differt centus redimibilis,ab irredimibili in hoc,quod redimibilis minus valet, quam irredimibilis propter pactum redemptionis: ascdinerentia regulariter currit pro medietate. Exemplum, quinque aui ei annui census perpetui inedimi billis valet centum aureos: si autem erunt redimibilis, va lebunt quinquassinta Glo notabilis in authentica perpetua, de Sacrosanctis Eccles lason in I hia is inperit eicominissum, de legitis primo Dixi regulariter 'uia copia . inopia pecuniarum, potet quandoque currere tale pretium paulo plus vel minus. Dixi etiam regulariter 'uia ut ait Sotus,l. 6. 4e iustitia, iure,q. sartia ad primum assi non solum quantitas census emendi peis
108쪽
di prespiciem est,scilicet, quod sit ad rationem quinque, vel sex pro centenae ..tio detiam lisci uabilitas,rumpe-- , . . se nainque censuri iraedimitatem super cloarum non erit perpetui seue super terris, perpetuis pascuis ,eum domus ruere possit, amitti census, urula plus valet assis positus super terris, quam supet domo. eruntamen in hac specie census uni tormis regula dari non potest in omnibus, pet omnia, sed ut Sotus ait allud erit pretium iustum, quod pro maiori parte temporis currit, communiter obseruatur,sine fraude,autui. i. Quantum ad censum redimibilem, ut sciatur ratio pretii iusti,setuanda esta exiummorum Pontificum,qui super his Marias Extrau ames mestituetum, ut in serius dicetur,ac etiam Pragmaticae Regiae super his edite Quibus deficientibin, seruanda esset lex naturalis, via consuetudo lococum,pet viros an κ
Quaeritu modo, pro dictorum maiori intelligetitia,an census annus simpli
citet emi, vendi polli, Dubium. Respondent quid Theologi , ut Henriciis Quolib. I. q. s. Greg. Arimin. WR o. c. ex Canonida nocentius quos Sotus citat ita. de ἐustitia. ture q. .ar. 3. - ηγιe, distin titione, .sicensuscit ab atmquo conitirurus,licitet potest emi , si auIem resorio .
Et latio eorim est quia in emptume. ωuenditione debet distingui rimam a io ιαν .a merce,ut habeturl l .de contrahaempi quanda autenicetisus est conititurus habet suam rationem mercis in ex consequenti poteli emi. Sed si nouo conitituatur,maxime si hil pecuniatiua,nullam habebit rationem mercis,tunc enim pecunia,alia pecunia emitur. Et si duceretur,census amici rus habuit minicipium quandra fuit nititutus, si autem tunc fuit licitumi conititui, curno erit vincis autem minim neque illummet licebccemere. Responcientiu vi qtarum est unicuique cran statuere certiuna supra bonusvismet viam donatisrus obligandra se dono laniete tantum singiuis anniΩquicensus sic insinutusvriatim potest vendi, quia tunc effectus est merui pari etiam ratione tributi ponta super ciuitate. a Principciem polluat, sed quod ematutinendus de nouo luperbonis alienus conitituetidus,non uidetur licitum. Rese at/σ si Hapc opmione sotus, loco supra citato, multis rationibus, ellit,&s ylv. Uerbo , Vsura,1. . ia:dicit,hos auctores decipi non dignoscentes vhic disterrα mercem a pretio , nam qua ratione .idum emamur redditus antea conitituit ,. diltinguitur pretium merce, quia non emitur pecunia, sed illud ius exigendi,ita dum de nouo coitituitur,ldem ius emitur,quod mercis rationem habM IEt Confirmatutinam quod hoc sit licitum, defiuitum est ab Ecelesia , ut pate permultas Extrauagantes infra recitandas isecundo quaeritur,an census vitalitius,idest ad uitam hominis sit licitus Respondeuir, quamio cotistituitur cenuas ad tempus indeterminatum, pura ad
uitam ementis,aut eius filiorum,aut usq; ad tale tempus, verbi gratia, quando paternam haereditatem habebit aut huiusmodi, tunc licebit, nam , sicut quaepore it fundum suum in empli reusim dare alteri sua uita durante, lae- aeruare sibi annuam pensionem ita econtra potest re sua retenta pensionem Consignate. ipsam ad uitam vendere, sicut quis pote it conducere alicuius Praediumaduitam, fructus percipere ita etiam potest super eodem praedio Mas pecuniarum ad vitam emere , quiae fructus pecunia sitimari possunt, nec ura uitiinmaculabitur,cum dubium set,quam tempore sit vitiurus, quan-rum e fructilum entinor sit precepturusa in quibus eleemptionis . Me ditionis ratio mani sutiatur verum c inderenninatio pendere debet a naritura citiai ac ita a m neeci stadia acidi non a volutat inam decunda Paro. si dice- Dipiligo by OOule
109쪽
D si diceret; census duret, usque ad tempus,quo uxorem ducam,ves limites, ratis ' esset,possetaenini tempucdi ferre tuo modo, uterim censum ex gere. I sit Gnatini est; hie, quod duplex fraus δε suauitas esse Potest in emptio- ne census, scilicet usurat,&iniustitiY, quando enim Hilrre Q- lGiuendi, lis ei mi ausit, numn-um, &tunusmodi; aut uendirui in trulem res Mn ubi
lis , tamen ad terminatum tempus uecundu arbitrium emptoris,qua Posset re tere pecuniam quando uesit.& similia, ut dicetur,uuio illusae nOiI caint,ce aut sic contraneret, ac si mutuasset, sed si uendit ut res,que uendibilis ell, eineti redhibitio non conoeditur, sed uenditur pretio iniquo cini ulti Ila committi- tun vi autem ad euitandum Scyllam,in Charybdim non incidamus,cosi ilatan dum est .cuius vi I aetatis sit emptor,nempe senex,an iuvenis, nam est se z,aut valetuditiatius &eensuvemit ad viram stram, iusta emere poterit m , nori pretio,&ita dicendum, si emitur ad vitam vendi totis,&ratio eli 'quia de
eius 1alute desperatur,sin autem fuerit adolescens,pretium iam a lege taxatum - excedere non debet, Stibi non est lex,obseruari debet consuetudo approbata, uel fiat cum discretione,considerando tempus, quo vivere potest ad iudicium sapietis. Vnde Romaritempore felicis recordat. Dil . quo Ecclesia propter bellum naual indigebat pecunijsudabit tredecim &quindecim pro cenaena
his riO,ad uitam ementi fecundum aetatem,&complexioncin. TCitio quaeritur rimere census ad rempus determinatum sit licitum Respondetur, dubim hoc dupliciter intelligi potest. Primo, quoa ein Ptot ducat in paetum,ut uenditor census teneatur illum reemere pro ali tempore , pura
ab hiac ad decem annos: itaq; eo elapso, possit cogi ad restituendum pretium istutum pro census emptione, & hoci modo est prohibui uin tanquam usus
iarium; pactum enim illud ,aliud significare non vult, ni u mutuare enimni pro decem annis, cum pacto , ut in linei decennii integre relii tuam 4 rinis Ferret et sesuri tot pecunia ingulis annis pro tali usu, nam inam mutuar Umων res meae, talis est diisserentia des e do vult,emptor autem minime: vere censuarriesi realiter emere, ut dictumelia imo quid aliud vociferant tot Extrauagantes, summorum Pontificum,
quam patium hoc prohibere,&condemnare Secundo, dubium hoc intestigipor, v deinptor emat cessim ad deceannos. quot elapio, census extinguaturis uir etitione pretii . quo emptus fuit c& hoc modo dili inguendum est. 4 at censu scierit pecuniarius,aut fructuatius essierit pecuniarius, ait Solus quo supra, non potest emi ccure,nilitanto pretio,quanta es somnium pentionum summa; pura emere censum decem aureorum,per decem annos determinatos a Rodsent emi minoris centum aureorum;qua uenditio parum dii fert a mutuo unae si minu&emerentur, puta per nonagriua,esset seaus vlure,ac si per illud decennium ex mutuo decem plus acciperet Richard.autem quaesito. 8O. tenet hunc contractum valere, quando emens ait initantiam amici pateretur aliquo linteresse, quod est verum. concurrentibus illis conditionibus supra de
latercise recitatis . Sed extra hec non liceret. Si aiHem census erit flucti iaciux aut pentio erit determinata, idest decem mensuras triticia tot dolia vini,vel simile:&ri in eadem ratio curreret,ut de pecuniari dictu eli. Aut eritia determ nata, deli fructus,quos redde . poteris
talis possellio, aut medietatem, vel simila, & tunc licebit, ait Sotus fluum enim hoc modo,cum sint multis periculis subiecti,dubium ell,an emptor exilli plus,uel minus, eo, quod soluit pro tali censu itaque dubius euentus fru-rum Licit contractum hoc modo licitum. Et quoniam huiuimodi contra. enus non videntur multu in practicari, ideo de illis latis.
ario quatiatur,an ceni Perpetu , Mibilis,de quo est murastin Palis
110쪽
palis intentio licitus sin Diciturn, Ταcommanentibus tamen euibuliam eon. ditionibus que in radictaeis uariae sunt, prout uarias constituerunt diuetsi summi pontifices,quas Constitutiones dicemus per ordinem. Prima Constitutio isti Martini v quae habetur in Extrauaganti prima, de emptione,& venditione quae incipit Regiminis, quae ruit faetirpe Concilii Constanti sis,currente Anno Dominici is ut habet in summa Concilio tu. Secunda constitutio fuit Nicolai; qui fuit post Martinum quam Consti, xutionem facit particularare pro Regno Sicilie eitra, vitia Farum,ad instioriam Regis Altionii: sub anno qmini, δε. per quam derogatur generali imsius Martini,quatum ad hoc Regnuin,quae Constitutio ies ta est inter Pracimaucas Regis AIsonsi I. in titulo de Censbux,cuius xenoachialis.
Bullis Nicolai V ver Censibus.
sonsus Dei gratia Rex Aragonum, Siciliae citra x vltra parum 3 - lentiae,m. Vniuersis, di singuli prasinii uim seriem msp cturis, ta ista a praesentibus, quam futuris notum iacim s&msumur 'it Qui hesterno die Sanctissimi Domini Nous Nicos a tinna, prouidentia. Paps; litteras recepimus usuma Bulla plubeat filis sericiscoloris rubio ἡcr feeique more Romane Curie bullatas,non vastatas, neque in aliqua sui patie suspectas, sed omni prorsus vitio,&suspicione carentea, tenosis, o cooti
Nicolaus Episcopus seruus seruorum Dei adsteuram meipMirametes memoriam. Solicitudo pallotalis officii abres nostrat prouidentippuli Minoiiviri finii,ut indemnitati, at statvii spem tulatis populi curs nsisteri ius is
missis,ium moderando vigores per ost syr Sonis remedii, qualitum ex alto nobis permittitur, salubriter contulamus. Sane sicut fid ignorum,eη
relatione didicimus in Regno Sicilis, ac cratis aliis dominiis, breuis ea .gia mi filii Alson si Aragonum , irriusme Siciliς Regis Illust uis. 4nuitisse
citas, damna de ambitionis impronitas morundam oeulos acto in a est Vsuratiamue prauuasillula partibus ruritu uicor . N inbimaotes partivira illarum pecuniis indigentes, in rixia ecquam. enodrat tum eta, astria it restonus exerrentium conspqui possima cinne saceeperint,viri tempore percepto non Tinituerint.braean curum Ana in satiabi usu tartim voragiae miserabiliter consummuriae quoinium inlisa tertis imius Regis ultra naontes conmmis,vi ilicet in Regnis Aragonum Valentis, Maioricarum,ac principatu Caralonret.& Comitatibus Rusili nis&cratham riuuetfiratres,&singulares perimK, tam Ecclesiastissequar Reulares huiusmodi pecuniis indigentes, ut cum huncti ancolnstinus,acha. Mi possint spes venditiones annualium censualiurii mpniinruas neu vantur, superdominus,pollamonibus, proprietatibus specialiter Aeletraphveneraliter, insupetiomni v bonis, diti huc, molam Idus eorum, mediante tamen instrumento gratia redimendi qnera eo una silii vi plurimum prospicere, M consulere consueverun z. chiod in pisdic iaeiusdem Regni pa tibus, Megnis ultra montes constitutas bino iuum RIbntam consuetis clinem id cuius eontrario ,' memorea huminum, intus Na In te, tentium deuaestum eris sederiam Per munici Hahinusmodi, sol