장음표시 사용
51쪽
- . . . COMMENT. DE IURE REGNI NEAR
Icopi insemiat, vel in feminario cto. tus ecclesiasticos, Sc aliunde tanquarta νicorum erc. Hic , ait de Marinis , laicum se gerere . Imo in hoc casa& ceteri doctores , quos ipse Ionga fur magis est, quam legitimus pose
serie citat, Synodus utitur oratione sessor bonorum ecclesie . At cum disjunctiva , beneficium babeas , aus quis, vel tonsura tantum inlignitus, clericalem habitum. σ tonsuram δε- ves in minoribus ordinibus constitu ferens oec. Optime nos monent Iu- tus , vult ostendere se revera eccι risconsulti, verba legum captanda fiasticum statum amplexum esse, nocinon esse, sed qua mente quid dictum est satis habitum clericalempneseista sit, videndum. Et quidem eum antea re , sed ulterius requiritur servi. Synodus in eapit. 4. monuisset Epi. tium mesesae ex mandato Episcopi. scopoS, ut prima tonsura initientur IU. Hanc fui ste Tridentinae Syno. ii tantum, de quibus pro=abilie con- di mentem perspicue intelligunt .iectura si, eos non saecularis iudicii qui in ejus verba diligenter inqῶ- fugiendi fraude, sed ut Deo fidelem runt. Et sane primis ecclesiae tem-
cultum prasent, hoc mite genus Am Poribus omnes Christiani decenter , gerunt; deinde in capit. o. agit de modesteque vestiebantur, adeout ex- aetate eorum . qui beneficia possint temo cultu vix laici distinguerentur obtinere, & statuit annum decimum- a clericis. Unde Caelestinus L Pon
quartum. sive tonsuram tantum ha- tifex circa annum I9. epi . 2. scribeant, sive in minoribus ordinibus benς Episcopis Provinciae Viennen- snt constituti . Ne autem iis , quae sis, Sc Narbonensis, reprehendit quos-Ka Verat in dis . eapit. 4. fraus fieret, dam sacerdotes , nimium distinctae scilicet in tonsura insignitus. aut in vestiendi formae studentes , & praeminoribus constitutus ministerium ceteris ait r Discernendi a plebe , ecclesiasticum omnino relinqueret , vel ceteris fumus , doctrina , nomdecernere voluit . ni privilegio fori veste, conυerfatione , non habitu .
non gaudeat clericus, quoties a su- mentis puritate , non cultu. Verum scepto instituto vitae iam remisit - procedente tempore, cum vestes con-Hoc autem secus se habet in eo , tinuo in novas , diversasque formas qui beneficium jam obtinuit . nam commutarentur . praesertim Post baz- cum illud possidere non pota mere barorum in imperium Romanum in- laicus, videtur satis ostendere se cidi cursiones, ecclesiasticis convenientius vicum esse velle, qui beneficio frui- visum fuit, arti quam consuetudinem. tur. At quomodo hic distinguetur a velliendi retinere : ex quo paulati daico, nisi vestibus utatur ordini suo, invaluit distincta inter clericos, laicos-di dignitati convenientibuςfecundum que vestiendi forma. Hinc innumera morem iam in ecclesia rntroductum 3 extiterunt & Pontificum & Con. Et propterea dum Synodus di xst , ciliorum decreta circa decentex Cla-kencscium eccle fiscum babent , su- ricorum vestes , & praesertim Inno-
perfrium erat admonere de habitu centri Ilf. m Concilio Lateranensi , clericali , cum in ea obligatione vid. cap. I de vira , o honestate abunde includebatur is , qui in pon clericovum . Et quis unquam lanae sessione est benesicii 3, nam absurdum mentis existimabit, ab hac canonum
grat , vel tantummodo excogitare , obligatione exemtos fuisse clericos
aliquem Percipere fructus, δέ Provem braeilautas i Sed quid argumenti
52쪽
opus est Clemens V. in clementdix cit. tin punire volens clericos
minus deceretibus vestibus utentes sic statuit : Priefenti constituti e sancimus , quod quicumque e ricus mirgata. partita veste publice utatur,s ben Mintus exstiteris, ster sex menses a perceptione fructisum benefies
jum in eo ipso suspensus . fg turcum Synodus Tridentina m cin capit. 6. voluisset clericos , secundum minprii instiuiti rationem non viventes,
punire poena privationis fori ecclesia. hici, noluit distinctionem facere inter beneficiatos , & non beneficiatos circa vestium decentium obligati nem sed tantum ci rea id , quod beneficiatus opus non habeat specia. li servitio ecclesiae ex mandato Episcopi, siquidem ipsum ossicium beneficio annexum jam satis demonstrat servitium ecclesiasticum . saltem se .cundum antiquam dilaiplinam, quam tantopere cupiebat Synodus renovari; ex ea enim beneficium, & ossicium ecclesiasticum idem erat , nec iliud ab hoc distinctum censebantur . Et quamvis seqviori aetate discrimine
introducto inter simplax, & non si plex beneficium, in simplici ossicium
acceptum sit pro recitatione horarum
canonicarum ἰ tamen ex mente ecclesiae , tali ossicio dum satisfacit clericus, videtur iam suo muneri satisfacere : & propterea , ut modo dixi, nullta opus est speciali servitio ecclesiae ex destinatione Episcopi ,
prout requiritur necessario in eo , qui tonsuram tantum , vel minores
ordines suscepit; nam hic si tantum
vestibus clericalibus utatur, cum nullum servitium praestet ecclesiae , privilegio non potest recte uti , nisi ecclesiae inserviat . His adde , quod ex vulgari opinione , deterioris com
ditionia esset simplex clericus inser-L C A P. VII. 's
viens ecclesiae , sed non utens suis vestibus quam beneficiatus in eadem vestiendi forma; nam ille, licet utile servitium praestet ecclesiae, nihilominus privandus erit suo privilegio, quia minuς decentibus vestibus incedit ; hic vero secus , etsi m ijori
reatu teneatur, cum non lotum ve
stibus utatur laicalibus . sed i quod utique gravius est ) indigne percipiat
fructus beneficii, qui ad solos ecclesiasticos pertinet, cum ipte se gerat tanquam laicum . Quod sane ab aequitate est alienum , 3c Per cortisquens a mente Concilii . Nec refert quod prima fronte videatur absurdum, pro laico habendum esse beneficii possessorem : etenim ratione status ecclesiastici , plus iuris transfert in clericum collatio ordiniς, qui & Sacramentum si, & imprimit caracterem, quam collatio beneficii ; unde si ordo non est impedimento , quo minus clericus laicali veste utens ,
possit suo privilegio privari , nec
etiam erit beneficium. U. Scio hic in disceptationem Uenire, utrum clericus in specie quam tractamus, privetur ipso jure privilegio sori , an per sententiam iudici;
ecclesiastici . Haec controversa suos habet in utramque partem assertores. Qui severitatem tuentur in disciplina eccles astica , & sententiam legum magis inquirunt, quam argumentorum,& illationum congeriem , ipso jusCasserunt privilegium fori amitti, post.
quam clericus canonum statuitu inobediens factus, abscessit a statu clericali , Sc laicorum coetui se immi-lauit . Unde hac in re sic scribit Uam
3. in fine: cum Symaeus Triaeenrina jam dictas conditiones in cleris requirat,
ut priυilegio fori gaudere queat, re cte pis Riceium natu Dpaeus tit.
53쪽
6 ColU MENT DE IURE REGNI NEAR
foro competenti num. 4 . elericos rata Tridentinae Synodi verba . me Non fervantes conritiones hic expres pertinet generale decretum Alexam fas excludi a privilegio fori , nutu dri III. relatum in capit. . de et eεram pratura monitions. At idem de stiris, clericum sne habitu , & ton- Narinis, quasi de riorum clericorum fura incedentem, non debere per em Patronum agens , contrariam deseo. xl asticam potestatem liberari, s in Uere conatur. Et quamvis xistus V. crimine comprehensus suerit a judice sua constitutione , cujus initium est saeculari. Quae definitio , licet gene acrosancta . omne dubium m. ratis sit, vi ad omnes clericos, etiam nulisset, cavit enim , ut beneficio , in sacris constitutos aptari possit ἡ ta& per consequens omni privilegio pri. men verius in s dicamus , hos cie. Vetur ipso jure clericus , non utens ricos non posse, nec suo facto, nec Festibus, & tonsura clericali; tamen crimine se subtrahere a potestate ec idem auctor, Camillum de Curte se- cles inica . cui necessario addim
quutus , eam constitutionem a Cle. mente VIII. revocatam impudenter
asserit; nam 'uae sit, Sc ubi reperta. tur hujus Pontificis nova constitutio non indicat , unde merito a Carolo de Rosa reprehenditur , in praxi civili cap. a. dist. 3. in mc quaestione non male versatur. Sed mihi videtur rectius distinctionem adhibendam inter clericos, qui in majoribus, & eos, qui in minoribus ordinibus constituisti, vel tonsura tantum sunt insigniti; nam illi cum reperiantur in eo statu,
quem pro arbitrio deserere non possunt absque crimine apostas ae , non
privantur privilegio fori , nisi post
sententiam judicis ecclesiastici ; ex qua in poenam dejiciantur ab ordine clericali e & de his clericis canones
accipiendi sunt, ubi mentio fit monitionis, vel sententiae episcopalis: at hi, cum pro Ebito voluntatis possunt persim verare in statu ecclesiastico, vel ab eo recedere absque crimine , nec cogi poterunt per judicem ecclesiasticum , ideo frustra requiritur ejusdem judi. eis sententia, vel declaratio, cum facto ipso exuentes se vestibus clerica.libus, nec ministerio, cui se addixe-cunt, vacantes, declarant voluntatem suam, se amplius clericos esse nolle.
Et hoc sane evincunt supra jam ci- sunt , nisi ab eadem , ut indigni . per sententiam fuerint ejem . Quod
secus se habet in clericis minorum ordinum . qui ut modo diximus , cum in statu ecclesiastico eo usque permaneant , donec eis placuerit , nullum m jus argumentum mutatae V luntatis ostendere possunt, quam abj fitionem vestium clericalium, curam
negotiorum saecularium, & quod magis est dum crimen tanquam laici
UI. Quae hactenus disputavimusi lilia sortasse non erunt ad enodandas controversias , quae oriri solent
circa privilegium fori ecclesiastici Si easdem regulas, eademque principia adhibuissent Doctores nostri, nisi mea me fallit opinio, melius fortasse & sibi , & posteris consuluissent ,
quibus necessaria est non levis diligentia pro veritate eruenda; siquidem pugnantes opiniones, & Tribunalium
decisiones passim occurrunt. Prae re
liquis adeundus est Capycius latro deris. 73. ubi apparent falsa principia, falsa argumenta, &sal fissimae illatio. nes , quae demum decisioni occasi
VII. Igitur immunitatis privilegia,& praesertim quae sunt personalia, de quibus mox , non pertinebunt , nisi
54쪽
PAR T. I. L I B. I. C A P. VIL U
ad clericos , qui secundum canones cauis legitimi judicii referentur in subiecti lant sero , siue jurisdictioni cap. MD. de foro competenti. Nec pineceses allicae. hoc est, qui revera in. test alio modo tranquillitati univerter ecclesiasticos numerantur et nam forum consuit; ad tac enim auctori- qui ut tales non censentur . prorsus ut laici habendi sunt quibus non m Detunt ea privilegia , quae sunt concessa ad ministerium religionis commodius, decentiusque obeundum.
At quid dicemus, si quaestio oriatur in facto, scilicet si dubitetur, utrum quis si clericus : tale factum pertinebitne ad cognitionem judicis tacularis p Extat in hoc Regno consuetu do quaedam indiciaria , ex invet rato usu vim legis jam adepta, in Tribunali Magnae Curiae , & relata inritu eiusdem in hanc sententiam: ut si quis vocetur in judicium, sive citetur , debeat personaliter comparere, & ostendere legitima documenta clericatus , si fortassis dicat se clericum esse . Hoc equidem summa r
tione introductum est , secandum regulas tum civilis , tum canonici iuris . Et nihilominus mirum videri debet, ritum praedictum ei sputandi . di distentiendi non levem occasionem dedisse interpretibus, qui inutilibus.& longissimis commentariis illum onerant potius , quam explicant ἰ nam uuidam existimantes de summa auctoritatis Regiae ibi agi veluti pro aris,& focis pugnare studente alii verentes ne ecclesiastica iurisdictio imder tur , ad distinctiones , limitationes,
restrictiones recurrunt . Sed breviter danda opera est , ut omnia magis , magisque in aperto appareant.
VIII. Primum ominum iduis est certissimum , publieae iurisdictioni
unumquemque stibi mim esse in lo. eo, ubi degit: & multo magis cum agitur de crimine comiUM . nam
obligatur , & ratione domicilii , iaratione delicti : quae duae praecipuaetas Magistratibus concessa est , ut unusquisque eorum jussis parendo , filum cuique tribuatur . & ahstineatur ab injuria . Quapropter imperio Magistrattium , qui parere iecusat , rationem ipsam offendit communivmcietatis . Et quamvis evenire posisit, ut aliquis vel ex privilegio per. sensi, vel ex negotio, de quo axi tur , proprium , & peculiarem jud cena habeat: non ideo tamen spernere debet universalem judicem ceterorum civium , qui dum ei aliquid imperat, nihil facit injuste , uritui enim jure suo ad bonum publicum . Et propterea si vocetur ab eo in judicium , venire tenetur & ostendere cur in propria persona cessare debeat generalis , & ordinari a jurisdictio ;nam fe ς omnia subverterentur pimo Magistratus, & judicia redderentur efiisoria , dum unusquisque , mindo huiu , modo illius causae obtentu recusaret , imo sperneret quemcumque illorum iussum, quoties non liceret eisdem inspicere, & cognoscere
verane , an secus esset causa recusationis. IX. Haec omnia cum permicuis rationibus nitantur , vix ullum invenient dubitandi locum apud homines sanae mentis, rectique judicii; & eo magis , quod legibus passim confimmantur . Romae olim Praetores , &inprovinciis Imperii Proconsules , vel Praesides jua dicebant generaliter inter Omnes r nonnulli tamen peculi
ribus ex cauta alienae jurisdictio eserant subjecti. Uerum si ab illis v cabantur, parere debebant. R in judicium venire, ad hoc ut decernere- tui . utrum cognitio alterius judie teget. Di iliaco by c c
55쪽
8 GOMMENT. DE JURE REGNI NEAP. esset . Quod sic expressit Paulus in scere factum , quod proponitur , sti. a. D se quis in jus vocatus: Ex notorie salsum, an secus'; S propi quacumque causa ad Praetorem , via rea quantomagis, quoties est dubium. alios, qui jur dHismi praesunt, tu Avertamus nos paulisper mente , ia,us vocatus venire debet, ut hoc p. cogitatione a legum sive civilium, sum sciatur , utrum jurisdictio ejus sive canonicarum sanct ion ibus, S d st. Reprehendit Cujacius in commea- ce naturali ratione tantum fingamus, rario ad eam legem, ineptam Accum crimen atrocissimum in aliqua civisi dybitationem, quasi Prietor ius G tate commissum esse; & judicem cri. hi dicat: non enim, qui ρο istimat, minibus puniendis constitutum voc vel arbitratur . vel statuit, an sua tu.
risdictio sit, sibi ius dicit, aut rei suae
familiari , sed tuetur auctoritatem , majestatemque publicam . Superiorem regulam confirmat Ulpianus in I. s. F. de judiciis exemplo Legatorum , quos communi omnium gentium iure privi legia tuentur , & praesertim revocandi domum, hoc est auctorem ad proprium domicilium trahendi r& nihilominus a Praetore vocati Uenire debent , inquit iurisconsultus . privilegia sua allegaturi . Sed ut pro
ius accedamus ad controversam noram: quod clerici snt exemti a publica jurisdictione laicorum . in dilae. Ptationem non venit ; facti tantum quaestio est, dum aliquis vocatur in judicium, & asserit se era clericum. Evenire potest, ut verum dicat , 3cut dicat falsum: in tali dubio, quis
unquam ratione utens audebit dicere,
cessare publicam , & ordinariam tu.risdictionem J Etenim si hoc . vel ali
quantulum admittimus , di s lvetur universa ratio civilis disciplinae, Qua constat humana societas , & reIra-ictariis, & facinorosis hominibus praebebitur occaso se subtrahendi ab auctoritate publica , vel saltem iudicii
prolatandi obtentu clericatus, vesalterius privilegii. Dicet fortasse aliquis; vana est haec dubitatio . quoties notorie apparet falsa allegatio privilegii . Igitur . respondetur , ad publicam iura siliolionem pertinex cogum
re eum in judicium . de suo gravis ineli suspicio super admisso crimine is hic dicat proprium. & peculiarem judicem se habere , & talis assertio
manifeste sit falsa, omnes concedunt, judicem criminis adversus eum procedere posse .' at si fuerit dubia , ipsa naturalis ratio dictat , hominem coram judice vocatum debereab eo omnem dubitationem amovere, & ostendere ueritatem suae assertionis legitimo modo, & convenienti ad persuadendum. Si haec uerissima sunt, dum naturalis tantum ratio consulitur , cur quaeso tenebris i a volvuntur propter vanas interpretum expositiones ,3c sophismata Non agitur hic de minuenda clerico. rum immunitate. quam tantopere leges nostrae tuentur , di magis magisque confirmant : non de infringenda libertate ecclesiastica, ut quidam mmticulosi pragmatici ajunt ; sed defraudibus removendis, & ne facino. rosis hominibus occaso detur judicia ludificandi , clericatus praetextu . quod sane pia mens ecclesiae ab hodiret . Si leges nostrae juberent, persinnam notorie rebus sacris addi Aam ,& praecipue in officio , & dignitare constitutam , & de cujus statu nulla inest legitima dubitatio , debere
super admisso crimine comparere coram judice saeculari ; hoc utique esset inconveniens , unde confunderentur jam statuta inter sacerdotium, Fc imperium confinia . Sed illae tam
56쪽
tum loquuntur, quoties dubi urinadest, quoties non constat denqualitate perlonae quod in civitatibus praesertim frequentioribus facillime eve
ni re solet, ubi & judices & populus
aliquando ignorat multorum statum ac conditionem quam tenetur
unusquisque , dum sua interest , ostendere judici , si fortassis ab eo
vocatus fuerit in judicium . Ad haec cum multae sint causae in lesibus ipsis canonicis , ex. quibus privilegium fori amittitur, Sc multae adesse possint , unde amittitur per senten. tiam judicis ecclesiastici; eveniet, ut clericus privatus tali privilegio, adhuc
eo frueretur contra mentem ecclesae,
si admitteremus . simplicem ejus a Llertionem lassicere pro declinando toro .. At ubi. ritus noster vim suam habet' . publica tranquillitaς conservatur immunitates , Sc privilegia merentibus tyntum attribuuntur , non indignis , Sc a soro ecclesiae ejectis .X. Non deerunt fortassis qui ad sup
riora evertenda dicent: in dubio, quaties agitur de cognitione status alicuius , fune clericus, an laicus, gaudeat, necne privilegio fori, cur in pari causa talis cognitio non erit judicis ecclesiastici λ Licet haec facillime diluantur ex iis, quae jam proposuimus; nihilominus ad omnem haesitationem removendam , animadvertere debemus , unumquemque in civitate permanentem non dubitari esse civem sive sub
jectum legibus, & jurisdictioni ejus
loci ς nam omnes se nascuntur, sic vivunt, & eam conditionem praes 'ferunt. At quod aliquis si clericus, ἰsit doctor &c. est accιdent aliter, ut loquamur scholasticorum more, ' Sc prostterea in cive haec qualitas, sue conditio qu rdam personae adiuncta, est quid extrinsecum , quod non prae
sumitur nisi probetur. Et quemadmodum si consuetudo, vel statutum alicujus loci tribueret proprium judicem legum doctori, si hic pro ad rinil - crimine citaretur a judice quaestionibus praeposito , procul dubio teneretur in judicium venire Sc Ostendere suum privilegium; nam quod sit doctar, incertum: eodem modo, clericus delinquit, & ejus conditio ignota est judici, tenetur ipse eam manifestis probat iunibus ostendere ;nam natus est ciuiS, non clericus: Ordinem recepisse , ac proinde loro
eccletiastico subjectum elle, est quid facti. est qualitas tali civi superaddita, quae dusti ignoratur , judex
universalis omnium civium nonideis
bet jurisdimonem tuam amittere . At ubi profitioitibus lactis qualitas adiuncta personae patefacta est , cessat jurisdictio hucasis , unde ritus decemnit , patim clericum. ad tuum iudicem remittendum esse , praeterminis atauum 36dicialium solemnitatibus, idque lignificare videntur illa verba: imo προ niente . datur terminus ad prostandum de clericatu . . . raro di ius processus finitur . Hoc est, quotieS non conis
stat de clericatu , legi timae probationes faciendae sunt: verum statim ac ianotum fiet judici , remittetur clericus ad suum forum; quod evenire soleta, quamvis ceteri actus iudiciales denaciant, qui ad solemnitatem magis, quam ad instructionem judicis perti. nent. Haec autem intelligenda sunt, dum probari debet, clericum vixisse secundum sormam statutam a lacti canonibuς prour lupra explicavimus , nam in hac specie testes intra certos dies examinandi furit, & hoc vulgod citur terminus in loro . Quod tamen
hodie non videtur omnino necessarium , dummodora impleantur quae statuta sunt in novissimo concordato cap. q. G uum.
57쪽
so COMMENT. DE IURE REGNI NEAR
Num. s. scilicet tit ordinarii locorum ordo valide, necne fuerit collatus Episcopi teneantur conficere, & pu. nam probata ordinis susceptione , quod blice exhibere in ecclesiis cathedrali- est facti, ut modo diximus, cetara , bsis tabellam cum nominibuς singulo- quae pertinent ordinis conserendi. suntrum clericorum , qui vivunt secundum spiritualis potestatis , ac proinde alie-
canones,& decretae Tridentinae Syno- na a laicorum jurisdictione; idquedi & propterea annotatio praedicta animadversum suit in decis IS9. deerit loco probationiς, quoties siet sine Franchir fraude R dolo- At durim agitur de XI Quam v rstus generaliter lo-
probanda ordinum susceptione, usus quatur de quocumque clerico, ut tenea jam obtinuit, ut id fi ri debeat per tur in Curia personaliter comparere ἔpublicas scripturas quas nostri dicunt tamen id intelligendum puto secun Bullas clericatuς. Quod lane specialiter dum regulas iuris communis, in cau in ritu non exprimitur, nam gene- sis criminalibus tantum . in quibus nonraliter at climaeocumentis clericatus - admittitur procurator, nisi ad allegan-Verum receptum id suisse existimo ad dam' legitimam absentiam . I. penult- fraudes evitandas; etenim si ea in re r. D. de publicis judiciis, cap. ve- privatis scripturis, vel testibus creddi istens is de arcusat. ne scilicet judiretur, facile homines, praesertim pote - esum reddatur et utorium . cum senten tes , lactiosi, Sc divites, invenirent unde tia exequutioni demandari non possi t se subtraherent a poenis delictorum , At in causis civilibus nulla ratio est, allegando claricatum . Facultas autem cur non possit per procuratorem reus conceditur ludicr laico .inspiciendi, defendi, etiam proponendo. & pro- utrum Bullae verae sint, an salsae : bando exceptionem declinatoriam fori. quod utique ad factunt pertinet, ali- Quod utique in exceptione clericatus ter omne ejus ossicium in praesenti obtinere debet. Hinc nescio ex erro C disceptatione irritum reddereturo Et librariorum, an compostorum in ritu
nescio cur aliquando id in dubium 6s. qui in ceteris consonat cum apud nos revocatum fuerit, ut vidue prisenti in legatur pro criminali cavso, re est apud Tapiam in conriment. ad mel cisili et siquidem & ratio obstat, dictum ritum ; siquidem. ipsae mel cano- R proposita ibi exempla de Bannito σnicae sanctiones nos docent; debere Forjudicato; quae utique non possundjudicem ordinarium loci antea inspi- habere locum in causis civilibus.cere , utrum mandata, s ve delegatio- XII. Dum ritus in calce sic connes Apostolicae Sedis verae snt, an cludit: quamυis iura canonica praedi- falsae, Sc postea iis executionem con- ctis υideamur aliqu tenus refragari. cedere , cap. cum in jure 3 i. de of intelligit constitutionem Bonifacii
M. O potest. ludit. deLq. ubi sc st a- VIII. quae extat in cap. s iudex Ia de
tuit consultissimus Pontifex Innocen- . muentia ex omnitin. iv 5. Et sane nontius III. cum satis considerasset, judi- est novum, it quaedam sive civiles,cem ordinarium nihil. committere in sive ecclesiasti ea, leges ex consuetudine ea specie contra auctoritatem Sed is alicujus loci abrogatae su t, praesertim Apostolicae, sed tantum factum ipsum ubi rerum circumstantiae, S evidens inspicere , nempe mandatum fuerit necessitas expostulant. Nam etsi con- verum , an falsum. Illud autem est cedamus , justissimam fuisse eam decre-
extra cognitionem judicis laici, utrum talem Pontificis, Sc ex pia mente
58쪽
processisse, dum existimavit, hominum Pontifcatum evectus nunquam sese malitiam non eo usque procedere opposuit ejus executioni, quoniam Prae. posse, ut facinorosi clericatus praetextu ses Sacri Consilii creatus ab Alfon. vellent poenas delictorum evitare; so I. Aragonensi cognoverat, alio tamen experientia in hoc Regno con- modo non posse in hoc Regno publi trarium docuit, unde opus fuit ab ea cam tranquillitatem statui. Id ipsum sanctione recedere . Quod & nostri nar- affirmant de Paulo IU. non tantum rant, facto comprobari; nam Callistus Archiepiscopus hujus civitatis cum es. 1ll. tacite approbavit ritum, dum ad set, sed etiam Pontifex.
munitas personalis clericorum quibus in rebus pr*csve cons at ,
QVori Es igitur liquido constat,
.. aliquem esse clericum, & viv re lecundum praecepta canonum, tunc
ille fruetur omnibus privilegiis, Rexemtionibus sibi a iure concessis RPraesertim ut inon possit avocari a foro ecclesiastico, sive in personan conveniatur , sive in rem . Excepto tantum laudo, de quo sic ait Carolus II. Andegavensis in cap. item stami-mus 9 . Item statuimus quod clerici ad faecularia judicia non trahautur,
nis pro bonis Dudalibus, secundum
conventionem habitam inter sanctam Romanam Ecelesiam, re Dominum Parirrem Moistrum. Haec postrema Verba
intelligenda sunt de pacti initis inter Clementem IV. & Carolum I. dum hic ad Regni dominium fuit Vocatus. Quapropter jamdiu apud nos abolita fuit constitutio se quis clericus, qua
cavebatur, ut pro rebus non ecclena. sicis sed here itariis, vel quomodocumque quaelitis, posset clericus conveniri tam um actione reali coram iudice, ubi res sitae essent. Abolita quoque suit constitutio de burge aricis
II. Necu adversantur ecclesiasticorum privilegiis constitutiones Regis
Roberti .quae vulgo a nostris Confervatoria appellantur , Verbo magis , quam sensu inconcinno; scilicet quae- .dam regalia Diplomata , ex quibuς Magistratibus Provinciarum ille man- .avit . ut occurreretur, injuriis, rapinis. & damnis illatis Per vim a peris sonis ecclesiasti Gis ς nam noluit prudentissimus Rex, & Sedi Apostolicae cumprimis addictus, diminuere, aut turbare ecclesasticam jurisdictionem:
sed tantum avertere motus , & rmpentinos tumultus , quos interdum excitare solet quorundam petulantia,N quidlibet audendi libido , spretia
sacratissimarum legum vinculis , Rmagistratuum auctoritate ; idque eo magis quod ecclesiastici judices, ubi
talia committuntur a clericis . non soleant tanta armata vi pollere , ut compescere possint cujuscumque genectς violentas invasicnes . Et propterea in iis constitutionibus magis apstaret naturalis quIdam defensio , quam suscipere tenetur Princeps pro infirmioribus , ac pacificis lubditis , adversus potentiores, & facinorosos, quam imminutio ecclesiasticae pote. G et sta-Disiti od by Goos
59쪽
ea COMMENT. DE IURE REGNI NEAP.
1iatis . Hujus rei argumentur . praebet proponere , quod quicunque fua imconstitutio, siVe capitulum 166. quod teresse putaverit , visurus accedat incipit finis praecepti charitas , in produrendorum in causa praedicta x
quo c mittit Iustitiario valli ra- Rium juramento , ct oppositurus ,
Iis , ut extraordinem cognoscat , Sc quae circa hujusmodi rei substantiam opportunis remediis occurrat vi illa. pro se voluerit allegare σχ. Idemiae cuidam canonico Consentino a ferme statuitur in capit. omnis prae- quibusdam clericis Rossani eorum- datio, & in capit. ad regale fastique consanguineis, & asseclis . Unde gium, & in capit. charitatis affectus, apparet, mentem Regis suisse tantum quae omnia eodem .pertinent , & avaIidioribus remediis opem ferre in doctoribus inter Confirmatoria Regis Tepentina vi, atque invasione cuicum. Roberti numerantur; sic dicta, quoque sive clerico, sive laico ad hoc niam per ea unusquisque in posses- ut tranquillitas servaretur, & civium sone rei suae conservatur, donec le- unusquisque de jure suo u periretur, gitimo judicio aliter fuerit decretum. Non ex arbitrio , & potestate , sed Usu quoque , & consuetudine im- Qx legum, publicorumque judiciorum memorabili eadem confirmata sunt , sorma. His adde, quoa in superiori- prout lese occasio obtulit, ut viderzbus casibus noluit Rex suos judices est apud Chi occare ilium ML j Procedere an propria jurisdictione , ris i. toni. I 3. Ne autem superiora. quam sciebat . illos nullam habere Capitula, ubi opus non est , obli in clericos, sed impetrato prius re- neant. & ne eorum praetextu legitigali rescripto , unde cognitio esset mi possessores aliquid detrimentita istum extraOcdinaria, scilicet nullo accipiant , prudenter cautum eii in judiciorum ordine seryato , nisi eo pragm. vnie. de conservat. ut illo quem necessario requirit ipsa inqui- rum exequutio non antea committa
sitio facti . Et propterea iussit , ut tur- , quam citetur pars adversa ad clerici specialiter non vocarentur in dicendum utrum iis locus esse de judicium, sed tantum ut proponere- beat, an secus . Hinc hujuscemoditur generale edictum illa formula , disceptationes, tanquam causae ma-qμi MugMe sua interesse putaυerit . jores, jamdiu usus obtinuit apud nos, it hoc sane evidenter ostendunt i l. At non cuicumque Iudici a Rςge com l Vςrba supradictae constitutioni : mittatur , sed Sacro Consilio , ub1NAn migrares in istis regnitionalia Senatorii ordinis viri diligenter in
risin re Certamina. quise in ecclesia. quirere solent, ne temere extraordi rηm p Uouas . atque negotra non pos narium tale remedium concedatur ,
fclis communi cen*ra rationabiliter 8c ne ecclesiasticis . eorumque juru- ηercere. Sed facta sebis de muesta dictioni injuria afferatur; quod iem yistuc ροι fata informationesummaria, per So a legibus . 3c a Volunt te Per facti notarium. υel rei eυiden. Principum nostrorum Dit alienum . iam , fomamυe publicam , aut in- li I. Non tantum in Proprio sor 6 isi iovem aliam , attestantem com. asserendo clericale priviligium con missum molestationis injuriam, pete. sistit. sed ulterius progreditur , sero tuus . cfficaciter compleat Cestrae dili. ut videre est.in lire Cod. tum The Acutis promtitudo . D et jus probotiο- dosii, tam . Iustinianι de Episcop. nc stificiet υobis edictum senerale Her. Et in sumna ut breviter omnia
60쪽
complectamur, subire non tenentur clerici onera publica , quibus ceteri cives , pro suo statu unusquisque , subjiciuntur. Quae autem sint persinnalia onera docemur ex I. I. ct ult. D. de munerib. π honor. interque ea numeratur necessitas judicandi, ut
est in d. l. vlt. scilicet ut quis om-cio judicis fungatur , quod utique ad publicam utilitatem pertinet &ut quis sit Defensor civitatis . sive
συνδίκως graece ait eadem lex ultima.
Ab omnibus his oneribus voluit In perator Cpnstantinus , ut clerici elient exemti, & nominatim ab ossia o
Decurionum , & Susceptorum . l. C. T. cit. Di. Susceptores interpretatur Cujactu in tit. Cod. de . fuse pioribus lib. io. qui annonis, & tributis recipiendis praepositi. sunt , ex verbis Papiniani in I. s. in fu. D. de censibus . Numeratur quoque in dict. l. ult. inter personalia munera tutela , vel cura , Sc ab his quoque vacationem tribuit Justinianus tum clericis . tum monachis in Caeneraliter C. de Epist. π cleri cuj is sim notatu digna sunt illa verba Imperatori S : Eos tamen elericoς , smonachos hujusmodi beneficium habere sancimus, qui apud sacrosanctas ecclesas , vel monasteria permaueut , non diυagantes, neque circa diυinaministeria desides , cum propter hoc ipsum beneficium eis indulgeamus , ni aliis omnibus derelictis , Dei
omnipotentis ministerio inhaereaut . Verum haec ratio Imperatoris amplius non obtinet, nam diuturna consuetudine effectum est ut privilegio immunitatis tam realis , quam peris, natis , eodem modo fruantur quι egregiam rebus divinis operam navant clerici, aut qui desides omnino vivunt in ecclesia; idque ex eo quia
superiora privilegia censentur ordini
potius, ac statui clericali concessa , quam personis; unde dum quis caeta ecclesiasticorum comprehendatur , iis recte utetur; imo nec voἰens valide renunciabit , ut placuit Innocentio ΙΙΙ. capit. I a. de Dra comper. . IU. Hanc regulam juris Pontificis confirmant leges nostrae , dum nevole es quidem clericoς admittunt ad Publica ossicia exercenda inter laicos, vid. conili tutionem cieraci subiit. ut clericι , vel judices nou snpbfuli, ubi statuit Imperator Fride. rians, ut clerici ad administrationeς
latenus admittantur. Uerum non satis constat quid sit baj li administratio. Quamvis aliquando bajulus pro Regis tutore, Sc admirustratore Renni accipiatur , ut videre eli apud Cincium in glauri 3, 3c in legibus nostris proprie appellatur bilius , qui dari solet minoris aetatis Raroni , ut pluribus dicemus suo loco tamen non.semel in' constitutionibus Regni accipitur pro eo , qui praeeli jurit dictioni , & balivus vorabulo magis
usitato appellatur . Et licta sentu accipitur in capit. 4. dr immuuIx. Hes 8c apud Connanum lib. ψ. cctmmis east. I s. Praesides Provinciarum nominantur Ballivi. Uerum in causiit. si quando tit. dr hamiuibus baronum, Bajuli dominorum appellantur , qui res eorum admi ni strandax susceperunt. Hoc quidem sensu ex illimo in d. constiti clerici administrationem ba-julorum intelligi , scilicet ut clerici ad res Baronum , vel cujuscumque generis publicas administrandaς non eligantur . Unde videtur omnino a vero aberrare Scipio Rouitus , qui in comment. pragm. tit. de os iobaiuli, scribit in ea constitutionebi julum significare eum , qui habet justitiae administrationem cum jari se