장음표시 사용
61쪽
dictione . Sc mixto , 3c quandoque Caroli II. capitulum et constituit enim, mero imperio; nam si haec interpre. ut nulli bi in Regno, neque a Bam-t tio vera est, nescio quid sibi velit nibus xii territoriis suis , neque inconstitutio , dum prohibet ne judi. locis demaniaribus , sue immediate Ces ad baiulationem promoueantur . ad Regiam auctoritatem pertinenti-Qua in re glossa .diEt constitutionis, bus , clerici quo nomine voluit dum quaerit cur judices eodem mo- eos etiam comerehendi , qui sunt do, ac clerici proh Eeantur exereere milites ali ut pio ordini addicti , ut hajulationis ossicium . suavis cit in equites Hierosolymitani in ad jusilla ratione reddenda : quia judices dicendum eligerentur , Neque ad sacerdotes iustitiae appellantur . Nu- publicas res administrandas : ne sci-gae, etenim sensus constitutionis pera licςt occasione exemtionis , ad frauspicuus est, scilicet, quemadmodum des h atque injurias adigerentur. Sed clerici removentur ab eo ossicio ob nescio quid in mentem vesiit Nova curam rerum sacrarum , eodem mo. rio, dum in expositione ejus Pragma do removentur judices ob curam j licse scripsi. eam usu non servari ,ris dicendia quod nore semel personae ecclesiasticae, V. Post constitutionem Friderici ut Cardinales , Proregis munere inlata suit eodem pertinens Caroli II. hoc Regno functae sint ; id enim Andegavensis lex , quae extat inter speciali Regum consilio factum fuit,
capitula Regni num. 1sq. sic sive utilitate, sive necessitate suadense Non statuend. elerita mel exteri te; quod utique ad inferiores iudicesineta. ne scilicet clericis laica tu. non pertinet. risdictio demandaretur, uel quodlibet UI. Huic autem juri apud nos aliud ejusdem generis ossicium exeri justa latione introducto , non obstat cendum a M. ratio legis non tam quod emimus in Cod. Iustin. σprivilegium clericale respicit, quam Theod. olim laicos quibuscumque de publicam utilitatem ; siquidem cum causis coram Episcopo litigare po- sint clerici exemti .a Regia iurisdi. tuisse ; siquidem Imperatorum con-ctione, non possunt vel puniri , vel mintiones ad voluntariam , Non ne alio modo condemnari , si fortassis cessariam jurisdictionem pertinent , male iudicaverint. Et sane experien. scilicet , ut tanquam arbiter eligitia rerum magistra , quod hic con posset' Episcopus juris dicendi gratiastituit pseu lentissimus Rex cum pau- Hoc sat s ostendunt verba I. s. GLlatim in deluetudinem abiret, verum de pisci audient. Iamdiu enim a Omnino esse ostendit: squidem legi. doctissimo Gothofredo solidis argu-muS exempla relata a de Franchis mentis explosa est, utpote suppositi-d is 479. quam male res cesserit , tia, Constantini Magni constitutio indum jurisdisio laica , vel publica. C. T. de Episcop. Iudic. ubi, etiam
rum rerum administratio clericis de- altero refragante , permittitur Epi- mandabatur. Quo factum deinde. ut scopis de causis laicorum cognoscere.
Cardinalis de Gran vel a , dum Regis Et licet idipsum in Capitularibus
vices in hoc Reguo obibat, pragma- Regum Francorum reperiatur statu ticam sanctionem ediderit, quae extat tum, & relatum a Gratigno in can.
in titulo de ecessasticis personis , 3 s. rL. quaest. & demum pro jure qua ad usum revocavit quodammoda certo ab Innocentio III. propositum in Diuitiaco by Coo le
62쪽
PAR T. I. L I B. in eost. Ide iudiciis , nihilominus
usu confirmatum non est - Qu:,dusque adeo est verum . ut quam vivin Regno personae ecclesiasticae lauda possideant . teneantur tamen ad exercitium iuri dictioniς laicos Gubernatores. constituere, vid . Rouitum incin pragm. unici
VlΙ. Quod diximus de facultate iuris dicendi , id ipsum de tutela Rcura obstinere debet, scilicet, ut non tantum ab iiς oneribuet excusentur clerici , sed nec volentes ad ea exe cenda inter laicos admittantur . ne dissidiorum materia suboriatur inter saecularem, & ecclesiasticam jurisdictionem , nempe utrum clericus alaico judice laici pupilli tutelam
suscipiens , debeat apud eundem administrationis ratio ς reddere . Qua de re olim in Sacro Consilio non levis altercatio fuit, vide sis Rovit. Dcis. 2 in VII L. Ab officio quoque ta Desii rars , sive notarii, ut nunc dicimus, rem Uentur apud nos ecclesiastici ex constit. iustrumentorum robur in fiu. Possunt iii men illi a Pontifice ad tale munuς exercendum eligi , Sc v go appefiantur Protonotarii Apostolici . Verum hi scripturaς tantum conficiunt ad res spirituretes pertinentes 'quae in foro ecclesiastico pro publicis habentur ; in laico tamen censentur omnino privatae . Quod autem in commentario ad eqm constitutionem notat Matthaeus de Afflictis de testa. mento ad pias causas , rejiciendum omnino est et nam ille confundit negotium spirituale , sive ecclesinicum cum tali testamento, quod licet contineat causam pietatis , & religionis, non ideo tamen desinit esse
negotium inter laicos pessum : &propterea si redigatur in scriptaram. Protonotario Apostolico , adhuc I. C A P. UlII. 3 serit privatum . Quem ad irandum e cdonatio ad pias causas , si ser plocnmprehendatur a Protonotario Apostolico, semper erit privata scriptari. Et usque adeo sui erroris sibi oble. ctatur de Arectis , ut opinetur , cujusvi mnetis testamentum , etiam non ad pias causas, posse ab Apostolico Notario , adhibito legitimo testium numero , confici , quias inquit' si mi potest coutrahere, seu cintractum facere in rebus spiritua- Iibus ς isar potest eriam testamenta facere: quin interest justeis ecclesiastici . quod temmenta tam ad pias
causas, quam nom ad pias causas exequaretur , fecundum Iunocentium
e. Haec sane si vera sunt , magna jactura laicorum assicietur jurisdictio, unde legibus Rei: ni videntur . pro hibita ; . ex generali definitione
pragm. 2 de contra tibus, cujuscum.
que gineris scripturae publi e confici non possunt , nisi a Notariis regia auctoritate constitutis . IX. Illud quoque nostris legibus saVetur , ne clerici advocati officio iungantur apud laicos judices exeonstitutione Asiocatos β. denique clericor . uti sic loquitur Imperator Fridericus a Denique clericos in fetu. taxubui causis , re judiciis omnibus praehsare patrociuia prohibemus, prister,uam in causis prγmiis , confanguineorum . vel affinium . Ite' in ausis ecclesiarum , ac miserabilium personarum , ita ut tunc etiam sene pretio valeant Postulare . . Statuit deinde imperator poenam unius librae auri tam adversus judicem, qui clericum advocatum admiserit , quam adversus ipsum clericum . Sed talix poena usu ipso abolita est . Quod hiestatuit Imperator , praeterquamquod juri Romano in L placet I 7. Cod.
63쪽
. COMMENT. DE IURE REGNI NEAP.
sancti Cnibus est consonum in eop. t. nec etiam possint in Tribunalibus. z. de postulando . confirmatum laicorum procuratoris ossicium exer deinde quoque fuit in pragraraa. eod. cere , aut quacumque alia rationeri . Imo in pragm. 4 eod. generali. litibus , negotiisque saecularibus in-tzr cavetur, ut clerici, aut monachi, cumbere.. 'l' dira ' -m
Exponitur quid in no-ssimo Concordato circa clericorum personas flaturum sex, ubi etiam agitur de clericis conjugatis.
EA quidem est humae artara rerum d alenda conditio I ut 'aepissi quae optimis ab initiis desiucuntur ',
paulatim in pravum usum convertantur, imo & primaevae suae institutioni
adversentur. Hinc merito in cap. q. noυissimi Concordati resertur , prudenter tum olim a Grem io XU tum impraesentiarum a 'P fice no. stro, de opportunis remediis cogitatum esse pro moderando apim rius clericorum numero , qui dum mira certum modum consistit. non misus religioni conducit, quam civili consortio: contra immodicus utrique gra vis est , atque onerosus prielartim quoties tale institutum citae ad temporalem potius, quam spiritualem finem dirigitur . Hoc sane caUere vo.
luit Tridentina Synodus f g. 23. liereform. c. p. q. dum praecipit, eos inn-
tum ordinari , qui cum saecularis judicii fraude , sed ut Deo fidelem cul. tum praestent, hoc vitae genu ς elege. runt. Primi imperatores christiani in tuam curam transtulerunt , ns passim omnes ἔ & sine delectu in clerum cooptarentur . Ipse Constantinuς Magnus, licet ecclesiis , ecclesiasticisque personis impense faverit, statuit nihilominus in l. o. C. T. de Disc. T Heri ne temere , & citra modum clerici ordinarentur , ted ut uno desuncto ,
alter in locum illius allegeretur. Quod
sane consonum erat disciplinae veteris eccles qua ordinatio , & M. neficii collatio 'uno eodemque tem
re perficiebatur , siquidem beneficium dabatpr propter munus eccles asticum , Sc propterea nisi munus illud possessbre destitueretur beneficium ei annexum alteri conserri non poterat , & per consequens nec Ordinatj8. Postmodum Iustinianus innovell. 3. π 6. visiun est expedire, ut in so guli, eccleliis , praesertim in Majori , quae erat Constanti isopoli ,
certus clericorum numerusepriesi germiust, unde & ministerium divinum convenienter peragi posset , Sc sumtus fierent pro modo facultatum Uiuscujusque eccgesiae. Haec eadem fuit mens Gregorii Pu II. in capit. quo-n iam Q. de honest. Herio. Illud etiam in cit. l. 6 statutum legi--s , ut ii tantum ordinarentur clerici , qui minus essent idonei publicis oneribus obeundis; & propterea divites prohibebantur in clarum ad-scnbi. Et rationem sc reddit imperator : opulentes enim Iaeculi subire
necessitates oportet , paup es ecci
bantur etiam DecurioneK, eorumque filii , ne occasione clericatus personalia munera subterfugerent l. 3. eo Diuili od by Corale
64쪽
tit. & ob eandem causam, ut resert Baronius ad annum 398. Imperator
Honorius rectius dixisset Arcadius,
ut patet ex inscriptione l. 21. C. T. eod. tit. π I. IS eod. Co2. de pie.
nis in jussit , ut clerici assumerentur
ex coetu monachorum . siquidem moenachi erant jam probati, ut ait constitutio, ante cooptationem. & propterea non poterant ullis oneribus esse adstricti, aliter in monasterium non
tuis lent recepti , vid. can. monachos 29. Io. qu. I. R Gothose. incit, i. a.
II. Superior fortassis ratio olim in hoc Regno occasonem dedit tum
Rogerio in constit. errores eorum,
tum Friderico II. in constituri a Lfcriptitios vetandi , ne viliani , sive adscriptitii ordinarentur clerici absque dominorum voluntate . scilicet, quia personali servitio erant obnoxii. Quinam olim fuerant adscriptitii affatima doctis viris expositum est , praesertim a Gothostedo in tit. C. T. defugitiυis colonis . Crediderim libenter, eos similes fuisse hominibus dedititiis , qui armis coacti , ne extremam juris belli conditionem experirentur , se suaque omnia divina , &humana victori populo Romano de. debant. Exemplum vide apud Livium lib. I. eap. 38. At sub Imperatoribus cum idem eveniebat , dedititiis agri relinquebantur colendi , sub nexu tamen , ne ab illis discederent, sed ut operibus rusticis incumberent: illi autem , quibus agri assignabantur, recipiebant, veluti sub eodem dominio, dedi titios agris ipsis adstriptos ,
qui nec omnino servi , nec omnino liberi censebantur, vid. I. unici Cod. de Colonis Tbracens lib. II. unde erant quaedam terrae, seu agri membra I. penuit. Cod. de agricolis eod.
Lb. o. Cum agris , seu possessioni bus distrahebantur, vendebantur, l. a.
Cod. in quibus causis coloni oec. eos. lib. I I. Non poterant a terris divelli, I. I s. Cod. cit. xit. δε agricolis. Imo neque clerici , nisi dominorum con
sensu ordinari poterant, t. quisquis Icter L jubemus 3 s. Cod. de episcop. Verisimile igitur est , ut cam Rex Rogerius, ejrisque praedecetares Principes Normanni Provincias Regni nostri partim e Graecorum , partime Longobardorum dominatu abstulis. sent , & armis fecissent suas , helli
jure utentes . quasdam civitates , &oppida ad deditiorum conditionem redegerint ; unde voluerunt Graecos Imperatores imitari , vetando , ne illi, dum agris erant adscripti . iacierum cooptarentur . Quod idem confirmare voluit Fridericus II. . in quem a Normannis per successione translatum suit Regnum . Sed cum postea illud perventum esset ad Pria-cipes Andegavenses , electionis magis
titulo, quam victori se iure, paulatim conditio adscriptiorum sublata fuit ;admut hodie in Regno Omnes populi libertate , atque ingenuitate
fruantur . Hsne magno: in errore versantur nostri Interpretes, & nominatim Tapia in citi constit. adscript tios , dum quae de adscriptitiis statuuntur , vassallis Baronum aptari posse censent, & praesertim iis, qui angarii, & perangarii nom uantur ialegibus Regni. Sed haec plenius excutiemus , cum de Barcinibus , eorumque iure in vassallos erit sermo. III. Verum enim vero , cum administratio rerum sacrarum pertineat ad curam Praelatorum ecclesiae , visum est deinceps convenientius a legibus laicorum Principum recede re; & quae pertinent ad elericorum, ministrorumque rei divinae electionem , approbationem , & numerum ,
omnino decemi , atque terminari a H sic ris
65쪽
I3 . . COMMENT. DE IURE REGNI NEAP.
sacris canonibus, prout multis abhinc suspendi debet usque ad sententiam saeculis usus fert in ecclesia. Sed quo- desinitivam: & interea, quoties nul-niam ea quae tanto studio, ac dili. tum adest canonicum impedimentum, gentia non minus a summis Ponti- poterit Episcopus unicuique ex litis cibus , quam a Conciliis statuta gantibus attestationis litteras confi- erant circa ordinationes clericorum, cere ad litem prosequendam , qua desuetudine vix servabantur unde demum finita, victor ad ordines pro- in hoc Regno non levia inde pro- movebitur . Quamvis ex Tridentina veniebant incommoda , ideo in cin Synodo fess. 7. de reformat. cap. I in cap. q. provisum est , ut remo proe permissi ina sit Uicario capitulari post moveatur ad clericatum, nisi vel he- annum a die Sed is vacantis litteras nescium habeat, vel certos redditus dimissorias concedere pro ordinibus In perpetuum ad celebrationem mi L suscipiendis; nihilominus deinceps id sarum destinatos, vulgo tappellaniana fieri non poterit, nisi prius licentia perperuam ἰ vel patrimonium super impetrata a Sacra Congregatione Con bonis immobilibus absque ulla frau- cilii ; siquidem experientia non sede constitutum . Patrimonii autem mel in hoc Regno docuit, Vicarios quantitas relinquitur definienda Sy. Capitulares passim , & sne delectu nodis episcopalibus , dummodo non quoscunque ad ordines admisisse, un-st minor 24. aureis , vel major qo. de successores Episcopi innumeros Tonsura autem , sive ins ne cleri- inveniebant , omnino indignos , O calis ordinis conferri non debet, nisi dinibus ins gnitos , non sine mani se-
iis, qui post decimum aetatis annum, sto darnno ecclesiasticae disciplinae. saltem triennii spatio degerunt in Quoties autem ex jure patronatus
aliquo conventu ecclesiastico , vulgo beneficium conferendutu erit, pote-
feminario. Ubi autem id fieri nequit, rit Vicarius Capitularis litteras di-
eodem temporis intervallo servitium mirarias concedere , verum ex con
ecclesiae praestandum erit ex mandato sensu majoris partis Capituli . Haec Episcopi . Poterunt autem ad purii. omnia ut omnino serventur, mandat cas academias se conserre sudionini Concordatum , poena injuncta ad Ver- causa, dummodo ab Episcopo litte- sus transgressi res , nam qui ordines raS commendat itias acceperint, quas. suscepit, ab iis perpetuo erit suspen- loci ordinario praesentare tenentur; sus Episcopus autem anni tantum& demum confecto studiorum cursu, spatio , tum ab ordinum collatione, ex hujus attestationibus de vita. mo- tum ab usu Pontificalium . Haec earumque honestate legitime ad ordi. dem poena in Praelatis inferioribusnes initiantur . Ab hac tamen lege perpetuo durabit . . excipiuntur , qui ratione jurispatro. IV. In cnp. 3. eiusdem Concordatinatus ad beneficium aliquod eccle- circa personas clericorum, dum pri fasticum vocati sunt , ne interim vilegium fori eis confirmatur, exci- tempus nominationi praefixum expi. pitur crimen assas finii ἰ prout jam ret; his etenim , licet superiora re- antea constitutum fuerat ab In Πωquisita non adsint, ordinatio, Sc be- centio IV. in Concilio Lugdunensi neficium conserri poterit . Quod si ex eo enim statim , I ipso facto, inter duos, pluresve circa jus patro- ut loquitur Pontifex in cap. I. de natus oriatur controversa, ordinatio pomicid. in o. quaecumque dignitas, pri. Dissilired by COOste
66쪽
PAR T. I. LIB. L C A P. I x. s
privilegium, honor, ossicium, bene, unquam sanae mentis appellavit pro. scium amittitur. Verum in Conoor. habilia, cum sui natura sint certissi- dato additur , clericum assam num auctoritate judicis laici in carcerem conjellum nomine ecclesiae retinendum , & interim judiciarios actus conficiendos esse ; qui intra spatium quatuor mensium Tribunali mixto exhiberi debebunt, ut decerni possit,
utrum crimen revera 'tale sit & de naum sententia seretur . atque exequutioni mandabitur . Hoc equidem prudenter cautum est ad componendas di ceptationes , quae olim oriri solebant inter ecclesiasticam , & laicam iurisdictionem circa probationes delicti ; nam antiqua fuit qu.Pstio
inter doctCrcs, utrum ad hoc ut prOcedere pc sit judex laicus contra clericum assassinum , iussiciant indicia, quamvis urgentia , & ad quisionem,
sive torturam inserendam idonea , an adesse debeant probationes concludentes , unde condemnari possit reus, vel ut convictus , vel ut comsessus . Sed nul fa erit controversia,
si verba Pontificis in dicto cap. I. accurate perpendantur . Ea autem sic se habent : Pοβ uam probabilibus confiterit argum utis , aliquem Icelus ram execrabile commisisse σc. Haec satis ostendunt , non requiri probationes ad condemnationem necessa. rias , quae debent esse omnino cerotae , Sc luce clariores , ut loquitur l. vlt. C. de probation. sed aliquomodo veris miles , quae animum nostrum inducunt ad credendum , Titium E. G. ex tali , vel tali facto antecedenti , vel consequenti crimen illud commisisse. Et suaves admodum sunt ex nostris nonnulli , ut de Ma. rinis lib. I. resol. cap. s I. & Grammaticus vor. XI. qui probabilia argumenta interpretantur indicia indubitara , nam ejusmodi indicia quisma ad persuadendum, nec ullum relinquant dubitandi vestigium φ Ad
haec , quomodo. inquisitus esse poterit vel convictus , vel consessus de
assassinio , nisi antea incipiat judex laicus formare judiciales actus, sive processum 8 At quomodo interrogabitur reus , quomodo ad examen testium devenietur, nisi ille in judiciose sistat Τ Unde patet, erroneam sui Dis opinionem Grammatici loc. cit.,
qua sua aetate auctor fuit in Magna Curia , ut si dejustbribus datis libera. retur quidam presbyter inquisitus de assaminio in personam alterius presbyteri , licet indicia extitissent non levia , & probatum esset , in actu homicidii interfuisse tanquam assistentes fratres ipsius inquisiti . Erro. nea inquam talis opinio fuit : nam
praeterquam quod advertatur constitutioni pontificiae, ut diximus, pugnat tiam cum vulgata regula l. 3. D. de custodia reorum , qua essicitur,
non debere inquisitum de gravi tri. mine per fide jussores liberari. omnis igitur hodie post Concordarum sublata est quaistio , dum facultas datur judici laico inquisitum de assummio carceribus mancipandi , & retinendi
nomine ecclesiae , usque dum deceris
natur circa qualitatem desidii : Sc
propterea non tantum indicia ad quae .
lionem idonea , sed etiam leviora tussicient, scilicet ejusmodi, ex quibus in carcerem conjectio legitima
U. Videamus modo de clericili conjugatis . Antiquissima sane fuit coniuetudo in ecclesia, ut ministerio Iacro qui essent additii , nuptiis abstinerent, ea ratione , quar assertur ab
67쪽
iso COMMENT. DE IURE R GNI NEAP.
quomsdo placere post uxori . minus ric. conjugatis in s. primus statuit pquae Dei sunt υaleat cogitare o cum ut clerici intellige minorum ordi-
quasi diυisus in duo plenam fui non num ) qui cum uviris , virgini
habeat potestatem. Uerum talis con . bus contraxerunt , s tonsuram , πsuetudo in ecclesia orientali non us- vestes deferant clericales priυilegium quequaque fuit recepta , in ea enim retineant eanonis ab Iunocentis Papa clerici minorum ordinum nuptias con- II. hic est can. se quis in. IT. ρμα
trahunt, majorum vero utuntur ma- 4. ex quo excommunicatur qui in cle trimonio jam contracto , prout nos ricum. vel monachum violentas ma
docet idem Pontifex in cap. 6. eod. mus injecerit ) editi in favorem x rit. Ubi notandum, eam decretalem rius ordinis claritatis. Voluit praete-
directam fuisse Archiepiscopo Acheruntino, qui erat in Regno nostro, nam Acheruntia , sive Acherontia vulgo Acerenaea urbs in Provincia Ba silicata olim erat Sedes Arctepiscopalis , postea Translata in urbem Nateolanam sve Materensem ) in cuius dioecesi Graecorum ritus observabatur: erat enim constituta in M, gna Graecia , quae N exotica Graecia a Plauto appellatur , lit notat Cujacius. Cum autem in ecclesia occidental i, non semel eventret , ut contin ecclesiasticas regulas clerici matrimonio sese immiscerent, & eodem tempore beneficia retinerent, placuit Alexandro li I. generali definitione de.
cernere in cap. ir ciri tis. clericos
minorum ordinum ad relinquenda beneficia , & retinendas uxores com pel lendos esse; subdiaconos vero . reliquos majoribus ordinibus insen res uxores dimittere, & poenitentiam agere debere, cum nullum in iis sit contractum matrimonii vinculum ι nulla legitima conjunctio. In omnibus autem decretalibus , quae extant in compilatione Gregorii IX. clerici conjugati nunquam accipiuntur pro iis, qui retentis uxoribus, adhuc perseverant in statu ecclesiastico . Hoc sane crediderim posteriori aetate in.
ductum fuisse; nam Bonifacius VIII. qui Sedi Apostolicae praefuit cima s. nem stemii XIII. in eap. unita de es
'rea Pontifex, ut exemtio a soro laeculari ad hujusmodi etiam clericos porrigeretur . Exinde iactum est in Regno nostro, ut tales clerici conjugati pro personis Ecclesiasticis habe-Yentur. Quod fortassis ab initio inu.
tile non fuit, nam aliquando quibusdam in ecclesis, deficiente necessario Clericorum numero, illi adhibebantur pro decenti solemnium sacrorum celebratione . Et haec sane suit mens Tridentinae Synodi; dum confirmans Bonifacit VIII. constitutionem circa clericos conjugatos in cap. 6. self. 23.dσ reformat. addit e modo si Aericioli cujus ecclesiae feretitio , vel ministerio ab Episscopo deputari, eidem ecclesiae ferviant , vel minissrent , 3c
in cap. 'I . haec verba notabilia sunt:
Quod se miniseriis quatuor minorum
ordinum exercendis Heriei caelibesprae.' non sunt, suffici possimi etiam eonjugati vitae probatae , dummods nonugami, ad ea munia obeunda idonei,
er qui tonsuram , ct habitum cleri- eatem in ecessa gestent , VI. Sed cum paulatim hujusmodi clerici se omnino subtrahere vellenta muneribus celemrum crvium, deo.
ut aetate Regis Roberti publicas pensit,tiones solvere detrem rent; ideo in cap. 248. sub tit. quod cimici conis iugati δε ant collectas Regias, conistrarium decretum fuit , secundum Usorum canonum statuta , vid. capi .
68쪽
penula. de Herita conjug. nam Boni in
facius VIII. tantum iis tribuit privilegium fori , & canonis . Et propterea in est. eap. 248. generaliter a
Rege definitur; clericos conjugarios in nullo alio a Dicis differri, quam ut pro rex imissis deliatis trahi non pin-simi criminaliter . vel eiυuiter in Curia saeculari . Idem confirmantur in pragm. l. de clertc. seu diacon. σα 3: novissime in Concordato : in quo tamen restrictum est privileg um , fi- quidem in causis criminalibus , ubi civiliter agitur , sive tantum de eo , quod interest partis adversae , non autem de poena infligenda . iurisdictio adhue est judicis laici . Ue., um in bona tantum . non in perso. ram; etenim ubi , deficientibus bonis , Uericus contogatus in carceres ducendus erit, id fieri oportebit eum consensu iudicis e .esiastici, qui requisitus non poterit dissentire. Et ne fraudibus detur occisio, debent clerici conjugati quotannis coram ordinariis locorum ostendere , se omnia .d suum statum pertinentia ad plevisse, unde litteras attestationis accipere possint pro exequiitione privilesiorum . Et hac ratione occurritur insolentiae eorum , qui falso clericorum nomine, & externo habitu assum. to , volunt criminibus sese immisce.' re , & publicam iurisdictionem eluis dere, quique olim lepido sane voca. bulo dicebantur clerici, sue diaconifalvatici, prout titulus Mitat in libris pragmaticarum, ubi contra eos hinae leguntur constitutiones . Et fie fortas-s; dicti sunt, sive quod uiplurimum id genus homines reperiuntur in oppidis, A vicis , sive quod rei rusticae,. L o A P. IX.
incumbere solent, unde non sunt vere ecclesiastici, sed tanquam spurii ,& sylvestres habentur in coetu cleri-
VII. Demum in eodem cap. 3. contordati , ad removendas contenotiones circa Apparitores , & Accem
sos, qui Episcopis , eorumque Vica. iis praesto sunt , sive quibuscunque
iurisdictionem ecclesiasticam exercen- . tibus , certus eorum numerus praefinitur, scilicet ut adsimi duo, vel tres in minoribus Dioecesibus , quatuor , vel sex in mararibus ἰ plures Vero , ubi necessitas exigit ob multitudinem subditorum , quemadmodum in Archiepiscopatu Neapolitano, in quo, propter hujus ei vitatis amplitudinem, duodecim statuuntur, quemadmodum ti in curia Legati Pontiscis , qui apud nos commoratur , & ius dicit in causis ad Sedem Apostolicam immediate pertinentibus. Concediturus apparitoribus , ut arma possint dein serre , modo non prohibita legibus Regni. Tenentur tamen de suo statu, ri conditione certiores reddere tum in hae civitate Iustitiarium , 'quem nunc dicimus Regentem Magnae Curiae ; tum in Provinciis Praesides earum. Datur iisdem exemtio a linrisdictione laica , quoad personas tantum , sive civilis causa sit sive criminalis; nis ubi crimen commisesum adeo grave est, ut .vel mortis vel triremium poena sit infligenda , tune enim cessat omnis exemtio, occognitio pertinet ad iudices Regia
auctoritate constitutos nam excipiuntur Baronales , quibus tantum permittitur eos in custodia habere R remittere ad iudicem competentem. ἄ
69쪽
ε1 COMMENT. DE IURE REGNI NEAP. CAPUT X.
De Religisu domibus. ΡRIMis ecclesiae saeculis Episcopo- II. Sed cum postmodum ex pieta isrum praeaei pua cura erat paupe- laicorum plurima eredia fuissent horibus , infirmis , viduis , orphanis , spitalia, & laicis quoque eorum cura. Peregrinis prospicere . Sed postea demandata , dubitatum suit , an aucto eccIesiarum peculio, visum est adhuc jurisdictione Episcopali com-
conduci Ulius, ex eo certam portio- prehenderentur. Et quamvis ex de-nem assignare ad paupeium, infirmo. creto Concilii Viennensis , relato inrumque sustentationem in certis , 8c Clement. 2. ut autem de religiosis
destinatis locis, quae religiosae domus domibus, Sc confirmato a Tridentina appellatae sunt. Optima lane ratione, Synodo fess. 7. cap. ult. in quibus. quia nullibi melius christianae reli- cumque hospitalibus cura statutagioni fit satis quam ubi charitas esset Episcoporum, tamen non ubique
erga egenos exercetur . Uulgari no- tale decretum usu receptum fuit .mine tales domus Hospitalia appel- Et in hoc Regno non leves inde tantur ; Sc pro diversis personarum quaestiones extiterunt , existerentque generibus, quae in iisdem recipiuntur, adhuc, nisi per Concordatum cap. s. diversimode graecis vocabulis desi- finis impositus iis esset ad hunc imo. gnantur, veluti Xenodochia pro pe. dum: Exceptis ecclesiis, omnibusque regrinis , Sc pauperibus iterfacienti. piis locis , sive ex fundatione subbus ; Nosochomia pro infirmis Regali auctoritate immediate existen- Pronotrophia pro pauperibus debilibus, tibus , sive quia eo modo ab init oqui proprio labore sustentari nequeunt. fuerunt erecta , cetera omnia ab Et hoc sane prae reliquis ad publicani ordinariis Episcopis, quod attinet ad curam spectat. ., ne impotentes fame spiriritalia, visitari poterunt, etiamsi pereant : contra affectata , Sc iners laicorum in illis sit cura , Sc admi- mendicitas omnino coercenda est , ni stratio . Cum rationes hujus admi, ut prudenter secit sita constitutione nistrationis quotannis reddendae sunt, Valentinianus junior in I. unis. Cod. non solum id ficri debet coram iis, de mendicantibus malidis lib. xi. qui eliguntur ex more, Sc consuetu- orphanotrophia pro infantibus; Ge- di ne jam recepta , sed etiam coram rontocomia pro senibus, vide l. iliud persona ab Episcopo nominanda. Coae de fac favct. eccles olim eius. Quibus omnibus simul sacultas con- modi loca pia , utpote ex redditibus ceditur mandata expediendi , ut re- ecclesiasticis constituta , suberant Iiqua . si quae sunt , solvantur a de Episcoporum auctori tati , a quibus bitoribu ς; eaque mandata vim habe- destinabantur pro administratione dia- hunt rei iudicatae , cui executio tri- coni : unde non semel hospitalia buenda est a j adice laico contra
apud scriptores ecclesiasticos Diaco- laicum , ab ecclesiastico vero contra nitie appellantur. Exempla vide apud clericum .
Cancium in Glossario. Ιll. inter res ad religionem perti
70쪽
nentes non postremum lociam , ut
modo diximus , hospitalia sibi vindicant & propterea eorum cura ad Principes quoque sarculares pertinet,
utpote qui pietatis , & religionis ossicia pro virili parte tueri , ac
promovere tenentur . Hinc multa a
legibus specialia pro iis statuuntur , quae a Doctoribus nominantur privilegia piae causae . Quod attinet ad leges noli ras huc pertinet prom. unim de legat. piis , qua imponitur publicis Notarii et , ut intra dies I s. post stipulationem , vel post aper. tas tabulas testamenti debeant , sub poena ue o. unciarum auri , certiora facere hospitalia , ceteraque loca pia , de quibuscunque sive donationibus , sive hereditatibus , si .e legatis relictis eisdem . Et quamvis diu in hac civitate ex consti tutionibus Iulii l I. , Leonis X. , aliorumque Pontificum statuti fuissent quidam Commissarii Apostolici nominati . iisque adjuncti itidices Regii, unde erectum fuit Tribunal Fabricadi s sc dictum, quia ejus erat pecuniam ex legatis piis non solutis colligere ero amplificanda fabrica Templi Romae Divo Petro dicati
tamen procedente tempore illud grave visum fuit majoribus nostris , ad eout eorum querelae non semel
propositae legantur in libris privile. giorum Civitatis , & Regni : unde
abolitum est . Et propterea piarum dispositionum exequutiones pertinent jure ordinario ad iud ces laico . IV. Praeter hospitalia. Relieiosarum domuum nomine comprehenduntur etiam monasteria, prout videre est inrit. decretat. de religiosts rimibu . In testibus Regni de monialium nam a- steriis nonnulla quaedam specialia habebemus , quue hic annotanda sunt .
Cum in iis Virgines Deo dicatae spi'
B. I. C A P. X. - 63 ritualem, & a virorum consortio separatam vitam agere instituant ;propterea in pragm. I. Ο' g. de ρο- ninlibus iniungitur poena pecuniaria,S alia extra ordinem viris accedentibus ad ea monasteria colloquendi gratia cum illis, quoties ab ordinariis superioribus licentiam in scriptis antea non fuerit impetrata . Excipiuntur tantum parentes monialium , earumque fratres, sive ex uno , sive ex . utroque latere coniuncti . Excipiuntur quoque medici,& praecept res. Sed haec , ut pleraque alia edicta in libris pragmaticarum, pertinentia ad statum publicum , in desuetudinem abierunt; & tantum deserviunt voluminibus nostrarum legum ampliandis . Quod autem statuitur in
prcgm. 2. ejusd. tituli , cum non levis momenti si operae pretium est, ut separatim exponatur. U. Μonasteria monialium quam deceat honeste se habere , Omnibus in comperto est . Cum igitur facile evenire posset, ut qui domos prope monasteria habent , in ea oculos immittant . ideo in cit. pragm. 2. statutum est, ut senestrae, vel contignationes in parte superiore domuum, sive, ut vuleo dicunt, Hlaria, claudantur, Sc tegulis cooperiantur umtieς ex eis aspectus si ad monasteria
praedicta , licet via publica , vel
quodcunque aliud spatium interm dium existat. Haec quidem de aedificiis jam existentibus e de iis autem , quae noviter construuntur jubetur, ut fenestrae, & contignationes eo modo dant, ut omnino talis aspectus non sit, poena imposita aureorum mille, aliaque ad arbitrium Principis . Ratio superioris legis licet videatur minus
aequa , ct m ex ea cogatur dominus
aliquid facere , vel pati in suo contra naturalem libertatem I tamen si