장음표시 사용
71쪽
vis latinissing ab eclymea 3. m. xo.ms.declinatio esus siti 1 ι. m. yy. . sinus autem o 6 .mni duco in totu,&prodia tu diuido in sinum coplementi loci in quo fustii est in Monaeat iplanaentu liuid est ι .gra. o. .in quotiente prouenissi3 1 x38 ire eius in/8.gra. ι 2.mi.amplitudo illa ortiva Mercurii quaesit eau septentrionalis,di tantum
Huinta in amplitudine occidua.
Ascensionem rectam stestarum fixariun de emticarum * expedius e
c oscere. Hic nac principio uide cuinam puncto aequino 'ii principis scilicet Y 'stata re
Propinquior,secundugradus longitudinis in eclyptica contra uel secundit ordine si s unum plorienti eius distantve duc in sinu emicinctui latitudinis stellae,& diuide in sinaeorum, Icus quotientis a so .sublatus,iniqua stellae iaciet distantia a principio V uel secundum circula dimis sinum coplemetsi huius areus tibi spone,una cum sinu complementi declinationis stellatiminore due in totum produre1 divide in maiore,arcus Plotiatis Myo. si latu resinquit arcum aequatoris numerando a purusto Y ues: unde e distaria stellae copulatiabdicenvis radix ascensionis hic si sellam rationis dumme semiraris,s cile inuenies assensione recta in hunc modu.Si distantia stellae ab initio' secundum ordinem iam Hierit accepta, tunc arcus inuentus site radix per se tibi monstrabit ascaensi Emctam: sin aute disi intia ah Yst contra nosti ordine Gnumerata subtrahe radice illat circulo toto,di reliqua habebis ascensione rectam stellae: scis si distantia stellae a principio O numerata est contra ordine signoν subtrahes radice a sonicirculo,uex ubi ab eode initio secundum ordine signoueb silerit accepta distanti adde radicem ad semicirculu.c ε ε .m .di usus Pueniet tibiastensorem stellae .Exempli grati Mn5 recedemus a Mercu MO, indi istiora intronisationis gratus aecessit ad locum honoris Epistopii intronira .distantia aute esus a principio v cui erat tune *ximus est o .gra. ι x. .sinus com Plementi est due in sinum complementi latitudinis sys 3 o. siquidem latitudocis3-gra. v. mi.iani si diuido per totum,nrodeunt in otimae s 3 9.arcus eius in Q. Ex .3 ψ mi. mplamentu i .gra.6.mi.eu distantia Merciiiii a principio Y secundu ci culum maiore.Sinum copleiamti huius arcus τs 3 r6.ta minore duco in totumn productum diuido in sinum lementi declinaticis Mercurii.c.' sao.quotiens eritπτο3 Rrcus eius fovira. χ3.mi. plementum uero 39.gra. 3 .ini. dicitur radix ascensionis, dic
hic quidem ascensio recta Mercurisquoniam distantia ipsus a principio V secundum ca
Arcum semissimum stellae dc eius etiam ascensionem obliqum in aeqmo
tore perspicere. Arcus stellaedimus est tantsi temporis quo seper horizonte apparet,ideo aute uocat se arcus,quonia Pinllibet punctu in coeli uirtute motus primi mobilis ,circulum descrutat imaginariti aequidistante aequinoctiali diis quidem circulusaeque in Μ.horas diuidiam allaequinoctialis,earum horaμ quot cli super horizontem manet alicuius regioniMarcum vocamus diurnum,medietate ipsitu sonidiumsi. Dum ergo ex gy.ues 36.inuenia
habes declinatione stella nex so.amplitudine. tunc sinum coplemensi amplitudinis duein totu productu diuide in sinum coplementi dcclinationis, arcum Potientis subtrahe de quadra circuit,residuum dicetur dinerentia astensionalis Q si strita habuerit dia nationem septentrionale addes disserentia hanc ad so.&habebis arcum semi ima lae:si autem de liliatio lae fuerit Australissibtrahes eam i so.& ruuiis manebit tempus diu num,semper is .gra.computando pro hora,facile arcum semidium cornicites in tempus hora', si duplicaris hora: ista ostendent tibi quadiu la proposita maneat bis conspicua si pra horizonthsiue illud contingit in siue in nocti,at omnis haec nostra stipputatio ne intelligi debet,ac si terra tota punctu sistantsi re ectu firmanis . Subtra hac ditaritia astitanis Hensiculere stellae si irae stella Geticinae, in his
72쪽
t tentrio le)mna sit icta obliqua talae ascensio.Sed si Australis extiterit addedinerentiam istam ad ascensionem rectam,&sic quo proueniet obliqua. At v in hunc moda uno pronunciam gemina tibi quaestione soluta tantu nuc exemptu accipe. iano abesse s 'et Mercurius a quacunin re quae non ut ponderis habet, omihus negotiis scie immiscet sic ' in hac etia intronizationis supremu oc honestissimu locu sibi usurpavi age net nos eu hinc detrudemus, stude introni sationi huic hae us seelix adsilit di fauentibus semis deinceps quoin prospere cuncta administiabit. Declinatio esus C t iam ante
Inuenta per 8s . Ni 86. pronunc. ι ι .gra.1 9. mi.sinum igit cius coplementi s 99 .duco intompta productu diuido in siniim coplementi amplitii dinis,qua per so .pronunc. inueni esse ι 8.gra. ι a.mi. finis aute cdplementi est9 82 o. quotiens 9 3 1 .arcus ipsius τ6. gr. ιχ. mi. lubtracto isto. manent 13.gra. s. mi. disiemacia ascensionalis. Et quia declinatis est istentrionalis addo disserentia adso. sic. eniunt io 3. Rra 8. .arcustara licet semidiurnus, quo duplicato 5c in horas conuerse, liabebo inde 1 3 aioras, 3 s.fere minuo temporis Mercurius ipsb die introni sationis permansit super horizonistem. isterentia illam sit btraho siquide declinatio est sistentrionalis ab ascensione recta, qua inueni per 91 .habere 3 9.gra. 3 . . remanent mihi as .gracly. mi. aequinoctialis eceo die cum horizontem Augusten. attingerianti '
Cum quo gradu siue puncto eclyptiae quaelibet stella fixa 6c erratica simialiter de aliud quodvis punditam imaginariu primi mobilis super horizontem
obliquam ascendit,uel eum tangit,aut etiam in parte occidua demergitur se Ierier indagare.
Ex si ori pronunciam inuenisti arcum aequatoris cum stella in horizonte obliquo ascendente sinum iam illius due in sinu maximae declinatio O , ductum diuide in sinum
totum,& sinum coplementi huius quotientis uocabis inuentu primi ic illud tibi a pone uni cum sinu coplementi ascensionis obliqua minore duc in totum, productu diuide in maiore, arcum quotientis subtrahe deso.&Miquu dic inuentum fecitndii. Postea due stanum coplamenti inuenti secundi in sinum maximae declinationis O , productu diuide in totium,& arcum quotientis subtrahe de so .sic tibi manebit inuentu tertium:si aute in ascedente sacrit aliquini signum ex signis ascendentibus quod ex ascensione risa uel obliqua ficilime cognosces addes tunc inuentu tertium ad coplementu altitudini κ li, sitia eata, tracta de semicirculo relinquirinuentum quartu sed si in ascen ite sit nu aliquod ex des dentibus,subtrahes a tertio inuento coplemcntu altitudinis poli,&etiam luc rea manebit in residuo inventu quartum.Porro inde duc sinum inuenti quarti in sinu complementi primi inuenti ductu diuide in totum,& arcu quotientis de quadra circuli situ es reliquu manet inuennim quintu.Postea .ppone timi sinum inuenti quinti di primi, nore duc in totum productu diuide in maiore,arcus quotientis uocabit inuentiam sextu. Postremo sinum huius sexti inuenti duc in sinum quartia ductu diuide in totum,di arcus quotientis tibi dabit inuentu ultimum.Tande nunc adde inuentu ultimum ad secundum, inde J ueniet tibi arcus eclypti cae,que uocabis radice ascensionis Q si simu astandem Berit in prima quadra eclyptica simputa radice a principio V& ubi finitur ibi in punimam
illud eclypticae coas des cum stella M silaum si in secunda quadra Herit ascendes,mis mera radice a principio contra ordine signo Gin tertia similiter a principio , sed dum ordine uerum,in cni arta ite' a principio Y contra inno' ordine, di finis istius coputationis dabit tibi i ctu eclypticae asiaendens cum stella illa simer horizonte obliquum.
Nunc rem hanc tibi exemplo comonstrabimus. Retineo aute Mercuriu cum declinati sua & ascensiae ut prius duco aute sinii maximae declinati is in sinu ascesionis obliquae, iainuentae m proximo Onunciato xue .grad. 9.m .hoc est 398 Un93s s. productu inde diuido in totum, quotita erit 1 3ὸ arcus eius io .gra. inuentu vocabitur primum .Mox duco sinum coplementi ascensionis re De in totum pro euim diuido in sinu cople Primi inuenti,quotiens est ' i os .arcus aute eius 6ῖ. Rra .s .mi.& coplementu ipsius 23. Ma.ss. .dicetur inuentusiuranda. Porro huic dum unum coplementi in sinu maximaeli declinati
73쪽
laclinationis O,5 quotiens dat 36 sui seius est ri .gra. 13 mi. quibus subtractis asio.remanet 68. . 3 .mi.inuentu tertium.Pinci ea adhuc addo inuentu tertiit ad complemetu altitudinis umito.gra. ι .mi subtraho a semicirculo, di remanet 69. ar. 6 mi .i tu quarta. Insiipdeduco sinu quam inueti.
1cendente in prima quadra,numeratisi principio Ysecundu ordine signos minoit a
me ille Dad is .gra. 3 meo ipse puncto Mercurius in die&loco introis lationis steat in horizonte. Qim si adhuc scire cupis,cum quo tande gradu eclyptiaeta duplicato,&duplam adde ascensioni obliquae atin is ipse gradus, que illa siumma inaequatore attingit,est in horizonte orientali qn stella est occasura in parte occidentis si ian 3 o. Odi quaeras gradu eclypsicae quieti illo gradu ascedit,deinde accipias inadu et diis ametraliter oppositu, habebis gradu cum ista tala occidente.Put ascesta obliqua Meris I eit 2s .m. 9.mi.arcus aut semidiamus 13 o .gra. 8.ms.umita id per superiore pro litione inueni,arciis duplicatus est zo .gr. 36.mi.quibus addo 2s.gr. 9.mi. sema illa tI3 g s: ille ipse indus aequinoctialis tangit horizonte in parte occidentis. qn Discurius in die intronifationis occidit. Igie per 3 o.quaero gradu eclypticae astendentem cu 233.gra. 2s. .aeqstoris in loco ct horizonte intronisationis 5: inuenios. ara.
tius est'. grad.ε. . ,cum eo igitur descendit ἔ, quod hactiniis o .ri. PRONVN cIATVM π crari. Wroiectionem radiorii per triangularem sirpputationem colligeret Nemini ignotum esse puto sextilem aspectu clam circuli parte,hoc est co .gra. conaci ere,ideo p qn la aliqua extra eclyptica est 6o. .luncas eius eius directe eclyoptiom tangit in suo gradu logiti itudinis.Si aut dis nitas ta ab eclyptica maior est eclypticii no attingit: sed si minor silerit,mne sextilis eius at Dbus locis eclypuca tangit punctu istud quomodo cognosces,tam tibi edisseis
ram.dinu 3o .gra. tibi .ppone 5 sinu plementi latitardinis, minore duc in totu niductuci uide in maiore arcus quotientis deso. bductus,quasi digito tibi comonstrat, quot gradus de Ioco longitudinis stestae in eclyptica numerare des eas antrorsum di retrorsum
tibi arcus iste fim',ibi ad punctum illud pertingit sextilis asipectus stellae propositae tacut in ex plo subiecto patebit. Quarta tala Agitatoris, quae cum Sole in uno sere po,
licionis circulo fuit ipla hora introniationis,habet in longitudine 2 i. gra. 3 r. mi. N in laistit ine 29.gra. septent.sinus complemeti latitudinis est93969.sinus 3o .gra.roo ooaadetani nunorem duco in torum, produehim diuido in s 3969.in quotiete pueniat s 3xi r. arcus eius est 3 2.m. 9.mi.complementum eius y .gra .s 1 .mi.radix est radiationum ocrannim quidem numero antrorsum sintndum ordinem innotu pro radiatione sinistraa, o Iongitudinis stestae,5 contingit 2 o. gra. α 6. .st,tantunde quom contra ordinem signorum pro radiatione dextra,&ibi tangit et . . .mi.Y.Si autem scire desideras in
quibus gradiibus eclypticae radiatio trigona striis propositae finiatur,adde so . ad arcum menti'di summa ista mostrabit tibi arcum ante di post locum stestae, ubi trinus desiis
nitaspectrus,sic addeso. grad.ad 3 2. grad.'. mi. proueniunt 122.w.9.mi.tantum sin meres sectandum ordinem signorum antrorsum radius trinus sinister cadet super 2 .ma. tantundem contra ordinem signorum, det in super a o. Rrad. 26. mi.
74쪽
ta uter explorare. L Varcus insionis nesu vir inter horizontem&corpus lare,pdi miluini omnes muliarem situm habet arcum uisionis sic io habet. hoera Uri DN,nmc incipit Occultari,aut emergit ut uia δε- o. graduum. φ ν ι .graduuim si uapor inrestris interpositus sit talis,ut m eum his Iaten nec est cis rideas illud,siquidem naturaliterita fit,quemadmodu nos docet perspecties d cognoscendu arcum eclypticae inter horizontem 5 cor ta
re contentum quando stella in horizorire in imit norim o . o -----
c sinu arcus uisionis in sinim totu,productu diuide in diuisere,arcus quotientis osten, dit arcu eclypticae:si locu stellae rediga ad horizonte,& tin numerem secuti du ordinem signo' quantu ipse quotiens habet,& tunc si numeriis hic gradu O no ali pit stella ista potest:imili quom modo onaberis in parte occidua,nisi ψ ibi arcu diis I. .. 'GR i ira ri κl ex r. s solaribus emergit di apparet primu. do aut planeta aliquis no praecise est in eclyptica, tunc quaere per 93.grzuca quo oritur
dicio.Videamns iam an die introni fauois etia ante ortu selisuideri oportueri aut anfimi cuti cor dilacinis ad hanc uenerit intronicatione. Inuenta cu qumsit ille sest horizonte per s3 . pronunc.is fuit 19.gr. 3 .mi. b. ndelaraetra 231. 3 .a ltuque facit eclyptica cum horizoie iuxta granoccidentis, lassigra. 1.mi sinus hunis anguli est 3 8s63 quia arcus uisionis est io. gra.sinus quom insta
se ultra laorizonte.Nunc uideamus an etia sic furtim tam uxerit c uti plaemnoe iacit Iii norizontques an me silis occasum adluae uideri potuerit primo cosidero madu O et madu cim quo dicidit l,quem inueni per praemissam csse 9.gra. .mi.Ecce iam ina tori quia ἔ ante O um se coniecit sub hotio mem existente O in χ. nra. 26. miaIuncinec ulla ulteri inquisitione opus erit. 'Π --Λ- ,1 QNVNcIATVM xcvi. in altitudie itellae fixae uel planetae sit pra horizonte etia noe is hora eIicere. Ad hanc r ira tibi erit declinatione stesta c5plemento altitudinis poli, ascensione recta stes ascensione recta O,altitudine ino Q meridiana stellae altitudine etia stellae Missi norizont di coplamento declinationis strita. c Cir sinu altitudinis meridiatve in k a totum
75쪽
totum producibi diuide in sinim ecplemerui altitudinispoli quoties iste erit intrenta primi mi. c etia siniim altitudinis stellae sita horizonte iste miniatiost in tot ydum diis uide in sina coplementi altitudinis poli, itiens dicet inuentu secundu 5 hocsbbtrahe i primo ua sempest minus,&residuu ria sis duc in sinum totum produc ita diuide in sinum coplementi declinatiois stella quoties uocabit inuentu tertium,qd' si minus fuerit sinu misto subtrahe illud a toto,di arcu residui ite is de so .gra .subducto,remanebit arcus distatiae statari meridiano. Sed si tertiuillud inuentu maius extiterit sinu toto, subtrahe sinum mistum ab eo,& ad arcum residui adde so.gra .sicia; habebis distantia stellae a meridiano: q, si stella fuerit in parte orientis pura it meridiano tune si ibtrahe illa distantia ab ascensione reeia stellae um, ii stella apparuerit ita obseritationis in medietate coeli occidentali,adde ineis iam distantia stellae ad eius ascensione re sta di habebis ex ali i illos. modos' gradu aequatoris, q tangit mediii coeli ipsa hora obseruatiois. Hic m illi confin illud etia ac ascensione recita Nadir o,hoc est,si i So.addas ad ascensionis redi I iam habes ascensione Nadir sellamsta num e minore sit btrahe a maiori.& residuit erit distantia Nadir sblis a media no stea meridiano eam collerte in horas horarum minuta,& si ascensis redha Nadir fuerit maior qj medii coeli, subtrahe distantia illa horaru a i Σ. horis,& remanebit hora noctiis quaesiura.Sed si ascensio rei ta Nadir solis minor extiterit cy gradus medii coeli,ninc ostendet disis serentia horaria horas post mediu nodiis. Disticile di obscuru uidrat hoc tibi nisi exemplacosideres,ecce adsumo spica uirginis, declinatio eius me intronisationis est s. gra. ι6.mi. coplementu uero Si .gra .mi. si iam subtraho declinatione a coplemento altitudinis polli quia declinatio est meridionalis remanebit alti nido stellae meridiana 3 3 . a. qq. mi.sinum eius sys 3 1.duco in totu produc'si diuido in sinum c5plementi altitudinis poli s. gra .s. 669 33 .quoties dabit S asy.inuenta primit.Porro elici duco sinum altitudinis stellae qua inueni in parte occidentis ad 29.gra. ι .mi. in nodie ante uel post introni sationis horam,di est 883 6. in totum sinu produc tu diuido in sinu cdplementi Rigusianae quae stipis Ponit εῖ .gra.quoties erit inuentu fecimM.Lτ χ ςo 8 . atq; ipsum subtraho de inuento priamo,oc manet in residuo ιoos 3 .Insi in duco residuit illud etia in sinu tonim, produc iii diutis do in sinu coplementi declinatiois stellae.s 9896o. quotiens est io 189. inuentu teritu: qae quia minus est toto sinu subtraho de eo,& remanet 898ιν .arciIs eius est 63 .gra.3 3 .mi. ihiis subtractis deso. inquunξ 16.gra.s .mi.distantia stellae medio coeli, numerando inaequatore ab ascensione redia stellae quum in stella ista in hac obseruatione sita est a meri, die uersiis incidente addere debeo diuerentia hanc ad ascensione recita stellae.c ierut 2zo .gra.s .mi.gradus ille aequatoris qui tangit mediu coeli ipsa hora intronisatiois. Scio aute certo me inuenisse per T. pronunc.ascensione recta O in die intronisationis ad 6OCra. 2 .mi.addo is semicimitu .f. iso .gra.5 Pueniunt 2 o .gra. 2 ι .mi.ascensio sciliacet re sta Nadir O hoc est oppositi gradus O . Iam nihil est quod agam cum ascensione siesta sed uideo utra ascensionu lit maior illa ne medi j cces an nadir O ,hinc minore sdbtrais
di faciunt una hora x i . i. q distantia est Nadir O a medio coeli,&quia ascesio rei ta nadis S uersus oriente vergit a meridie suppiitando ideo subtraho i .hora 2 1 .mi. 4 1 2.horis, sic remanet 1 o .hora 3 9. .nodiis.Si em nadis S ita lumen haberet ut strita uel O mse, horismostraret instar selis,at ideo qn oppositio est O di 2,ipsa I etia est in na&r O,aut certe prima es, ideo Lana cauu plena in Oibus hora logiis uiatoriis horas indicat ut soliutuis ratione latitudinis lunae di uicinitatis ad hora nonita erroris ibi contingere potest, sed haec alias copiosius.
Duarum stellarum fixarum uel errantium diuersas latitudinum* denominationes habentium distantias ab inuicem colligere.
Distantias stesta' hic demostrabimus,qitas, alia meridionale alia latitudine habet sopient. in imis em tinnote latitudinis nodisserunt,adhibebis Onunc. o. i. a.& 3. si quide ea dis fias explicat ciuitates de abus quicqd in quaestione di dubiis uertit, pari. modo cita hic in stellis dimitti potest,quii terra aeque sit corpus sphaericu atm firmamessi.
Quum aute sunt ciuitates duae quan altera lautume habet Boreale, Austiis altera ab
76쪽
aequatore rape distantias ibi no doctumas imae e permempla, sta ad hune lacu de induas tria di limus ubi per stellas rem hac indicare decrevimus,abus opatio ea no paulo etiaest accomodatior,potest aute ad loca terrestria cosimili d* modo applicari,sic igitur trahet.Sinum coplementi latitudinis sq3tentrionalis duc in sinit disicientiae logitudiis &diuide per totum sinu,quoties dicet inuentum prima. Coplementu eius tibi ρpone & sinii latini dinis Borealis,minore duc in totu, producta diuide in maiore,arcus otiatis addi tus latinidini meridionali, ydiicit inuentu secundum. Sinus coplementose utrius* inuenti duc in seinuice producis diuide per sinum tot'arcus quotietis de so .sublatus,reliquas tibi iacit distantias stellas, inquisitas. Exempli loco it ese assiimo Mercuriii,cuius cupio seire distantia a quarta stella Agitatoris,qua iteri Davi 2 α. pronunc. sicut in pnimc.8s .est uidere fuit aute die intronifationis sicam logitudine in a 2.gra. 3 s .mi. Π,habuitis in Iatinidiane septent. χ ο .gra adcrcurius etia ipsia hora intronizati Gis Lit in 1 o .gra. 3 2 .mi. ου, hab latitudine meridionale 3.gra. 2o .minutose.Disterentia igitur logitudinis est 2.gra. 23. .sinum ipsius ετ o S. co in sinum coplementi latinidinis septentrionalis.s 2 o. gra. qest o .gra .sinus aute 9 3 969.prisum diuido in torim,quotiens est 63 3 1. arcus estis 39. gra. is .mi.inuentu primum. Coplementum ritu est so .gra.*2.mi.sinus uero τ 38 est ipse diuiser iam nunc duco sinum latitudinis septemonalis.s zo .gra. 362o 2. in totum, di diuido in diuisere, quotiens erit AE is .arcus illsus 26.gra. i .mi.quibus addo latina dine Mercurii meridionale .L 3.gra. 2ooni. pueniunt inde 29.gra. 3 .mi. inuentus inta. mplementu ipsius in is o. gra. 16.mcsinum eius s689 ι .duco in sinu coplementi primi inuenti. sso .gra. 2.mi. 73 s .&diuido in sinu totum,quotiens est 6 239. arciis eius 2. gra. ε 3 .mi.quo subtracto de 'o .remanet .gra. s .mi.distantia nimis. illa stillas. qua inhoe maxime nolui lare, ut simile exemplum etiam in locis terrestris imiteris.
Altitudinem stellae supra horizontem existentis,in omni regione omnes
hora exacto calculo indagare. Principio duc sinum distantiae talae a meridiano in tali coplementi declinationis, &asuctu diuide per totum arcus quotientis dabit inuentu primum. Mox spone tibi sina plem ti huius inuenti di sinu declinationis strita minore duc in totu, produc hi diuidem maiore,arcus quotientis latituditu regionis additus, producit inuennim sininta. Nue iam duc sinu coplementi inuenti secundi in sinum coplamenti inuenti primi, productu diis uide in totis,arcus quotientis ostendit altinidine stellae stupra horizonte. Exemptu hic ita cape huiusmodi. Adsumo ecce spicam uirginis per qua a ntea in nocte intronisationis hois tam obseruaui per altitudine,iam uero ex ipsa hora quaero altitudine. Declinatio iram spi
sinsidistantiae stellae a meridie,qua exempli loco accipio 16. gr. r. .sinus cius est 4396 .aeductu diuido in totum,quotiens ςducit 63 ro'. arcus ipsius est ας. era. s. mi. inuentu illud primu . Porro sinum declinationis 1 3 3.duco intonim diuido deinde a ducti in si, num coplementi primi inuenti,quotiens crit isy o .arcus istius est y.gra. 1 2.mi. 'bus addo Heuatione poli 48.gra. di simima fit r .gra. 1 a. mi. inuentii Exindv. huc sinu coplementi secundi inuenti duco in sinum primi inuenti. sy ι o. in soo 3 ι . productim diuido in totum. quotiens erit 68 o .arcus eius est 29.gra. ι .mi.altitudo ista stestae. PRONVN cIATVM π cIπ.
Distantia stellae horizontale a circulo meridiano omni hora inuestigare.
Ad inueniendii aute aetimum stestae .ppone tibi sinum coplanaeti altitudinis talae iam per praemisiam inuenta di sinum inuenti primi que per praecedente inuenisthminore due in tot productu diuide in maiore arcus quotientis dabit azimuth stella quod aliis nomine dicimus distantia horizontale a meridia .Exempli gratia. Ex sit periori .pnunciato inueni inuentu primum,sinum eius 43 ros. duco in sinum totu,& proditi'si diuido in sinacoplemeti altiuidinis stestae iam ex suptori apnue.inuetae.s 3 sos. quoties eicis est 6 733. arcus aute .gra,ss.mi. talis est distantia stellae a meridiano uoius occasum. M
77쪽
Quocunm anni tempore etiam in pauculis diebus per stellam incognitam di exortum solis,maximam selis declinationem dignoscere.
Vt uideas exaedi finem respondere principio,& utrinam diligentissime a nobis esse praescripta omnia, testem mu& utilissimilrnunciatu in hunc locum consillio distillimus, ubi admiratione quoq; dignit est declinatione Glis maxima per totum annu inueniri posse, cu tunc tm qn circa principia cst ad uel 'o. Ita ' sic procede.Primit tibi obocillos p ne stellam aliqua etiam ignota in quocunm sit illa ligno uel gradu,& diligenter considera
'ii attingit meridianu,sit etiam ad manus tibi cleps ra aliqua certa uel aqua uel harenaalmetiens horas.aut quodcunq; horologiu etiam seram, quum in stella Cposita meridiais num attit it, horologiu tuum tibi compone,sin las horas di minuta oblemans, eo us dum sol avitorizonte pertingat, eam hora attende diligentius,atin cum aliquo instrumento obserua ampli nidine ortus solis.Deinde post aliquot dies considera rursus qn stella Hposita tangat meridianu atm inde horas obserua usQ ad selis ortum,similiter in amplitu, dinem sicut prius attende, atin sic facies in occasu selis dieius amplitudine unum lioc uiade,ut utra haec obseruatio fiat in una quarta zodiaci,quotquot interim dies interuenia
ant, horas deinde illas quae minus aute subtrahe a maioribus,5 restati sepone in locum alique seorsim,diceturis iesidu'residuu horam mox ad ualibet amplitudine quaere declinationem S ab aequatore per i 3 . pronunc. similiter & diuerentia ascen nate ad quamlianet amplitudine per ιs .pronunc.Insuperadde disterentia horaria didi entia ascensio, natem maiore,& a summa illa subtrahe rursius differentia ascensionale minore, residuit est ipsa ascensio recta inter loca selis in quo erat tempore obseruationis.Ecce iam trina habes Per quae inuenies maxima O declinatione puta duas declinationes O di ascensione recta in duo loca selis.Iam due sinum c5plementi minoris declinationis in sinum ascensionis rectae.& est discentia tollitudinis in aequatore ,quae inter duos meridianos per solem tempore obseruatisiis deductos includit , producth diuide in totum arcus quotientis ist inuentum primu.Mox Ppone tibi coplementu inventi prim de sinum minoris declinationis, minore duc in totum diuide etiam yductu in maiore,arciim quotietis illius subtrahe decimatione maiori, residuu uocabit inuentum secunda. per haec etiam duc sinus complementos. primi di secundi inuenti in se productu diuide in totum,arcus quotientis de so. sublatus,relinquet arcum eclypticae a loco selis primae obseruasionis uis ad locum soli in quo erat instanda obseruatione.Porro inde duc sinum primi inuenti in totum, prodii im diuide in sinu huius distantiae loco is solis,arcus quotientis dabit inuentu tertium eius sinum itide duc in sinum c lementi maioris declinationis O qui quide in duabus iis obsentationibus sit inuenta, productu diuide in totum,arcus quotientis de go .subtractiis, relinquet maximam declinationem eclypticae ab aequinoctiali.Sed quo piaculo hic in dem tibi exemplum dabimus aut nonne religio fuerit ,in gratiam di honorem amplissi, mi& Rciterendissimi patris di Praesulis Augustani hic ubi maxime opus ebrio meminisse celeberrimae intronica tionis qua hactenus per omia exempla usi stimus Esto uini ut hora intronifationis Augustis,ubidis usta est in alti nidine poli .gra. obseruarim bis amplitudine sistis Arte per s.aut ηε.dies consequenter,usus ad hoc elepsi dra, adhibita in hac stella medii coeli a momento obseruationis primae iiis ad contactu O ec horizotis
inuenerim i .hora o .mi. Deinde sessitan post s .dies habita obseruatione altera sub c5ractum eiusdem stellae cim meridiano uis ad ortum sella,repercrim 3.horas 3 o. . ιχ se
tiam dico horaria. In priore itidem obsertiatione inueni amplitudine ornis selis 9.nra. ς i. nai .simul li per ι 3.pronunc. repperi declinatione O s. gra. 3 .mi.5 disserentia ascensio, natem per ιy.pronunc. .gra. 22.mi. In altera aut obseritati cessiit amplitudo 3 i .gra.s 3zmi.unde sequit declinatio eius xo.ma. a.mi.simule didissertia as sionalis 2 .gr. s. mi.Iam addo maiore dimentia alaentanale s. H. gra.q9.mi ad disserentia horaria.f. Στ.νδ. 3 3 .miainnina erit s a. gra, itaniduc subtraho rursus dissirenua ascensionale, di re,
78쪽
manent 4s.gra . ascensio illla recta inter utrimet pinctum eclypticae, in quo sta sint tempore obseruato. Atq; reliquunihil inde desidero ad hanc operatione, nisi duas istiis decima,tiones di ascensione illam redia,duco igitur sinu cdplementi minoris declinationis y93 3 . in sinum dii hintiae ascensionis recta .c 3 Cra. o 1 o .productu diuido in totaim, quoti
est o x 3 .arciis eius erit q .gra. 3 8 .mi .inuentu primum.Porro hinc assumo sinum minoris declinationi eum duco in totum,productum diuido in sinum coplementi inuenti pri ismi, di in quotiente proueniunt ιεο o .arcus eius in p. grad. ιs .mi. quibus subductis a maxima declinatione obseruationis factat,quae est 2 o. gra. a. mi. inuentum secundum. Postea duco sinus complemento', utriusq; inuenti in se.1.98oos. in τι i 6 t .& diuido in sunum totum,quotiens erit 69 qq. arcus autem -.gra. 33 .mi.quibus itidem a toto subi tis,remanent ες .gra. ε x.mi.ec tot sane gradibus sel in eclyptica per ambas obseritati sconstitit. inde duco etiam sinum primi inuenti rinsiis in totum,ac diuido in sinum eo. plementi primi inuenti,quotiens dabit 6sol a. arcus eius est ipsi im inuentum tertium. Sinum illum post emo duco in sinum complementi maioris declinationis ,& diuido per totum sinum, in quotiente inuenio 9ι 696.arcus eius est 66.ma.quibus i so. subtractis, res manent a 3.gra. 3o .minuta.Eccecst exacte iam inueni declinationem maximam O Rua alias per totum annum duobus tantu daenis solent inquirere ubi induenire potest, ut permultos annos illis diebus Sol coelo sereno tamdiu uix conspiciatur, ato in hunc modum propositionibus iis centum fimis esto.sinthae lucubrationes nostrae sic conclusae in honoaxem amplissimi patris di Episcopi Augustinario in usum omnium iuidisserum Mathoniatices di Astronomia.
V Di humane & candide lictor Centiloquium hoc nostrum in sphaerica sipputationex fundam. fieri potuit, facili me proposuimus,additis in hoc exemplis longe apertis
limis,attamen iam pronium imo di audire mihi uideor quosdam,qui operosam in nona nullis aspraeceptionibus supputationem molestius sint accepturi his quom succurrere uoliumus,ne aliqua ex parte deesse uideremur midiosis omni laus, siue iis qui numeris nauadent,sive illis insinimentoni usu allecti abhorrent a numeris,proinde conis imus Mea teorostapion quoddam numeros quod di studiosis breui comunicabimus, in eo omni a ista quae hic docuimus, o di plura quae hic explicare non licui citra omnem supputa di laborem ad oculum inueniri poterunt, siquidem c5stitutos huius opuscilli terminos excedere nolinmus. Interim si quid in propositionibus dictu est durius ti forsitan absurdius, Φ pro puritate tanti sermonis quam non semper sciatii sutiant res ipsae quas tractat Astronomia ne stias quae se moleste,imo & si qua parte aberratum nonnihil esse c5spexeris, fostinationi praeproperae adscri A tantino candore emenda, suisχs illis Iu rationis stata permere. Vale.
80쪽
bin Ptoltinarum alioqui do stissimu, endauit: alicubi etiam inadu a superauit. omnibus Astronomiae studiosis haud dubie utilissimi suturi. stiliciter incipiunt.
continens quaedam elementa Geometrica,ad Astronomia necessaria,nus piobuia,sed ab ipse autore summa industria in lucem prodita.
p R Ο Ο Ε Μ I V M. cIENTIA species habet, quam melior post scientiam sides est cuius stira Ha sunt remanentia inalterata. &-t uiae perducet es ad scientiam Luiae necessiriar, in quibus non est dubitatio ducentes incedentem pereas adueritatem necessariam. Scientia irain serniae motuum Solisa oc Lunae di mariti di cognitionis orbium earum, ita sequiei est scientia mesis pluribus aliis propter agrammone modo': mcliorationis in ea Eius Q scita fixa sunt,remanetia no alterata, in ad hora in qua Deus illud praecipiet eis.Et uiae mucentes ad sciendii ea, sunt manitate necessariae. Peruenit ergo ad eam mestoratio ex modis. Ptolemaeus quide mcludensis aggregauit ea, quae coprehenderunt antiqui huius sesentiae profaebres ante ipsum o adiunxit ad ea, quae ipla coprei sit poste 5 scripsit omnia illa in libro sta, qui no natur Almagesti. di ipse ciuide suit nobis magni doni dominus,5c maximae munificentiae lamici r. Et radius est uber ille Acoprehen foes intentiones huius scientiae. At uero est difficilis studimii in ipse,pφpter intentiones diuersita de quibus in q, ipse ammt Scimtiadi operatio
nem. Quia fit necesti tu ex uia operationis, multiplicare numeros quosda in alios,oc diui derealios per alios scinuenire radices eo ec decenter praeparare tabulas,quae in operati
one cicercenξ:φiapropter prolongat liser, o diuiditur scientia in ip di perinistri cu operatione quare t dissicilis linenti ipsi imaEt de is est,st ipse utie in plurimo stas. promtionum figura sectore,quae est Jusicilis,&partitur in ramos pluriin R&diuertificatur in ea Gmsivo proportionis uarietate extranea, quapropter fit dissicilis aspicienti in ip rememoratio est δε ipsius iaprehensosc cluaerem,quae concludivit ex 'Et lacis in citho itise procedit in demostrationibus suis secundu lillae Theodosii S Miles, liti ambo intinuiciles 5 graues,ira Q no praeparat quaerenti & studenti cognitio eo 'c exercitatio in eis di in figura se rean minore spatio unius anni integri quare Wran w pigritat mitillud aut abscidit ipsi tempus ab introitu in librii. Et de eis et in iple abbreuiauitae mone suu in locis phiribus, ira dissicile fit intelligere ea,& haesitat aspidiciis in eo ambigit irate maxim ita v quandom perducit eu illud ad pigritia. Et de eis es Q p momutatione interpretii ipsius de lingua ad lingua accidit in eo ante io α postpolitio uer m& paratio inter intentiones enis, ins tacitambiguit laetare diliae litaret, Onopolis sit coponere inretiones quaesitas spier i ratione eam mare illud remoueto γ' ab aiuduatione in aspiciencis. Nobis uero accidit ex amore huius scientiae, ec dilectione enurpter res quas diximus θωpterea quae etia ipse dixit in principio ta libri de precentibus ad amore di stii diu eius,quod duxit nos ad astiduanda consideratione uleo, tolarandum laborem 5 dissicultate accidente limit ipsum c uo meritud nos minacia inhoiaquc e comprehendit liber iste descientia Asbologiae. Et non creaui poli illitia assidii consideratione, di continutae inquisitione di cognitione in eis, quibus is