D. Aurelii Augustini, ... Confessiones libri tredecim. Quibus nunc primùm est adiectus rerum , & verborum index

31쪽

quod in eis nobis propinatur ab ebriis doctoribus ; & nisi biberemus caedebamur, nec appellare ad aliquem iudicem sobriu licebat. Et tam si ego, Deus meus, in cuius conspectu iam secura est recordatio mea,

libenter haec didici, & eis delectabar iniser,&ob hoc bonae spei puer appellabar.

Modus exercendae Iuuentutis in recitandis , mutandis versibus. C A P. x VII.

SI ne me, Deus meus , dicere aliquid αde ingenio meo munere tuo,in quibus a me deliramentis atterebatur. Proponebatur enim mihi negotium animae meae

satis inquietum pretinio laudis & dedecoris, vel plagarum metu, ut dicerem verba Iunonis irascentis,& dolentis, quod non posset Italia Teucrorum auertere Resem, quae nunquam Iunonem dixisse audiera: sed si mεtorum poeticorum vestigia e rates tequi cogebamur,& tal e a ' iquid dicere solutis verbis, quale Poeta dixisset versibus .Et ill dicebat laudabili',in quo pro dignitate adumbratae pe Gnae,irae, ac doloris similior affectus eminebat, verbis sententias congruentes vostientibus. Vt quid mihi illud o vera vita mea Deus meus, quid mihi recitanti acet amabatur . prae muleis coaetaneis , & coni e toribus meis Nonne ecce illa omnia fumus, Ruentus utane aliud non erat ubi exerceretur ingenium, & lingua mea laude tua Domine r Laudes. tuae per scripturas tuas

32쪽

is t

suspenderent palmitem cordis mei , &

Non raperetur per inania nugarum turpis praeda volatilibus. Non enim uno modo Lacrificatur transgrestaribus Angelis. Ood homines curant seruare leges Grammam tuorum, non diuinorum praeceptorum. XVIII.

OVid autem mirum quod in vanitates i. a ferebar ,& a te Deus meus ibam foras,quando mihi imitandi proponebatur Homines,qui aliqua facta sua no mala, si cum barbarismo,aut soloecismo enu- 'tiarent,reprehensi confundebanturὶ si autem libidines suas integris & rite consequentibus verbis copiose,orniteque nar- Tarent, laudari gloriabantur , Vides haec, Domine & taces, longanimis & multum Pstra.

naisericors,& verax. Nunquid semper tacebis 3 &non eruis de hoc inamanissimo, Profundo quaerentem te animam & sititatem delecta tones tuas,& cuius cor dici ditibi: Quaesiui vultum tuum, ultum tuum D0mine requiram Z Nam longe a vultu tuo in assectu tenebroso recessera. Non enim pedibus,aut spaciis locorum itur abs te,aut reditur ad te. Aut vero filius ille tuus minor,equos aut currus,vel naues quςsiuit, aut auolauit penna visibili, aut moto poplite iter egit, ut in loginqua regione viues prodige dissiparet,quod dederas proficiscetiὶ Dulcis pater quia dederas & e Seno redeunti dulcior. In affectu ergo libidinoso,id enim est tenebroso, atque id est

y 3 longe

33쪽

exstria menda

c o N F E S si o Nix Mlonge a vultu tuo.Vide Domine Deus,&patientes ut vides, vide, quomodo diligeter observent filij hominum paeta literarum,& sia labarum, accepta aptioribus locuto Itb'.& a te accepta terna pacta per petuae salutis negligant, ut qui illa sonorum vetera placita teneat aut doceat, si cot a disciplinam gi amaticam , sine aspiratic ne primς filial et Ominem dixerit,magis displiceat hominib',quam si cotra tua praecepta Homine oderat, cum sit Homo, Quas vero quemlibet inimicu homi ac in perniciosi iis sentiat,qua ipsum odisi, quo

in cum irrita tuta, aut vast i quisquam persequendo alium grauius quam cor suumvallat in in icando. Et certe non est intcrior literaru scientia,quam scripta cos cie-

Pop. . tia, id se alteri facere quod nolit pati. aviat. 7 tu secretas es,liabitans in excelsis in sile-tio Deus solus magnus , lege infatigabili spargens poenales caecitates super illicitas

cupiditates. Cum Homo eloquertia' f mam quaerit,astans ante Hominem iudicem, circustante hominum multitudine. inimicum suum odio immanissimo insectans, vigilantistinae cauet, ne per linguae ein errorem dicat inter' hominibus; et ne permentis furorem hominem auferat ex hominibus non cauci. QIod plus curauit vitare barbarismum , quam vitia morum. C P. X I x. Orum ergo puer morum in limine iacebam miser, et huius arenae pala

34쪽

stra erat illa, ubi magis timebam barba-xtimum facere quam cauebam si facere, ne non faciεtibus inuiderem. Dico enim, α cofiteor tibi Deus meus,in quibus laudabar ab eis quibus placere tuc mihi cratiioneste vivere. No enim videbam voraginem turpitudinis , in qua proiectus eraab oculis tuis. Na in illis iam quid me foedius fuit,ubi etiam talibus displiceba, Dialendo innumerabilibus mendaciis, & Par-dagogum,& Magist ros,& Paretes amore ludedi, studio spectadi nugatoria, & imitandi ludicram inquietuduae mi Furta etiafaciebam de cellario Parentu, & de mei ca: vel gula imperitante, vel ut haberem quod darem pueris , ludum suum mihi , . quo pariter utique dela stabantur , tamen vendentibus. In quo etiam ludo fraud lentas victorias, ipsae vanae excellentiae cupiditate victus saepe aucupabar. Quid

autem tam nolebam pati, a que atrociter si deprehenderem arguebam , quam

id quod aliis faciebam, α si deprehensus

arguerer, saevire magis , quam cedere

libebat. Istane est innocentia puerilis Non est Domine , non est , oro te Deus meus. Nam h qc ipsa sunt, quς a P ςdagogis et Magistris, a nucibus et pitvlis, et passeribus , ad pret sectos et Reges au-xum, prςdia, mancipia, hcc ipsa omninoquet succedentibus maioribus ς tatibus transeunt , sicuti ferulis maiora supplicia succedunt. Humilitatis ergo si- .. B 4 gnum

35쪽

co NFEssro Nu Msgnu in statura pueritiae Rcx noster pro basti, cum Tatium eji r gnum cacorum. Pro bonis operibus sibi colliatis Deo gratias agit. C ti P. x x.

SEd tamen Inmine tibi excelletissimo

atq; optimo cod tori & rectori uniuersi alis Deo nostro gratias, etia si me puerum tantum esse voluisses. Eia enim, & iatune vivebam, a que sentiebam, meamq; incolumitatem,vestigium secretissimc v-nitatis ex qua eram, curς habebam, custodiebam interiore sensu integritatem sensuum meorum,inque ipsis paruis, parua- Iumq; rerum cogitationibus veritate delectabar .Falli nolebam, memozia vigeba, locutione instruebar, amicitia mu lcebar, fit gleba dolo te, abicinione, ignorantiam. Quia in tali animante noli mirabile atq; laudabile 3 At ista omnia Dei mei dona sunt, no milii ego dedi haec,& bona sunt,& haec omnia ego. Bonus ergo est qui secit me,& ipsc cst bonu meum,& illi exul to bonis omnibus,quibus etiam puer era. Hoc cnim peccabam,quod non ipso, sed in creaturis eius me, atque caeteras voluptates, sublimitates, veritates quqreba; atque ita irrueba in dolores, confusiones,&errores. Gratias tibi dulcedo mea,& honor meus,& fiducia mea Deus meus.Gratias tibi de donis tuis : sed tu mihi ea serua. Ita enim seruabis me , & augebuntur,& perficientur , quae dedisti mihi, & ero trie tecum: quia&visim tu dedisti mihi.

36쪽

- AAbescentia aetatem, vitia ina editur. CAPUT I. Ecordari volo transactas foeditates meas, & carnales corruptiones animae meae, non quod eas amem, sed ut amem te Deus metis. Amore amoris tui facio istud, recolens vias meas nequissimas in amaritude recogitationis meae , ut tu

dulcescas mihi dulcedo non fallax, duueedo scelix & secura, & colligens me a dispersione, in qua frustatim discissus

sum,dum ab uno te auersus in multa euanui. Exarsi enim aliquaendo satiati in inferis in adolescentia, & sylvescere ausus. sum variis & umbrosis amoribus,& cot buit species mea, & computrui cor moculis tuis placens mihi, & placere'.4-piens oculis hominum. Accusat adolescentiam in ardore ιbidius confomptam. C A P. I L

ET quid erat quod me delectabat ,nisi

amare & amari Sed non tenebatur modus ab animo usque ad animum,quam 3 1 tenus

37쪽

3 coNFESsIONVM tenus est luminosus limes amicitiae r sed ex alabantur nebulae de limosa concupiscentia carnis , & scatebra pubertatis , α obnubilibant atque obruscabant cor meum, ut non discerneretur serenitas dilectionis a caligine libidinis. Vtrunque in confuso aestuabat,& rapiebat imbecillem aetatem per abrupta cupiditatum, atque mersabat gurgite flagitiorum.Inua luerat. su per me ira tua, & aescieba.Obsurdueram stridore catenae mortalitatis meae, poena superbiae animae meae, ibalongius a te, & sinebas, & iactabar,& eL fundebar,& difflueba, & ebulliebam per

fornicationes meas,& tacebas.O tardum.

gaudium meum: Tacebas tunc ,& ego,iba porro longe a te in plurima, S . plurae sterilia semina d . torv. superba deiectione,& inquieta lassitudine. Quis mihi mo-.deraretur aerumnam meam,& nouissimarum rerum. fugaces pulchritudines in usum verteret,earumque suauitatibu, metas praefigeret ut usque ad coiugale littus ex stuaret fluctus aetatis me , si tranquil-.litas in eis non poterat esse fine procreandorum liberorum contenta, sicut praetcr bit lex tua Domine: qui formas etiam ipropaginem mortalitatas n*strae, potens

imponere leuem m num ad te inpi rame...tum spinarum a Paradiso tuo sectu irum etenim loge est a nobis omnipoteta a tua, etiari cum longe sumus il l : aut cer csonitum nubium tuarum vigilan misadae I

38쪽

aduerterem , Tribulationem autem carnis I. ciri habεbunt huiusmodi. Ego autem γobis parco 7 Et, Bonum es homini mulierem non tangere. Et, uin id sine γxore es, cogitat ea quae sunt, Dei , quomodo placeat Deo. Mi autem, matrimonio iunctus es: cogitat ea quae sunt madi quomodo placeat vecori .Has ergo voces

exaudirem vigilantior: & abscissus propter regnum coelorum, talicior expecta. rem amplexus tuos.Sed efferbui miser se-qyiens impetum fluxus mei relicto te, &excelli omnia legitima tua nec euasi si gella tua, Quis enim hoc mortalium ZNam tu semper aderas misericorditer saeuiens , & amarissimis aspergens offensionibus, omnes illicitas iucunditates meas, ut ita quaererem sine offensione iocund ri. Et ubi hoc possem non inuenirem qui co uam, praeter te Domine: praeter te, qui lingis dolorem in praecepto , & percutis ut sanas,& occidis nos ne moriamur abs te. Vbi eram, & quam longe exulabam i deliciis domus tuae, anno illo sextodecimo aetatis carnis meae, cum accepit in me sceptrum & totas manus ei dedi , vesania libidinis licentiosae per dedecus humanum , illicitae autem per legestu 3N on fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonio: sed cura fuit . tantum ut discerem sermonem facere

quam Oitimum, & persuadere dictione.

39쪽

ET anno quidem illo intermissa erant

studia mea, dum mihi reducto a M dauris in qua vicina urbe iamc peram literaturη atque oratoriae percipiendae gratia peregrinari, longinquioris apud Carthaginem peregrinationis sumptus Praeparabantur animositate magis quam opibus patris municipis Thagastesis adta modum tenuis. Cui narro haec ὶ Neque enim tibi Deus meus, sed apud te narro haec generi meo generi humano,quantulacunque ex particula incidere potest

in istas meas literas.Εt ut quid hoc Z Vt videlicet ego,&quisquis haec te , cogitemus de quam profundo clamandum sit ad te Et quid propius auribus tuis, ficor confitens & vita ex fide est Z Quis enim

non extollebat laudibus, tunc hominem Patrem meum quo ultra vires rei familiaris suae impenderet filio , quicquid

etiam longe peregrinanti studiorum causa opus citet Z Multorum enim ciuium longe opulentiorum, nullum tale nego rium pro liberis erat: Cum interea non satageret idem Pater qualis crescerem tibi , aut quam castus essem,dummodo essem disertus, vel disertus potius a cultura tua Deus , qui es unus,verus& bonus

Domin' agri tui cordis mei .sed ubi se to illo decimo anno interposito otio ex necessi

40쪽

D OGER XL. necessitate dmeistica feriatus ab omni schola cum parentibus esse coepi: excesserunt caput meum vepres libidinum αm1lla erat eradicans manu . Quinimo. ubi me ille Pater in balneis vidit pubescentem,& inquieta indutum adolescentia quasi iam ex hoc in nepotes gestiret, gaudens matri indi cauit. gaudens vino-Ientia , in qua te iste Mundus oblitus est:

Creatorem suum,& creaturam tuam pro-

te amauit de vino inuisibili peruerse atque in clinate in ima voluntatis suae. Sed Matris in pectore iam inchoaveras templum tuum,dc exordiu sanctae habitationis tuae. Nam ille adhuc cathecumenus,M hqc recens erat, Itaque illa exiliuit pia trepidatione ac tremore:& quamuis mihil , nondum fideli, timuit tamen vias distori tas in quibus ambulant,qui ponunt ad te tergit & non facie. Hei mihi,& audeo dicere tacuisse te Deus meus, clim irem absi te longius. Itane tu tacebas tunc mihi ZEt cuius erant nisi tua verba illa per Matrε meam fidelem tuam, quae cantasti in aut res measὶNec inde qui cquam descedit in

cor meum ut facet si illud. Volebat enim illa,& secreto memini ut monuerit cum solicitudine ingenti ne forni carer, maximeque ne adulterarem cuiusquam V Xorem. Qui mihi monitus muliebres videbantur , quibus obtemperare erubescerem. Illi autem tui erant & nesciebam, &te tacere putabam,atque illam loqui per