장음표시 사용
331쪽
quos necessitate stimulantis iam is compulit, spidas Sabbato confricuerunt , ut
paucarum spicarum vulsione, δc confricatione vitam suam incolumen servarent,
famemque sedarent ; Sabbatum enim propter hominem Ddium est , m non homo propter Sabbatum , ut dicitur Marci ea-
Deinde sicut Sacerdotes in veteri Lege excusabantur a crimine violandi Sabbatum, etiamsi in Templo opera exercerent , quae Sabbatum in speciem violare videbantur opera enim , qu exercebant, famula erant, scilicet comportatio lignorum , mactatio, & excoriatio victimarum, ignis accensio , circumcisio , &alia id genus ita & a crimine violandi Sabbatum itidem excusari debent Disci
puli Christi , quippe qui vellendo , &
manibus comprimendo spicas , ut suam sedarent famem , iniunctum sibi praedicandi Regnum Dei ministerium exhibue-buerunt Christo Domino , qui maior , sanctior, ae longe dignior erat ipso Templo, utpote Templi Dominus : Dico autem υobis, quia Templo maior es hie Tertio, a crimine violandi Sabbatum
excusantur Discipuli Christi , quia Lex ,
quae misericordiam , & charitatem praecipit , praeponi debet Legi , quae pure ritualis est, & cultui externa ', dicit enim
Deus per meam Pr Phetam e misericor- uiam volo , non sacriΡcium . Porro , Lex servandi Sabbatum ritualis duntaxat est, sacrum autem salutis animarum, &prindicationis verbi Divini ministerium pertinet ad Legem, quae charitatem, & miseri eordiam praecinit; recte itaque se gesserunt Discipuli Christi , dum, spicarum
confricatione in Sabbato, famem, qua laborabant, sedarunt, ne dimitterent, aut interrumperent ministerium sacrum , cui erant addicti. Quarto: a crimine violandi Sabbatum
excusantur Discipuli Christi propter legitimam dispensationem , quam acceperunt a Christo, qui Dominus eii Sabbati , atque supremus conditor Legis , utpote natura Deus, summa potestite prς-ditus, Dominus enim est Alius hominis etiam Sabbati.
His quatuor rationibus Christus Matth.
op. I 2. Discipulorum suorum Innoeentiam, quam Iudaei falso crimine appetebant , tuitus est , sed non minus Meaeiter Iudaeorum malignitatem coarguit ipsosque pudore suffusos silere coegit , quanὸo in Sabbato sanavit hominem . num aridam habentem . Enim vero , cum Scribae, & Pharisaei, non ut discerent , sed ut Christo calumniam struerent , ipsum his verbis interrogassent :Si licet Sabbatis curare Christus, ut e tum malitiam retunderet, immutata quς- stione , ait illis r Interrogo vos , s licet Sabbatis benefacere, an male animam Lyam facere , an perdere Illis autem ad incitas redactis, adeoque tacentibus, nec hiscere , aut suidquam mus litare ausis , Christus Dominus ias esse Sabbato hominem curare confirmavit illa familiari ovis smilitudine , quis eris ex vobis homo, qui habeat ovem Muam , si ceciderit haec Sabbatis in f eam, nonne tenebit, σ l valit eam Quanto magis melior es h mo me R Itaque licet Sabbatis benefacere, Matth. eap. I 2. Quasi diceret Christus , inquit S. Hieronνmias: Si vos, o Iudaei, Sabbato σwm, aliud quodlibet auimat in Ioveam decidens eripere festinatis, novavimati , sed veVtrae mari ae confulentes pquanto maeis hominem, qui multo meliores me, debeo liberare observat etiam Sanctus Thomas 3. p. q.
. art. q. ad I . Christum Dominum e.
Joannis, alio pacto a transgressione Legi sese excusisse. Nam, cum Judaei religionis praetextum suae adversus Iesum invidiae , ae malignitati obtenderent, eo quod Pamralyticum in Sabbato curasset , ad e rum injustas , & temerarias cohibendas
querimonias respondit Christus . Pata.
meus usque modo operatur, ρο ego operor.
Qua responsione ostendit Christus , pnaecepto de sanctificatione Sabbati non interdici opus divinum , sed opus duntaxat humanum. Nam, quamvis Deus die septimo a novis condendis creaturiς cessaverit , semper tamen operatur in earum conseruatione , eas videlicet regendo , animas creando, illuminando, perficiendo, miracula patrando, aliaque animantia continenter in vitam edueendo : si ergo opera divina praecepto de sanctificatio
332쪽
ne Sabbati non sint interdicta , nec quoque miracula , quae edebat Christus in Sabbato, erant prohibita, utpote opera divina . Non solvit itaque Chri illis Sabbatum quando miraculose paralytico ianitatem restituit.
Haec , dc alia huiusmodi , si liberis ,& attentis animis perpenderent Iudaei , abstinerent procul omni dubio ab illis blasphemiis , quas quotidie evomunt in
Christum Servatorem nostrum , quem odio, & livore caecati , tanquam Uerum Messiam agnoscere detrectant . Sed illis meliorem mentem precemur , ut ipsis
tandem aliquando fulgeat illuminatio Evangelii gloriae Claristi, & sublato v lamine , quod, teste Apostolo a. ad Coricap. R. positum est se et corda eorum , agnoscant Christum Dominum , Prophetarum oraculis praedictum, a Patria chis Expectatum , multis prodigiis demonstratum , ac toto in Orbe ador
ni esset Magister, humanam carnem induere debuit, inquit Lactantius lib. 4. Divin. Instit. c. 24. Nam, si veniat ad homines ut Deus, praeterquam quod mortales oeuli claritatem Maiestatis eius conspicere, ac sustinere non possunt, ipse ce te Deus virtutem suo exemplo docere haud poterit, quia expers corporis non faciet , quae docebit: ac per hoc doctrina eius perfecta non erit. Ut igitur Deus mortales docendo, virtutum quoque illis praeberet exempla, homo factus eli, suamque doctrinam per omnem terram verbis , &exemplis, seminavit & ea, quς prscipiendo doeuit, faciendo confirmavit: Spiritus Domini super me, eo quod unxerit Dominus
me: ad annuntiandum mansuetis mbit me, tit mederer contritis corde, praedicGeuhcaptivis huiulgentiam, oe clausis vertiouem a ut praedicarem annum placabilem Domino, σdiem ultionis Deo nos , ut consolarer omnestigentes. Isaiae .si. De hac itaque no-
stri, & absolutissimi generis humani LI
gistri doetrina in hac Dissertatione verba iacturus , quatuor disticultates paucis evaminandas apgredior . Prima eli , an doctrina Christi sit quacumque alia doctrina excellentior Altera , utrum conveniens fuerit , ut Christus Dominus per se ipsem doceret Iudaeos , non hi ante offensione Scribarum , & Phari orum Tertia , num Christus debuerit doctrinam suam scripto tradere , sea litteris consignare Postrema , utrum
Epistola Christi ad Aboarum , Regem Edessenorum , & vicissim Epistola Absari ad Chistum , sint genuinae , aut spuriae , & supposititiae ὶ Quibus difficultatibus ut sigillatim faciam satis. DICO PRIMO: Dostri ni Chrisei ericellentiorem e se quacremque alia domina. Probatur ex enaracteribus, quibus doctrina Christi prae ceteris aliis insignitur. Primo, doctrina Christi, tota quanta est , coeti stis , ac divina est , non ad humanam aucupandam gloriam studio comparata . Unde Christus , qui e sinu Patris aeterni omnis veritatis cosnitionem velut e plenissimo sonte hausit , ait Jonanis cap. 7. Docti tua mea nou Himes, sed eius, qui mist me. Et hae de causa Pater aeternus , ut ostenderet , doctrinam Christi non humanam, sed plane coelestem ac divinam esse, bis ean, voce sensibili comprobavit , primum alJordanem in Baptismo , dein , in monte Tabor in Transfiguratione , dicens Hie es Filius meus dilecitis, in quo mihi complaciti , i iam audire. Quali diceret : Audite Doctorem , de Legislatorem omnibus datum , quem Lenis mysteria praenunciarunt , quem Prophet rum Ora cecinerunt , solus hic u Cc
lo prosectus est Doctor , solus certλdocere potuit , cum sit veritas , vita , alque aeterna sapientia , solus salutaria docuit unicus humanae salutis Author , solus absolute praeititit quicquid docuit , solu; exhibere potest quidquid promisit solus denique omnia perseitae virtutis vel praecepta , vel exempla , quς .m partes alia ab aliis prodita suerant , ira didit , docuit , & expressit . Secun
do,. diatrina Cli risii digito Dei inscripta --. D itigin by Corale
333쪽
est in eordibus nostris , nec nos multitudine onerat praeceptorum , sed eo unice tendit , ut Deum toto corde , tota
mente , totisque viribus diligamus , &proximum sicut nos ipsos. 'ces, inquit Christus , Lex , σ Pr heu , ad discrimen vereris Legis , seu doctrinae , quam Deue Israelitis in Tabulis exaratam tradidit , quae multiplices , ac duras Leges complectebatur di Dabo Lestem meam inviscerihus eorum, in coriae eorum scribam
eam, o emi sis tu Deum, est erum mihi in populum , G non docebit ultra tar proximum, edi' vir fratrem suum, dicens gnosce
Deum ς omnes enim eo noscent me a minimo eorum Que ad maximum. Ieremis c. 3I.
33. & 74. Tertio, doctrina Christi vera
est , nulli prorsus errori obnoxia , simplex , facilis.& expedita , omnibus ex aequo sese aecommodat, lacte parvulos alit, donec tacitis auctibus grandescant in
Christo, robustos solido cibo pascit, &ita non deest infimis, ut summis si etiam admirabilis; quo fit, ut doctrina Christi longe lateque discrepet a doctrinx Philo
phoniis, quae multis erroribus stat et , totque implexis involvitur dissicultatibus , ut nonnisi post diuturnum tempus animus non dico exercen , &penetrandae eo vdi sciolint , sed & capiendς idoneus esse possit . Quarto doctrina Christi sanctit,tem habet a suo Legislatore, scilicet Christo Domino, qui eam prisenti virtute firmavit, & ad illam secuendam mortales dictis stimulavit 8c facti , qua sanctitate omnino earuit doctrina Philosephoriun ,
qui non eodem modo vixerunt , quo docuerunt esse vivendum, sed victi cupiditatibus , quas vinei praedicabant oportere ,
doctrint sus fidem derogarunt . Quinto doctrina Christi earnalibur eupiditatibus .& sensibus opposita est, camique, ac sanguini indicit bellum . docet siquidem nos brevitatem vitς, fallaeiam , & incertit dinem divitiarum, miseram exitum vitae libidinosae, ad modestiam, humilitatem , odium & contemptum Μund, omnes hoditatur, invitat, & animat 'totaque e di metro opponitur ei, uuam impos Or Μahumetus invexit , doctrinae , quς impia est , flagitiosa, non sibi constans , sensivusquo maxime indulgens. Perinittit qui μ
pe hujus impostoris doctrina, ut emaenem suam quisque exsatiet libidinem , & eupiditatibus suis laxet habenas , multi i-
cando coniugia, totque alendo uxores, quot alere potest. Unde non mirum, si ille impostor hane doctrinam sensibus adeo eo modam , & post mortem etiam earnales promittentem delicias , vi armorum , &voluptatis illecebris latissime propagau rit, atque bene multos, quo ra natura ad vitia proclivis erat, inanibus promissis lactarit, atque seduxerit . Sexto, doctrina
Christi sensibus licet invisi sit, & rationi,
propter mysteria, quς credenda proponit, omnino impervia, attamen absilue armis,
absque eloquentia , absuue ulici humano sublidio, & voluptatis illicio , per simplices Discipulos praedicata altas ubique radices egit , tot inter petiesutiones , quibus eam exagitarunt Tyranni , irrigata sanguine Martyrum erevit, & tandem de errore triumphans summos Orbix Principes , Philosophos , oratores , omnesque gentes , tenebris idololatriae immersas , gratis spiritualis luce illustravit . Numero exigui, inquit Augustinus Epist. I 37. aliis q. ad Volusianum, per Mundum di semissam tur, populos facilitate mirabit. eo enunt,
scunt, per afflictionum angustas usque haterrarum extrema dilatantur. Ex imperiit
smis, ex abiectissimis, ex riurissimis iumminantur , nobilitantur, multi icantur, ρυ- clarissima ingenia, euhiotima eloquia, mirabilesque peritias acutorum, facundorum, at
que Doctorum subiugant ChrisO , o ad ρυ-
dicandum Uam pietatis ,salutisque come tuis. Septimo, Christus veritatem doctrint sus non solum Prophetarum oraculis,.& adimpletione omnium figurarum, quiabus in veteri Lege suerat adumbratus , plenissime confirmavit , se etiam multis , iisque stupendis prodigiis smisime
comprobavit, quς certe prodigia in eo firmationem dirarinae sit , si falsa Hinsit , Christus edere non potuisset , quia Deus, qui nec sal Ii, nec sallere potest, pedimittere non potest, ut in eonfirmati nem salus doctrinς vera miracula fiant.. Octa vo, Christus, noni obstante rabie Iudaαγ-rum , qui calumniis, acerbis appliciis, dira. que morte in ipsum atrociter saevierunt,
334쪽
doctrinam suam conflanti semper animo bus, & mimis, arrectis auribus audituri,pmpugnavit , &-ipsus mortem Apin librosque non solum inutiles , sed etiam stoli eamdem doctrinam, a Magistro ac- saluti noxios summa cum oblectatione le-ceptam, per totum orbem p mulgarunt,igant ἱ Evangelii vero lectionem , in nullum inde praemium sperantes , quamlqua coelestis Christi continetur doctria
persecutiones , exilia , contumelias, eru-ina , omnino praetermittant . In hunetes , & tormenta . Lbis autem credat ,iabusum totis eloquentiae suae viribus in-
Christum, & Apostolos pro talia doctri-ivecti sunt Sancti Patres , praesertim S
ma pmbrosim mortem oppetere voluisse lCH AEqstomus hom. a. in MatthaeMm, ubi serumnique , doctrina Christi non fuit oe-ivolas quorundam excusationes refellit tilia: Em , inquit Christis, Ioannis cap. Nousum inquit ego Monachus, uxorem I 8. statim Leutussum Mundo. osemper δε- habes, oe filis , o euram domus gero .cus in Sinnamga, oin Tempto, quo omnesJu-4Hoc es , quod omnia quasi una quadamaetii conveniunt, o is ocetitio locutus sum ni-lpse eorrumpit, quoniam lectionem Draiahit, ad diserimen iactionum, & seditio-inarum Seripturarum ad solos putatis M num Authorum , vel Haereticorum, 'utinacias stertinere, cum multo ma s wbis, pravam suam doctrinam non audent sta- quam ιllis si necessaria. Qui emm υσυπ-tim propalare , sed sibi male conscii per iur in messio i vulnera quotidia secia cuniculos , per occultas mille nocendi piunt, magis indigent medieamine. Itaque artes eam disseminare satagunt , ne er-imaho es motus, deterius, remis-xores, quos simplicibus instillare moliun- perfluam esse Legem Dei putare, quami Letur, confestim deprehendantur, & refel-sum o-ιino non legere . Haec enim 'erbalantur. ἔ vel etiam, ut inquit S. TNmas, fiant , qtia de diabolica prorsus meditati ad disserentiam Invidorum , qui doctri-ine promuntur. nam suam, alioquin . nam , cum cete- DICES: Apostolus mus I ad Corintλris communicare nolunt, quia ceteris do- e. r. vocat praedicationem Evangelii su mores audire volunt, quod in Christo lo-ititiam, non ergo doctrina Christi, quae iacum non habet, de cruOSapientiae Evangelio eontinetur, sublimitate, & ι
diei ur : Quam sua Mione didici i σlpientia superat Philosophorum doctri
sne timidia eommunico ,σ honeyutem ιuiusinam. Praeterea , Mart h. e. ret. Praedicatio non . observabat tamen S. TianissiEvangelii comparatur eram snvis, quod 3. par. q. a. art. R. Christiam turbis quae-iminimum es omnibus feminibus, quem l dam in oreulto Aisse locutum quantum eum exponens Saxillus Hiemum S , haec ad modum docendi . dum videlicet adlhabeti Coufer huiuscemodi doctrinam dos nuncianda spiritualia Mysteria parab imatibus Philosophorum, σ libris eorum ttis, & similitudinibus usus est, ut hoe pa-lor olendori eloquentis , ET com filiam cto rudium hominum insantiam, ae bal- Sermovum iidebis quanto m inor D ce-butiem erudiret , & erudiendo emenda- terii seminibus sementis Evangelii. ret, occultans in his parabolis spiritualis Respondeo ad utrumque argumentum,
intelligentiae medullam , suae est ei inst& ad primum dico: Praedicationem Evan- granditum : Sic loquitur Chrisius, ut altitudi- gelii appellari ad Apostolo sultitiam com-nefuperbos irridea profunditate attentos Ieml parate ad homines emales, non secus acreat, Ueritate. magnos pascat , assabilirareIpraedi eatio Christi erucifixi Iudaeis quidem pamulor nutriat, inquit S. Augustinus lib. scandalum est , & gentibus stultitia: ip- . de Genesia litteram eap. 3. Ex his ergo sis autem electis Iudaeis, gentibusque, Dei calixacteribus, quibus nobilitatur dinma virtus est, & sapientia: nam id quod mal- Christi, patet, eam authoritate , sancti- tum est Dei , sapientius eli hominibus , late, Veritate, & sublimitate ceteris aliis ut ait ibidem Apostolus. Invisibilium am dominis intestare. Quaecum ita sint, pu-ire vis bilia eontemnere stulnim est viris dendum sane , quod multi Christiani l earnalitas & durum incipientibus ; at pro Theatra, & Spectacula tam uenter adeant,lpressis aliquantalum , & demum perse
sabulas, & res liaritas a Mescis homini-lta ea est tota sapientiae persectio, ibavi
335쪽
ta , eu beatitudo. Carnalibus adhuc populis Apollo us , ut ins .met teliatur , non statim subliinem sapientiam ingerebat, ted si molicem doctrinam, initar lactiς, pro inabat , ac semel purgatis , &si, iritualibus ei estiis dierieElam savientiani Pro nebat, unde idem Apostolus alibi dicit , se loqui saniem iam in mysterio ,
nemne inter perlectoς. Ad alterum argumentum respondeo :Praedicationem Evangelii , seu doctrinae Christi, comvarari grano snaois , quod minimum est omnibus seminibus , quia
doctrina Evangelica , si cum doctrinis secularibus , hoc est , Philosophorum ,
A Oratorum conseratur, minima in speciem propter verborum simplicitatem a parebit , quamvis revera ad persuadendum , vel convincendum sit illis longe esticacior, sublimior , atque potentior . Quae enim , amabo , fucularis doctrina conserri poteth cum Christi doctrina ,
quae, ut modo dicebamus , totum Or-
hem immutavit in melius, quod Philosophis ne in mentem quidem venerat ut sit aderent hominibus servare callitatem , cupidines extinguere, abdicare nuptias , vitae mortali; pertae descere , bene mereri de male merentibus , persecutionem , calumniam, maledicta , mortem ipsam pro religione , pro iustitia pati λ id doctrina Chri iii hominibus , id adolescentulis, id pueris, & puellis persuasit : exinde enim castra Virginum , R exantina Martyrum de morte, de VO-luptate, de natura ipsa triumpharunt . Hinc eleganter Laciant us ait lib. q. Divin. Insiit. 26. Sola haec escit doctrina caelestis , quia sita sapientia es. Illi, philosophi, scilicet persuadere cruiquam poterAnt. qtii nihil persuadent etiamsti Aut cuti fe uam cupiditates oppriment, iram tempera
cedant vitiis, fatentur plus valere naturam P Dei autem praecepta, cyrtia simplicia, o vera funt , quantum Taleaurin animis hominum, quotidiana experimenta demenserant.
DICO SECUNDO : G, euiens fuisse
tit Chri ius per seipsim doceret Iudaeos, apud illos praedicaret , non ob ante offu- Due Seribarum, oe Phari strum.
Probatur quadrupliti ratione , quam afleri Angelicus Doctor p. qua it. - .art. I. Primo, quia Christus, per semetiis pliam docendo judaeos , luculenter offendit, per suum adventum impleri omneς promissiones antiquitus i Elas Judaeis , non autem gentibus; qua de causa dieit ipse Chri lius, Iatth. cap. II. Non δε mmis os nis ad crees, quae periertini domus IsraeI, quae verba exponens S. Augusinus Tractatus. in Joannem, haec habet: Quid est Non sum missus nisi ad mes, quae periertinerimus Israel , nis cuia praesentiam juam corporalem non exhibuit nis populo Israel 'rigentes non perrexit ipse, ut crtii, seu Ju-
rent, quia oe praesentia illis es exhibita Ipse Dominus ibi fuit, ibi Matrem elegit, ibi conc*i, nasci, ibi onstituem fundere
voluit, ili fiant vestigia eius, moὰo adorantur, ubi nimisi me petit, tinis ascendit iu G um: ad gentes autem mist. Hine Apostolus ad Romanos cap. II. Christum
appellat Minbirum Circtimcisionis, idest, Apoliolum , & Praedicatorem Israelitarum, praeter veritatem Dei ad eo firmaudas promissones Patrum. Ut ergo Christus probaret Iudaeis , se esse Messiam ipsis a Deo promi flum , eos per semetipsum edocere , atque apud illos praedicare voluit . iacundo , Christuς docendo, & praedicando solum apud Iudaeos ,
servavit ordinem primogenito populo , seu Israelitico, debitum , ut impleretur vaticinium Isaiae' cap. ultimo : Mittam ex eis, qui salvati fuerint , videlicet ex Judaeis, ad sentes, oe annunciabunt gloriam meam gentibus. Tertio, Christus , docendo per semetipsum 'Iudaeos, omnem illis praeripuit calumniandi materiam , secitque ne iustam excusationem haberent, dicentes, se ideo reiecisse D minum , quod gentibus incircumcisis praedicaret. Apud solos itaque Judaeos praedicavit Christus Dominus , dii incteque rohibuit Apostolis suis, ne abirent ver iuς gentes praedicandi causa, ut quantam J udaeorum curam gereret, ipse demon iraret,
nam P00iolcrum praepararet, inquit S.Chr fisonatis Hcm. 33. in Matth. Denique ,
Christus gentes non per semetipsum d
336쪽
cere , sed tantum post passionem suam Apostolorum ministerio luce Evangelica illustrari voluit, ut ostenderet, se per Crueis victoriam promeritum fuisse potestatem , & dominium in omnes gentes, sicut ipsemet testatur Matth. e. ult. Data Ut mihi Omnis potesas in Coelo, o
in terrae Euntes ergo docete omnes gentes
e. quasi diceret: Ite nune non in Iudaeam solum , scut prius vobis praeceperam, sed in mundum universum, docete omnes gentes , instituite in doctrina fidei , quam a me aceepistis, non Iudaeos tantum, sed omnium gentium homines. Advertendum est tamen eum S. Thmma , quod , scut Christus non debuit a principio dinrinam suam promiscue gentibus communicare, ut nimirum Judaeis, tanquam populo primogenito , debitus ordo servaretur ; ita etiam non debuit gentes omnino repellere , ne spes fabulis eis praecluderetur . . ire a Christus ad misericordiam semper propensus ,& hominum salutis sitientissimus , inter gentiles Samaritanam , & Chananaeam, ut legitur Ioannis cap. 4. & mrth. cap.
II. ω alios nonnullos propter excellentiam fidei , & devotionis eorum admisit, sitaeque doctrinae luee illustravit. DICES PRIMO. Isaias cap. 49. prae
dixit, Messiam , seu Christum, fore lucem gentium ; Parum est ut m mihi se vus ad suscitandas tribus Jacob, foeces
Israel eo retendas. Ecce dedi te ia lueem gentium , ut sis fatus mea usque ad extre
mum terrae . Simeon etiam , venerandus
ille senex , qui exωctabat redemptionem Israel , Christum Dominum in suis ulnis gestans in Templo appellavit Lumen ad re lationem gentium. Sed Christus lumen, & salutem praebuit per suam doctrinam , debuit emo , iuxta Prophetarum oracula, non solum apud Iudaeos, sed etiam apud gentes praedicare. Respondeo cum S. Thoma : Christum fuisse m tamen , er salutem gentium ,
quando post passionem suam Distipulos suos ad praedicandum gentibus misit . Nee enim minoris , sed potius majoris potestatis est 'acere aliquid per alios , quam per seipsum ., & in hoc maxime divina Christi potestas illuxit, quod Di- oesin de M leriis. Tom. I.
stipulis suis tantam contulit virtutem , ut illorum praedicatione idolorum culi
res , & barbarae gentes , quae nihil de Christo audierant , ipsus fidem amplexi sint, eiusque religioni colla submiserint. DICES SECUNDO Christus apud illos praedicare non debebat , quibus illius praedicatio scandalo & offensioni erat , atqui praedicatio Christi Seribis& Pharisaeis , qui apud Iudaeos in magno honore habebantur, scandalo Sc ot-bensoni erat , teste Evangelista Matthaeo , qui cap. II. refert , Discipulos
Christi dixisse et i Seis quia Phara i ,
audiro hoe verbo, seanua ali sunt Non igitur expediebat , ut Christus praedicaret Iudaeis propter offensionem Seribarum , & Pharisaeorum. Respondeo cum eodem Doctore An-
felico : Christum , dum publiee Scribas
c Pharisaeos coarguebat, non impediit se , sed magis promovisse effectum doctrinae suae , primo, quia, ut ait S. Petrus I. suae Epistolae cap. a. praedixit Isaias , Christum fore lapidem offensionis ,& petram scandali his, qui osseu ut is bo , nec credunt, in quo posti sunt, quales profecto fuerunt Scribae , & Pharisaei , qui ira in Christum stimulati , &invidia depravati , quod , confluente ad eum populo, contemni, ae deseri se videbant , Christi doctrinae repugnabant, eum acriter insectabantur , conviciis proscin dendo , incessendo dicteriis , doctrinam ea liando dicando actiones , miracula eludendo . Quapropter , non debuit Christus , propter illorum offensonem , a suscepto docendi , & praedicandi munere abstinere . Secundo , Per
obiurgationes Christi , hypocrisis, & vitia Pharisaeorum , atque Scribarum populo innotescebant , sicque populus minus avertebatur a Doctrina Christi , quam aperto marte oppugnabant Scribae , & Pharisaei . Hinc Christus admonituet a suis Discipulis , quod Pharisaei verbis ejus suis lent offensi , respondit :Sinute illos , caeci fiant , o duces caeco
rum e caecus autem se caeco ducatum prae
set , ambo in f eam eadent . ina res ponsone ostendit Christus , discipulos suos selieitos esse non debuisse de V o D
337쪽
olseli Tione scribarum , & Pharisaeorum, quia veritate offendebantur , suisque superstitiosis traditionibus addicti , gratia mysteria pro nihilo habebant, in plebem a via salii tis abdurebant . Ea de causa Christu Dominus Scribas & Pharisaeos liepe obivi vir, ita tamen ut iustissimas illas obiurgationes Christo , non ira exprimeret, sed Zelus soriae Dei , desiderium conversionis Iudaeorum , ignis non regrinus , sed sacer , atque iustissimis de causis accensus; expediebat enim , ut Christitet illis hypocritis , qui sanctitatiς
famam apud homines captabant, larvam detraheret, artemque detegeret illorum Doctorum , qui per illam externam pietatis & sanctimoniae speciem in animos iniserae plebis invadebant. Unde S. Thmmas 3. Part. quaest. 41. artie. a. docet , quod salus multitudinis praeserenda est paci quorumcumque singularium hominum ; & ideo quando aliqui sua προ versitate salutem multitudinis praepediunt , non est timenda eorum offensio a Praedicatora , vel Doctore , ut multitudinis saluti provideat . Hac regula S. Thoma vere aurea damnantur illi , qui
artem artium regimen animarum , An-
elicis humeris formidandum , in se su-icipiunt, & tamen languescunt, & concidunt animis ob pericula mundi, legem Christi emolliunt , ut se se ad omnium
mores accommodent , Magnatum praesertim & nobilium , qui lucentem veritatem amant , oderunt redarguentem ,
qui denique turpi vitiorum conniventia muneri, etelo, ac vigori debito desunt sive in proponenda , sive in asserenda at-iaue vindicanda doctrinae moralis Chri sit integritate , qua nihil antiquius hahere deberent. Hos & similes mutos ministros , qui dicunt malum bonum , &LOnum malum consuentes pulvillos subcubitis hominum, grave proculdubio manet supplicium , iureque optimo laxi illi animarum Rectores his animarum Medicis annumerari debent, de quibus Deus conqueritur Ieremiae cap. 6. dicens : Cmrabant contritionem filiae popiali mei, eumr uominia, dicentes; Pax , pax ; non erat pax : quia , ut inquit S. Oprianus Triat. de lapsis: Non concedit partem isa
facilitas, sed tollito nec commvnlinem tria
ιυλι , sed impedit salutem . amvis ergo aegre ferant , & voci serentur plurimi adversus ea , quae iuxta disciplinam Ee-elesiae, iuxta Canonum Sanctiones, iuxta CSristi & Sanctorum exempla ad
morum correctionem peraguntur , non
cedendum clamoribus , sed , ad exemplum Christi Domini , semper veritati insistendum est , omnesque Evangelici Sacerdotes his , qui salutis viam mollibus , ae flexibilibus regulis laxare , &complanare volunt , intrepide , & magna voce dicere debent cum Mathathia Sacerdote lib. I. Mach. cap. a. Propitiussit nobis Deus . non es nobis utile relinquere legem , Cr 1usitias Dei, ut eamus
DICO TERTIO Christim non δε-buisse MeIrinam suam scripto tradere, seu
litteris consignare. Probatur tribus rationibus S. Thomae p. q. Φ2. ari. 4. Prima ratio petitur ex
excellentia doctrinae Christi, cui debetur modus exeellentior, ut scilicet verbo tradita in tabulis cordis imprimatur , non in tabulis lapideis inseribatur , seut lex vetus, quae cum daretur in figuris, convenienter litteris fuit exarata ; doctrina
autem Christi, quae est lex spiritus vitae, scribi debuit non atramento , sed spiritu Dei vita, non in tabulis lapiaeis, sed in
tabulis cordis carnalibus , ut ait Apostolus a. ad Corint. cap. Secunda ratio desumitur ex conditione hominum , qui ita sunt a natura
comparati , ut , si Christus doctrinam suam scripto mandauet , taedidissent , quod nihil altius ejus doctrina complecteretur , quam quod ea Scriptura contineret ; cum tamen doctrina Christi tantae sublimitatis sit , ut litteris e m-prehendi non possit , iuxta illud Jouu-nis capit. ultim. Sunt alia multa ,
quae fecit Iesus , quae s scriberentur per
singula , uec ipsum arbitror mundum ca-
ere posse eos, qui scribendi funi, libros. dest , ut explicat S. Ausu linus Tract.
Ia in Ioannem, non spatio locorum credendum es mundum capere non posse, sed capacitate legentium Tomprehendi fortasse non possent.
338쪽
Tertia denique ratio mitur ex ordinatione communis Providentiae Divinae , quae efficit ut suprema non imm diate ad inseriora , sed tantum medi is , idest , per quamlam media peri mniant , congruetat igitur , ut Christus
immediate doceret Apostolos , & deinceps Apostoli alios , qua verbo , qua scripto imbuerent destrina Christi ; alioquin , si doctrinam suam litteris mandasset Christus Dominus , confestim ad Omnes omnino pervenisset , quod a s lito Providentiae Divinae ordine est alie
Ham S. Nonis domina egregie confirmatur ex his , quae habet S. August-nus lib. I. de Consensu Evangel istarum c. 7. & aliis sequentibus , ibi enim primo diserte asserit Sanctus ille Doctor , Christum nihil litteris mandasse , haec siint ipsius verba Sed illud prius dif
tim m es, quod folet non ullos moUere,
cur irae Dominus nihil scripserit, ut aliis de ipso scribentibus necessest credere ρ Heenim illi, maxime pagani , quaerunt ,
qui Chrsum culpare, aut blasphemare non aucient , eique tribuunt excAlenissimam quandam sapientiam sed tameu tanquam
homini: discimus sero eius dicunt Magi- Iiro suo amplius tribuisse, quam erat , ut eum Filium Dei dicerent, Verbum Dei, per quod facta sunt omnia. Praeterea, S. Augustinus refellit ibidem aliquos Gentiles , qui temere effutiebant , quosdam a CFristo Domino scriptos esse libros ,
continentes magicas artes , quarum opedictitabant miracula , quorum fama percrebuerat, ab ipsi, fuisse patrata : Et i ii tan- , qui Chrsi libras tales felegis loexerit se ossin ant, nulla talia faciunt , qtialia D ciliam libris talibus fecisse mirantur . Di-υino enim iudicio se errant, ut eosdem ILbros ad Petrum Paulum dicant tauquam e solari titulo pr.enotatos, eo quod εα pluramis locis eos cum Christo pitios υi-irunt e nec mirum, si a pingentibus decepti fiante toto enim tem-e, quo Chrisus in came mortali eum Dis dis titis vixit, noniam erat Paulus discipulus eius.
Ex quibuς Sancti Augustia verbis elareeonstat Chrylum Dominum scripto doctrinam suam non tradidisse.
CHRISTI . 2 sDICES PRIΜΟ Sanctus Augustru
nas loco mox laudato , asserit : Gentiles sie fuisse allectos , ut doctrinae Christi eredidissent , si ipsemet eam litteris consignasset cum ergo , quaerunt 1 inquit Sanctus ille Doctor , quare 1 e , idest Christus , non scripserit , videntur parati fuisse Me de illo credere quod de
pro suo arbitrio praedicarant. Debuisset e go Christus ad facilius promovendam salutem Gentilium litteris doctrinam suam
Respondeo primo eum S. Thoma : illos , qui Apostolis de Christo scribentibus fidem a)hibere noluerunt , nec ipsi Christo de se scribenti eredituros , qui inpe qui opinabantur , eum magicis artibus miracula edidisse. Respondeo secundo ; sutilem esse hanc Gentilium excusationem , Christi enim , ut ait S. Ausininus lib. i. de Conseii-su Evang. e. 33. omnibus discipulis stiis tanquam membris corporis sui evut es diraque cum illi scripserunt , quae ille olem die o' disit , nequaquam dicendum es , quod ipse non scripserit ; quandoquidem membra eius id operata sunt, quod dictante capite eo noverunt: quidquid enim ille da fuis factis er distis nos legere voluit , Me feribendtim illis tanquam fuis manibus
imperavit. Hoc Mnitatis consortium, iud rem membris concordium membrorum
sub uno capite miniserium qui uis intellexerit , non aliter accipiet, quod narraulibus diseipulis Christi in Evangelio tis rit , quam se ipsam manum Domini, qtiam
in proprio corpore mytabat, scribentem con- Respondeo tertio : Gentiles prudenter in dubium revocare non potuisse, , quae de Christo Domino Saeti Evangelistae memoriae prodiderunt . Primo , quia quatuor Evangelistae , thaeus , Marcus , Lucas , o Ioannes fuerant viri sancti , aperti, candidi , veritatis cultores , & testes locupletissimi , utpote oculati , quorum nec judicium , nec fides laborare , aut vacillare, potest . Secundo , quia a vana gloriasuerunt omnino alieni, nihil ex occulto, nihil ex insidiis narrantes , sicut patet V a ex
339쪽
tet ex eorum styli , orationisque simpli-inem, sed etiam auamlibet potesatem cael citate . Tertio , quia ea reserunt , quae4sem inquit S. Rufinus lib. ao. de Ci- palam a Christo Domino edita sunt ,ivit. Dei c. 23. Octavo , quia eredibilenoe est , inspectantibus Gentilibus , Rc non est , universum , qua late patet , Iudaeis, quorum testimonio argui , con-l Urbem iis omnibus , quae saeri Eva vincique potuissent mendacii , si haec ,lgelistae litteris mandarunt , fidem adhibquae de Christo litteris mandarunt, sal-ibere potuisse ; si ipsi data opera menda-ι, aut de industria ab illis suissent con- eia, & fabulas pro veritate obtrusissent. ficta. Quarto , quia Evangelistarum, inlDenique , mirabilis ille concentus , qui describendis his , quae ad vitam & do- reperitur tam inter vetus Testamentum, Hrinam Christi spectant , eandorem &b& quatuor Evangelia , quam inter Pr ingenuitatem monstrat etiam historia il-lphetarum oracula , & exploratissimam lorum temporum exarata sive a Josepho rerum post gestarum historiam ab Evan-Judaeo; siὐe a Cometio Tacho, Suetonio,igelistis monumentis consignatam , non Phlegonte, aliisque Ethnicis Scriptoribus, potest esse solere subtilisque fictarum , ut diserte ostendit clarissimus Daniel Hue-l& eommentitiarum fabularum in ordititis Abrincensis Episcopus in sua Demon- nem distributio , sed potius suspiei de- stratione Evangelica . Quinto , quia i Lbet tanquam sapientissimum supremi Nu-smet Evangelistae miracula patrarunt iniminis opus, nam ut non contemnerentur,
eonfirmationem testimonii , quod Chri- neque fabulosa ducerentur , quae Apinosisto reddiderunt ; porro , mus , qui pri- annuntiabant, demonstabantin haec a Proinma & summa veritas est , testimoniumlpheiis ante Juisse praedicta, ait S. AMUL perhibere non potest salsitati , nec fal- nus lib. ia. contra Faustum cap. 43. Exsam doctrinam miraculis , quasi autho- his ergo monumentis liquido patet ,ritatis suae sigillis , obsignare . Sexto , Gentiles non potuisse prudenter dubita- quia Sacri Evangelistae pro veritate eo- re de his , quae sacri Evangelistae , alii-rum , quae narraverunt , ex Hia, eruces , que Apostoli de Christo Domino conscritormenta , mortem ipsam impavidi oin pserunt. petierunt , & de errore triumpharunt . DICES SECUNDO: Certo non comL. hiu mirabilius, in Chrysost. Hom. in . stat , an quatuor Evangelia , Mattiai
Acta Apostolorum , quod A soli nudo videlicet , Marci , Lucae , & Ioannis ,
co ore conssebant adrersus armatos, ad-tin quibus vita , & doctrina Christi comversus Priucipes; qui publicum ius in triti nentur , sint genuina , aut spuria ἔμε habebant, imperiri, elingues, aes li-lsucera , aut eorrupta Nulla ergo fidesces idiotae adtremus imposiores, o circum- ex his quatuor Evangeliis vitae & do- Mentores, adversussophistari is, Rhetorum,lctrinae Christi conciliari potest . Prob. ac Philosophorum tarbam, qui in aceade- ant . Multa otiis fuerunt Evangelia .mia Platonis, o insoletis deambulaim-lBasilides quippe suum habuit Evanae'nibus exercitati depugnaram , in Stoi- ' lium , habuit Apelles , habuit & Tatiacorum porticibus fuerant occupati. Hos ita nus , legebatur etiam ab Gnosticis E- Luperavit Petrus, quas cum muris pisι- vangelium feeundum Philippum ,hus certamen fuisset . Hanc rationem l bicinitis , & Encrati tis , secundum He te, & eleganter prosequitur Eusebius lib. braeris : a Manichaeis , secundum Tho- . Demonstrationis Evangelieae c. 7. M- niam . Nee desuerunt etiam , qui pr
ptimo, quia Evangelistae , & Sacri Scri- ba Verunt Evangelia Petri , Andro , ptores Leges, ac praecepta tra iderunt i Bartholomaei, J-ae, seu T haddaei, Iacobi reste vivendi , amandi Deum, illique i iunioriς, Matthiae, Barnabae , Nicodemi, unice adhaerendi . Quod quidem argu- sicut & illa , quae secundum AEgyptios mento eli, eos inter scribendum Spiri-ierant , & secundum duodecim Aposto- tu Sancto fuisse assatos: Nec enim otios . Si ergo praedicta Evangelia Apin ab homine, sed super hominem, quod ho-istolis falso olim adscripta , tanquam
minem facit bene υmere, necfolum homi-ispuria impraesentiarum repudiantur , qua
340쪽
pacto probari poterit, genuina esse Evan- igelia Μatthaei, Marci , Lucae , & Joannis , & ab illis suisse exarata Multa a maioribus voris , aiebat Faustus Manichaeus , eloquiit Domini inserta verba sunt, quae nomine signata ipsius, cum eiusfde nou congruu ut o praesertim quia , ut iam rape probatum a nobis es, nec ab ipse haec sunt , nee ab eius Amsolis scripta e sed multa pos eorum assumptionem a ne scio quibus , ο 'sis inter se non conco dantibus , femiiudaeis per famas , opiniones
gue comperta sunt: qui tamen omnia eademm Aposolorum Domιui conferentes nomina , vel eorum , qui secuti Amsolos viderentur , errores ac mendacia sua fecundum eossa scripsisse mentiti sunt . Certo igitur non conssat , Evangelia Matthaei , Marci, Lucae, & Ioannis esse sincere , & ab
illis exarata , quorum sunt nominibus inseripta.
Respondeo : certo eertius esse, quatuor
Evangelia Matthaei videlicet , Marci , Lucae , & Joannis mentita, & adulterina non esse , sed genuina & sincera . Primo , quia Ecclesia Catholi ea toto orbe diffusa, eui ex ossicio incumbit vera Evangelia a spuriis secernere , haec quatuor Evangelia pro veris , sinceris , & indubitatis semper habuit, eaque, omni adhibita diligentia , sarta tectaque iugiter conservavit , alia vero Evangelia , quae Apostolorum nominibus insignita olim
circumserabantur , ad apocryphorum classem ablegavit . Ad Ecclesiam autem spectat non tantum emergentes Seripi. iacrae dirimere controversias , sed etiam ex traditione , quae Scripturarum vindex
est , libros sacros genuinos & veros , a falsis , dubiis , & spuris indefieienti eriterio secernere : Evaneelio non crederem,
inquit Augustinus , ns Ecclesiae me vacmeret auctoritas . Cum igitur Ecclcsa Catholica reiectis aliis pseudo-Evangeliis ,
quae haereticis sub speciosis Apos olorum
nominibus euderant , haec quatuor duntaxat Evangelia in fallibili suo iudicio vera & sincera esse pronunciaverit , nullum plane viro prudenti de eorum veritate , at ue intestitate potest suboriri dubium alioquin s Ecclesiam non audi
rit, si tibi sevi Einicius, oe Publicanus,Grmeson de M seriis Tom. I.
inquit Christus Dominus Mait. C. 18. Secundo , continua omnium saeculorum series , quae quatuor illis Evangeliis ab ipso nascentis Ecclesiae exordio sacramae divinam asserit authoritatem , Sole clarius ostendit ea esse senuina , & ab illis scripta , quorum referunt nomina , sicut nudius At si sinus lib. contra Faustum cap. 6. solide demonsfrat his verbis : Platonis , Arisotelis , Ciceronis, Varronis , aliorumqiue eiusmodi Atiflorem libros, mula noeterunt homines , quod ipsorum sui, nisi eadem temporum Atmersus cedentium contesatione continua P Multi multa de litteris Ecclesiasticis conscripserunt , non quidem auctoritate canonica ,
sed aliquo adiuvandi sudis , sime disiendi . Unde consat quid euius sit , nisi quia his temporibus , quibus ea quisque scripsit , quibus potuit , insinuavit , atque
edidit , inde ad alios atque alios cori tinuata notitia , latiusque firmata ad posteros, etiam usque ia nostra tempora per Venerunt , ita ut interrogati enitisque Iiber sit , non hestemus quid respondere debeamus t .... quae cum ita sint, quis tandem tanto furore caecatur , nis daemoniο-rum mendaciloquorum malitia , atque fat-
laeta consentiendo submersus sit, qua dicat, hoe mereri non potuisse Amsolorum Ecclesiam , tam fdam , tam numerosam fratrum concordiam , ut eorum scripta fideliret ad posteros traiicerent , ctim rarum cathedrar usq- ad praefentes Episcopos certissima fuccessone fervarint , cum hoc qua liumcumqua hominum scriptis , sis extra
Ecclesiam, sis in ipsa Ecclesia , tanta Iacilitate praetentat P
Regis Edessenorum ad Chrisum , Di- solam Chrisi ad eundem Abgarum , 6s Epistolas supposititias , oe apocry has.
Antequam momenta , quibus nostra probatur Assertio, producam in medium,
non pigebit geminas , Regis EdeLis , quae pars est Syriae Superioris , &Christi Domini Epistolas hie inserere, ut Lector facilius percipere possit , ejusmodi Epistolas spurias plane & commentitias esse . Suppliem Abgari , Regis , ad Christum Epistolam , ex Edessen LCivitatis Tabulario , erutam , atque