장음표시 사용
91쪽
Iu quo dilui utuρ obiecti oves, quibus increduli fidem, σ authoritatem
quatucr Evangeliorum impetere solent.
OBiestiones , quas ad labefactandamiPatrem aut Matrem in terris, sed potius
fidem , & authoritatem quatuor E- eum cepe profiteri, quod non esset de hoc vagellorum prooonunt viri increduli ,lMundo, quad ab aeterno Patre processe- sunt duplicis generis . Aliquae quipve eo rit, quod neque Mater, aut frater sibi sit, tendunt, ut probent, quatuor Evangelia tnisi ille, qui facit voluntatem Patri; eiu sutile interpolata , seu a Chri ilianis pro-i qui in Coelis est. Unde inserebat ille Hae-grella tem aris eis assuta esse quaedam frag- reticuet, id totum , quod in Evangelio Mammenta, quς non extant in antiquis Codi- ilher legitur de Genealogia Christi , nore cibuq. Aliae obiectiones eo collimant, uirpertinere ad Evangelium , nec Divina pol-ollendant, multas in quatuor Evangeliis iere authoritate , i)d Geni tum appellari offendi Antilogias , seu contradictiones , debere : Erurugelium quidem Lepit a praedic quae illis omnem omnino fidem abrogant. tione Christ, o esse caepit nominari , in Verum , quia inter illas objectiones ali-iquo tamen 'sen quamsenatum ex hominia quae sunt, quibus olenissime faciemus fa-ibtis dicit. At vero Geuealogia adeo non es Gliet in Dissertationibus hujus Tractatuς De vangelium,ut nee ipse eius Scriptor aususDe- Mineriis annisJesu Chrsi , ideo, ne Le-irit eam Et angelium nominare. Qi id enimctori iteratis repetitionibus fastidium in-J ripsit P Liber Generationis Iesu Christigeramus, eiusmodi obiectiones hic duuta-ifilii David. Non ergo Liber Gangeli. Jefuxat obiter indicamus, & Lectorem ad il- Chrsi, sed Liber Generationis, quippe quῶla loca Tractatus nostri remittemus , inlStella indueitur, quae confirmat Genesm urvibus illas obiectiones abunde diluemus. recte Gensidium hoe magis nuncustari post , Ceteras vero obiectiones, quas ad oppu-iquam Eυangelium . Verba sunt Fausti , gnandum fidem, veritatem & authorita-iManichaei a ud S. c. I l. 2. quem Α-tem quatuor Evangeliorum viri incredulisquilinuq ille Doctor edidit adversus eum- obtrudere solent, quasque in Dissertatio-ldem Haereticum . Addebat insuder Faunibus huiusce Tractuq nostri non attingi-4sus, Matthium , alioque Evangeliitas vimus, singillatim in hoe Paragrapho exeu-idisse duntaxat Chrii furti in carne, & ea,tiemus , & quam leves , quamve sutilesiquae gessit in Terris, cum Christus esset
snt, commonstrabimus. annorum triginta, ac subinde Mattiaeum Obiδὶiones, quas proponunt Viri increduli certo narrare ac describere non potuisse contra Evangelium S. Matthaei. Genealogiam Christi, perinde ac caecus ea ,
IN primis, Faussus, Manichaeus, Genea- quae, non vidit, & surdus ea , quae non logiam Jesu Christi, quae legitur c. r. audivit, certo narrare minime possunt. Erangelii L Matthri, ex 'ungendam , ae Ad singula huius obiectionis capita resimi iciendam esse pertendebat, quia in ealpondet S. Aug. &yrimo ostendit, op id Genealogia usque ad Baptismum Christitialsum esse, quod dictitabat Fau)iu ,rideli- nunquam dicitur , Iesum Christum est eleet in ea, quam texuit S. Matth. Genea-
Filium Dei, sed tantum esse Filium ho-llogia Christi usu ue ad eius Baptismum diminis quod Ebionitarum , Jesu Chri itilei duntaxat, Iesum Christum esse filium
divinitatem negantium , Haeresim olet .ihominis, & nunquam filium Dei. Nam Praeterea, idem Faustus aiebat , in aliis S. Matthaeus , postquam texuit Genea-
tribus Evengeliis Marci, Lucae, Ioan-ilogiam Jesu Christi , confestim subdit , nis non legi Christum dixisse, se habere eum , quem filium David nuncupat ,
92쪽
de Spiritu Sancto esse eonceptum, & in eo impletum est e Vaticinium Isaiae e. 7. Ecce Virgo concipiet , o pariter filum, σvocabitur nomen e/us Emmanuel, quod es .nterpretatum, nobiscum Deus. Legesis, Augusinum lib. 2 . contra Faustum c. l. Ad alterum obieetionis caput respondet
idem Aquilinus Doctor , quod , quando Christus ait , se non habere in Te
ris Patrem , aut Matrem , aut consanguineos , id intelligendum est eodem prorsus modo , quo suos edocens Disci-imios dicebat : Ne vobis dicatis Patrem in Terra , unuse nim est Pater sester Deas. Nimirum , Christus non Matrem aut consanguineos , quantum ad humanitatem , quam assumpsit, se habere unquam inficias ivit , sed eos etiam, qui nos genuerunt , omnemque generis necessitudinem, propter Regnum Coelorum contemnere nos debere suo exemplo docuit, 8c , ut idem faciamus , adhortatur his verbis: Et omnis, qui reliquerit domum, vel fratres, ot sorores, aut patrem , aut matrem , aut uxorem , aut flios , aut
a ros, propter nomem meum, centuplum a
cipiet, vitam aeter m ροφdebit. Matth. cap. 16. vers. I9. Videlis S. Augustinum cap. 2. lib. 7. contra Fatigium. . Quod spectat tertium obiectionis caput . respondet S. Augustinus cap. 6. lib. 2.
contra Faustum , quod licet Matthaeum suum Evangelium non anspicatus suerit his verbis , Liber Gangelii , sed istis :Liber Generationis , seu Genesis , inde tamen non sequitur , istud principium non pertinere ad Evangelium , dicique debere Geni ium . Alioqui , quiae S. Ioannes primum sui Evangelii caput non incaepit his verbis r Manselium Ie-D Chrisi , sed istis : In principio erat
Verbum ,. dicendum itidem esset , primum istud S. Joannis caput non pertinere ad Evangelium , dc appellari debere non Evangelium , sed Verbidium , quod sane tam ad surdum est , quam quod maxime . Addo etiam duplici momento evinci posse , Generationem J su Christi seeundum Carnem ex semine David pertinere ad Evangelium . Primo , quia id aperte docet Apostolus mutas Epistola 2.. ad Timoth m c . 2.
dicens a Memor esto, Chrsum resurrexisse a mortuis ex semine D id, secun lum angelium meum. Deinde , Generationem Iesu Christi secundum naturam humanam ab ipse assumptam pertinere ad Evangelium , clare etiam demonstrat ipsemet notio Evingelii , quod bonum nuntium significat. Quis autem n gare audeat , generationem Iesu Christi secundum carnem , per quam declaratur eius Incarnatio , sea naturae humanae assumptio , bonum , faustumque
nuntium toti orbi attulisse P Ultimum obiectionis caput selvit S Austisinus cap. 2. lib. 7. contra Faustum, ubi ait, quod licet μιthaeus Christum nascentem haud viderit , sed ei , iam annos
trigintae nato , adhaerere duntaxat coeperit , peculiari tamen Spiritus Sanmamatu perspectas habuit omnes circumstantias ortus , & generationis Christi , vel illas in tam recenti Natalis Christi memoria a testibus locupletissimis , &probatissimae Fidei accepit , in quibus postex describendis Spiritus Sanctus eilpeciali assistentia adsuit , ne memoria: lapsu , aut alio congenito desectu humano. vel minimum a vero EXO bitaret .
Alia; obiectiones contra Genealogiam Iesu Christi a S. Matthaeo descriptam proponebant olim innichaei , quorum
agmen ducebat Fu ius , easque recentiores Haeretiei Anabaptistae , instar crambis recoctae, etiamnum decantare solent . Uemm , quia eiusmodi obiectiones o portunius in nostris Dissertationibus Tra
sti elidemus, sat superque impraesentiarum sufficiet, eas quasi digito monstrare , &Lectorem ad ea Tractatus nostri remittere loca , in quibus eas cumulatio sime selvemus. Primo quidem aiebant Μanichaei, non
posse ex Genealogia Iesu Christi , Pamtexit S. Matthaeus, mobari, Iesum Christum ex prosapia Davidis Regis esse oriundum , quia haec Christi Genealogia ad Iosephum ex Familia Davidis Regis
ortum , tota devolvitur : ex quo tamen minime sequitur , Iesum Christum
ex D idis Regis Stir, prodiisse , quia
93쪽
dogma Fidei est , Jesum Christum ex
semine Iosephi non fuisse procreatum , sed Spiritus Sancti operatione in utero Virginis Mariae esse conceptum . Nullo
igitur pacto Genealogia I epli ad Jesum Christum poterat pertinere. Hanc Manichaeorum obsestionem Lector plene solutam inveniet in Dissertatione tertia , quam initituemus in Tractatu nostro De myseriise T annis Chra ii, ubi late ostendemus , Matthaeum texuisse
Cenealogiam Jesu Claristi J in Bran,
qui a Joyephus proximo agnationis graduerat cum Maria coniunctus , & ex eadem
Tribu Judar , & Stirpe Davidis Regis
suum genu et ducebat . Unde aperte colligitur , Jesum Chri ilum , Alar irginis filium, ex Tribu Judae, & ex stirpe
Damidis Regis suam originem traxisse . Secundo , pertendebant Manichaei
ri possunt. Facit enim Mari us in Genealogiam Jesu Oresisti Salathielem filium Iechoniae , & Patrem Zorobabetis , eum
tamen Propheta Hieremias cap. 22. conceptis verbis dicat , Iechoniam iuisse si rilem , ac nullam suscepisse prolem . Discordat etiam Mattheus ab Evangelissa Ltica in texenda Cenealogia christi . Lucas enim , in ea , quam describit , Genealogia Christi , enumerat a Davide Rege usque ad Christum quadraginta tres Generationes ; Matthaeus vero viginti octo ad summum recenset Generationes . Lucas Genealogiam J
su Christi deducit ex Avis , ProaVis , Atavitque diversis plane ab illis , quos Jesu Christo assignat Evangelilla Ma ti 'us, qui etiam J πHιm, Virum Mariae, Matris Iesu Christi, ait esse filium Iacobi, nepotem Mathan, ex stirpe D Mariam , Matrem Iesu Christi , non e t vidis Regis per Sahimonem propagatum
Tribu Iudae, & e Familia Davidis Re gis descendisse , sed ex Stirpe Aaronis , seu e Tribu Levi , suum genus duxisse, quia Lucae cap. I. IIaria Virgo dicitur cognata Elisabethae de filiabus Aaronis . Quo semel posito , consequitur , Jesum artitum , iuxta ipsius Genealogiam , quam texit Evangeli lia ADtthaeus , non potuisse tam ex parte Iosephi , quam ex parte Matris Mariae Virginis , genus suum e Tribu Iudae, & e prosapia Da-i dii Regis ducere. Hanc Manichaeorum objestionem dilatam reperiet Lector in eadem Diste latione tertia , ubi late exponemus
At Lucas Evangelista scribsit, Josephum , virum Alariae , Matris Iesu Christi , es se filium Heli & nepotem Mathan, exstirre Davidis Regis per Nathanem deducta . Quae omnia e diametro opposita elle , nec ullo pacto conciliari posse affirmabant Manichaei. Nec minori Ariti logia, effutiebant illi H. Pretici, se se intexenda Genealogia Iesu Chris i involvit Matthaeus , quippe qui , cum ab Abrahamo ad Je in Chritium tres generationum Tessaredecadeς esse dicat , &in unaquaque Testa redecade quatuord cim generationes se percen sui illa assi met , in ultimam tamen Tellarede eade ui famim sit , ut Maria , Mater Chri-i non quatuordecim , sed tredecim tan-& ex Proge- tum collocat generationes, quodque gra
nie Doidis Regis originem suam tra- vius eli , tres de industria resecat , seu hebat , fuerit attamen cognata Elisabe- l omittit generationes , dicens: Ioram ge rha , quae erat de filiabus Aaronis , seu nuisse Osam, cum tamen ex Libris Rede Tribu Levi , ibidemque falsi convin- l gum constet , Joram genuisse Ochiniam icemus spuriam traditionem , quam olim
iactabant Manichaei , & qua se posse
probare autumabant , Joachimum , Patrem Mariae Virginis , e Tribu Levi suum genus duxisse. Tertio , asserebant Manichaei , Evangelii am nlatthaeum in texenda Genealogia Jesu Christi multis se se impli-l bchosiam genuisse IOUum , Ioasim g
nuisse Amasiam , .& Amasiam genuisse Osam , ac proinde Osam quarto gradu dii lare a Ioram . Hae sunt Antilogiae , seu contradicti nes , in quas Evangelistam Matthaeum in texenda Genealogia Christi imp gisse aiebant olim Manichaei , . quasque cuisse Antilogiis , seu contradictionibus, i nunc innovantes eidem Blatisaeo obji- quae nullo pacto excusari , aut explica- I ciunt Haeretici Anabaptistae , sed has
94쪽
Antilogias , seu contradictiones , nonaclum es per Prophetas e sesoniam μυ-ine veras , & reales , sed duntaxat a iraeus vocabitur . Haec verba , quoniam
parentes , easque facili nogotio dilucida-l raraeus vocabitur , in nullis Propheri , ac conciliari posse, copiose ostende- tarum Libris leguntur . Rursus idem mus in Dissertatione quarta huius Tra-iEvangelilia cap. 27. loquens de agro , ctatus De MHieriis, O annis Chrisi, ubistriginta argenteis a Iuda proditore rela- Evangelistas Matthaeum, eli Lucam in te-itis empto , haec habet : Tune impletum
xenda Genealogia Iesu Christi sibi con-ies quod dieium es per Hieremiam Prophe-
stare , & utrumque nulla contradictione tam dicentem , σ accepertint triginta amimplicari commonstrabimus. , genteos, pretium appretiati , quem appre-
Quarto , Manichaei . ut authoritatem tiaverunt a filiis Israel, oe dederuut eos in Evangelii Sanm Matthaei labefactarent ,sagrum Muti, sicut consiluit mihi Detis. falsi arguebant Historiam , quam refert Porro, hac Prophetia non extat in Hie- sacer ille Evangelista , Magorum , adiremia, sed habetur apud Zacha iam Pr Christi eunas cum muneribus venien-sphetam , cap. II. ubi etiam nec iisdemtium , apparitionis Stellae, & ccedis In-iverbis legitur , nec dicitur , his triginta fantium ab Herode , Judaeorum Rege , argenteis emptum esse agrum figuli , sed perpetratae. Haec, inquam, Facta Hii to-sdicitur, eos delatos suiste ad Statuarium. rica , ceu falsa, explodebant Manichaei, Huic Manichaeorum obiectioni respontum quia nullus Evangelillarum , prae-ideo cum Sanctis Patribus , & Scripturaeter Matthaeum, illorum meminit ; Tum Sacrae Interpretibus , & ad primum te- quia Iosephus , Hebraeus, qui in deseri-istimonium citatum ab Evangelista Mat-bendis Gellis sui temporis accuratis mithaeo, dico eum S. Hieroumo , quod L mus , & in reserendis saevitiis Herodis ,sMatthaeus nullum in eo proserendo testi- Regis , diligentissimus fuit , ne mini- monio speciatim Prophetam designavit , mum quidem verbum de hae Stellae ap-lsed solum indicare voluit , praenunci paritione , de celebri Magorum in Iu-itum fuisse a Prophetis , Messiam , daeam adventu , & de hac crudelissimasIesum Christum , sore Sanctum, & Na- Infantium caede, ab Herode, Rege, edi- Zaraeorum more , Deo ab infantia suata , ut libi In sua Historia Iudaica se-ieonsecratum iri. Addo etiam , non im-cit. probabilem esse coniecturam Danielis Uerum , hanc Manichararum obie- Huetii , Illustrissimi Abrincensis Episcoctionem , quam nune eorum vestigiislpi, qui in sua Demonyinatione Gangelica insilientes , plenis buceis selebrant Hae-l Pronositione quarta asserit , haec erba :xetici Anabaptistae , Lector retusam , 8c Quia Nazaraeus secabitur, fuisse a T. Mat- in nobis abunde solutam inveniet in Dis i thaeo citata, ac deprompta ex capite desertatione octava huius Tractatus De cimo tertio , verni qninto Libri Iudi ivbseriis, auuis Chrisi, ubi data ope- eum , ubi legitur ; Erit enim NMaraeus ra agemus de adparitione Stellae, de ad- i Dei ab infantia sua . Ad alterum quod ventu Magorum , & de immani Infan- Dectat teli imonium sub nomine Plotium caede, quam Hereules Rex, in ortu phetae Hieremiae ab Evangelista Matthaeo Christi Domini perpetravit. citatum , varias Sancti Patres , & Scri-Sunerest argumentum , quod contra ' plurae Sacrae Interpreteς adhibent respon- Matthaei Evangelium opponebant Mani- soneq. Alii dicunt, librariorum oscitanchaei , petitum ex testimoniis , quae S. 8 tia Hieremiam pro Zacharia in Evange- ille Evangeliit a profert tanquam a Pro- lium Matthaei suisse intrursum . Alii pu-phetis ditis , & quorum tamen in Pro-' tant , Evangelis iam Matthaeum scripsisse phetarum Libris ne vola quidem ae vel tantum , per Prophetam , omisso omni minimum vestigium apparet . Ait quidi Prophetae nomine. Alii existimant, Prope Matthaeus cap. 2. vers ultim. Et -- i phetam Zachariam fuisse binonimem, &niens Jesus , habito 1 in Cimitate , quae etiam Hieremiam fuisse appellatum, non Docatur Naracaret, ut impleretur, quod di-lsecus ae Pater alterius cujusdam Zach ria
95쪽
m binominis suit, utpote, & Barachias dictuq & Joadas . Alii probabilius opinantur , hoc testimonium , ab Evangelista Matthaeo sub nomine prophetae riteremiae citatum, Vere elle Hierem , licet in Hireemiae Libro non reperiatur, quia, inquiunt , non omneς Prophetiae fuerunt scriptis mandatae , sed qtia dam traditi ne tantum, & privatis Hebraeorum An- notationibuς servabantur . Hinc S. Hieroumus refert , sibi a quodam Nararenae Seste homine librum suisse ollensum , in quo continebantur Annotatim nes quarumdam Traditionum Iudaeorum , & in quo hoe Vaticinium ab Evangelista Matthaeo productum extat sub nomine Prophetae Hieremiae . Alii denique , quibus ipsse assentior , autumant , Prophetam Herentiam pro Prodheta Zacharia divino consilio ab Evangelilla AIatthaeo positum, ut inde innotesceret, omnes Prophetas uno eodemque spiritu ita inter scribendum suille amatos, ut quaecumque per eos Spiritus Sanctus dixit ,
ct singula sint omnium , & omnia singulorum .
Quod Evangelistae Matthaei , & Prophetae Zachariae in hoc describendo Vaticinio obiectam dii nantiam attinet , mox laudatus Daniel metitis, Abrincensis, Episcopus, in sua Demonseratione Evangetica Propositione 9. cap. 123. res- Pondet , mani selium esse ad Prophetae sententiam attendisne Evangelistam Matthaeum, verba neglexisse, quemadmodum ab Interpretibus recte observatum est . Tantum abest ut in sententia inter illos disconveniat . Hunc autem morem in testimoniis e Scriptura Sacra recitandis tenuis te Evangelistas & Apostolos hoc loco observat S. Hieroumus, qui etiam in Libro De optimo genere interpretau-ui hune nodum data onera solvenς ait :
thaeum significat cui ctine fuit non ve M aut Ollabas aucupari , sed sententias dormatum ponere. Queritur apud Prophetam Zachariam Deus , mercedem suam triginta argenteis esse appensam , atque tam exiguum vile sui pretium indignatus, iubet id Prophetam projicere ad figulum, quod & ab hoc iactum est, projectis in Domum Domini ad figulum .
Plane cum iis congruit si sententiam duntaxat s Res nec multum abludunt verba. Perseicuum es praeterea, eiusmodi esse vaticinationem hanc, ut in Jesum Christum proprie conveniat, accurate designata venditione , pretio vendiationis , ac numero nummorum, proiecti ne nummorum, loco etiam proiectionis, ac nomine loci. Quae s in Prophetae Zachariae tempora conteras, vix sane ac ne vix congruent: Nam quid hoc ei se dicas, Deum tempore Prophetae Zachariae pretio
aestimari se voluisse ab Israelitis, ae illos , aestimatione Dei facta, triginta argenteos Dei pretium appendisseὶ Sin haec ad tempora Zachariae Prophetae in allesoriam trahere velis, nonnisi adhibita vi facies, nee ullum ex ea legitimum sensum extundes , cum verum & proprium sensum reperias in Historia Iesu Christi, quem constat , triginta argenteis a Iuda proditore venditum fuisse . Matthaeus itaque non verba quidem , sed sententiam retulit Zach riae Prophetiae, quae in suo vero, natiUo& historico sensu completa est in Iesu Christo Salvatore nostro. Obiectimes, quas proponunt Viri ncreduli contra Evangeliιιm S. Marci .POrpbrius, acerrimus Christianae Re ligionis hostis, obiiciebat olim, quod
Evangelista Marcus Vaticinium quasi ab uno Propheta dimam referret , quod a duobuς fuerat scriptum. Ait quippe Mameus cap. I. sui Evangelii : Sicut scriptum
es in Isaia: Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui ρπρarabit viam te te: Vox clamantis in Deferto, parare viam Domini : Constat autem , priorem huius Vaticinii , quod citat Evangeli ita Marcus, partem non fuisse scriptam ab Isaia, sed a Malachia. Item Evangelista
Marcus cap. 2. narrat haec fuisse a Christo Domino dicta i Nunquid legi is , qu
modo David intro1υit in Domum Dei fusAbiathare, Principe Sacerdotum, o Panes Propositionis manduc it inod tamen a S crae Historiae veritate penitus alienum est Nam David Panes Pro sitionis non manducavit tempore Abiatharis,Prime. Sacerdotum s
96쪽
tum , sed sub Achimelecho , Abra- Maris, sicut patet ex lib. I. Regum cap. ar. In his igitur proserendis Scripturae Sacrae testimoniis erravit Evangelista Marcus , ac sebinde in itinctu , & amam Spiritus Sancti suum non conseripsit Evangelium. Rei ndeo, Evangelistam Marcum ideo sub nomine Isaiae eitasse hoc Vaticinium :
ce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui prumarabit viam ante te : Voclamantis in Deferto , parate viam Domi-
i, quia priora huius Uaticinii verba sunt quidem Prophetae Malachia, haec tamen
posteriora verba : Vox clamantis in Defer-ι' , parate Diam Domini, sunt Prophetae Ioiae. Porro, Marcus siluit Malachiam , duntaxat citavit , tum quia contentus fuit ei tare Prophetam nominis c seberrimi; tum quin Joannes Baptiyia, eu- us in Deserto Praedicationis exorὸium narrat ibidem Evangelista Marcus , Vaticinio Isaiae potissimum nitebatur ; tum
quia denique haec Malachiae Prophetia implieite , & quantum ad sensum , in verbis Maiae eontinebatur . Eandem di ficultatem a Porphyio Christianis obieetam versans S. Hieroumus , se eam in Comment. in eap. Matthi diluit Cum Testimonium de Malachia , Isaiaque contextum si, quaerit, sive obsicit Porpbritis, quomodo Delut ab uno Maia exemplum puremus assumptum P Ctii Ecclesiniti iari plevisime respondertini: Nos autem nomen Isaiae putamus adultum Scriptorum vitio , quia ιν aliis locis probare 'fumus, aut cedite de diverss.Tes moviis Serjturarum unum Corpus effectum. Sunt nonnulli, qui se se ab hae dissicultate, quam olim prinponebat Porphyrius , facili negotio expediunt , dicendo , in Codicibuet Graecis Evangelii S. Marci non legit Sicut scriptum es in Isaia Propheta uti legitur in Editione nolia Vul 'ta sed legi: Sicut scriptum in in Propratis . At, cum standum sit nostrae Editioni Vulgatae , hac responsione , licet expeditiori , uti min,
Ad alterum obiectionis caput Respondeo, D idem , eomedisse Pane ς Propositionis sub Achimelech is , Pontifice M ac imo , & Patre Ab atharis ; sed Evan-Gravesen de Mi seriis. Iram. I.
selistam Marcum nomen Abiatharis p fuisse , sive quia notius erat in Historia Davidica 3 iive etiam quia Abiathar , filius Achimelechi , praesens erat , quando D id, stimulante fame, Panes Propositionis comedit , tametsi pollea fuerit Summo Sacerdotio inauguratus. Ad. do quoque , dici poste , AchimelechAmsuisse binomium , & Abiatharis nomine donatum , quod non est insolens in Sacris Litteriς, immo apud Hebraeos solemne olim ac pervulgatum fuisse norunt hi, qui in Iudaeorum Hii loria sunt
versati. Anabaptistae, Haeretici nostri temporis, duabus obieli ionibus Evangelium Mar. ei impetunt , illudque vitiatum & adulteratum fuisse contendunt . Primo, quia
Marcus cap. I ' vers. 23. conceptis verbis asserit , Jesum Christum suisse crucifixum hora tertia r Erar autem hora, te tia , o crucifixerunt eum. Id autem reis
cta fronte pugnat eum S. Joanne , Evangelista, qui cap. I9. vers Ia. ait, Jesum Christum crucifixum esse hora quasi sexta: Erat autem Parasceve Paschae, hora quasi sexta. Praeterea, inquiunt Ana-
baptistae , Marcus Euan elista in deseribenda Resurrectionis Iesu Christi Historia, asserit , Mulieres venisse ad Monumentum orto iam Sole , cum tamen alter Evangelisti Joannes cap. 2o. assi γmet , Mulieres accessisse ad Monumen. tum , ctim adhMc tenebre essent. Verum .
in his duabus Anabacit istarum diluendis objectionibus in praesentia non immora bimur , cinia priori obiectioni faciemus latis in Paragrapho secundo Dissereationis decimae quintae huius Tractatuc
mus de anno, die , hora, loco mortis , & passionis Iesu Chrilli . Alteram
objectionem solvemus in eiusdem Tractatus Dissertatione vigesma secunda , in qua de resurrectione Iesu Christi nobis sermo erit . Hic duntaxat velim , ut obiter Lector advertat , S. Hiero mum, in secundo Dialogo adversus μυ- sitim disputat antem , tellari in fine Evangelii iuxta 5 2IIarcum in nonnullis Exemplaribus , maxime Graecorum, coronidem
fuisse adiectam hisce Marci verbis , quae E cap.
97쪽
cap. I 6. Uers. leguntur: Novissimer eumsentibus illis κndecim apparuit , σαρνobravit incredulitatem eorum , o δε-ritiam cordis ; quia iis, qui viderant eum resurrex e , non crediderunt . Hic additum erat: Et illi satisfaciebant dicentes tructiliam sud iniquitatis . incriatilitatis βουiantia es, quae non finiis per immundos
Diriistis veram Dei avrehendi virtutem . Idcirco iam nunc revela rufitiam tuam . Hoc autem astamentum , quoniam nihil habet Evangelicae gravitatis , sed
olet potius Manichaeorum Haeres m , iure optimo resectum ae reiectum est tam a Graecis , quam a Latinis . Quo fit ut caput decimum sextum , seu ultimum
Evangelii S. Marci ab hae laetnia , seu additamento , purum legatur in Editione nostra Vulgata , in Codicibus Graecis , & Versionibus Arabica , & Syriaca . Qua de re plura legesis apud Ricardum Simonium in Hisoria Critica
Nisi Testamenti cap. II. Obiectiones Hrerum incredulorum adversus Evangelium S. Lucae .l Llustrissimus Daniel melius , Abrin-eensis Episcopus, Cap. 9. Propos. 9.suae Demonserationis Ευangelica , refert
Joannem Bod num libro 3. pestiferi Aexitialis Dialogi , nunquam editi , &nunquam edendi , in quo tractat de a Altis rerum stillimium areanis , negare duo priora Evangelii Luca capita , inquitas splendidissimum extat Maris vi
ginitatis testimonium, esse germana , aclesitima, eo quod, ut ait praedictus B dinus, tertii capitis initium videatur esse totius Evangelii S. Lucae exordium , ob praefixam ab eodem Evangelista huic capiti tertio hane notationem temporis :Anno autem quintadecimo Imperii Tibrili Caesaris &e. Ab hac autem temporis notatione quae t itur cap. 3. Historiam Evangelicam ampicatum litisse Lucam probat Boinus exemplo petito a plerisque Sacris Authoribus , qui Scripta sua
ab his temporum notationibus orsi sunt.
Fuit ea quidem Haeresiarchae Marcionis
sententia , multas inesse eo pietat& vitia Evangelio Luca , quod unum tamen , repudiatis ceteris Evangeliis , admittebat . Depravatum quoque LMeae Evangelium credidit Haereticus Henvidius . Nee solum pleraque salsitatis
suspecta in Evangelio Mei habebat
Marcion , sed etiam duo eiusdem Evangelii priora capita , nullis subnixus rationibus , sed sola sua temeritate fretus , tanquam insinceras partes , recidit , & expunxit . Hanc teterrimi H retici M cionis sacrilegam temeritatem secutus Ioannes Bodinus , duo itidem priora: S. Luca Evangelii capita negavit esse genuina , ob eam duntaxat , quam mox insinuavimus , rationem , litam ex notatione temporis , quam
Lucas Capiti tertio sui Evangelii
praefixit . Plane autem , qua utitur B
divus , rationem infirmam , & ficulneam esse Illustrissimus Abrineensis Episscopus loco laudato demonstrat multis ammentis , quae hie subnectere haud pigebit . Primo , hoc ipsum Sacrorum
Authorum exemplum , quo utitur Bodianus , ejus conjecturam salsi manifesto arguit , nedum ei favet . Solent enim Sacri Aut res mediis quoque suis Scri ptionibus temporum notationes inserere . Unde , Ii quis colligat antecedentia non esse genuina , omnibus se se deridendum propinabit . Nee aliter sane constare possunt rerum praeteritaram
Historiae , nisi descriptae res temporibus commode dividantur . Quid , quod Regum & Paralipomenon Libri , nullis praemissis temporum notis , stibinde
tamen procedente narratione certis distinguntur temporum cardinibus Secundo , tertium caput Evangelii S. Lu- eae ab his inchoatur verbis: Anno autem
quintodecimo imperii Tiberii Caesaris. Qus
particula Aurem aperte indicat , tertium Caput Evangelii S. Lucae connexum esse cum duobus prioribus . Tertio, non alia de causa Bodinus duo p-ra Evangelii S. ticae Capita , ceu sum posititia , rejieit , & explodit , nisi quia in his luculentissimum legitur te-itimonium Virginitatis Mariae , quam
ipse, Haeretici misidii errori adhaems,
98쪽
infisatur . At non animadvertit impudens Scriptor , Evangelistiun Gram in sui Evanselii Capite tertio quod ipsemet Badιnus genuinum agnoscit aperte innuere, Virgine Matre natum esse Iesum Christium. Sic enim Cap. 3. U. 22.& a . haec habet Evangelista Lucas :Des dis Spiritus Sanctus corporali Deiae , Aut columba, in ipsum, o vix de Caelo fiala est: Tω es Filius meus dilectus, in te complacui mihi. Et 'fe Iesus erat imcipiens quasi annorum erginta, ut ρutabatur, filius Ioseph. Quae verba declarant, Virgine Matre natum esse Iesum, qui χω qui Iosepho natus non iit, & alium Patrem non habuerit, quam qui clara v ee de Coelo missa prolem suam ipsum esse stilus est. Denique, si duo priora Evanaelii Lucae Capita detraxeris , nihil de
Jesu Christo, ad quem tamen unum totum hoe Evangelium pertinet , Lucam dixisse reperies, sed eius mentionem Uelut obiter & aliud agentem injecisse ,
dum Cap. a. v. a I. ait e rictum es aurem, cum Dut retur omnis Populus, o Iesu baptore o orante apertiam es Coe-
m. suae certe eum de Evangelista Luca, Historiae artis perito , scut Evange lium hoc , & Apostolorum Acta , quae scripsit, indicant, existimare non liceat, dicendum est eum iam ante, in duobus nempe prioribus sui Evangelii capitibus, Jesu Christi meminisse , ac subinde duo illa priora Capita genuina esse , divina aut ritate praedita , & ad Evangelium S. Lucr pertinere , sicut ex perpetua &ab Apostolorum temporibus prosecta, at- Ee iugiter conservata Traditione d et atholiis Eeelesia, fallere & falli nescia. Alias adversus Evangelium S Lues o lectiones proponunt viri increduli . Et primo quidem, iam citatus Ioannes Bo-dinus, apud Illustrissimum Ab eensem Episcopum Cap. Io. Propos. Io. Demonstruisonis Mangelicae, obiicit, hunc n-
, quem Lucas Cav. a. sui Evangelii ait, nascente Iesu Christo, indistim sui se ab Imperatore Augusto & a C HOSyriae Praeside, actum, cum Historia Iesu haudquaquam congruere , Quippe auctorem esse Didinem , hune Censum factum fuisse anno, qui mortem Impera-
toris Augusti praecessit , atque eo anno Jesum Christum iam annum deeimum- quartum attigisse . Sed quia responderi posset, duplicem ab Imperatore Augustas tam descriptionem; postremam eam , quam commemorat Dio ; priorum veruper Cprinum , ab Evangelista Luca memoriae proditam, quae cum ageretur, nae
tus est Christus: hane, inquam, responsionem impugnat BMinus , dicens, rem aliter se habere , ac priorem descriptionem, quae contigit tempore , quo Christus natus est , peractam esse a sesintilio Vara , Syriae Praeside, & non a C ino , qui multo post Regis Herodis obitum Iudaeae Censum egit, quorum omnium testem Bodinus citat Iolephum, Hebraeum. Sed in hae Boiani contra Evangelium Luer dissolvenda objectione moras hic
trahere supervacaneum esse existimo, cum
ei cumulatissime faciam satis in huiusta Tractatus De M tertias, o annis Christi
Dissertatione sexta , in qua inquiram , quoto anno Imperii Augusti natus sit Christus Dominus Ibidemque inter dirimendas objectiones ollendam , Censum, quem Imperator , Augustus , nascente Iesu Christo, indiet, revera fuisse inceptum a C ino, seu Qvrinis, Syriae Praesde , ut ait S. Lucas, eumquo postea fuisse continuatum a Sentio S turnino, Syriae Praeside, ac tandem persectum & absilutum a Quintilio Varo , Syriae itidem Praeside . Ut isitur brevitati consulam, Lectorem ad hane Disse lationem sextam remitto , in qua hanc mini objectionem omni ex parte sol. tam ae dimatam inveniet. Consulto et iam hic praetermitto aliam adversus Evangelium Lues objectionem, peritam e Cainane juniore , quem Arphaxad inter &Salem in Genealogia Iesu Christi reponit Evangelista Lucas : de quo tamen juni re Cainane nulla prorsus in Textu Hebraeo & Samaritano , atque in antiquis Scripturae Sacrae Uersioni ς Chaldaica , Syriaca, Arabica, Vulgata &c fit mentio ; hanc , inquam, obiectionem petitam e Cainane iuniore lubens hic praetermitto , quia in Dissertatione quinta huius Tractatus De Minseriis , m annis Christi, ubi agemus de Chronologia Te E a tus
99쪽
tus Hebraei, & versione 7o. Interpretum, Itane dissi ultatem dilucidabimus ,& osten- Obiectiones , quas ιontra Maneelium .demus , hunc Cainanem iuniorem non S. Joauis proponunt Isiri increttuli. esse Patriarcham insititium, seu in Evangelium Lucae nulla interpolatrice manu F T T Evangelii S. Jommis Authoritatuisse intrusum, ejusque generationem non tem labesactare possint viri incredu- variare Chronologiam Textus Hebraei , ii, omnem omnino fidem abrogant Hiit quae in putatione annorum, qui interflu- riat de Muliere adultera, quae legitur c xerunt a creatione Mundi usque ad Na-18. S.Ioaunis, eo quod satentibus ipsis mettale Iesu Christi longe accuratior est Chro-lChristianis Scriptoribus, ha e Historia non nologia Uersonis Io. Interpretum . extet in multis Codicibus Graecis . Te-Denique , nonnulli objiciunt , Histo- i flatur si quidem Maldonatus in c. S. Evanis riam, quae da sudore Christi sanguineo i gelii Ioannis, se nec in antiquis sino C & de apparitione Angeli ipsum consolan-l dice Vaticano, nec in viginti Patrum iis, legitur cap. 22. Evangelii Lu , non . Gra eorum Codicibus hanc Historiam scri- ess e veram & genuinam, sed subdititiamlptam offendisse . Non habebat, inquit ,
& assutam, quia hane Hiltoriam in plu- l antiquiissimus ille Vatii aut Codex, quem
xibus Codicibus tum Grmis, tum Lati- saepe nominavimus, non Graecorum catena, nis, sua aetate desideratam testatur S. Ηι- in qua etim tres o viginti Authores sur, Iarius lib. Io. de Trinitate ubi haee ha- nemo eius meminit. Habemus G cos im-bet : Nec sane ignorandum nobis es, & pressos multos, Origenem, Clementem Ale-ῆn Graecis o in Latinis Codicibus quam- xandrinum, Chr Wromum, Nonnum , Thec plurimis, isI de aheniente Angelo , vel pblaelum, nemo eorum legit, cum ChrTIς- de furire sanguineo nihil scriptum reperi- 1iomus Theopbladiusfir ferint in totumri. Verum, haec obiectio nullius momen-l Joannem Commentarios. Idem asserit Αι-ti ac roboris est, quia licet haee Historia chardus Simonius, linguarum Orientalium
de sudore Christi sanguineo , & de a l petitissimus, qui c. 13. Hi Oris Criticae paritione Angeli ipsum consolantis fuerit i Nn i Testamenti multos quos vidit in B; antiquitus in nonnullis Codieibus Graeeis i bliotheca Regis Chriiii an illimi, &in Bi-& Latinis expuncta, erasa , ae deleta a i bliotheo Colbertina, citat manu scriptos quibusdam privatae superilitionis homini- Codiees , in quibus non extat haec dabus, qui tam insignia humanae infirmita- adultera Muliere Historia. tis argumenta Jesu Christo tribuere me- Uerum, haec obiectio facile silvitur. tuebam , ne ipsius divinitati, quam idlQuamvis enim viris ineredulis ultro dotemporis inficiabantur Atiani, derogare mus , nonnullos fuisse Graecos Codices, Viderentur, sicut observat S. Hiemvmuslimmo & Latinos telle Sancto Hierιαν- Dialogo a. contra Pelag. Nihiloseeius haee mo Dialogo 2. contra Polag. qui hanc Historia in bene multis sinceris Evans sHistoriam de Muliere adultera non ha-lii S. Luca Codieibus Gnaeeis, &Uersi ibuerint ; hane tamea Historiam sempernibus Orientalibus legebatur , eamque ,lextitisse in Codicibus Granis sinceriori- ut genuinam eiusdem Evangelii S. Lucaeibus tam certum est , quam quod ma-Partem, semper agnovit Catholica Ee-ixi me : Tum quia ejus meminerunt an fles . Qua de re plura legessis apud Sa-itiqui Patres Graeci , Ammonius in seacrae Sripturae Interpretes, praesertim apudiHarmonia , seu Concordia ex quatum I senium, Candavensem Episcopum, in Evangeliis contexta , Author Soenum mucordia Evangelica cap. 336. & Ri- Ser curae Sacrae , qu: e vulgo attribuitur
chartam Simonium in Hyloria Critida No- S. Athanaso, S. Ioannes Chr o omκ HO vi Testamenti cap. ii. milia 6o. in Evangelium Ioannis , ubit inter cetera haec habet : ut quum rogal runt , an liceret censum dare Caesari , t an lapidanda esset adultera λ Sancta
Joanni Cir Ulomo adjunso Euthmium, qui
100쪽
in suo Commentario in Evangelium i verum es tesimonium eius . Id putant , Joonis disertam de Historia Mulieris non nisi a pluribus scripta esse de uno , adulterae mentionem facit : Tum quia ' non ergo a Immne solo de se ipso; qui etiam suppetunt complures Codices Grae-l pe non simul , & plurali numero , &ia , iique antiquissimi, in quibus teile . singulari de se potuisse loqui. Tum quia jam ei ato Rictinio Simonio descripta re-l etiam Author illiuς Evangelii, loco mox peritur haec Historia de Muliere adulte-l laudato , ait sub aliena persona de se tra. Quod quidem fateri coactus est The . Hic es Difistultis ille , oui tesimonium Drus Meta, Haereticust Calvin illa , qui in per ιbet tis his, ser Ait Me. Sub alie- suis Annotationibus in Evangelium Ioan-lna autem persona non locutus esset his de Hiitoria Mulieris adulte e haec , si revera illud Evangelium conseribit. Ex vetustis ii OsrisCoodicibus septem- scripsisset . Sed hae levissimae virorum decim, senur c tintaxat illam nou habet, in incredulorum conjecturae nullo negotio reliquis foripta quidem es . Cum igitur , exsufflantur . Ad primam quippe dico ,haee Historia de Muliere adultera in ' pervulgata ei se generis hujus exempla Codicibuq sincerioribus Graecis legatur , ' apud Scriptores, qui de se modo in nuti antiquissimo Catholicae Ecclesiae usu, ' mero plurali , modo in numero sing summoque consensu suerit approbata , t lari loquuntur , & ne discedamus ab debet iure optimo recipi tanquam g l Evangelio Ioannis , legimus cap. R. Mnuina pars Evangelii S. Joannis i it . illius Evangelii , Jesum chri ilum
Non me late , esse quosdam viros locutum fuisse in numero plurali Nic incredulos , qui magias animis conten- demo: Amen, amen dico tibi, quia quod dunt , Joannem Evangelistam in praefi-ssimus , loquimur . Praeterea , haec vox
genda die , qua Iesus Christus supre-lscimus , non ad Joannem solum, sed admum Pascha eum Discipulis suis pere- reliquos etiam Christi Discipulos spe-git, & in statuenda die, qua in Crucemietat , perinde ac si Ioannes Evangelii a tus est , nullo pasto conciliari posse dixistiri r Eso, ac Discipuli reliqui, Icimus cum tribus aliis Evangelistis Matthaeo ,rea vera e se, qui de Iesu Chri io resim
Marco , & Luca , quia ab eo plane di Litus fiam . Futilis autem ae vana prorsuς sentiunt. Sed quantum hac in re fallan- est altera conjectura , qua viri incredu-tur viri increduli , patebit ex his ,.quaesti nituntur Evangelium abiudicare Ioam dictum sum in huius Tractatus de -- ni, eo quod sub aliena persona in Evan- seriis o annis Chrisi, Dissertatione de-igelio loquatur . Nemo quippe nuavit cima nona, in qua lato calamo osten- unquam Itilium Caesarem scripsisse Com-dam , Jesum Christum , anno quo mor- mentarios, & Io 'hum, Historicum I tuus est, Pascha cum Discipulis suis per-sdaeum , aut horum esse Librorum De Eetio egisse , iuxta legis praescriptum , LunaiJudaico, quamvis ambo Scriptores saepius decima quarta in secundis vesperis , &isub persona aliena loquantur . Praetem Cruci suffixum suis te die sequenti , seu quam quod , ut antea dicebamus , hic Luna decima quinta, in quam incidebat liber genuinus est , quem proximae &solemnitas diei primae AZymorum , at- continuata serie sequenteς aetates ab eoque nullam ea in re Isaunem inter &iauthore scriptum e se crediderunt, a quo alios Evangelii faς ADttiuu,n, Marcum Oidicitur esse scrinius; atqui proximae , &Lucam occurrere dissonantiam : Hanc imnerturbata Saeculorum serie sequentes itaque Distertationem , si plura scire aetate; semirer crediderunt , S. Joannem
aveat Lector , consulere poterit. scripsisse Evangelium , in dubium igi-Denique , quidam impii ac viri in-itur revocari haud potet , S. Joannem creduli negant , Evangelium , quod esse authorem Evangelii , quod ejus no- Sancti Joannis nomine insignitur , suisse men praesert. ab eo scriptum , tum quia Author illius Ex his , quae hactenus de authorit Evangelii numero plurali de se loqui-ite quatuor Evangeliorum diximus , satur cap. a I. v. 24. dicens. Et simus quia cile poterit Lector haec duo invicta .