M.T. Ciceronis Tusculanarum quaestionum ad Marcum Brutum liber primus

121쪽

sectus. Hoc tu igitur censes sapienti aecidere posse, ut aegritudine opprimatur, id et miseria i I nam cum omnis perturbatio , miseria est,tum carnificina est, aegritudo, habet arborem libido, leuitatem laetitia gestiens , humi inlitatem metus: sed qgritudo maiora quaedam, tabem,cruciatum, et afflictionem, laeditatem: k al. asilacerat, exest animum , planeque conficit. Haιιone a hanc nisi exuimus sic , ut abiiciamus,miseria 18 carere non possumus . ' At hoc quidem per. spicuum est, tum aegritudinem exsistere, cum quid ita visum sit, ut magnum quoddam mamlum adesse, S urgere vicitatur. Epicuro autem placet, opinionem mali. aegretudinem esse natura, Vt, qurcumque intueatur in aliquod

maius malum , si id sibi accidisse opinetur, sit

continuo in aegritudine . Cyrenaici non omni malo aegritudinem effici censent, sed insperato, i nec opinato malo . id quidem non , I L. et nismediocre ad aegritudinem augendam . viden opinato tur enim omnia repentina grauiora; ex hoc & masi. &illa iure Iaudantur . ita V.C. Ego, cum genui, tum m moriturum seiui,'D Ο. V.C. o ei reisus uti. moriturosis a a Pr terea ad Troiam cum misi n ad defere' n o. v. c. dendam Gratiam , ob delenisis o Scibam me in mortiferum bellum , non in deda Ge. epulas mittere. & ixa L. ast Haec igitur praemeditatio suturorum malo- o al. Sciorum, lenit eorum aduentum, quae venientia bam. 1onge ante videris. itaque apud Euripidem

a Theseo dicta Iaudantur. licet enim, ut saepe

122쪽

Rei mus , in Latinum illa conuertere ν . Nam qui hre audita a docto memιnissem Hres Futuras noecism commentabar mi herias et

- Ne me imparatum cura iaceraret P repens .

ν sort--- Quod autem Theseus a docto viro se audic . se dicit, id de seipsis loquitur Furipides. fue-

rat enim auditor Anaxagorae et quem ferunt , nuntiata morte filii, dixisse , Sciebam me genuisse mortalemI quae vox declarat , ijs ecia haec acerba, a quibus non fuerint cogita-ο o. v. e. v ergo quidem ' non est dubium, quin n. dubia 'mni , quae mala putantur, sint improuisa auri . grauiora . i aque quamquam non haec una a&e.&ita res essicit aXimam aegritud nem: tamen , 2.quon am multum potest prouisio animi, di preparatio ad minuendum dolorem, sint semis per omnia homini humana meditata. ει niis mirum hic est illa praestans, de diuina sapienistia, perceptas penitus, & pertractatas huma nas res habere r nihil admirari , cum acciderit nihil, antequam euenerit, non euenire pos, se arbitrari. Quamobrem omniis , cum βιηοὐ res suus

maxime,

123쪽

μοι με, pecc/-- , auι uxoris mortem ans morbum Ν Communia esu hisc: fieri mis : ut nequid mam nouum ἔ 'Quidquid praeteν spem e eniat, omne id de puc.ire se in lucWo. 'f Ergo hoc Terentius s a Philosophia sump- r a I. yPhilum cum tam comm . dixerit, nos, e quo usa a rum fontibus id. haustusn est, non S dicemus tum tam oc melIus,& constantius sentiemus p ι hic commod est en m I lle vultus semper idem, quem diei- dixerit, tur Xantippe praedicare solita in viro suo fui s. ι al. Mne e Socrate, eodem re vultu semper se vidisse es .

exeuntem illum domo, & reuertentem . nec u vultu soro ea frons erat quae M. Crassi illius vete. abest abris, quem semel ait in omni vita risisse Luci o. v.C. neg1ius: sed tranquilla,& seretra. sic enim acce- agnostic PImus. Iure autem erat semper idem vultus, L. cum mentis,a qua is fingitur,4ulla fieret mutatio a Quare accipio equidem a Cyrenaicis naec arma contra casus,& euentus, quibus eorum aduenienteis impetus diuturna praemedi-

lam ilIud , opinionis esse, non naturae . si enim in re x essent, cur fierent prouisa leui - Da

t Jed est, ij sdem de rebus quod diei male

subtilius, si prius Epicuri sententiam viderimus et qui censet necesse est omneis inararitudine esse, qui se in malis esse arbitrentur . liue illa ante prouisa, & exspectata sint, siue

Inueveraverint . nam neque vetustatem nulmala, nec fieri praemeditata, leuiora: nul , τ ὰ H a tamque

124쪽

tamque etiam esse meditationem futuri mali, aut fortasse ne futuri quidem : satis esse odiosum malum omne, eum venisset: qui a

tem semper cogitauisset, accidere posse aliquid aduersi, ei fieri titui sempiternum ma Ium : si vero ne futurum quidem lit, frustra suseipi miseriam voluntariam vita semper angi, aut accipiendo, aut cogitando mafo. ' le- τuationem autem aegritudinis in duabus rebus Ponit, avocatione a cogitanda molestia , deia reuocatione ad contemplandas voluptates.

parere enim censet animum rati mi posse , S, quo ii Ia ducat , sequi. vetat igitur ratio intueri molestias: abstrahit ab acerbis cogita. tionibus hebetem aciem ad miserias conteminu ε ιαμ plandas; a quibus cum I cecinit receptui,im. pellit rursum, & incitat ad conspiciendas, ' γ' totaque mente contrectandas varias volupta- αναχ M1 tes. quibus ille de praeteritarum memoria , &αιον , *ς ςonsequςntium, sapientis vitam resertam

putat. Haec nostro more nos diximus . Epicu-T L. vi refdicunt suo. I 3. sed, quae dicant, Ruidea- dea με nius quo modo negligamus. ' Principio ma- 34qηο - ο reprehendunt praemeditationem rerum N Ulia 3 futurarum. nrhil est enim , quod tam obtundat, elevetque aegritudinem, quam perpetua in omni vita cogitatio, nihil esse, quod accidere non possic', quam meditatio conditionis humanae , quam vitae lex, commentatioque parendi: quae non hoc affert, ut semper mae. reamus, sed ut nunquam. neque enim qui re-- gum naturam, qui vitae Farittatem, qui imbe.

125쪽

eillitatem generis humani cogitat, maeret ea: haec cogitat, sed tum vel maxime sapientiae fungitur munere . Vtrumque enim consequi tur, ut & co siderandis rebus humanis proprio Philosophiae a fruatur officio,& aduersis casi a L. cinabus trip Iici consolatione sanetur et Primum-'s-ους quod posse accidere diu cogitauerit, quae co-- gitatio una maxime mole ilia Somne is x 4 existenuat , b & diluit: de inde, quod humana b q. v. c. ferenda intelligiti postremo, quod videt nul- et de isti a Ium malum esse nisi cespam , cu pam autem at deleMunullam esse , cum id , quod ab homine non c al.qαὸd potuerit praestari, euenerit. ' Is Nam d re humanὸ uocatio illis , quam affert, cum a contuendis ferendanos malis auocat, nulla est . non est enim ξηιεβ. in nostra potestate, fodicantibus iis rebus, non pI. quas malas esse opinemur, dissimulatio , Vel d sor. auo oblivio. lacerant, vexant,stimulos admouenta catio illa, igneis adhibent, respirare non sinunt. Et tu obliuisci iubes, quod contra naturam est quod a natura datum est auxilium, extorques, inueterati doloris λ est enim tarda illa quidem edicina, sed tamen magna, quam affert longinquitas, S dies . iubes me bona cogitare . ot liuisci malorum . diceres aliquid, ct ma.

gno quidem Philosopho dignum , si ea bona sentires esse, quae essent homine dignissimata . si ' Pythagoras mihi sic diceret , aut Socrates ι- aut Plato et Quid iaces aue quid moeres aut e a L qmeeur succumbis, cedisque fortunae e quae per- ut te pervellere te forsitan potuerit, & pungere et non aeellere

potuerit certe Virtis frangere. magna vis eqso Danp.

126쪽

in virtutibus . eas excita, si forte dormiunt. iam tibi aderit princeps fortitudo , quae te L. animo ichto esse coget, ut omnia, quae possint homini euenire; eontemnas, & pro nihilo putes. aderit temperantia , quae est eadem mmderatio : a me quidem paulo ante appellata frugalitas et quae te turpiter,& nequiteris

cere nihil pariatur. Quid est autem nequius, saut turpius e flaminato viro ne iustitia quidem sinet ista facerer cui minimum esse videtur in hac causa loci. quae tamen ita dicet, dupliciter e si e te in i ustum , cum & alienum appetas, qui mortalis natus, condicionem p stules immortalium ς & grauiter feras, te ν squod utendum acceperis, reddidisse. prue -- dentiae vero quid respondebis, dicenti virtute se esse contentam,quomodo ad bene vivendit.. sic,& ad beatE : quae si extrinsecus religat sv. e.a s .pende x, di non Priatur sex se, & rursus ad se/ '' reuertat ur,& omnia sua complexa nihil quae 'rat althmde 3 non intelligo, cur aut verbis tavehementer ornanda, aut re tantopere expetenda videatur. Asthaec bona me si reuocas, Epicure Dareo, sequor, utor te ipsb duce . liuiscor etiam malorum, ut iubes, eoque γέacilius , quod ea ne in malis quidem ponenda censeo. sed traducis cogitationes meas ad voluptates . quas p corporis, credo , aut quae propter corpus vel recordatione . vel spe cogitentur.' numquid est aliud rectene interpretor sententiam tuam λ solent enim isti ne-

127쪽

: Lib. FII. de agrisurine lenienda. ras

i dieit, is Se hoc ille g Graeculus, rne audiaente e Atlienis senex Zeno, istorum acutissimus eo g ,ret ηεtendere, ae magna voce dicere solebat: cum r esse beatum, qui praesentibus voluptatibus μέ -- ο

frueretur, confideretque se fruiturum aut in . omni, aut in magna parte vitae dolore in tenue inniente: aut si interueniret , si summus Eret, futurum breuem: si productiori plus habitur uiscundi, quam mali: haec cogitantem λrs aheatum,praesertim si ante praeceptis bonis co-tentus esset,nec deos extimesteret. t i 7 Ha-ba 39 bes i sormam Epicuri vitae beats , verbis Ze reptis senonis expressam, nihil ut possit negari. Quid a for . Or- ergo huiusne vitae propMsuio , oe cogitatio mulam. aut L Thyesten leuare poterit, aut Aetamine Ea L Tloe . quo paulo ante dixi, aut Telamonea pulsim , m. patria, exsulantem, atque egentem in quo nec admiratio fiebat: I Hiccine ast Telamon ille,modo qarem gloris ad ev -

4o et Quod si cui, ut ait idem, n simuI animus :T, '

128쪽

s video ' quid ' tergi uersamur, Epicure, nee satemur Noniu c. eam n S dicere vi Iuptatem, quam tu idem , I. inΤer-rcum os perfricuisti, soles dicere λ suntinaee giu. I9 . tua verba, necne in eo quidem libro, qui.co-- ' vide Vi tinet omnem disciplinam tuam fungar enimbor l. 8. iam interpretis munere, ne quis me putet fin-Var. Iec. gere dicis haec . Nec equidem habeo quod in is

c. 6. . teuuam bonum illud, detrahens eas voluptates , qua sapore percipiuntur detrahens eas etiam , qua AEMditu, Er cantibus , se trahens eas etiam , qua ex formis percipiuntur oculis , suaves motio. nes , 'Me qua aliae viluptates in toto homine I

Inunιμν quolibete sensu . s8 Nec vero ita dici ρο- teli , mentis laιitiam solam esu in bonis . laetantem enim mentem ita noui, spe eorum omnius quae supra dixi, fore ut natura iis potiens, dolore careat. 'ν Atque haec quidem his verbis, εχ quiuis ut intelligat quam voluptarem norit Epicurus : deinde paulo infra , SAEM QUAE-s xv I inquit ex iis, qui appellantur sapientes quid haberetur, quod in bonis relinque rent si illa detraκisent, nisi vellent voces - inaneis iandere, nihil ab his potui cognosce o L. vim, re i qui si virtutes ebullire volent, & iapie n. tias , nihil aliud dicent , ast nisi eam o viam s. qua efficiantur eae voluptates, quas supra di-P''' xi. Quae sequuntur , ρ in eadem sententia sunt': totusique liber, qui est de summo bono, si iis sertus 3d sentet ijs,& verbis talibus est.' Ad 43 L. hanecine igitur vitam Τelamonem illum reuocabis, ut leues aegritudinem Ee siquem tuo in s m a victum maerore videris, huic acipense.

129쪽

LibaIL de agritudine lenienda. or

rem potius, quam aliquem Socraticum libeIIum dabis : et e λων hortabere ut audiat vo q L.

ees potius,quam Platon s expones, quae spe h. Lctet florida , & varia ρ falciculum ad nareis ita . vi admouebis p incendes odores r de sertis re- ,-dimiri iubebis, & rosa si vero aliquid etia; . kaist h. tum plane luctum omnem abstes seris λ Haec e d. v. C. Epicuro cinistenda sunt, aut ea, quae mod ti5 Lbee expressa ad verbum dixi, tollenda de libro, eseo,,uvel totus liber potius abi j ciendus . est enim' iatione 44 consertus voluptatibus. t quaerendum igitur, quemadmodum aegritudine privemus eumo, qui ita dicat. ,, pol mihi Frtuna magis nunc desit, qua

genus .

, , Namque reguum suppetebat mihi: νι Fial

quanto e loco ,

is suantis opibus , quibus de rebuου lapsa fortuna

Quid λ huic calix mulit impingendus est, ut plorare desinat, aut aliquid eiusmodi Ecce tibi ex altera parte ab eodem Poeta r, , Ex opibur summi3 opis egens Hector tuae . Huic subuentre debemus. quaerit enim auNilium' .

130쪽

II ira

iia o Praeclarum carmen . est enim & rebus,& vel M. e. bi , & modis lugubre. eripiamus huie aegri, alii.h. xudinem , quo mock collocemus u in culis .sit 8a me si xx plumea z psaltriam adducamus : cedrado, e . incendamus: demus scutellam dulciculae pisis' I .,id a Goni Q aliquid I prouideamus & cibi . A; ' Fiaec tandem bona sunt i quibus aegritudines 46. ide pii. gy-M MM detrahuntur is tu enim paulo ante lib. 1. ne intelligete te quidem alia bona dicebas. - dit h. reuocari igitur Oportere a maerore ad cogitaistisiellim. tionem buniarum , conueniret mihi cum Epiti, idp cur. , quid esset bonum, conueniret. Diceen aliquis: a Quid λ ergo tu Epicurum existi-aal. Disid m 'Voluisse, aut libidinosas eius fuis is