장음표시 사용
681쪽
eom. 67 A formis substantialibus elementorum deω- de 'uacunqJecuredum magis, E minus sunt compa mibilia Ucistiunt aras, minus,atque intensibilia . e remissibilia sunt at omnis forma, qua es penere pote' Om inri alteri eiusdem generis secundum magis in minus perfectum igitur omnes firma, sun in genere, vel que sunt partes alicuius , auod est intenere,sunt intensibiles, o remini;
biles. Pro controia eoia diluenda quaerit Alexana. Aebit in primo lo. Phos utrum in substantia sit eontrarieta .re1bondet non,inquantum Iubi antra eu. σhne probat multiplici medio, o eoncludit dieens. quitu ergo Ἀ-od sub Ramia Omposita, vel ex substantili simplicibus,vel ompositis contraνium nons ebeat ex se oreνuntamen forma naturales habent prunatiue oppositum se consequenter eontνarium large.
o si subitantia corrumpuntur ab his, qua accretent sebus propriis substantia coposita contrariant rer, et esse rumpuntur corostarium pro saluanda contraνretate
in effectibur si fiet eausarum propriareum di 'erAE
tio: eontrariante enim caliditate , frigiditate , igneitas,et aqueitas,qua causa eorum sunt, non cotra νiantur,sed Zioeνata seunt hoe Theorema declarat et
Ian.Bais ius inli 3.sent. Di'. s. qua'. I. rt. I. atque . est ergo talis sua intenti , quod nκEa forma Ginantialis subripit magis, minus. Vnde 6 cienrim,qMod formam subsantialim suseipere magis σminus potest multiplicite intestigi uno modo potes forma substantialis considerari resectu duorum con-ιentorum. et hoc sicut e modiim generis materis,'eut anima sensitiva res,ectu animalium omnium non considerando in ea νationabilitatem , uel irratronabilitatem , aut quamcunqἡeseriem, siue permo moeciei,seu anima oni,sectu omnium asinorvis.
alio modo potest onsiderari forma subsanitatis,
682쪽
ν forma inquantum Decifica se habet per additionem ad seipsem,inquantum generalis , sicut anim. Uni aliquid addit supra animam animalis simplieite dicti primo modo non suscipit magis o minus rugiectu uiuscunque sed secundo modo suscipit bene in quoeunque fuerit sed hic eis intelligendum au.d aliud est formam si scipere magis, mi nus seeMndum Deciem , er altiu secundum gradus
materiales formae . verbi gra iasorma accidentalis ,
, albed secundum speciem non se cisti magis , nee minus, quantum ad disserentiam sierificam Laqu/.nim complete minima assedo habet diqerentiam albedinis definitionem , t maxima albed. ια- me dieitur sese ipere magis minus secundώm gradus materiales remissos intensos , qui sibi adueniunt, o recedunt flante sempe rationedeciei. Nota autem,quod vult dicere, quod substantia sincipiamatis in minus, ut facit θeciem Iuperabundare generi non ut per hoc intelligatur , quod genus dicat aliquem rem ommunem praeter rem speciei, quὸdsyecies addat aliquaam rem communem supra genus,
indiuidua addant aliquam rem seupras eciem. sed quod per nomen speciei exprimatur alti quis gradu formae indiuidua substracta intentioni gens ris 'eciei qui grad- forma non exprimi otu per nomen generis ex s. animal dicat aliquam rem eommunem aliam ab animalitate hominis, e Dasini edi aliarum Jecierum , aut Pecies fini dicat aliam rem a realitate imus asini, se illiis, ν praecis 'comparando unum gradum perfectionalem firma ad alium gradum persectionalem in eadem forma hac singulari , o signata ν an uisa intestectiva sortis addi aliquem gradum substantialem in anima sertis vltra eandem anima sen
sitMam sortis. Sed qualis fit differentia harum
683쪽
comparationum patet pνima enim est inte eo , sua contenta . Secunda est inter gradus eiusdem formae adinvice. Tertia autem est fecundu forma partia . Iem, uelutis cundu animam x testemuam cῆparatis ad inuicem diuersis gradibus. Praeterea et intesti
sendum , quod duobis modis al- potest intestigi fον inam substantialem eductam de potentia materiae fuscipere magis, ac minus secundum esse, quod habetiἡ materia Primo modo si forma sit in materia secundu esse diminutum incompletum Ner postea peract- generationis actualiter , o perfecte sit in male uita tamen, quod illud esse diminutum, et imperfect forma non dicat in ipsa essentia forma subsantialis aliquos radus, stilicet remis'm intensum sed solum diuerse gradus essendi in materia, ut quὸd primὸ sit in materia in potentia, Erpsea in actu . a iis modo si ipsa forma in materia extendatur, sicut mateνia. hoe est magis proprie suscipere magis,
o minus.bne uult Phil in hο ὶibro 7. minuata Forma autem accidentalesse cipiunt magis, e minus in eses per adtationem , non solum pertranslationem aepotentia ad actum . at etiam in Prad. dieit, quod diuersae sunt opiniones et Prima, quὀd forma intendiatur, c remittitur per hoc,quod magis o minus permiscetur sus eontraries, itan quanto magis permiscetur , tanto es minus talis: re quanto milius permiscetur, tanto ei magis talis . hane probat auctorita te Ars.in libro . Phus dicentis , quod quacunqκe sunt impermixtiora contrari 1, sunt magis talia, ni
albius est , quod est nigro impermixtius . Alia est
ostinio, quod forma intenditur, ,emittitursecaen
Eum dilpositionem subiecti, in quo e B citcs, si μ' biectum sit ma res dispositum ψον maerit intensior. σs sit minus dissintMm forma erit remissior . Te ita est, quὸ forma intenditur,ta remittiιur per a
684쪽
Arem, uel minorem radicationem, quam habet in J-biecto . Ide relictis his opinionibus tanquam falsis legatur Scotus in lib. I. Dilf I7. ad y. 6 dicem, PDrma dicitis suscipere magi minus secundum quod piares, vel pauciores gradur, vel parte perfectionales habet in eodem loco 'cr situ se penetran tes adinvicem Lita disequitur, ista forma fuscipit apisci et habet pιures gradus vel artes perfectionales se penetrantes in eodem μbiecti, o situ Et aduerte , qAod hi gradus , seu partes , per quus aliquid dicitur suscipere magis , P minus sunt j emper iisdem decie inter se,c cum forma , quae dicitur suscipere magis, e minui . , albed dicitur malo albed per parte perfecti ales, quarum qualibet est qualitas ex quo patet , ὸ gratu non es aliud , quam pars perfectionali eiusdem deciei eum ilia forma cuius est gradus unde nunquam aliquid dieisu magis tale nisi pe ad iantum alicuius partis, vel gradu rorma in scito, hὸ abi gradus non dicuntu se penetrare indivisibiliter , sed diuisbilite , si quod M totalis gradus penetret totum alium gradum par partem et sed non qualibet I ars quamlibet partem, nisi fori es se in b,biere indivisibili. Egid etiam declarat hanc sententiam in libro prim 11etaph. Quas. 27.
dicens , quod magis, o minus comparationem im portant quotiescunque autem aliqua compastantuν adinvicem , ιθ ectu alicuius nius comparantur
sicut ergo in primis inuenitur nitar et si in eis comparati esse potest, o quia natura unitas nun quam fuit reperta n si in specie specialistima, κα- cunque sunt proprie comparabilia sunt alia secundum nam formam specificam fed licet propri/ ita sit inbeciespeciali sima aliqua tamen ni
685쪽
Elana dieuntur. sileut est in ei aliqualis ni- ω, ritu er in eis est at qualo comparatis est T
o proprio Omparatio seci dum formam specifi- eam , urge tamen se secundum genus, G secundum avalouum eo moaνati sumi potest hoe vis quaeratur utrum in substant 8s reperiatur magis iminus proprie is ut est icit eandem formam θec eam, aut laVr feeundum 3ώὀd habet esse in genere, Er in an log, est hae νima eius sententia, quod in seu ant,' non reperitis magis νη minus proprie et ea νeperitu urse . Seeund , quὸ secundum formam generis . secundum anatigiam .andam est erι-
tu magis , re minus in substantis, , Grio et te eessarium: μbstantia enim est anatofum, o elisernus, quod pradicara de princi ρη subitantia βα- licet materia, oe forma , est analogum . t ut gen . . pradreatu de compositis . cum forma autem fit magis substantia , quam materia mateνι enim maxim dissat a primo ente' si νε forma est ma- is ens, quam materia 3 formalia sunt magis entia,
Tam mateVialia, hi magi, substantia , , hoc modo
is est maris substantia, quam terra magi , 'n' nu autem ex perfectiones ecie reperιtμ in ι ixtis, inqμibus vltima intentione natura term/-- tu generationis actu . nam or cum erue itum
est ad asinum , 8sa generatio Loe etiam, eum σ- menἱtur ad Leonem 3 cessat amen, quia in Leone perfectius resiernatu ratio animalis C dignitas P c - ea, quam in asino, or in animali perfecto, qudm nimperfecto pate , quod animalia posecta suo magis entia , quam animalia imoerfecta, o etiam a eis substantia aduertendum est etiam . πυὸ sicut in substantis generabilibur, corrupri bilibus repersetur magis is minu, ιβ incnννυνtibilibui, cum
dicοννώptibile substantia non aequalite distenta pra
686쪽
m ente, o cum Phil it non competere seu antῆν
suscipere magi , m minus intelligendum es proprati prout res iciunt formamdiecisam . Sed, si accipia
petere eis potest, H Bensum es . Curam quoque reddit sententiam hane Zim.in Ros . ubi tractat, an disserentia ultimae rerum suscipiMn magis , minus, dicens, non recipiunt ultima Zisνenti rerum magis o minus in subsanii s. ad, in accidentibus, ut Com. ex cruom. Io Abi inquit forma non recipit neque magis, nequ minurri homo enim non est malisit humanitatis, quἀm homo -s uerit 3 erit
seeundum quod forma est i; materia deformis igitu sibi antialibus perfectis fecundum se consideratis uera est propositio. Dicit perfectis, is excludat formas
quasi media inter substantiam, o accidens dixit -- eundus propter uerbum ueν. quod est,si fuerit serit secundum quod forma es in materia, ri, habet etiam hoc lex et perino uolui intelligi mateνiale quasda, C aecidentales distositiones. a forma enim, ut in materia existit,fluunt potentia naturales, vel impat tia. γ dicit Albe secundum quas,formas expeditior, aut minus expedita aritionibus4 merito enim insem mentorum,in quibus es complexio, compositio,. 'ν-nita accidit hoc secundum clus dupositione illis,ati meliores, aut deteriores sunt, oe praecipue in animalibus. subdit recitata opinione Seoti , quὸd opinio Ommunis tenet in uia Arist. υὸd forma substantiales perfecta non recipiunt magis, neque minus, ne in se, nec ut sunt in suis indiuiduis hae etiam sensentia eis quie in libro tertio suo cap. primo. opinis etiam Peripateticorum tenuit, quod in tali-
,A Drmissubstantialibus pecialis imi sit aequalis
687쪽
participati a suis indiuiduis in an l. san
quens opinionem uer . ait prius supposit , quod die menta maneant in mixto , quod forma Iuina tiales elementorum subcbiiunt magis ' minus in generatione mixti forma enim subliantiales te mentorum punt media inter firmas subistantiales mixtorum formas accidentales. Formα-utem. substantiales mixtorum non suscipiunt neque ma-v , neque minus habent enim consistentiam , proportionem determinatam in materia, et indiui
fibilem . Exponit praeterea quastionem hane Sues. Distine. q. Sed prim declarat quid sit gradus quid no . . adus . postea quid sit latitudo forma, uius ον sit Idnabilis latitudo pro declaratio
ne i stureu sciendum, quod allicuius forma partes possunt esse duplices' graduiae , aut quantitativa. graduales partes sunt, secundum quas forma dicitur, maior, vel minor in eadem parte subiecti quantitatiue verὸ secundum quas dicitur maior, vel minor se rundum diuersas partes subiecti, utpote ad extensio nem subiecti quid autem sit gradus diuersimode diaersis On aeνatura alius enim secundum maginationem Astro. alius Medici, alius Physici a
Lus Mathem. siue calculatoris gradum uerologo .sus uocat 36o cuiusque circuli partem , estque tantum Ziaiaci spatium , quantum sol eum muni curseu n die naturali peragrare pote si Medicus appet-. Iat gradum Medicinae tantam eatidi, vel frigidι qualitatem, quanta sensibilite potes alterare tanum temperati medici . D. vero gradam non una racione dicit, vult enim gradum esse minimum ον m. Sed minimum est duplex , vel, elyectu subie- ω , vel formae: dicitur minimumsubiecti,mmmum extensionis: minimum formae, dicitu minimum inietai 1. Sed oportet imaginari esse dabile minimum M
688쪽
gens dicitur minimum agens, quod minima uel proportione , uel excesin supera palsum , tune Phy. radum extensionis , uel minimum extensionis appelat tantum subiecti, vel passi,quantum minimum a . en subitaria actione stes qualificare. O loes t te agens ageret subit . Minimum ver intensionis ,
uel gradum appellaret qualitatem tantam,quantam minimum agens unica, T subitaria actione in passis p test inducere bel gradus es tanta forma , quanta non minorem agens potesi in subiecto inducere tamen gradus dicitur tanta qualitas , quantam mini usum agens induceret, ne qua non minoremis geret, si subit ageret, ad quam cum agens, quod puccusiu/agit, deuenit, unum gradum induxis dicetur. ἐο nulli dixerunt, ' nos quoque gradum esse tantam qualitatem, quantam quatificans unica actione Gessinduceres istudia: eret subito, hoe siue iliud sit λῆnimum agens , siue non , tune iuxta hane positiorum oportet concedere aliquem esse gradum νεθectu
unius agentis, quod est dimidium gradui νεθectu aιterius agenti fortioris pratere oportet concedere
aliqκam latitudinem esse,ut octo,sectu agetis, q/iae non erit ut Octo,sed ut quatuον,6pectum agen ti; quia tanta qualitas, vel secundumsubiecti quantum, vel quamlum ροι eis agens agere, sis it ageret, vocatu gradus intensionis , uel extensionis , quis vero gradu fit apud Calculatorem, na ratione
accipitur: vocat enim calculator nonnunquam gradum omnem formara gradualem, qua ratione etiam Iqualita intensa, ut octo dieitu gradus , nonnun quam partem intensiuam forma si hae ratione gradu dici non potet latitudo Ompleta . interdum. gradus accipitur να indivisibili forma huius a tem Calculatoris imaginatio est, quὸd forma inten, i
s ui sit quadam quantitas persectionalis , veluti
689쪽
eorpus quantita dimensimi quae ratione, ut orpus viruidi potest in partes potentiales diuisione infinita, in actuales diisi sine finita se forma intensibili , qua st quantita perfectionalisci diuidi potest in
partes actuatis, quarum qiislibet est minimam Litus potens per se exiisere,c potentialis, quarum nulIa potest per se existere . Iradu igitur erunt ase te actuales frima, atque minima forma uncta . qua tales parte ferminant 'vel copulant , leun- ταν gradus punctuales partes potentiales dicuntu pὸ te gradualis , or nonnunquam gradus imρνο- priὸ De non gradu verὸ distingui posset , H degradu quoniam astronomic/4 medice , physice, o calculatorie loqui possumus . sed quia totum hoc ex suo ontrari intelligitur 3 hae ratione loquamur de non gradu apud sum calculatorum . Non gradus igitur una modo dicitur negative ' si omne ens mundi, modo non sit gradus , est non gradus , ut Iapis es non gradui caliditatis . alio modo accipitur non gradu priuatiue , orae omne contrarium, in
quo est simplicite priuatio fui contrarii , est non
gradus iatu , veνbi gratia non gradus caliditatis est frigiditas . alio modo sumitur non eradu positi-
gradus illius, ut infinita pam pars caliditatis es non gradus ealiditatis'. item aici potest non gradus punctus firmae, ἁ quo incipit forma latitudo, ut dictum est de uncti in eorpore. Gradualiis au rem forma diei tu apud alculatores , euiu risi νes arte sunt adaquatae in eodem subiecto I. eundum eundem paνtem . forma igitur gradualis orit, qua grad bur eonficitu . non gradualis , qua nulli constat gradibus Deirea latitudinem autem
690쪽
dis autem forma non eadem ratione omnes o
nisuntur . Aucto latitudinis in sis de latitudinibus es dicilis Oiait latitudinem forma esse gradua tim forma excessum , intensionem farinae , siue D mam ipsam intensam al- dixerunt , ut BuνL titudiuem forma se eorpus naturale trians,dum , uel quadra gulum , cuius qualibet pars quantitativae' qualitate graduali qualis . νορte hae est dieendum latitudinem non una atione esse dicendum. Mathe enim latitudinem uult esse seuperficiem qμ fluens producit corpus si dicta iaιitudo tribus , uel
quatuor lineis elauditur Natruralis latitudinem formae vult esse coryus natura , euin qualibet pars
quantitatiua es, ονma graduali qωalis . Catinia- ιον vero latitudinem forma uis esse intensionem 3 sed non eui oue formae, ipsius enim habitu non e*iatitudo,sed tormae extensa ad extensionem μbiecti. quonam modo sit intelligenda forma utitudo, dicamur sunt a lignanda dua linea intensionis, cirtensionis in omni latitudine linea extensionis est linea lonpitudinis linea intensionis estes ea altit-dinis . ex his sequitur A,M latitudini, ut sonitIον-
mi intensibilibu remisibilibar punt necessaria
tudinis , siue iatitudinis . Tisne perbae faciti pateteiaius natura formae sit titti dola non enim est δεν
sibili , nec est formae gradu alis , ut gνadualia et quo. mam non est Uu habitns , ne formarum g a dualium inextensaνα- sed νa ualis extensa. sit igitur , ut cum serma possit dici extensa να-tione subiecti , oatione temporis , e quod partibilite acquiritu a latitudo fumi potest eneis lectum, ei tempus, uelu:ναα forma imιαν extensa