장음표시 사용
661쪽
se est. Hi duo modi non onuertuntur et usiam aceidens per e inteuigibile iuxta prim---οaum sod non iuxta secundum . ex his leguntur tres concla-fones. ouarum primas singuiare, ni snguiare,.st int/iligibile per se, id ii, ex natura se a.d
cunda singulare ut materiale in neutro morio ictio.
ni data est per se intellit bile . Tertia, singuiare, ut singulare , non est intelligibile per se, id est,
cuius Mideἡtiam est sciendum , quod erimit eit duplex, directa , , inlexa directa es , rua leseminatur primo ad aliquod obiectum ua Petierinpraesentatum 3 quando uideo albedinem petiyeeiem propνiam albedinis . reflexa est , quando in retriet aliquid , vel uideo in aliquo prius cognser 3 ut quando uideo directe imaginem in specu ι er sex per talem imaginem video jaciem meam, uel alterius . ex hac distinctione ponuntuν dua conclusiones . Prima . singulare praeipa --teriale non potes cognosci ab intellectu coniuncto directo 3 sed limis ex . Secundo Gognoscit; rreflexe ab intellectia, o diνect . a seis r sed quo mam modo, tr quo ordine cognoscatu ab inteliae- Ω, reflex declaνat D. Tho. per ordinem sic μα- reuectu p. peciem intestigibilem errasentati, Mam prim natar uniuersalis dire et int/Ligit xutturam uniuersatim, ut suum proprium biecthm. deinde redi ad cognoscendum actum intestigendi eo aduerιit, quod hic actus causatur a Deci interibili fim, cum ipso intesiectu deinde redit ad uno scendamspeciem intestigibilem. adueνtit ista Ju extractam a phantasmate. deinde redit ad conside randum phanto aduertit Misse causatum. Fraulari , et reprasentativum eisdem , tune co
662쪽
iam singularem eoncurrente et eogkat ἰua, qua dieἰ- tur ratio particularis 3 eo quod Dbstantiam articu - larem apprahendit. Hae D. Th. in quast de Veritate Quaest.2.art. Io Baeconus autem in lib. I senten. Di - νιη. 3 QP fio. I in solutione argumentorum contra
riorum, dicentium χμὴ in tutellectu causa tu prim δ eunitio singularis,quam niuersialis, et quod direct/tognoscuntur,ait, quὸ verum iis, quantum est exi ae obiecti; non tamen probatur, quod ex parte inteluctui, o hoc nisi forte accipiendo singuiare in comparatione ad uniuersale .s hoe est, quod Doctores eο-- muniter dicunt, P nihil prohibet, quia singulare se cundum se acceptum, absolut/sit obiectum indire. Ium intellectus: r tamen quod intellectus, νι-οψ-derat singulare , ut in habitudine ad uni kersale, sit Obiectiam quodammodo directr: quia sic quodammodo est idem cum eo, oe hoe es ad propositum de inductione, qua probatur,niuersale persi rutariased ad
Omnia argumenta contraria dicit, quod singulare est prius cognitum secundum lineam rectam , quantuns est ex parte obteriti: sed ex parterint eluctus uniuerinfule es prius notum secundum rectam lineam , nees mirum , si alius Ordo sit ex parte obiecti, alius ex parte intellectus et quia ex parte ei inter singula re uniuersala, sicut inter primam subitantiam.
secundam, est oris natura . e quia ordo naturae,
g, primum est perfectistimum ideo singulare , quod perfectiu esse dicit, quam genus , vel species, ex a te rei est prius . sed in intellecti, quando acquirit sibi sciὸntiam , est ordo generationis in ordine generationi iuuiquὸd est prius es imperfectius 3 quia
in generatione numquodque vadit de imperfecto ad perfectum . ideo ex parte inteliectu strius cognoscitu aliquid in uniuersali, impersecte . nee agit natura νε stra in faciendo singulare primum iα-
663쪽
relligibile ab Intellectu materiali o tamen nunqages primum inteliectum ab eo et quia eodem modo in phantasemate ereatura ex natura rei primum inteli
gibile , quod est Deus, est primum , o prineipale inente analogo, tamen nunquam est primum intem. Hum ab intellectu materialia re ideo si Meendum persim:le viseribit Com. in libro tertis de anima com. 76 quὀd sicut eum inteliectus materialis adeptus sit sibi solum agentem, quod intesistit Deum, Ploquitur ibi de cognitione narurali , ita verisimille est, quia cum adeptui sit sibi totum agentem,quod inter liga naturaliter feeundum ordinem, qui es ex natura rei, er eonsequens star manens incisio statu, turali Primst inteli it Deum , posteκ ordinate ea,
qua sunt sub De . Odem modo es dicen in desingulari , quod in isto statu primo intestigi siet lares, posteas aciem , se genus, oesie usque ad ent,ranscendens hae narrat, fati mista,qua propte breuitatem omitto.
J3 Vniuersale non esse aliquid in rebus asserit si
intex. s. s. ratio tamen est contrariari datur
enim effectus uniuersalisa ergo causa uniuerse Iis , in libro secundo Phy e. Ergo niue alein rebus reale declarat sententiam Arist. o. M. in eo m. dieensa qua uniuersale duplicite potes e pit uno modo pro ipsa natura , cui inteructu aurei. uit intentionem niuersalitatis er sie nruerso ita, ut genera , . species substantia rerum signi Leant, e pradicantur in quidetanima enim significat substantia eius, de quo praedicatur, et homo fimiliteriisti modo 'poaceisti niuersale, secundum quod natu se radicta subest intentioni uniuersalitatisa secum um quod consideratur anima , t homo , ut unum .in v liis O ideo posuerunt Platonici , animal, c
bominem in sua niuersalι tale esse substantias, qua
664쪽
Ar;Rote hoe reprobat Zima in Annotationibus in Iand haeserabit, prius recita asententia Iand. Scoti, quod alιa est opinio Auer Auic Alga elis , O Albubacher, iery omnium praecipuorum Peri pateticorum , ut dicit Albeν. in tractatu secundo de inresiectu intest e. ibilica secundo, 'Mod niuersκι nsnsis in re, critiis omnis uniuersalιtar, o com munita sit ab intestecti, fumeus tamen fundamentum aνe: quod talia radicata uniuersalia , crquidditatiua sunt ab inteructu . nota tamen, quod ut mihi videtur , Alber salua semper reuerentia tauti Doctoris, O recte explicauit hane opinionem nisi sub confusis verbi . ne aliquem modernorum
vidi , qui distincte opinionem Aueν declaraκerit iubae materia.
Scia igitur prim , s apud me refert dicere in
via Auerinaturam humanam esse en reale, emnat ram humanam esse uniuersale reales primum est verum secundum ipsim . Secund debes sex e qu. dia quendo de uniuersalibus materialium rerum secundum guer. v mihi videtur, duobus modis loqui
possumus: no modo de esse eorum, prout est in materia, ct in agentea alia modo de esse uniuersalium, quod esse competit sibi ab intellecti secundum sale, esse , quod compeιit sibi ab intelPecti, videndMmes , utrum aliquod esse sectu huiui esse corre*ondeat sibi in re. Et mihi idetur, quὸd Floquamur de esse alium formarum niuersalium, quod habent in materia , or in agente hae forms commune habent esse in potentia materii habent esse in actu in primo motore, ut est sententia eius rulib. I 2.3 1etaph. com id non enim est negandum tae, dfundamentum, ut quidam pessime negant,quin nat ra primo intendat speciem, quam si alare; iuia βαδfundηmemum est Aule in sua sufficientia , , etiam
665쪽
ctum natet, uὸd in sua primaria intentione 1-
L is disii, beetes saluantur, sicut e s sententia tu
non intendit conseruationem prim indiuidui, hi
seruationem 1'eciei, de qua primo
xis , triplex esse uniuersati , micet ante rem, is τοῦ β ἡ is, avellans iniuersale ante rem se
inia natura in singularibus exitiens 'mueri φ
ιν materiae re intemctum agentem . nota tam 2 hae eondi iones, scilicet in re rem uniuersalitas , particularitas et i
666쪽
multa accidunt natura, qua denominat Ar uniuersalis vel particularis . nec natura aliquid horum diacitur esse quiduitatiue sed nines hui modi conditiones sunt sibi adueniitia , . extranea, sicut est sententia subtilisima uicen in quinto suo Metaphos cap primo equinitas enim es tantum equinitas:
in desinitione enim equinitatis non ingreditur uni- Mersalitas , vel pari ic Alaritas , ne esse in anima, nee extνa animam, nec in potentia, vel actu , vel unam, vel multa
Praterea debes scire, qιο uniuersale sumitur dupliciter uno modo pro intentione Iogica , qua est uniuersalitas , o secunda intenties alio modo pro natura is , qua denominatur ab uniuersalitate. Ite autem est intenti prima , ut potes costigi ex intentione Coman hoc com 66 ubi habet, qM. desinitiones niuersalium habent aliquam Upositionem dispositionum substantialium exis entium extra animam et fundamentum enim uniuersalitati est disφο- siti realis , substantialis . uniuersalitas autem es qualitas eius M accidens rationis in via eius. hoc idem ex intentione Auic hinc debes scire, quod uniuersale pro prima intentione, ut placet uicen. tribus modis accipi potest uno pro eo , quod actupradicatu de multis , sicut homo ali modo pro
eo , quod possibile es praedicari de multis , sinustum eorum es in effectu dicitur . tertio Oca uniuersale intentio, quam nihil prohibet radicari de pluribus . quod si aliquid prohibeata est causa
intrinseca ,sicut Sol, cui accidit impusibilitas ex causa extrinseca ex Mi imaginatione , quod sit in pluribus , o de pluribus . hoc idem quantum ad hune tertium modum asserit Alb in tractatu secundo de intesiecti, intestigibili ubi habet quod Sol, I una sunt forma communicabiles . sed qMod non firma comis
667쪽
oris .nunicantur , est ex hoc, M. tota materia ecteomprahensas, b eis . sed hac imaginatio tire. Alb. contradicit Aueν. His pra notatis stomuntuν conclus quadam ad intentionem Arist.-Com. Pγima est, ivni, ersate pro secunda intentione non estinis i sed foli,m habe esse ab anima inferi, o conferaari . Secunda uniuersale pro prima intentione non es aliquid in re , seclus Omni actu inseLectas ex natura rei vel realiter ιῆ inctum a singialari- tu . sed solum in re hab/t esse in potentia , actutem per intestectum agent em ab Hrahentem sed uniuersale pro prima intentione non sit en reale 3 quia hoe esset falbum nam ut tale nihil aliud es ,ri,am ipsa natura , cui attribuitur uniueoalitas . et talis natura nulli dubium est quin sit ens realea quia set tia realis est de obiecto reati . talis ergo natura non est niuersale reale, vel ex natura rei sinntima singularibus . natura, igitur cui attribuitur uniueν- falita ab intelliactis, es ens reale; tum vnixe alitas haec , o communitas actuali non est nisi ab in E/ctu . ducit tamen originem, fundamentum a re. unde talis natAra, ut es in re , non est uniuersale actu, sed 'otentia actu autem si uniuersalitas in ipsa e acti intellectus. aduerte etiam 'Aὸd, t μ- pra dictum est, natura de se nee uniuersalis, nec fingularis est sed hae accidunt natura , inquantum natura es . o multa alia , qua ibi lege mane sententiam explana Sues Quastio et s. supponit multa et primo quod res , quae intelidituri, nihil acqairit per intellectionem essecundo κ.d res esset actis in- sesiectus , uniuersales non es ni nos ilias actu intelligere niuersaliter per rationes repraesentatiaua uniuersales et res esse in Olentia intelligilet niln aliud est , quam nos esse in potentia ad rarisnes niuersales, quibus illas niMersaliter intentigimus a
668쪽
Mando in nobis adest te Eectus Οι entia potens istas rationes respicere . Quarth, rationes istae in nobis esse non possent nisi moueantur a rebui unde dicit de meme Peνipatie. Vniuerialia acti, repotentia sunt Oinet rerkm singulaxi, Q. deinde forma sunt niuersales actu , se potentia , qt an a in nobis sentisationes cognoscendi actu , vel potentia . ex his sequitu forma singularium esse actu niuer ales 3 quando in nobi si ni rationes reprasentantes istas niuersis liter , potestate ver , quando in nobis est intellectus tantum agens , o ροψ ibilis. Terti , nitiei salia Iunt actu , o potesate aliquid pνate singularia extra
animam 3 viuersalia enim sint furma Vltima conclusio . Universalia AIM, O potesate sunt aliquid in rebus . vltimo concula A pistat. in Platone . qui ponebat uniuersalia separata a rebur non quidem in rebus , qua vocabat Ideas . Animaduertendum eis ergo , quod Arino non bi1 ei sens, Platorio recte docet Ammo. in libro
tereratantibus verba illiu , t aenocrates M
se Use separata simplicite secundAm esse existen
ii a singularibus , ut Xenocrates interprata tAr,
Plato enim dixit formas esse niuersalia quia forma sunt alia a compositis singularibis 3 dixit tuas esse ideas separatas inane separationem Xenoca ais, intestexerunt secundum esse existentia , contra Oe procedunt rationes Arist. xeν na Platos non
669쪽
non intellexit , quod formae sunt separatae ea separatione , qua forma dissert a composito , cuius 'forma. o non negaret Arist. Recte triter ob cit contra malos interprates Plato . sed alia stopinio Scotti uastio I 8. ni. An d mali 7. qui praemittunt aliqua dι Rinctiones . Primo, duplex emintentio, scilicet prima esseeunda. dico primam intentionem ipsam rem positam in esse inteliecto
cognitio dici. u prima ; quia res dicitur intentio non quocunque modo res 3 sed ut intellecta , cognita. γοc intentionem seiandam qua adam, elationem, staeomparationem inteructus, quando intellectu comparat nam primam intentionem ad alteram seu ni inteli ctiam aberi ex. g. intellectus inteliirens b, minem c intestigens animal comparat unum ad
aliud secundum rationem radicabilis, tibi'cibilis . quae Omparatio ex parι animali dieitur e mι ex arte homini dicitur decies . itaque omnis secunda intenti est formalite relatio ratio. nis. Secundo, cum uniuersale sit qκoddam eoncretum;
potest accipi dupliciter. vn modo pro per se significato, quod es iuersalitas secuda intentio , qua es quadamiselatio rationis in praedicabili ad Llud de quo est praedicabile. hune respectum rationis signifiea hoe nome uniuersale in concreto, c uniuersalitas in abstracto . alio modo sumitur niuersale ρνο ilio , quod denominatu ab illa intentione uniuersalitas , quae est aliqua res prima intentionis; nam secundae intentiones applicantur pH mis hoe secundo modo potest considerari dupliciter uno modo pro si , quod est quasi subiectum
remotum denominatum ab ista Fecunda intentione. unde natura absoluto sumpta dicitur uniuersale,qua tenus non de se hoe - ideo non repugnat sibi ex
se dici de multis natura si accepta est inde
670쪽
natura inde terminata contraνiὸ,sciluet, ut coniuncta in determinationi actuali , is habitu eon. trario , hoc modo non est niMersale , nisi natura sit actu indeterminati, Da quod sit unum intestigibile numero dieibile de omni supposito istud est complete uniuersate . Tertio , esse in intellectu contingit dupliciter. uno modo subieci tu , ut species, o habitus sunt in animi alio modo obiectis λ, sicut nunc loquimur ho modo potest esse dηpliciter et uno modo habit haliter, siue in actu primo , quando scilicet est ibi perci' ciem manentem in intellectu,
ut immediate motivum ad intem ctionem . alio modo
actualiter , siue actu secundo , quando scilicet actu movet, intel gitur. Secundus modus infert primum , sed non conuersio sit ergo se prima conclusi , quod uniuersale sumptum primo modo scilicet pro intentione nihil est in rebus, sed in inteluctu tantum . Secunda, uniuersale sumptum secundo mo do, scilicet pro subiecto remoto infentionis eis aIiquid vere in rebur Teνtia conclusi sit, quod uniuersale
fumptum secundo modo emunum unitate aliqua rea si minori tamen unitate numerali . suarta , ni Messale tertio modo sum stium quod eis in determia natum contrari non es in intellectu actualite de necessitate . a uinta uniuersale tertio modo sumptum est in in euectu habitualiter de necesina e Vltima uniuersale tertio modo sumptum secunda laud, quod est, est in νebus . unde dici potest, quos uniuersiale est in re , si aceipiendo , quod eadem na tura , quae e B in existentia determinata per gra-dMm sin 'ularitatis est indeterminata negat iu/, in intesiectu biectiti . c ut habet hane relatio nem ad inteliectu, ut ad cognoscentem est in determi