De carmine fratrum arvalium liber

41쪽

- 18 nihil tale nisi ducta per lucum pompa, arvorum vix tilla mentio multa praeterea, quibus nullus in Amba valibus locus. Ad maturescentes fruges pertinent utra pio saltatum et antatum in utrisque, sed in Amba valibus a rusticis, in nostro sollemni a sacerdotibus in illis vino, melle et lacte, in his vino et ture saetum in illis quernae, in his spiceae coronae, in illis omnis turba ovans sequitur hostia 67 , in his submoto populo tacite pompam ducunt sacerdotes Publice sauheelebrata utraque, sed Ambarvia vel Ambarvalia in pluribus locis, ubi antiquissima aetate Romani agri te minus fuerat sis nostra sollemnia nonnisi ad Campanam

viam illa a pontificibus Cereri βη nostra ab arvalibus

arvale, quod arva ambiat victima.' Ib. V. 5: Lustrare hic circuire, dicitur enim ambarvale sacrificium.' Festus: Ainhae-valia hostia est, quae rei divinae causa circum arva dueitue ab iis qui eo frugibus faciunt.' Iden utrumque Macrob. Saturn III S. Cato . R. 34 et Agrum Iustrare sic oportet. Impera suovetaurilia cireumagi' ceti.

o in Virg. Georg. I, 343 Cuneta tibi Cererem pubes agrestis adoret: Cui tu laete avos et miti dilue Baccho Terque novaseircum felix eat hostia fruges, Omnis quam chorus et socii eomitentur ovantes Et Cererem clamore vocent in ieeta neque ante Falcem maturis quisquam supponat aristis, Quam Cereri torta redimitus tempora quercu et motus incompositos et ca mina dicat.' Ubi Servius: Ambarvale sacrificium, quod saepe de porea secunda et gravida fieri consueverat.' CL Tibuli. I, II, , t et ibi Dissenium. 68 Strab. V, p. 3o: μεταξυ γουν του πωπro καὶ Ου κτου λι-

69 De Cerere vide Virgilium et Tibullum not. R. Dissiligo by Ooste

42쪽

- 19 fratribus deae Diae. Probabile vero est, egisse aliquid etiam in Ambarvalibus, qui omnino, ut fruges serrent arva, sacra faciebant, Datres arvales cum a fratribus sive duobus sive duodecim sacrificatae esse dicantur ambarvales hostiae γ' praeter hos vero sacerdotes nullis fratrum nomen videatur suisse inditum. Sed aliis diebus celebrabantur Ambarvalia, neque a solis fratribus, licet ad ea etiam advocarentur vel omnes, vel qui eorum vice sun gerentur, magiste et flamen. Quibuscum pontifices pro agro publico sacra peragebant eadem, quae pro suo agro quivis homo rusticus. Et his quidem lustrabantur

agri cum deae Diae sacrificiis procurarentur converte dae in humanum usum fruges.

o Festrisci Ambarvales tostiae appellabantur, quae pro arvis aduobus fratribus sacrificabantur. Dissiligo by Ooste

43쪽

Carmen quod cum tripudio cecinerunt fratres a vales pervetustum esse indicatur sermone formis pariter ac tracturis insigni. Cuius obscuritas cum augeatur apertis, quae sunt in tabulae scriptura, vitiis, vix sperari posset, ore ut certi quidquam e tanta interprctationum, quas moliti sunt docti viri, diversitate erueretur, nisi duplex adesset enodandi adiumentum, tum id quod te in tabula repetitus est unusquisque versus, tum descripta in iis accurate deae Diae sollemnia. Neque quod sub lagabal demum insculpta est ea, cui servatum debetur carmen inscriptio, nimis depravata

est oratio, idque propterea quod e libellis haud dubio,

qui servabantur in aede, ut ex iis cismon recitarent sacerdotes, accurate describebat . In ipsis quidem his libellis num servata sit antiquissima quae fuerit eius scriptura, dubium est, neque quando litteris primo mandatum sit carmen, aliunde compertum habemus. Μemorabilis tamen est ea diversitas, qua in is exeunt accusativi Doris et emunis, in es vocativus Lares. Quae relegare nos videtur in eam aetatem, qua distinguere ita casus solebant Romani neque tamen solis iis

44쪽

- 2 quorum genitivus terminabatur in ium, vocabulis certa lege addicebant accusativum in is Schneidem Gr. Lat. II, p. 239, 269 Concinit cum hac re terminatio voeis sternet, quam in nominativo secundae declin sonis servarent, cum in reliquis formis omnibus i longum reciperent velut in limen . 3. : s. Schneid. I, p. 5 II, p. 66 Prisci moris est etiam omissa quae

minus audiebatur littera m in ueros et eiecta littera in sins, in aduocapit, fortasse etiam in berbor, cum tamen servata sit, licet vix audita, in noses et incurrero. Sed in his etiam legem agnosco, ad quam scripta sit quae pronuntiatione elidebatur vocalis littera prope vocalem excipitur enim incurrere ab in leores, antecedit vero in neM quae pro vocali haberi potest tera H ut in hac re synizesi quadam potius quam vera elision interisse videatur, non scripta, ubi omnino, meros turbabat, inter consonantes duas. Iam cum in his omnibus scripturae adhibitum videatur aliquid c rae, cuius nulla in Scipionum monumentis aliisve antia

quioribus ubi promiscue suet, cepit, dedet, alia reperiantur vestigia, et absint ascae scripturae signa, velut una pro geminis littera Oloes pro illis, similia: LSchneider. I, p. 395 contra V. 2. incurrere alucinari Hobis non videmur, si in Sullano ita, ut postea recitabatur, scriptum carmen putamus aevo ante quod L

cilius, paullo post Nigidius Figulus de his rebus commentatus cst Quinctil. I, 7, 15. Gell. N. A. IV, 15).

Antea re propagatum videtur carmen, neque dubito quin bene intellectum sit cum scriptum est minus etiam Probare possum interpretationem eam, quae ulli sensum, quem Sullana aetates percepit nemo, tribuat

45쪽

quae inhaerorent iis, qui, ut par erat sacerdotibus, v nerabantur antiquitatem. Et plerasque a mutatione se vavἱ numerus. In constituendo numero non possum non iis obstrictum me habcre legibus, quas demonstrant tabulae, ut, ubi repetiti versus sit exordium eius terminum statuam eum sint, qui aliter distribuerint versus, ut quatuor legitimi prodirent Saturnii, quibus interiectus esset dimidius Mihi Persuaderi non potest, ad eundem omnes syllabarum numerum compositos fuisse Saturnios. Sed ea videtur esse observata lex, ut e binis componerentur trochaicis tripodiis, quarum priori nunc adderetur nunc deesset anacaeusis. Interiectae deinde in lyricis arminibus sunt binis tripodiis singulae, velut v. 1 et . Utrique in hocco carmine addita anacrufis, addita praeterea v. 2, deest v 4 in v. 3 dubium est, utrum ictu producta sit prior vocabuli satur syllaba, an inter satur et i&rere, qui est tribrachus pro trochaeo positus, cessatum

Ρe unam moram Diaeresis semel servata, in medio

v. 4, ibique hiatu insignis, bis neglecta v. 24ost priamam vocis incurrere syllabam v 3 in media voce limen. Liberioris, quem statuimus, usus exempla reperiuntur imprimis in momimentis Scipionum, quorum inscriptiones qui in eos, qui vulgo statuuntur, legitimos redacturus est Saturnios, non poterit non indulgere nimis libero in producendis iis, quae sunt rovissimae, vocalibus arbitrio.

46쪽

nos, Lases, iurate. Neve luerve, armari sincincurrere in pleoris: matur urere, Mars, limen sali, sta herber: Semutiis alterne advocapit conciOS. in nos, Marmor, iuvato:

Triumpe triumpe triumpe triumpe triumpe.

Age, nos, Lares, iuvate. Nevs luem, Mars ainas incurrere in Plures Satur urere, Mars pede pulsa limen, sta verbero: Semones alterni advocabito cunctos Age, nos, Mars iuvato Triumpho te.

V. I. E pro in quod exstat Plauti Poen. II, 27 et in formulis castor, Ecceres, iuno, quirine, tu quibus initio n; insuisse videtur nisi invocatio.

Sunt qui dictum enos existiment pro ennos contra rationem scripturae. Cogitavi de prisca pronominis sorma, cui addita littera , sicut in μοι pro μοί enim pro nam, heu, ehem pro heu, hem.

Laae dictos esse Lares nemo ignorat. Festusci se prora saepe antiqui posuerunt ut malosibus, melio-sibus, Lasibus, esiis. Varr. L. L. VI, 2. Iura Schueiader. I, 342. V. 2. Neus ita, ut minus audiatur littera , Pr nuntiandum, sicut pro cave ne eas audiebatur cauneas: Cic. Divin. II, 40, 84. LuerMe dictum pro luervem, luerem, luem omissam litteram in vide in monumentis Scipionum Meyex. Λnthol. I, 1 et 2 aliis CL Schneid. I, p. 307. Littera saepe inserta post x ita ab arando dictum est arvum vare L. L. V, 9 , ab eadem radice petita sunt Par-Vus et parum curvus et κυρτος, urvus et suscus, suuvus et sulgore alvus et alere, calvus et hahi, cavus et

47쪽

- 24 χάος Λ eandem legem formata sunt Minerva, Caterva, nstruus, Servus, Cervus, similia. tiam post vocalem litteram inserta est haecce, velut in furtivus, aestivus, Cassivus, nocivus servata a Romanis in laevus, divus, ScaeVuS, OVum, aevum, cum eiecta sit a Graecis se

vata a priscis Latinis in Gnaivo, eiecta a posteris, qui praeserrent Gnaeum. iecerunt etiam in verbalis e secti torminationibus. Denique qui reputaverit servatam non modo post vocales et alias liquidas silva , sed etiam post ceta, ubi miserunt aliae, quae eiusdem familiae erant, linguae, agnoscet, respondisse in vetusta lingua Latina itteram quodammodo geminatae, ut Prod ceret brevem syllabam positio, apud Graecos liquidae, ut vix miraturus sit quisquam, si cum luerem dicerent pro luem, sicut boverem, nucerem, uerem, sicut Ostori etiam Cererem, cinerem, ubi longa syllaba opus esset, rustica lingua prisca inseruit eam, quam soleret sere secum trahere littera r. Bisyllabum luerve sicut

puellam Plauti Cist. I, 2, 5. Schneid. I, p. 92. Vim voeabuli esso pestilentiam statuunt interpretes cs. Doc-dexlein Synon. II, p. 58. mihi, cum de Dugibus ag tuae, probabile est, significari perniciosum, qui robigi

nis causa est, humorem. Bis scriptum uer e, eme per errorem ruaeris .

Marma; Martis vocabulum. Utrum ex mera e- duplicatione vepetendum sit an coniuncta eius notio cum

κεκοσμητω στερο), eum satis antiquo tempore recep rint Romani marmoris vocabulum, incortum relinquo. Semel acriptum arma, his Marmar obscurum quidem signum

48쪽

litterase, sed tollunt dubitationem comparata ea, quibus scripta sunt Marmor v. 5 et berbero. 3. Vide accuratam tabulae apud Marinium iuxta praes. p. XLI. effigiem.

Sisis, id quod monuit Langius, Positum pro sinas, ut recipi apud Catonem pro recipiam et alia complura. Fest Elisa littera e sicut in prae, bignae aspri. Sinneid. I, p. 172.

Sin bis scriptum erat, quorum alterum integrum exstat, muti- Ium est alterum, semel per errorem sera. In quo latet ortasse atra dictum pro stris, quod in precibus saepe pro siveris usurpatum.

currere. Medii versus, qua est in hoc voc heso, diaeresis designatur primo loco per punctum, secundo Ioco per intervallum positum post particulam in Tertio loco angustius est intervallum, videtur tamen non omnino deesse. Pleoris dictum pro plures recte existimavisse videt marinius, qui in memoriam revocavit formam Iob.

que Radix est PLE, quam cernimus in plenus, plexus, leo, impleo et Graecis πλέων, πλειων, πλει- στος Additis iis, quibus formantur comparativus et superlativus, terminationibus exsistunt Neior et lesiamus, pro quibus scripta invenimus leo et plerimus. Transiit postea pleores in plures, sicut revora , corsus in rursus cs Schnciae I, p. 123.

Sunt qui sores intelligant, at obstat, quod neque satis intelligitur, unde repetita sit littera e et raro permutantur fis p. Sinneid. I, p. 3ao. . Servavit prIscam forinam numerus Semel scriptum mores, his pleoria.

V. 3. Satur furere dictum ut heu nimis longo satiate ludo, Hor Carm. I, 2, 37 quod monuit rote

49쪽

- 26 clam inter utrumque vocabulum moram indicat interiectum, ubicunque Scripta sunt, unctum.

Semel seriptum URERE, I FUFERE, in quo non dubito quin ex priori ortum ait alterum . Aliter Hermannus Elem doete metr. p. i3. qui fusere pro fueris dictum putat ego vero in hac tabula scriptum esse s pro v mihi persuadere nequeo.

Limen sali, tripudians limen pede seri. Ita locum cum ipse explicuissem, qui Optime, id quod rccentiorum nemo interpretum monuit, sic invocaretur qui Saliis gauderet Salisubsulus Mars Gradivus praeoccupata haec inveni a Marinio saltia limitare de tuo rectius questo:

advocatur enim in aedem deae Diae, ut pacem nunc componat cum Cerealibus numinibus pacemque, dum cum iis versatur, frugibus concedat, servore, quo gaudere solet, non bella sed equestres ludos excitaturus templo A dacior, qua ex nostra statuitur interpretatione struetur in lyrico carmine vetustissimo providum vix os.

Quod sunt qui lumen solis intellexerint, migrare mihi videntur omnem interpretandi modum, qui aliam omnino in notissimis vocabu- Iis in prisca lingua vim atque qua postea usurpantur, insuisse volunt. Praeterea nusquam in hoc armino pro duabus posita simplex littera. Id quod esset in salista dicto pro solis sta Neque fugit hoc e mannum, sobrium in his quoque rebus iudicem quod vero limen promstremum dictum opinatur . l. vereor ut multi probaturi sint.

Si berber duplici explicari potest ratione, interquam haud ita facile diiudicabis. Sensus non dubito

quin sit idem, qui eorum, a quibus exorditur versus, vocabulorum desinas urere itaque in dictum pro consiste Quaeritur modo, quanam voce suror, quo

50쪽

- 27 non amplius vagari iubetur Gradivus sit designatus. Exstant in Latino sermone duae, quarum neutram omniano repudiare iuvat. Proxime a litteris, quas exhibet tabula abest verbo, dictum de flagro Martis, μάστιν, την Ἀρης φιλεῖ Aesch. g. 600. Conscendit equos Gradivus et ictu Verberis increpuit, Ovid. Meti XIV, 821. Quem cum sanguineo sequitur Bellona flagello,' Virg. Aen. VIII, 703. Quadriiugos atro stimulat eulona flagello,' Sil Pun. IV, 439. quorum deum, immissis equis bella moventem Martem postea demonstrabimus. Nunc quiescere flagro, nunc non amplius Verber, ut incitet belli quos vibrare iubetur Mars, Praesit PQ-tius, qui mox parabuntur, equestribus ludis. Berbe pro verbere dictum ut be ex verbe pro vervece in ipsius huius tabulae linea 3 et ), berbena, herna. Quod deest ablativi signum, excusatur eo, quo O Pro noctu in XII tabulis dictum est, usu Geium A. VIII, 1:-Decemviri in XII tabulis nox pro noctu dixerunt.' Idem Macrob. Sat. I, 4, qui pergit: Verba haec sunt: Se nox furtum factum sit, se im occisit, ioure cessus esto.' Et haec quidem omni sollemnium rationi optime respondere vidctur interpretatio. Neque tamen inepta est altera, pro servere, cuius forma ferbuit et sectum euius satis notac, dictum esse berber, sicut biber pro

bibere dixerunt Cato, Titinnius, Fannius Charis p. 99 . Quae vox de bello et litibus sacpe usurpata: Fervet opus' Virg. Georg. IV, 169. Fora litibus omnia se veni' Martiat. V, 4, 7. Fervet serturque avaritia Cic. Quint. 11.' Totoquc instructo Marte videres e vero cucaten' Virg. Aen. VIII, 677. Pcr arva ser