장음표시 사용
81쪽
Certitioniis sollemni uim dea Dia celebratorum id factum voluisse veteres vidimus, ut Iunoniae pariter ac Martia numinis huius voluntati satisfieret. Summa vero eius virtus neque haec est neque illa, sed Core lis frumentorum enim primitiae sacerdotibus eius iatianda sunt, consecrandae, quae hacce anni tempestate in humanum usum converti coeperunt, universae se ges. In medium vel exeuntem Maium haec sollemnia semper indicunt atres arvales. Neque temere factum esse hoc, discimus e rustico alendario Farnesiano, ubi negotiorum quae sint mensis Maii primum recens lux Segetes uncantur, ultimum segetes lustrantur ). Lustrantur Ambarvalibus, libantur nostris sollemnibus primitiae. Quorum utrorumque hoc est tempus, quoniam inde a medio Maio post depositum qui est ocis dierum, quibus non tangi debent a cultore florem perquadraginta dies grandescunt rumenta usque ad mat ritatis eventum Variat vero tempus, cum nunc ante quartum decimum, nunc ante quartum diem Kal. Iunias summum sat sacrificium. Quod, si quid video, pendebat a tempore Sementivorum. Haec etiam non Stata, sed post peractam sementem celebrata mensei et Orest. Iriser. II, p. 38o. Et omnino sanctissimo more in mense Maio Iustratu res publiea, Pluti ii Rom. e. 85. Differt quidem ab ipsa lustratione ibatio et consecratio not. 65 sqq. , eodem peraguntur te ore.
82쪽
Ianuario 44). Idem scire, quod inter indictos et celebra tos hos estos dies, intercedit tempus inter Agonia Iani celebrata V. Id. Ianuarias et inter Agonia Iunii cracta mense aio 44 . observavi aliud in consideranda temporis ratione, quod nescio an non sit fortuitum. Iisdem, quibus celebrari solent deae Diae sollemnia, diebus exit, ut vidi verbis utar, canis Erigoneius 4'. Cuius ortus cum imbres et tempestates significaret 47),
exitus liberavisse metu, ne solis aestu perderentur uda
fruges, videtur praeteriit id, quo plurimum a robigine Periculi exspectabatur, quod luem, cui ut sinis imponatur, precantur fratres, secum ferre solebat, tempus. Quiescere igitur nunc cum solerent tempestatis turbae,
restabat unum, quod terribilissimum fieri facile poterat, periculum, ne bellum immitteret hellorum deus, quo irrita fierent omnia, quae iuvisset de Dia Placanda igitur omni religione haec ipsa, ut nunc potissimum
tueretur, quae in humanum converti modo coeperant usum, fruges abominandus vero Mars, quod per eas fiebat cerimonias quae huic essent acceptissimae. Et
cum id, quod optabatur ab agricolis, positum esset in
ri4 ,,Utque dies incerta sacro, sic tempora certa, Seminibus iactis est hi fetus ager.' Ovid. Fas I, 66 i. s. Varr. R. R. I, 2, t. L. L. VI, 26: Sementinae seriae dies is, qui a pontificibus di- eius.' CL Colum. I, 2 so: si non plurimum serimus, optiamum est intra Kalendas Decembres sementem consecisse.' Festi Sementinae Conceptivae Macrob. Sat. I, 6, initii 45 Ovid. Fast. I, 3a 7 Kal. Praenest. Oreli. Inscr. II, P. 38a. v. Fast V, 21.146 Ovid. Fast V, 23. 347 Ov. Fas IV, 9o4: Signaque dant imbres exoriturque canis. Propterea tum teinporis celebrata Robiginis sollemnia. Dissilia πιν Corale
83쪽
- 58 ea, qua cedere deae Diae vir placatus, deorum concordia ιβ , causa haec videtur suisse, ut indiceretur deae Diae sacrificium in pronao Concordiae. Ubi no nisi vel in huius rei gratiam 49 conveniunt Datres, vel ut novum cooptent collegam, vel ut nominentur
magister et flamen β' in quibus quid sibi velit con-
eordiae numen, fugit neminem. Neque enim temere sumtum esse cerimoniarum locum, ostendunt sacta iniopis aede vota pro restitutione et dedicatione Capitolii et sacta ante Iunonis Reginae cellam vota rosalute imperatoris βη . Nonne vero videtur probabile, pro cognomine P tius quam pro nomine habendum esse vocabulum Diae pVidetur sane, modo ne nova addere cogar iis, qui paseum hanc partim illam deam designatam hoc nomine
contenderunti Cum enim per omnes quatuor saeculorum
tabulas solo hoc nomine insignis, neque in antiquioribus,
a 48 Similem, quae pacem hominibus allatura sit, concordiam in tis et Veneris exhibet Lucretius, ubi Venerem alloquitur, ,3 : Nam tu sola potes tranquilla pace iuvare Mortaleis, quoniam belli fera moenera Mavors Armipotens regit, in gremium qui saepe tuum se Reiicit, .... suaves ex ore loquelas Funde, petens placidam Romanis, incluta, pacem.' ae, quas nunc Poetico more profert poeta, preces si institutis sacrificiis religioso more a diis exigendae suissent, comparandum hoc erat ita, ut et rarentur festi dies Veneri iis, quae huic potissimum placerent cerimoniis, sed in iisdem suo more placaretur et in amplexum Veneris advocaretur Mars Ceterum amoris inter hunc deamque Diam exorti nullum est vestigium.
i5H ab XXII XXIV B. Obseura sunt quae reseruntur ab X et Tab. XXXIII. ι51 b. XXIII. 35a Tab. XXXVIII, XLIV XLVI. Dissiligo b Cooste
84쪽
- 59 e quibus nulla, quae de ea aliquid prodant, exstant monumenta, quidquam in his cerimoniis suisse diversum probabile sit, ipsi fortasse sacerdotes, ad quamnam
dearum, quae sunt inter consentes, sive opem sive Cererem, reserendum esset, dubitaverunt velut quo nam Bonae deae nomine designatum esset numen, iam inter Romanos dissentiebatur. Talis enim dubitatio ab ea, qua ipsa ignoratur deorum natura, sacrae doctrinae Perturbatione toto coelo distat. Id vero Overant, esse ei munus frugibus ita prospiciendi, ut remotis, quas terra coelumve inerret, turbis Per pacem aptumque rerum ordinem β. ad maturitatem eas sub sereno coelo e duceret humanoque usui largiretur. Tale numen TO-
xime abest a Cerere βέ) quin igitur eadem quae illi huic subsit divina virtus, non est quod magnopere dubitemus. Quae virtus posita in almitie ββ , in ea,
qua humano opere res, quae suae sunt potestatis, tractari
53 Pacem eum omnino diligat et probet de Dia, nescio an non fortuitum sit, quod ab omni bellica re abhorret etiam Dialia staminis munus cs noti Iaa Serenum, cuius notio in Diovocabulo inest, coelum eum humana pace antiquitus compa
is DCL Marinium Obss. P. D. i55 MAlma Ceres iv. Metis 5 a Fast. IV, 47. Bona' ib. tu. -Μitis'met. IX, 2a. s. noti Ga Am. III, to 5: Te dea munificam gentes ubicunque loquuntur, Nec minus humania invidet ulla bonis.' Cereris sumus omnia munus' Ovid. Me V, 343. Iunoni propterea prorsus opposita Ceres apud Graecos pariter ac Romanos, Serv. V. A. IV, 58: Cum leusine Cereri sacrum fit, Iunonis aedes lauditur item eum Iunoni Eleusine fit, templum Cereris lauditur, nec sacerdoti Iunonis licet gustare unde Cereri sit libatum. Et Bomae cum Cereris sacra fiunt, observatur, ne quis patrem aut filiam nominet, quod fructus matrimonii per liberos comtet.' a. ib. III, Dissiligo b Cooste
85쪽
a 50 arena, nunc in gramine late tonderet campum, bellico
aeta Virg. Georg. III, 83. As qua sonum movi arma dedere ut
Martium aes eanorem ib. IV, Stare loco nescit, micat auri-hus et tremit artus' eti. Ovid. et XIV, 3ao: Picus es. noti si istilium bello studiosus equorum.' Ut hos arator, ita
Amnus hellator' vid. Fas II, a I, 98; et XV, 368. Virg. Aen. X, si Ι 89. Prop. IV, 4, 34. Taciti emi. 4. Equus belli omen Virg. Aen. III, 53 MI, 44, uva inspicias
Servium et Donatum. Propterea Dialem flaminem, cui abstinendum erat ab omni Martia re, ut ne videre quidem ei ne re armatum exercitum, equo vehi religio erat: cf. GeII. N. A. X. 5. Pluti u Bom. o. Festi quo vehi. Precincta classis. Serv. Virg. Aen. VIII, 55 ,,Μartiali et Quirinali equo siue religion vehi licuiLV Parum igitur sufficit, quam proseri matus, ratio, factum hoc esse, ne, si longius digrederetur, sacra negligerentur praneisci enim Iongius ne Martiali quidem Iieehat flamini es. Val. Μax. I, , . Sed quod disturbaret et disperderet id hatur inesse in equis numen M. Plin. . N. XXVIII, O ,,damnatur se equinum inter venena ideo
nam in sacrorum equum tangere non licet, cum Romae Publicis saeris equus etiam immoletur.' Nocens vir is quarum' vide
id. m. I, 8, 3. edi saα 38. Omesticummanem qui Boinae primus intulit, eques Celer erat. s. Festumci Celeres antiqui dixerunt, quos nos equites dieimus a Celere inters ctore Remi, qui initio a Romulo eis propositu erati ' quus militare signum Plin. . . , . a 23ὶ Equus Marti immolabatur, quod eo genere animalia ars d lectari putabatur.' est. ιγέ osanguineus avors clipeo inerepat atque furentes Bella, vens immittit equos,' Virg. Aen. II, 332. Cf. Sil Pun. XI, 399. Ovid. Fas II, 858: Marsque suos urget equos' not. rat) Μartis equis' evectus ad superos Quirinus, Hor Carm. III, 3, 6. Ovid. et XIV, 8uo. Μartis equi biiuges' Virg. Georg. III, st. s. v. un. IV, 3o 4 2. Festus: October equus in eampo artio mense Octobri hostiae loco immolatus quotannis Marti, igarum victricum dexterior, euIus audaranis celeritate perlata in regiam, ut ex ea sanguis destillaret
sum animal omnino habebatur a Dissiligo b Cooste
86쪽
magis quam ipsis sint apta siquidem Cereri, quae acc
lactatur, parva sint modo casta, placent, ut sufficiat dare sarra deae micaeque salientis honorem et granature Floram, quae non est de tetricis, non est de professis magna, decet scena levis, indigna Mario γ' de Dia, cum praesit rugibus, non potest non amare prae omnibus pacem. Qui tandem sit, ut artius in has conseratur honor Quia iste, qui proprius est Μarti, servor omnino non posse abesse a divina natura videbatur veteribus, ut participes eius essent omnes dii deaeque, licet id, quod summum esset in eorum natura esset diversissimum Siquidem in homine etiam
a laeum partieipandae rei divina gratia. ' Idem is Panthus redimibant aput qui immolat Idibus Octobribus in campo Martio, quia sacrificium fiebat ob frugum eventum, et equus potius quam bos immolabatur, quod hic hos Duglhua pariendis aptus.' Scilieet ut averterentur bella et omnes turbae a frugi.hus, bellicum immolabatur animal de turbido in agro sero, Insigne Cerealibus donis, ut eommunicaretur eum his rei divina usus. Idem de festo dis Idibus Decembribus peracto traditu Plui. Qu. Rom. e. in θυμοειδες καὶ πολεμικον καὶ δρηιον Innος ἐστι CL loeum Plinii noti au. Apud Graeeos Martis liberi Alcippe, Melanippus Apollod. III, 4, a Paris. I, 23, 4 VII, et 8 , Diomedes Thracius, euius equi humana ve-seuntue carne Apollod II, 5, 8ὶ et Oenomaus, cuius equi omnium velocissimi, pater Hippodamiae Paus V, , 6 aa, si , postea ταραξιπιπoc Paus VI, o, cuius axem Mavortium dieit Statius Theb. I a 4. Balteum mea donavit Hippolγtas
87쪽
quovis cuiusvis aliquod vestigium inest virtutis, cum hic tamen altera, altera ille insignis sit. Fervoxem vero hunc, quin sero citatcrii pro vitio habere minime Poterant R0mani homines, supcrbi, quod innatam sibi sci hant bellicam virtutem priscam, gloriantes de serocismoeniae, ferocis Latii nomine *7 . Communis igitur omniabus, quae licet paci savcant, numinibus est Martius istes cruor, ut magnis, si negliguntur, poenis solvatu iniuria et iustum praetcreat ira modum y β). mo etiamsi nolint noccre neque crudeli in ira sint, modo ut d sinat eorum avertendae noxae cura, perturbantur quia buscunque prospicere solent rebus. t cum tristis esset Flora a Romanis neglecta, florentibus oleis noce bant venti, seges laesa grandine, imbribus vites f. Cereris iram clamant, quaequae de Eleusiniis scripta. de Dia exspectandum esse idem, per se patet. Sed adest testimonium. Cuivis ex opinione Romanorum deae pariter ac mulieri notum est suisse suam Iunonem Summa Iunonis virtus maiestas. Singulae igitur Iunones, Sicuti
maiestatis, qua deorum est propria, Iiquid non regibus solum et magistratibus, sed parentibus etiam, quin pueris virginibusque tribuitur δ' integrum et liberum
II, , 5. Porcius Licinius apud Gell. . A XVII, ui r in Romuli gentem seram.' Ovid. Fast. III, 85ci Mars serus IV. 25. eroid. VII, 6o. s. Tris V, 7, 7 Latio venerandus erat, quia praesidet armis: . Arma serae genti remque decusque labant.V s. h. o3. et XIV, 45o Virg. Aen. IV, 29s V,
88쪽
linicuique semina sive mortali sive immortali servant honorem suuiti, cuius nemo, cui tion ex suo ipsa arbitrio concesserit, reddatur particeps spontis, arbitrii, honoris conservatrici deae non potest esse mens non dissicilis, dura, aspera quin, ubi ossensa si iniqua et saeva δ' Haec de immitis dum post Minerva in a Iove genitam invidia et indignatione abrepta, si ides sabulae, aspernatur genialem mariti lectum, nullo amore mollita concepit Concepit ex stlorcscunt sua ipsius natura
hoc enim Florae in gighetido Marte ossicium Τὸ ): inde
peperit serum deum servidum, qui in omnibus exsultat compositi rerum ordinis turbis. Scilicet uti indignatio saevam parit iram, ita saevum Martem indignata Iuno.
Simile aliquid metuendum ab indignatione Iunonis cauDiae. Vide iam in celebratis deae Diae sollitaurilibus
i3i Aspera Iuno,' Prop. IV, 9, t. Virg. Aen. I a83.i3a Virg. Aen. I, 4; II, 12. Iniqua ib. III . usu. Ita Mars saevus VII, 6o8 XI, 53. 133 Apud Ovidium ast V, a Flora : Mars quoque, si nescis,
per nostras editus artes.' ib. ur Iuno: , si pater est saetus, glecto coniugis usu Iupiter et no inen solus ut inque leuet, Cur ego desperem fieri sin coniuge viat e 'V h. 5 Florari quod petis, Oleniis inquam, mihi missus ab arvis tos dabiti est hortis unicus ille meis. Qui dabat, hoc dixit, sterilem quoquo tange iuvencain, Mater erit : tetigi, se mora, mater erat. Protinus haerentem decerpsi pollice orean, Tangitur et tacto concipit illa sinu. Iamque gravis Thracen et laeva Propontidos intrat, sitque potens voti arsque creatus erat.' Olenia arva sedes ubertatis , Oleniae nomen eapra inditum nutrici Iovis Amaltheae, quae ut tanto ungeretur ossicio dehphat esse herrima a Plin II. N. XXVIII 33 inde ab inulthea parileeatque ab Acheloo, cui adiabent Oisnia arva, repetitum cornu copiae, . Ovid. Met. X, 8 Apoy l. Bibl. II, , 5. Iniit interpretationis viam sed non expedivit rem qui ierigianae Fastoruin Ovidii editioni iudicem addidit p. 53 . Dissiligo b Cooste
89쪽
maioribus, ubi post immolatas huic ipsi vaccas ηilli sacrificii exordium si a Iano, proximum ab Iove locum tenore Martem, excipi vero eum a Iunone deae Diae )έ . Videlicet parum placata, cui in quovis numine prospicit eius Iuno, maiestate metuendum semper est, ne neglectam, cui ut opem serat invocatur, rem proiiaciat turbis, quas inserat sera deorum ira Implorat igitur, postquam ex omnium sacrorum more Xo dium actum est a Iano, per quem Pateret ad deos aditus δ' auxilio, quo nemo carere potest, Iovis, Si tim sacrum filiarii, ut placetur ira, deinde Iunoni, ut placetur maiestas numinis. Itaque cum caveatur omni sacrificio maiori, ne avertens se a commercio humano maiestas divina denuo pariat servidam deorum iram in omni sollemni sacro tum eae, quae Iunoni, tum eae, quae Marti sum acceptissimae, praeseruntur cerim niae. Maiestati placebis taciturnitate, alacritate servori.
Per pompam illa exhibita, haec per ludos. Sed cum neque id, cuius summa virtus est maiestas, divinum numen deficiat servor, neque servidum maiestas deae Diae, cuius propria quidem est utraque servore altius inhaeret maiestas Laeditur enim ipsa, indignatur ipsa: atqui dum servet indignatione, ulciscitur non ipsa seduliurum excitat numen aliud. Vides eis, quae in his rebus placatur Iuno, non sit Regina Iuno, sed Iuno
Aen. II, 326. Similia permulta alia. 36 Ovid. Fast. I, i i me. Nati Deor. II, 27. Simile apud Graecos munus est Hercurio Aesch. Choeph. 5, ubi vido comm. Dissiligo b Cooste
90쪽
- 55 deae Diae quem abominantur homines, Mars non deae Diae, qui nullus est, sed ipse Mars Hic propterea appellatus in deprecatione in ipso sacrificio et in ipsis ludis nonnisi dea Dia pompa vero ad Iunonium, ludi ad Martium modum peracti ita enim appellare licet utrumque, etsi in unonis sacris Martius, in artis Iunonius deesse nequit, ut sint ab omni parte pers cta )7 . Videtur tamen et ipsa deae Diae Iuno, licet diserte non appellata, in sacrifici esse placata, siquiadem dearum signa af, quae unxisse in aede dicuntur sacerdotes, recte de ipsa dea Diae et de Iimone eius interpretatus est,arinius Quod mihi probatur propterea, quod in urbe dea, in luco deae esse unctae dicuntur, ut per unam idem, quod per utramque videatur designatum modo illud in minori, hoe in in
Ne Robigalibus quidem desunt Iudi, in vino Cis
dia ad milliarium quintum, ne robigo frumentis noc ret, sacrificium et ludos cursoribus maioribus minoriabusque factos esse a. d. VII Kal. Μaias tradit Ie darium Praenestinum ι', In iisdem contra canis et ovis immolata a flamine in lum ).i3γὶ Nerio' quae est Martis uxor AMartis vis et potentia et
maiestas quaedam esse artis demonstratur' eli. N. A. XIII, 22.