Reuerendissimi domini Thomae de Vio Caietani ... praeclarissima sexagintaquatour notabilium sententiarum noui testamenti literalis expositio, in duodecim capita distincta quae totidem ientacula noui testamenti, ratione operis initio reddita, inscribu

발행: 1538년

분량: 203페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

IENTA CULI DECIMI

contextum ad praecedentia. o siqui m ante illa verba dominus dixerat,ex quibus sensus intentu Uerlaanc codi trionale accipi potest. Primum est,Non possum ego a ipse lacere quic*.Ex quo sumitur et, in antecedente huius. conditionalis sudintelligitur ii a meipsorita et, coditionet

lis est ista: Si ego a inopso perliibeo testimonium de meis ipse,testimonium meum non est verit.Et sic coditionalis verificaturiquia si a seipso non potest lacere quic*,no potest quot a seipse perhibere testimoniti veru de stipis .8esi a seipis testimonium perhiberet de seipso, testimonium

eius no esset verum:utpote contrarium origini veritatis ,

quoniam ipse non est ex seipso.Et est ista conditionalis degenere illarum quarti tam antecedens J con ve ns est impossibile:ut si leo volat,leo habet alas.& similes. Simili Mol modo verificatur didia conditionalis, si exponatur iuxta secundum quod praemiserat dias ibide: scilicet quia

non quaero voluntatem mea sed voluntate eius qui misieme.Hincessi subintelligitur in antecedente dictae conditio, natis ii quaerens voluntatem aliamineius qui misit merita

φ conditionalis est ista: Si ego quaerendo voluntate alia' eius qui misit me,testimonium perhibeo de meipse ,te,

stimonium meum non est verum:quia quaerendo alia V luntatem cppatris,cotrariaretur veritati,& sic testimonia sutim non esset verum.Sed sic etiam conditionalis inverat

8c tam antecedens J consequens est impossibile. Illa autem conditionalis quae dicitur Ioan,inglossa no legenquoniam ut senat vera est:& d liciter ibi a diro prohatur. mo quo ad veritatem in se: scilicet Q testimoniu eius veru est secundure,dicendo,Quia scio via venio, dc quo vado:hoc est quia ex certa scientia totius progrens' mest 'uoriscio enim unde veni,a principio,a patre, ab .crynitate 8cc.8c quo vado,ad patrem,ad coelu dcc. Quia enim quod scimus loquimur,α quod vidimus testamur et e cratudine sisse scientiae probat dominus testimoniunx

suu esse voeu Gundo Φωadsuisicietia legitima: quia in

172쪽

lege vestra scriptum est duom hominu testimoniti veruesi:ac per hoc multo magis verum est testimonium aeteriini filii & patris. Ego sum,qui testimonium perhibeo de

meipse:& testimoniis perhibet de me qui miin me pateris Potest quom acci, i re tertia probatio quo ad veritatem

praesiimptionis ex subvirulas verbis domini in eodem ca. Ego gloriam mea non quaero,sed honorifico patrem nim

Sc.Praesumi siquidem potest testimoniu de seipsis salsum Propterea quia nomo quaerit propriti bonum seu propria gloriarn. sed ubi homo bona dicit de se c ut Christus prae, dicabat se deum 8c propriam non quaerit gloriam, no est

Iocus praesumptioni aut suspicioniis testimoniti eius non sit verum. Et propterea omnia colligendo, pleetimur

simpliciter 8c absolute veram esse hanc conditionalem:sci Iicet si ego testimonium perhibeo de meipis,verum est reis stimonium meum.est siquidem versi 8c re dc lege S prae. sumptione. Re quidem,quia sic esse scio.lege autem,quia duo testes.praesumptione vero,quia non propriam sed patris gloriam quaero Et per hoc patet selutio obiectorum. Irca secundum, Quo potestis credere,qui gloria abinuicem accipitis, re gloria quae a solo deo est non quaeritis:dubitatio occurrit in duplici capi.Le.Primo circa primam partem, Quo potestis credere qui abinuicem gloria accipitisc dia aut est sermo de fide informi:& se experientia testatur in multis christianis Q, credunt,& in abinuicem gloria accipiunt, ponendo ultimum fine in gloria. Si vero est sermo de fide larmata charitate, paret scimo diri per accidens. nam oe peccatu mortale tollit charitate,& gloria non directe opponit charitati,sia odiu.v nde qua ratioe obsediti est peccatu vanae

gloris ad impediendu fidem tarmata:pari rone quodlibet aliud p obiici potuitiet maiori mne obiici potuit pctinaliqcr directius oppositu charturii:vtinuidia diu,distoris

dia. Circa secunda desi e parie,scilicet, dc gloriam quae a selo deo est,no unius:duplex disticulias occurrit:Primu

173쪽

quia nulla videtur gloria quae a solo deo sit, u etia gloria filiorum dei sit no a deo solo ed a deo & alijs:iuxta beatae ivirginisverbum,Beatam me dicent omnes generationes.

Sin Psies.sancti dicunt de seipsis:Tunc dicent inte entes, magnificauit dominus facere cum eis.Secunda dimittas est quia quaerere gloriam quae a iέo deo est,non spectat ad amorem dei ed ad amorem propritimon enim hoc speehat ad amorem amicitiae,sed ad amorem concupiscentiae qua homo concupiscit sibi honu gloriae.Et propterea etias homo quaereret gloria quae a Blo deo est,quii per hoc Pprium bonum quaera non euaderet difficultatem seu a mirationem de fide sormata charitate,quae est amor amicitiae ad deu. Vndit ergo obscura apparet haec diri verba.

A D H O C dicitur posse duplice sensum habere illa veraha, i ininuicem gloriam accipitis.s Primus estiqui accipitis humanam gloriam ut finem me intentione praestitutum.Et i ta hiic tensum duo maxima impedimenta fidei opponuntur.Alterum positiuu: scilicet inanis gloria Altem priuatiuu:scilicet no qu ere gloriam coelestem.Et inanis quidem gloria fidei impedimentum praestat,& ex parte principη:quoniam oportet cro eo mintellectum captiuare in obseciuiumChristi. vi aut humna gloria quaerita no se subiicit,sed exaltare studet ut ii heat unde glorificetur.Et ex parie termini .fides eth est sperridamsubstantia rerum.Qui autem mercede sita costiniit in gloria humana,ad illius fastigiu tendit:non ad speranda quae per fidem promittutur. Non quaerere aut gloriam coelestis patriae,maximu fides impedimetu est: quia tollit motiuu ad crededus enisse siquide ad fide homines spier amorem coelestis gloriae qua audieriit omissam credetishus,no opus est Pliare.& similiter perseuerare homines in fideis simile amore,c5stat.Et pol iuxta huc sensum intela ligi dilica haec sententia de fide ta formata Q inis i Et si de is ata fide intelligitur,sensus est: omodo vos p restis crederi quasi dicerenNullomo, po stis vos cieta

174쪽

QUAESTIO SECUNDA. 88

dere fide vilia,qui fine vestrii habetis in gloria human de coeleste non qustitis.Si vero de fide insormi intelligitur, sensus est, omodo potestis credere quali diceret: Dissicile aut male porestis vos credere qui humanam gloriam habetis pro fine &cisSecud' aut sensus est,mi abinuice gloria accipitisinoe est qui delectamini in gloria humanassit iuxta huc sensum principale impedimentu fidei ponitur priuatiuum:hoc est no qus ere gloria coeleste:ita principalis vis impedimeti cdsistit in hoc no qus itur coelestis gloria.Et delectara inhumana gloria ut se dariu impedimetu appositit hie ad maiore cdiutatione eorum.nli in hoc in delecta. mur de gloria humana,reprehesibiles magis sumus,* no quaerimus gloria coeleste.Si em ab appetitu gloriae alieni essemus,quasi excusabiles essemus a fidei impedimeto:scilicet in no quaerimus gloria,qus a solo deo est:v lote qui de nulla gloria cura haberem'.sed ubi nos appetitores

mus gloriae: & ea gloria qus secudu quid est gloria,qualis est humana,delectat nos:cdiuimur si ea quae vera dc sim ipliciter gloria est,no quaerim':qua fides habenir 8c seruastur.Erit ergo sensus: O vos pinestis credere, a delecta. mini gloria huma,& gloria qus a Blo deo in no fritis fvEt pol exponi ia de fide viva Φ mortualvi supi' exposiviti est:hoc est nullo modo Qtu ad fide vitia:& dissicile vel male et tu ad fide mortua. a ut cu dissicultate aut debiliter fides ab iisdiaberi videtur propter stipradidiis rones. Min' in dissicile β similiter minus male ab iis fides inlarumis haberi potina prius dictis qui ex intentione gloriam humana praestiteriit sibi fitie.na qui ex huiusinodi inten.

tione ad gloriam humana anhelanuatit no credu aut vix crediit.*ii vero ex passione ad gloriam humana tralium

tundebilitantur in fide,eoipso in seipsos extollunt:quoniafides in subiugatione sutipsius consistit. Od intuendum autem qualiter sermo domini est per se

S non per accidens Mistinguendu est de fide secundus vcl

175쪽

IENTACULI DECIMI

se dii seu motiuit.& similiter de oppositis fisi vel se

dii se vel ratioe sui motiui. 1 licet fides secundu se sit in intellei hi,quia in est in intellectu moto a voluntate: minii ad fide ex parte voluntatis se tenetEt quia ut dicituriviij. Ethi.amanile quide honu:unicuit aure propriu:volutas affecta ad propriu honii no quodcum,sed coelestis gloriae, est motivii hominis ad fidemt huic motivo clare paterponi priuatiue seu negative no quaerere coeleste gloria:costrarie aut qusrere inane gloriast propterea dominus fidEo parte motivi conmerans, ambo opposita iniecit,conotrarium quide dicens,qui labinuicem gloria accipitistri uatiuum vero dicetis,& gloriam quae a lo deo est, non

quaeritis.

v NOE ad obiee a respodendo diciturq, ut patet exl pradietis,praesens scilletia de fide utrol modo,scilicet in informi *larmata,potes intelligiLiquit obiicitur cotra fide informe,qrn multi cu inani gloria habent fide inforam cita ex die is patet Blutio, si tales ex interione habent inane gloriam pro fine:viκ habet fide informosi vero ex castione trahuntur ad inane gloria,sicut ex passioepe ne homines in aliis vitris:male habet fide,pro quam debilitatur in habedo fide:ut declaratu est. sed id vero quod drinde obiicitur cotra fide tarmata,' obficeretur impedimeris tu per accides a patet Hlutio scilicet est impedimetum per se ex parte motivi ad fide,& consequenter ad cliaritate per qu1 fides operatur. .

Ad primu vero cotra secunda parte obiectu dicitur tris arninueniri gloria.Aliqxia nat est gloria quae est ab hominibus istis,hoc est non a deo:inquit laudatur peccator in

desideriis animae sitae,& iniqu' benedicitur ab hominibue Quaeda vero est gloria quae est& ab hominibimul quii comMamur de actibus vinumactus em virtutum

approbatur a deo 8c laudatur ab. hoibus. Ua vero gloria est a selo deo.&hec est gloria filioru des p adoptione. Que gloria dicitur esse a scio deo tripliciter.Primo quo ad

radicem

176쪽

u illuses

QUAESTIO SECUNDA . s

radice gloriam quia a Blo deo est filialis adoptio quae gna est glori ecundo quo ad notitia in hac vita:quia scis ius deus nouit qui sunt eius. Tertio substantialiter : quia floria filiorum dei consistit substantialiter in hoc quod

adeo homo commendetur. Commendationem autem aliorum accidentaliter respicinita quod si a Blo deo & a nulla creatura commendaretur, sufficit adoptionis filio. Et ex hoc capite videtur ad literam exponenda ista d mini sententia,du contra gloriam quae est ab hominibus, gloria qus a solo deo est opposuit. Et ad hunc etiam senotum Paulus apostolus dixit,Non enim qui seipsum coni. mendat,illeprobatus est,sed que deus commedat,&non dirit,sed que homines comendat:net dixi sed que deus S homines comendant:υt doceret in ista comendatio ne dei consistit substatialiter gloria hiioru dei.Vnde conceditur m gloria filiorii dei est etia ab alijs,sed accidetialiter: a solo aut deo substantialiter: sicut beatitudo sanctorii se stantialiter consiliit in fruitione dei:accidentaliter autem in secietate aliorum sanctorum. IAd ultimum aute de amore concupiscentiae dicitur concededo appetitus gloris que a solo deo est,ad amore copiscetiae spectat:quo homo c6cupiscit sibijpsi bonii huius modi gloriae cosilietis in sola comendacione diuina:&Φ .asse iste licet no sit sciat ad charitate quae est amor ami. citiae ad deu:sufficit tame ad hocm sit motivii ad fidem 5ccharitate.Naquii gratia perficiat natura:& naturae ordo habeat ut amicabilia quae sunt ad alios,veniat ex amica hilibus quae sunt ad serusos:vt philoisphus dicitiis.Ethi. consequens est ut huiusmodi gloriae amor moueat & in. ducat ad fide&charitate:quae ita iacit homine amicii dei, ut faciat etia eunde concupiscere. sibiipsi hanc gloriam.Et quia dias de motivo & coieruatiuo fidei ex parte nostri lo quehamrudeo de huiusmodi amore tam sanctae cocopiscetiae locutus est, hiciqui paulo superius de amore amicitiae ierga deum eisdem dixerat cio in non habetis dilectione .

177쪽

IENTACULI DECIMI

del.Haec de secundo 'Circa texitu,In domo patris mes massoes multae ruri si quo minus,dim Tem vobis:quia vado parare vobis locu.questiunculae tres occurrui.Priima est ' a negatur per illa verba,si quo minus,Secuda rilud quod affirmat diis coditionaliter tame in ki1sse dicturix discipulis in illis verbis,dixissem vobis. Tertia diis it parare discipulis locii: quum ipse dixerit huis Zebedaei parat esse electis loca a seopatre,dicendo, Sedere ad dextram vel sinistra mea non est meum dare vobis:sed Quibus paratu est a patre meo.Tt rursus dixit se in iudicio dicturum:V enite possidete regnum paratum votiis amnistitutione mudi. uomodo ergo vadit parare,si iam para

AO H O C dicinae sequedo sensum qui mihi videriir lite per illaverbam quo minus,negatur unitas in sto iis iramo coelestis patris:ita sensus est,Si non erant

in domo patris mei multae massones. as multas a firmauerat,ad declarandii discipulis in licet omnes habitaturi essent in domo patris sui: diuersas tame inrtituri essent habitationes in eade comuni domo P diuersitate meritos rum:vt hinc non desperarent de aeterna beatitudine miraverfecti Si enim in domo coelestis patris unica tantia ellet mansio:hoc est .nicus esset gradus beatitudinis:oportere in hac vita aequalis esse omnium speraimum beatitudine

isionem:

ne:utpote quibus no deberetur illa unica o a'nsio,ille D situdinis gradus.Et proptera dominus subiunxit, Dixtis

υ is,hoc scillaet quod in domo patris mei non est nisi unica maso: Ut per hoc studeretis fierius in meritis. magna siquidem consolatio est christi,nis datam hac Mi sententia,In domo p xris ατ sit pes multae sunt.γqcide dcisi persectis S persectis & ma.

178쪽

QUAESTIO TERTIA.

gis persectis,& breuiter omnibus diligentibus deii qiiangelicui pam serta data est si es suae mansionis:ita ut quili, hei secundum sua merita inuenturus sirmansionem oria in una commutii domo coelestis patris .Et ad corroborandum hanc spem ,consolandast diuersa discipulorum studia

ac merita,non suffecit domino assirmare ,in domo patris mei mansiones multae sunt.sed adiunxit,si quo minus.hoc est si non esset sic.hoc est Π no essent multae mansiones sed esset una tantum mansio,dixissem vobis hoc ipsem.Et di, gnatus est reddere rationem quare dixisset eis hoc: quia scilicet ex ossicio mihi incumbit:quia officium meum instat everrendum:scilicet quia vado parare vobis locum. Ac naperte diceret: Ad me spectat lanificare vobis multitudianem vel unitatem mansionum in coelesti domo:quia va. do parare vobis locum.Et propterea significavi vobis mmultae sunt:&si non essent multae ,sed una, significassem vobis.Et loquitur dominus more humano. Ad praeparatorem siquidem locorum spectar denunciare venturis disposition em mansionum suarum: dc praecipue secundum inritatem vel multitudinem.magna siquidem datur consolaistio venturis quum praedicitur eis P quilibet habiturus est mansionem propriam in eadem communi domo. Et per hoc patet resiponso ad duas primas quaestiunculas.s Ad tertiam vero dicitur quod licet praeparatio coeleostium mansionum ab aetemo fiterit secundum diuinam praedestinationem:iuxta verbum domini: Quibus para tum in a patre meo.& regnum coelorum a principio nauudi paratum sit etiam secundum mecutionem inchoatiue, pro quanto in sanctis angelis inchoauit regnum coelorum commune eis 8c suturis hominibus electis:dominus tameIesus quodam speciali modo per mortem,resurrectione,, ascensionem sua,tuit ad parandum nobis locum.Eκ parte quidem nostri:quia luit ad tollendii impedimenta tam naturae et perli,naba: & ad donandum nobis dona quibus praeparamur ad coelestes minones. Nondu em erat spiris

179쪽

IENTA CULI DECIMI

tus datus inquit Ioanoquia Iesus nondum erat glorifica.

tusTκ parre autem Patmmae domus:quia aperuit ianuam

Delicitatis:&in possessionem posuit genus humanum ipsius coeli supremi.Et sic diuersimode intelligendo,oemanosiones pararae prius erant,&perdiam Iesum praeparandae adhuc alio speciali modo restabant.Haec de tertio. - Irca quartum ,scilicet Et nuc clarifica tu me pa

b via apud temetipsum claritate quam habui an

tequa mundus fieret apud te.difficultas Occur rit derepetita.Nam apparet implicatione fieri hac petitione:quia petitur quod habet, imo quod habitum est ab aeterno. Petitur enim clarificatio filii apud patrem quam filius habuit apud patrem ab aeterno. Hinc enim difficultas consurgit,quia petitio est rei non hahitae.Rursiis aut petitur clarificatio filii secundum humana naturam,aut secundum diuinam.Non secundum diuin quia stulta videt huiusinodi petitio. ullus enim nisi stu ius petit w.deus sit deus,aut Φ deus sit omnipotens:& similia.Nec secundum humanam: quia lalsum est in ipsa tatem habuerit apud patrem antequam mundus fieretavicenim competit filio secundum deitatem:vt pare

A D H O C dicitur m sine dubio petit hic Christus dominus clarificationem sui secundum human natur m . Glad literam petit clarificatione reserrectionis , alcesionis Sc sessionis ad dexteram patris i annexis us' ad die iudicia reclusive:vr ex appositis duabus coditionibus colligitur. Prima est,apud remetipsum.hoc est da mihi gloria apud te.hoc est gloriam consistentem in commendatione tua . lis enim est gloria Christi usis ad iudicium.Apud deum a quidem commendatur &glorificatur: apud homines vesro partim blasphematur,partim paru aestimatur di si glo rificatur fide,glorificatio icta in commedatione diuina Gsstit. Altera conditio est illud adverbium nunc, denotans xempus praesensiquod tuc scilicet a tempore mortis ipsi

inchoauinquum coepit triumph re de inserno. Ex his cin

180쪽

intestigimus qudd dominus petit se secundit humanam naturam quantum ad tempus praesens glorificari apud p trem,hoc est gloria consistente in commendatione iptius dei:hoc est c. ivno verbo dicatura gloria spiritali:quae in commendatione dei consistit. Ad nuiusmodi enim glos

riam spectat quicquid habuit humana natura in Christo post mortem:&gloria fidei quam apud fideles habet innac vita in tempore vero iudicii erit tunc gloria exiesa ad totum uniuersiim velint nolint inimici eius.

AD OBIECTA autem in oppositum dicitur mper claritatem habitam ab aeterno,duo possumus intelligere.Vel claritatem humanae naturae assumptae a verbo .& tunc est sensus,Clarifica tu me pater apud temetipsum, ponendo in executione claritatem quam habui per praedestinationem antequam mundus fieret apud te:quia antos quam mundus fieret,apud deum erat praedestinata gloria humanitatis Christi.Et iuxta hunc senium consutat domisnus erroneam stultitiam illorum qui negligunt. petere ea quae praedestinata su ni a deo:dicentes.Si deus praedestin Dit sic fore,nonloportet me orare,non oportet me solicita iri .Ecce dominus Christus latetur se scire praedestinatam ahi gloriam:& cum hoc orat ut praedestinata gloria mario detur executioni,docens nos hac sua oratione ut etiam si sciremus nos praedestinatos, oraremus 8c operaremur ad hoc in praedestinata exeoitioni mandarentur.

s Possumus quom per habitam claritatem intelligere vioritatem aeternam ipsius filii dei.&tunc est sensus,Clarificatu me pater apud temetipsum,quan extendendo ad hum nitatem claritatem meam diuinam qua ab aeterno habui . Et iuxta hunc sensum denotatur disserentia inter glorifica tionem humanitatis Christi,& glorificationem aliorum sanctorum,penes hoc quod glorificatio caeterorum est ab extrinseco veniens:glorificatio autem humanitatis Chri sti est velut ab intrinseco derivata:quoniam derivatur

pria gloria suae pers sexnde Ioan ale verbo in malo

m iii

SEARCH

MENU NAVIGATION