장음표시 사용
151쪽
rixa'cupletatus stim,& hoc quo ad hona opera Sc studiari nullius egeo,& hocvniuertaliter quo ad dona quae cynecessaria ita Q aestimabat se nullo amplius dono egere xamen frisium erat: quoniam carebat charitate S gratia
graium faciente, Superbiret aurem, quoniam bonis illis quae habebat,seipsum magnificabat.na dicebat: lego supi
diues, m locupletatus,ego nullius egeo tuum vir re 3 debuis edicere,quia secit mihi dominus magna quipiens est Sc.δc deum,non se magnificare,nec Vnst prori pere in tam temerariam aestimationem in nullius egeret. ec intelligo hunc esse tanta elatum superbia vi ex imo tione superbiret quoniam iam esset in numero non tepi
dorum, stigidissimorum sed quia per modum superis hientis 5c tali aestimati0ni innitentis se habebat:qst victa
rius patebit,saecit hominem tepidum, Erat quo phuic superbiae ac salsae aestimationi annexu alterum peccatum ne ligentiae.nam cum hac aestimatio ne negligebat ille discutere i teribron dispositionem anismae suae quo ad 'aala poenae attestantia malum culpae. esciebat enim se e se miserum iserabilam, pauperem, caecum dc nudum,quae sunt mala poenae attestantia mala culpae.Ecfome tum huius negligentiae quamuis ex litera non habeatur nisi antedieta superha aestimatio,videtur tamen ego incertitudo charitatis uawexbocudi non potest homo scire cς in cognitione se habere gratiain gratum sacienton seu clavitatem,neglexit perscrutari antedicta ma, la sua:tanquam eiusdem rationis sit cognoscere habere se , . hona gratiae dc charitatis,& discutere huius nodi mala.
quod tamen non est verum.nam etsi homo non potesto se essedonum charitatis infusae, potest tan i sit pauper Sc caecus.paupertas enitar iasis in penuria Operum interiosum similium operibus intesrioribus charitatis:puta si habebat interiorem assiim poes nitentiae,si interiorem actum gratitudinis, si reuerentiae . umoris in deum,si misericordiae,in proximos, si lius
152쪽
militatis in seipsum. Similiter de visu:si videbat eo modo videndi de quo scriptum est: d videndum inhonitate ele--ctorum tuorum.Wident enim electi inal nitate, propria quidem bona,vi dei: propria vero mala culpae, accusanodo se:corrigendo, puniendo ropria vero mala poena , aequanimiter Nierando, bono ciliorum gaudendo, malo aliorum condolendo &c quo contra caeci videntes in se perbia cordis sui,proximos vident iudicandos, contemnendo,honavorum parulfaciendo ala eorum acciis . do,i ignando&c.hona quae habent ut sua magnificanι do, nata quae habent excusando &c.huiusmodi enim paupertatem,caecitatem dc nuditat virtutu his annexam
potest homo si vult diligenter in se discutere S cognosce ire.Et in hoc iste homo desecit, neglexid enim huiusinodi mala poenae in se discutere,& sc nesciuit seipsum mist.
Ex his autem duobus superbia scilicet & n gligentia
consurgit in homine quaedam mn fidentia quasi manendi in statu in quo stat.Ex eo enim Q aestimat se abundantem in honis,&nescit miseria status sui,quasi securus incedit: Si de naturaliter procedit affectus tepidus ad dona mistiae gratum 'cientis habenda.Et propterea homo iste ponitur tepidus ex his causis: scilicet quia dicebat, diues sum Sc.&nesciebat se esse miserum &c.Huiusmodi autem di, spositio tepidi animi utinam non frequens inueniatur inqui putantes sebia gratia dei esse:negligunt discutere inisteriorem animi sui dispositionem quo ad penuriam intoriorum actuum virtutum 5c interioris visus. Signum a tem tepidi animi videtur esse non progredi seu non auge ri in interioribus actibus virtutum in sarum. s Et licet ex recitatis in hac litera appareat iam hunc esse verum literae sensum, lidior tamen sensiis iste apparet in simiuncto consiliu exhibito in textu isti homini,dum sit detur ei in remedium studium emedi aurum ignitum &c. In emendo siquidem, duo inueniuntur contraria tepori.
153쪽
Alterii est appreciare seu magni aestimare id quod est Edum.altera eri exhibere precisi aequale rei emcdx.Et pratamu quide spediat ad animii,secundii autem adi executione operis.Quae ideo tollunt teporem,quia repidui, non aesi mat donii gratiae tanqua emendii,nec studet in executi ne exhibere opera quasi a suiualentia ad gratia:ad quae tam e duo maximae debet assurgere tepidus, i summe magnilaciar c quo care0gratiae donum,& ut omni conatu exerceat se quasi ad cogendum deum ut det sibi gratiam. Secundum quo premedium quod adiungitur,idem testitatur ad causas tepiditatis relatum.nam quia& male vid&do bona quae habet,& non videndo mala quae habe tepidus esseduis est:medicina pro oculis es offerturiqua impo duoenta videndi tollantur inter quat recipuuesesuper
hia,quae collyrii unctioe tollitur,si a Claristo discimus uamitis est & humilis corde. AD OBIECTA igitur ordinate respondendo,dicitur duplieiterpos accipi metaphoram hanc de calido dc smodo dc tepido , Primo intelligendo per calidum ma nisestam charitatem , dc per frigidum manifestam intiiquitatem, per tepidum vero medium: qualis descriptus est qui sibi videtur bonus,& tamen est malus. ' Et iuxtatiunc sciasum optat angelus magis frigidum d tepidum, non ut meliorem,sed ut laciliorem ad resipiscedum.Qui enim c noscit se esse malum ,sacilius correctionem si scipit, tu is qui putat se esse bonii,& quasi tutus tepetati Secundo reserendo metaphoram totam ad gustum seu stimentem. Et iuxta hunc sensum tam frigidus-calidus honus est. m dc calida libenter sumimus.& similiter stia fida libenter sumimus.Blum autem tepidum abomina
ite est,tpote vomitum causans.Et sic optans angelus, utinam esses calidus aut frigidus,optat bonum.Vtinam
esses sicut cibus aut potus habilis ad sumendum:ut est alis mentum calidum,& alimentum stigidii.Et hic sensus magis conisnat litere:pro quanto parabola haec ad hoc tem
154쪽
dit,ut solum tepidum abominabile dicatur,tan* vomistiuum. Unde patet nihil mali per haec verba optari ab
nda obiectionem dicitiir mi in isto homine reps,
do esset seruor superbiae&arrogatiae si re intentione se perbiret ad hoc ut se diuite,locupletatu,& nullius egente magnificaret.sed iste tepidus no ex interione sic superbit,s: dex modo se habendi:quandoquidem sic confidit in iis quae haberitaquam iudicas se locuplex ,diuitem,& nu lius Uente.Videtur enim quaedam superbia sicca magis qua superbiae seruor:& propterea non inde aperte malus, sed tepidus esse s est, i
Ad tertia dicitur m repor 3c ignorantia possitnt subordinari:ita Q ambo possunt diuersimode causare peccatumi repor immediate,ignoratia mediate.Sic aute est in propossito.ignoraria en im propriae miseriae concausat teporem, quo deinde peccatur.Nec ista simultas cotrariatur diuersi irati causarii peccadi,scilicet M ignorantia vel infirmitate: quonia illa diuersitas intelligitur secundum causas proris mas: ado sellicet causa pro ima est infirmitas,no ignos, antia ut econtrario.Secus aute est quum infirmitas cita
in unum actum subordinatur ignorantiae alterius rei pri cedentis ut pater esse in proposito. Ad quartam dicitur is huic tepido non imputatur nesciEtia doni charitaris in seipso, sed ignorantia propriae misi. riataquae no solum in euitabilis est valde culpabilis: vi pa tet ex dictis.Haec de quarto. Irin quitarum A caruiti.Qui noce noceat adshuc:α qui in sordi est,sordescat adhuc:& qui iustus,iustificetur adhuc:&sanctus sanctificetur. idhuc.difficilitas m triplici capire occurrit. Ibrimo de veritate:quia virat pars,pri gressus scili Iram malorum quam bonorum, tala videtur nam mulsit hodie mali, cras boni: ut patet de Paulo & latio
Sci& similiter inult, hodie boni, cras mei;vx patri
155쪽
de Nicola Salomone &cis Secundo de decetia:quia haec verba sunt angeli est utatis Ioannem.indeces autem videtur ut angelus sanetiis di.
cat, ut in sordibus est,sbrdescat adhuc. multo magis qua indecens fuerit iudicium inferre blasphemis in diabolum: quod tamen non est ausus michael archangelus, ut Iudas in pistola suadicit.
ertio de concessione temporis. nam deus nemini dedit spatium male operandi cui dicitur Ecclesiasticiacvo imo in Esaias dixit, propterea expectat domin', ut misereatur vestri. Quomodo ergo nunc angelus tempus propinquudenuncians dicit: Qui nocet,noceat: 8c qui sordet,sbes scat:tanquam concedens malis tempus peiora faciendi. AD H O C dicitur m literatis sensus horum verborum ad praestitorum Sc praedestinatorum coditionem, tempus vis ad iudicium tendere videtur. Ad cuius euidentiam promotadum est angelum more humano allocum nesse Ioannem in fine Apocat monendo eum ne clauotli
hrum Apocalypsis, assignando pro ratione quia xempus prope est. Consileuimus siquidem quando in aliud tepus differenda est lectio libri, claudere librum reseruando isen
ad tempus opportunum.quando vero tunc imminehtem
pus utendi libro qui inuenitur apertus, dicimus, ne es uodas librum,quia iam instat teriapus uredi illo. Sic angelus Ioanni scistenti Apocalypsis tmnim dicit: Ne signaueris librum hunc,quia tempus instat exequedi ea quaesint tal pta in illo. Et notanter ex parte instantis temporis ad viii. uersaleiudicium,reddit rationem non sigillandi libriinduo nant exequendorum genera in Apocalypsi reuelat sunt. Quaedam adimpleda in tempore:& sunx quae fient usi ad diem iudicii , uaedam adimplenda in aeternitatem&haec
se it quae fient postdiem iudicis.Et quoniam illa quae fient
in aeternitate, distantia multum videntur, ideo angelus ex parte temporis & eorum quae in tempore fiunt reddit rastionem non sigillandi librum: utpote quia tempus iudicii
156쪽
instat,& ex uenda in tempore iam sunt. Et hoc denotet Uit dicendo, empus enim prope est.& dicit abistute rem. pus:quoniam tepus adiudicium,& tepus absolute, orquis ualent: quoniam post iudicium no erit ultra tempus: iuxta illud: Iurauit per viventem in secula seculorum, tempus non erit ultra. Et ad declarandum quami propinquum sit
tempus iudicii,ssubiungit quan epilogando totum quod interim agendum est:scilicet Q adimplenda sunt praescito rum demerita,& prsdemnatorum merita: ut ex his paucis adimplendis perpendatur breuitas temporis ad iudicium. Omnia enim quaecunQ usu ad diem iudich agenda sunt, in his duobus consistere videntur. Sivnificauit autem angelus haec duo per proposita Ver ha: scilicet qui noce noceat adhuc 5cc. Quod ut lacilius clarius*percipiatur,nora in his verbis mysteria septem .:s Primum est Q tam in hominibus bonis quis, in malis prae supponitur initium 8c apponitur terminus permodii Progressus perseuerantis. Praesupponitur quidem initium dicendo , qui nocer, qui in sordibus est, qui iustus est,qui sanctus est. manifeste enim per modum proesbppositi haec
dirunturi illa de malis,ista de bonis. Apponitur vero reis minus dicendo,noceat adhuc,sordescat adhuc, iustificetur adhuc,sanctificetur adhuc. Et apponitur per modum pera seuerantiae:quiasbia perseuerantia & in malis damnatur, S in bonis coronatur.Per modum quot progressus,quia in vitae terimino& mali si possent adderent ad malum, dchoni adderent ad bonum.Ex hac igitur ordinatione liters
intelligimus mysterium hoc quod de praescitis& praede stinatis est sermo. qui ex praesupposita praedestinatione Proescietia procedit,dum in malis ex praesupposito primo quasi effectu reprobationis, scilicet prima praesciti iniquistate,& in bonis primo praedestinatiois effectu,scilicet prisma praedestinati iustitia, ad progressum termini Ultimi iii malo quo ad praescitos, & in bono quo ad praedestinatos extenditur mo ita quod sensus est, i praescitus est no
157쪽
cens aut in sordibus, impleat mensuram iniquitatis qui pra destinatus est iustus aut sanetus, implari mensuram iustitiae suae.
s Secundum est miinoe dine malorum , Mius iniquitatis: A in ordine honorum,solius bonitatis mentio fit: in clare patet.Hinc enim per malos,praescitos:& per bonos,prae dei inatos intelligimus: quia Ezechiele teste didicimus Odeus obliuiscitur omnium iniquitatu quas fecerat,qui conuersus in bono perseuerat .s p in finem,& similiter omnia honorum quae secerat, auersus dc perieueras in malo vis in finem.
s Tertium quo ad hoc idem mysterili est,q hcet misi
decursu temporis usi ad iudicium imerueniat diuersit i. honorum 8c malorum secundum praesentem gratiam vesnequitiam,vt patet: nulla tame de hac diuers tate hic mentio quia huiusinodi dmersitas non remanebit iudicans da sed sola diuernos quae est secundum honitatem p ei stinatam dc malitiam praescitam simpliciter Quartum est ex modo loquendi, dum non enunciando Per verbum indicativum, non enim dicitur, nocebit, radescet,iustificabitur,sarustificabitur sed per verbum imperatiuum,noceat braescar,iustificetur,sanctificetur,expri imitur huiusmodi progressus perseverans sitie in bono siue in malo.Hinc enim ordo diuinae praescientiae ac reprobastionis & similiter praedestinationis insinuaturina interpri
mum peceatum praesciri S posteriora haecin disserentia, in primum est tantummodo permisctum: posteriorave runt 8c permissa &ordinata in poenam prioris: iuxta illud ad Roma . Propter quod tradidit illos deus in reprobum sensum &c.ta propterea de posterioribus peccatis tanquade speciali modo subiectis ordinationi diuinae, perande
ordinem ac toderatiam eorum dieitur, Brdescat & noeeat. De bonis autem praedestinatorum clarum est no solum
seb ordine,sed etiam sub efficientia diuinae praedestinatio, nis denorantur. Apparetquot in utriss denotari per ii
158쪽
mensuram eorund .nam 8c diuina praedestinatio definiuit Amuo merita praedestinatorum progredientur: &militer diuina dispositio ordinauit us quo sustinebit in multa patientia seu tolerabit demerita prsscitorumst hoc forte denotlit hec verba determinata illo adverbio,adhuci
Cum iis quot omnibus retine qudd per huiusmodi loquedi modum, rdescat,noceat&c.humana libertas designa/turivi solemus dicere relinquentes aliquem in sta libertas tristicia dicat 3 c.
Quintum est diuersos ordinum tam in bonis quam in
malis.nam ponuntur duo ordines malorum, & duo ordiis nes bonorum, ad denotandam disparitatem praestitorum inter se:aliis minus malis , & atris peioribus existentibus.&similiter ad denotadam diuersitatem praedestinatorum honorum & meliorum. mali siquidem denotatur per eos qui in sordibus sunt,peiores verό per noceres. boni quom notantur per iustos,meliores ured per sani s. eadmo dum enim paratae sunt praedestinatis diuersae mansiones in domo patris coelestis:ita &praescitis in inferno diuersa tormenta parata sunt pro diuersitate demeritorum. TSextum ex ordine quo reuelata dicuntur,sumi potest.Ex
hoc enim cyprius praesciri, & demula praedestinati possustinti intelligi potest ipse qui in rei veritate est ordo inter tolerantiam praescitorum & praedestinatos. nami tolerantur praesciti propter praedestinatos:iuxta illud, Nolite nocere terrae nec3 arboribus,quoaduso signem' sinios dei nostri in frontibus eorum.Et rursus quum sancti martyres suspiararent ad diem iudicii pro corporum resurrectiori dictum
est ut expectarent adhuc modicum tempus donec implea tur numerus fratrum suorum. ita Φ manifeste patet deum tolerare malos donec impleatur numerus electorum: imo& ipsos praescitos & etiam daemones ordinat deus ad exeracilium ejectorum,quibus omnia cooperantur in bonuria. timum est continuatio horum verborum cum pro minione aduentus celeris ad iudicium , dum cum nora
159쪽
IENTACULI OCTAVI QUAESTIO Quin
copulationis 8c demonstrationis quasi praesentis subicio igitur in persena Christi,Et ecce venio cito:& merces mea mecum est reddere unicuim iuxta opera sua.Eκ his em in Difestum videtur in de praescitorum demeritis 8c praedestia natorum meritis adimplendis Sc per Christum iudican is est sermo in praesenti litera. AD OBIECTA ergo in oppositu ordinate respo dendo,dicitur verba haec proviram parte esse verissima depraescitis 8c pro destinatis intelle.' ama 8c praestitus quili impleturus est tandem suas iniquitates:& praedestinatus quis p tandem sua merita:quod per haecverba significaturi.
Vnde non obstat varietas interpoliationum lecundum praesentem iustitiam vel iniquitatem:quoniam determisno praeseias est sermo.s Ad seciindu vero dicitur' aliud est dicere imprecari Paliud est dicere ordinative.ct. licet dedecens appareat in angelus imprecetur malum,non tamen dedecet illum dicere ordinationem mali,ut accidit in proposito:vt patet ex
dictis. Ad tertium vero diciturq, licet verum sit deli nuuli dare spatium peccandi,formaliter intelligendo: hoc est
quia nulli dat tepus ad hoc in peccet,cum hoc tamen fiat 0 suauiter regendo creaturas rationales relinquendo illasio manu consit i sui,permittat eas peccare:& in multa pastientia sustineat post peccata nos perseuerare in illis.Sic autem est in proposito:in quo& plus adhibetur diuine boni, mus,pro quanto etiam in peccatis honum ordinis sui adbhibet.Propter quod non solii per silue sed ordinatiue cocessum est tempus peccandi:materialiter tamen intelligendo respectit peccati oncessit enim deus rempus non in peccaretunsed quo quae fiunt peccata ordinarentur,& inhonum cederent electorum I laec de quinto.Budae in die
160쪽
IENTACULUM NONUM . sis INCIPIT NONUM IENTACVLVM
1 CCURRUNT nono quatuor doltclaranda.
ς Primit matthacis. Erunt duo in carne una.itam iam non sunt duo,sed una caro. Secundu Matthaqq.&Lucae.o.Qui ce--lciderit super lapidem istum, GHngeturi
uper quem ver6 cecideri conteret eum.' Tertium Lurelii.Ite 5c dicite vulpi illi,ecce elicio dammnia,& sanitates perficio 8ccis Quanu.i. ad Corin.vi.Omni a mihi licentista non omιnia expediunt δω.
CIrca primum: scilicet, Erunt duo in came unxita riam non sunt duo,sed una caro.dissicultas occurrit ex duplici capite. primo de qua carne est sereno:an scilicet de carne coniugum inter se:an de came coniugum in sua prole.Nam contra primum sensum militat veritas: quia non est una numero cam coniugum:sed quam iuvitin antur,semper remanent duae quonia no continuatur, sed solo tactu iunguntur.
IContra secundum vero militat requisita sussicietia:quia licet verum sit quod coniuges sunt duo in una came pr iis,hoc tamen non sussicit ad verificandam domini sententiam.nam ad verificandam rationem domini inserentis. Quod ergo debs coniunxit homo non harenexigitur iulius camis unitas ex qua sessicienter inseratur insinarabilitas coniugum.Constat autem quod ex unitate carnis pro iis non siissicienter insertur inseparabilitas coniugum:qm coniuges non habet hanc unitate aturii uxor sit grauida, ut patet.ac per hoc separabiles client coniuges steriles,de etiam ante* uxor sit Ouida:quia non sunt adhuc duo in carne una prolis. Mecundo de quali unitate est sermoain de unitate coniu i,an de unitate carnali. Nam si de camali intelligitur,