장음표시 사용
141쪽
Ioannis,nam Ioan.vlu.quando ad mare Tyberiadis Christus post resurreetionem manifestauit se discipulis, ad inanuandum per hunc consuetum actiam Christum conuersatum cum discipulis,dicituriEt venit Iesus,&accepit pane, Ec dabat eis,&piscem similiter.Haec enim verba ad id teridere videntur,in Christiis tam panem Φ piscem diuidebat discipulis propriis manibus.non enim integrum pane neset int grum piscem illis dabat.Vnde & signanter euangestista apposuit lisintiliter:vt declararet Q simili modo da. hat piscem quo dabat panem:hoc est , ita manibus sta, sebat piscem sicut stangebat panem.Haec deprimo. Irin secundum de tactu Thomae ratio dubitandi est: quia in euagelio non legimus Thomam tetigisse. sacri autem doctores, ecialiter Leo &Gregorius tactum affirmant interuenisse.
AD HOC dicitur in ex verbis domini recitatis in maris gelioIoannis intelligitur Thomam tetigisse.nam Paetimi videndi ,significauit euangelista huiusmodi tactum.Quod non voluntarie dicimus,lis ex pluribus O ngelistis manifeste habemus. Apud Lucam nam dominus ipsb die reta. rectionis dixit ducipulis,Palpate & videte: quia spiritus
.carnem & ossa non habet.Vbi si videte,nonvisionem corporalem significansed certificationem cognitionis G ta
:itaq, dicendo Palpate 5c videtvi ebat, Palpate Mertificate vos. ud Ioannem quoi dominus dixi homae, Inser digitum tuum huc,& vide manus meas . Non enim digito videre potaxat manum:sed digito certificare se poterat de fissura claui in manu.& propterea dicens ,Inser digis..tum tuum huc &vide,dicebat:Inser digirum tuum,&cersificare.Nec euangelistae usurparunt videndi vocabulum ad designandam cerim cognitionem sed usitatum loque di morem secuti sunt.Consumimus enim videndi verbo uti non solum ad signi ficandum corporalem visio ne aurintellei uialem:sed etiam ad significandum certam cogni
142쪽
riuatus ocertitudine sensis visus. Vnde 5 in Psa icimede sensu Mstus spiritali: ustate 5c videte quoniam se is
s Ex hoc ergo ci, in hoc proposito ipse dominiisvsus est videndi verbo ad signifieandam certam cognitione secunda tactu tam ad podotos alios apud Luca in die resurrectionis,i ad Thomam apud Ioanne post octodies:consequis est ut affirmante domino quia vidisti me Thoma,credidi G:affirmata sit certificatio secundit tactum: quae per verbum videndi signific ta&oblataab ipBChristo erat.ita quod uicendo ,mia vidisti me credidisti: dixit,quia tanιgendo certificatus es,credidisti Jcc. Vnde patet ex mari pelio haberi quod Thomas tetigit:& propterea conses
sus est cordendo, minus meus,& deus meus. Haec de secundo.
CIrca tertiu dubitadi ratio est:quia Christus diis aboeterno fui r deus; nec per mortem des tesse deus: natoxus deus e t ita sepulchro,& totus deus erat in trissertio cum anima Christi. uomodo ergo post res irrectionem sua de eo dicitur Φ dimus est accipere diuinitate, Masi non haberet illam AD HO C breuiter dicitiar ' ccipere dicimur aliquid non talu si de nouo accipimus illud sed etiam si prius illud habentes de uouo v*imur.Vnde 3c habes gladium dicit; r accipe ei diuim quado de nouo utitur illossit iuxta hunc si sum dias Iesus licet ab orierno suerit deus,& nunδ des e tesse deus:quia iii post resurrectione sua usurus erat,diuinitate sua inanifeste, sub stibili carne lato tepore occulta tenuitare ex merito pallionis suae debebatur sibi manifestatio gloriae suae ut Apostolus ad Phili ii, dixivideo dignus post resurrectione sua dicitur accipere diuinitatem, i 5 ad de nouo habedum illa: sed ad manifestu usum illius. qui usus viis a diem iudicii, o manifestissime appareoiit omnibus deus,e tedixur.Haec de tertio S ima hac patvh Sug cis obgto in albi .m D iiij. . t 2 ι
143쪽
in quo declarauatur de peccauis quinet . CCURRVNT octauo declarario da de peccatis quinet Primu est Matthatio ij.Omne pec 'catu&blasphemia remittetur hornis j nibus:spiritus aute blasphemiae non
s Secundu est4.ad Corin. vi. Omne peccatum quodcvet fecerithomo,ea tra corpus est : qui autem sornicatur , in corpus suum
Gertium est .laanrulti. Qui scit statrem suum peccare peccatum non ad mortem:petat,& dabitur ei vita peccariti non ad mori .est peccatum ad mori non pro illo dis ut roget quis. Quartum est Apocaciti. Vtinam esses calidus aut gidus:sed quia tepidus es,incipiate euomere ex ore meo. quia dicis,dives tum de locupletatus , nullius egeo, &nescis quia miser es Smiserabilis,& pauper,& caecus,
Quintum est Apocalycvlti ut noce noceat adhuc: dc qui Erdidus est brdescat adhuc. Irca primu Matthacii.Omne peccassi 8c blasphemia remittetur hominibus:spiritus aut blasphemis no remittetur.dubiu occurrit de differetia posita inter spiritu blasphem lae dc reliqua peccatI hominu diu ad hoc in spiritus blasphemiae noremittetur,resiqua vero remittensetur.Na aut est sermo de remisside est ex natura pecca. ii:& sic no Bluatur differetia positaesta coe est omni pecca tomortali,diu est ex pte sui ,esse irremissibile:quii faciat homine dignit sterna morte,& costituat inimicii deo hut est sermo de remissoe fecitdu potetiae& nec sic saluatur disseretia possia: lacomune est omni peccato mortali posse remitti nonisiu per omipoteria dei,sed per mis , icordiam
144쪽
tius inlitam:tani per sacramentum baptismi,quam per caeramentum poenitentiae.Aut de remissione in acii:hoc citu, resiquaremittentur,&hoc non. Et necnc satu,tur dissolentia posita,sed vi in psalla videtur.nam nec de ominib= reliquis peccatis hominum vectificiturin qnti emittetui hominibus:quutinitti damnetur propter huiusinodipe cata. Nec pro veroasserendum est aliquod quod ni sic illud peccatum hominis in hac vita,quia nuquam remit tetur: quoniam assimare hoc, est potiere hominem illum in desperationem. Nam si certificatus esset quis per domi
ni sententiam quod peccatum spiritus blasphemis nun*remittetur,habcret causam desperandi habens tale pecca tum:utpote certus de non consequendo remissi6nem.
niseste spiritus blasphemiae distinguae in litera estra rhemiam,videtur per spiritum blasphemiae intest edum quoddam speciale blasphemandi genus:buod iudicio meo
constat ex maligna machinatione aduersus deum:dum aliquis ad hoc dat operam ut quae dei esse contoscit, aut pus rat,destruat:peruerint ij attribuat 8cc. Huiusmodi eninihlasphemiae genus merito blas emiae spiritus appellata est,propter plenituasnem rationis blasphemandi,Grpter conluctum loquendi morem quo appellamus hominent omnibus opponcntem habere spiritum 'contradictionis.
ita huiusnaodi malignantes dicuntur habere spiritiim blasrhemiaeos Inter hoc ipitur crimen spiritus blasphemiae Rassape Iicata &ipsisnlasphemias differentia quoad remissionenis is reliqua regulariter loquendo remittuntur hominib 'hoc autem regula irer loquendo nunquam remittituristam dominus hanc differentia reuelasse videtiir in hoc textu Et qu1milis etiam istis ti poenitentiam agenent, venia da retur:disposuit tame diuina iustitia permittereistos impo, nitentes perieuerare:ita quod siti, hac dominita reuelati, ne cadit non solum negatio remissionis, sed laetatio dolis
145쪽
poenitentiaeaanquas dicturia fuerit 2 peccantibus spiritiublasphemiae nund concedetur remisuo: quia nunqua concedetur eis gratia poenitendi, exigente hoc maxima illorunequitia.
Ad dubitatione igitur respodetur in sermo est de a a li remissione no simpliciter 8c ab lute,sed regulanter:hoc
Et quum obricitur quod non Omnia reliqua remittuturetiam secundum communem cursum: respondetur domis num non dixisse V omnia reliqua remittentur singulis hos minibus,sed dixis Q remitterentur hominilaus. ad qcturarificandum sufficit m remittantur aliquibus hominibus.
Quod vero obiicitur de desperatione, seluitur dicedo in
talis non debet desperare:quoniam deus non allegauit missericor iam suam communi cursui,sed praeter illum seu supra illum pluries miserius inuenitur peccatorum: ut patetue latron de Paulo,de Μ dalena,quos supra commune cursum statim ita evexit. Omni ergo conam,ieiuniis Sceleemosynis & orationibus, alienis* suffrag as tanto m gis conari talis deberet ad diuinam implorandam miseriscordiam,quanto remotiorem se ab illa constituito Haec deprimo. ilica secundum . ad Corrui. Omne peccatumi quod iam fecerit homo, extra corpus est: qui autem sornicaturon corpus suum peccat. quae sto occurrit rum contra primam partem,tum
contra secundam.' Contra primam quidem: misistim videtur oe Mitidaismicatione Deccatum extra corpus est, . Oparet enim triplex manitesia instantia. Prima d comessationiblis &. ebrietatibus: quas constat peccatae esse in corpore: Sc non extra corpus.Secunda de percussione 6c vulneratioe sui jρο sius.quum enim quis percutit aut vulnerat seipsum anis sine peccat contra copus suum plusqua inebrians se. Ter tia de abusii manuum loco pedu:vr si quis ambularet mos i
146쪽
fe quadrupeduAincenti a maxime peccaret in corpus situ, dehonestaris illud,& abducens ac deficiens ab humana dimitate,& efficiens illud simile bestiis. Contra secunda vero partem:qm non apparet riun per se nemper accides.Non perse:quia licet in peccatis Gua natur2 contumelia fiat corpori couxta illud ad RomaφVt columel is afficiant corpora propria in peccatis in naturalibus,quale est sornicatio,nulla apparet iniuria corporis ed animae:du anima subditur corpori,& inquinar pee
cato.Nec per accidens:qm non oportet somicante nocere
corpori proprio, quit semen si de superfluo indiuidui 8cci Et si ad ea quae sunt per accideris,egrediendu est: in propiu' obticeretur in plures occidit crapula Φ gladius. 'AD HOC dicitur sermone apostoli esse depeccatis humanis in genereritam no intendit ismicatione copam re singulis peccatoru speciebus,sed comunibus generali peccatis inec loquitur de esse stibus peccatorii ita de recciliis ipsis:& intendit soli: pcti fornicationis,& tanto manis adulterij Sc similiti,in p- in mirus propriu:hoc est, insere iniuria proprio corpori quii distinguitur em peccastum in dei in proximu dcc. sensus est insertiniuria deo, infert iniuria pro timo Sc.ac per hoc quβ dicit hic cppe cat in comus Opria,sensus est Q iniuria facit sprio comi.
TVn ad obiecta contra prima parte res dedo, diςitur in neo comessationet ebrietas iniuriosia est corpori sprio in ipso actu peccari: ibis effem eam iniuriosus sit cor isti,pro quam illi nocet.& pro talo dicuntur extra corp'essi quo ad iniuriarquia extra corpus sumitur hic ut distingui, tra peccare in corpus propriu:in quo somicatio a reum differre dicit.s Depercussione aut &vulnerationerpria, dicitur limoi crimina copulari extra generale rone pecca torii comuntur vi patet ex hoc homicidiu sectati coeni sua rond non ponitur pctiri in corpus propriu:-m occi dere seipsum mime est costa corpus propriu. Vnde hi iusmodi specialia peccata vi existentiaextra coparationa
147쪽
quam facit apostolus, icioida sunt. FDe ambulatioe vero more quadrupedum Ac similibus dicitur ci, quum haec sint peccata plusquam humanainmapud philosophos senipeccata bestialitatis valde remota
sunt a comparatione quae ab apostolo fit. s Ad ea vero quae obiiciuntur contra secundam panem,
re ondetur si, sermo est de iniuria quam per se lacitismi, catio corpori proprio. Et quum quaeritur quae est illa inii, ria,responda Φ est duplex scilicet dehonorationis &se
ieetionis.Dehonorationis quidem, quia membrasua mohra tacit meretricis, qui enim adhaeretmeretrici, isti corapus emcitur cum ea. Subtemonis vero, quia membra sua Iubiicit potestati meretricis.Vnde patet non oporterrecurrere ad nocumenta per accidens, aut ad quaecun alia per accidens.Haec desecundo.' Irca tertium 4.isanxit. Qui scit fratrem suti mocare peccatum non ad mortem: petat,& dabitur ei vita peccanti non ad mortem est peccatum ad mortem,non pm illo dico veroget quis.dissicilitas occurrit de differentia peccati ad morte, Sc peccati non ad mortean sit scimo de morte corporis,an de morte antimae: ita in si ad morte corporis spectatur,peccatu ad moristem intelligitiir finalis is enitentia: hoc est quando limmo moritur in peccato mortali absi poenitentia interim ri.hoc enim est peccatum durans usi ad mortem corporis inclusiue,& propterea ducens ad mortem aetema. Si autEad mortem animae spectatur,vocatur peccatum ad morte omne peccatum mortale:quia mors animae est.
ΓQuaestio igitur est quis sit sensus Ioanis apostoli pertis everba. Nam contra primu sensiim militant verba ipsius textus,dum dicitur, Qui scit seatrem suum peccare.De Mnali siquidem impoenitentia non potest aliquis dum vivit
scire peccat huiusmodi peccato,sed Qtum post mortem potest sciri m peccauit finali impoenitentia: qm quandiu vivir, potest poenitere, ac per hoc non est adhuc nitaliter
148쪽
oripoenitens. Et propto ea de hoc peccato non esset dicen.
dum, i scit fratrem suu peccare, sed qui scit statre suum
do peccatum veniale est peccatum non ad morteiro mili tant duo verba textus. Primum quum dicitur,& dabitur ei vix .nam peccans solum venialite non eget ut detur eivga.quum habeat ipsam spiritalemvitam per charitatem, quae stit cum peccato veniali. Vnde ex hoc dicit,& da hitur ei vita peccanti non ad mortem: significat quod raulis peccans non ad mortem et vita: utpote non habens illam mediam ut detur sibi. quod non conuenit pe cato veniali,sed mortali.Secundu quum dicitur, Non pro illo dico ut roget quis. Nam hinc s ueretur Ioannem nodicere ut rogetur pro peccantibus mortaliter: cuius coir rium dominus docuit, Orate pro persequentibus vos.&fecit,orans pro crucifixoribus:α Stephanus orauit pro la pidantibus .constat autem hos omnes peccasse mortaliter, re non esse rationabile ut Ioannes euangelista discordet a
doctrina 8c exemplis Christi dc sanctorumaeiscordaret alit
si timeret orandum esse pro irreritis peccatis mortalibus.
A D H O C diciturq*quum semo omnis nisi per se
intelligarur,incertus sit culpote v s per accidentio perluccatum ad mortem intelligendii est peccatum quod pere machinatur ad morte animae: hoc est ex intctione abhiscit vitam animae, ut quum quis ex intentione no curat de salute animae sua de paradiso,& huiusmodi. Dico autemo intentione,propter eos qui non ex huiusinodi intenti,ne,sed ex consuetudine deliciarum & luxuriarum, ex cosuetudineusurarum,dc sic de similibus,vivunt tan* non cu/rantes de salute animae sitae. tales enim non m intentione peccant contra vitam animae suo seu ex passionibus,infirmitatibus M.Intendit ergo Ioannes euangelista differen tiam inter peccatores ex contemptu propriae salutis peccares,dc inter alios qui in ignoratia aut pallione dc huiusmo/
149쪽
di incurrunt peccata mortalia. Et instruit christianos ut quum viderint aliquos peccare ex ignoratia aut infirmitas te moret pro illis cit fiducia.quum viderint autem peccΣ res ex contemptu propriae vitae, no praesumant petere pro eis veniam:sed vel relinquant eos in cur u suo et ut Bernardus insinuat gemant,si sorte diuina misericordia ad abriat quod oratio non praesumit Et bene nota quod Ioan non affirmat repellendam esse orationem pro talibus,sed . non audet dicere ut Orent pro talibus, taquam petitio vis deatur praesumptuosa.ait enim:non dico ut oret quis.s Et hic sensus consonare videtur non solum toti textui Sccontextui,sed etiam gestis sanctorum . nam dominus oras
pro crucifixoribus adiecit cautan ignoratiae:Quia nesciui quid faciunt.& Paulus pro quo exauditus fuit Stephanti matur se misericordiam consecutum quia ignorans fecit, TVnde patet in neuter quaesitorum sensuum est interus sibapostolo,sed me quem diximus: cui omnia consenare vi,
Irca quartum Apocaciti. Vtinam esses semidus
aut calidus:sed quia tepidus es, nec calidus necfrioidus, incipia te euomere ex ore meo: qui
dicis quod diues sum dc locupletatus 8c nulliu egeo: nescis qui 1 tu miser es 8c miserabilis ex
pauper 8c caecus Sc nudus ambiguitas occurrit ex quadra σplici capite. Primo quia inconueniens manifestum est acitribuere Micui sancto angelo desiderium mali culps: ac per hoc non consonat illi dicere utinam esses calidus:nam peresse frigidum,intelligitur alienu nianifeste esse a toto charixatis igne.' Secundo quia non conisnant haec duo sibi inuicem,-- licet tepor & seruor arrogantiae, dc tamen in litera utrunci dicitur hunc epist um habere.nam primo dicitur quia tepidus es.&deinde subiungitur,dicis quod diues sum dc locupletatus,& nullius egeo. ubi superbiae seruor m Mim
150쪽
Tertio quia aliud est ex teporcialiud ex ignorantia recitrearatri tepor ad infirmitatem animi spe Hire videtur.& Dpterea mirum in q, in litera iste dicitur tepidus , 8c d inde iubditur eius ignorantia,dum dicitur ,& nescis quia miseres&mi rabilis 3ccis auarto quia nulli debet imputari desectus non Blum inculpabilis, sed impossibilis euitari. nullus nouit philosephus limperabit caeco nato.Sed hos minem in hac vita nescire se esse abs P charitatis gratia,eu desectus Sc inculpabilis 6c ineuitabilis.nullus enim scit an
odio vel amore dignus sinui dicitur Ecclesiastes., .lacon Menienter ergo arguitur isteo nesciat se miserum 8 c.
AD HOC dicituro homo iste ultimo descripst de quo
est sermo,habet secundum planum literae sensum conditiones quatuor.Prima est esse extra charitatem:quae ex eo hahetur ι, describitur miser,miserabilis,pauper & caecus λcundum veritatem.Secunda est esse tepidum:quae clare patet in litera ertia est aestimare se diustem, locupletatu, 8c nullius egere.Et haec etiam clare patet in litera. Et ponitur causa tepiditatis:quoniam cum coniunctione cauLli in litera ponitur,dicendo,quia dicis in diues sum &c . Quarta est nescire se esse miserum 6c miserabilem,pauperem , cae/cum &nudum.Et haec quarta conditio militer ponitur
concausa tepiditatis: in continuatur in textu cum antea
dicta causa sub eade coniunctione causali:vt patet intueti. Tta quibus omnibus eoiligitur huiusmodi homine abundare multis bonis ac donis siue naturalibus siue gratuitis, ct muris bonis operibus:itam primum istius peccatu ap aret superbia de multis bonis quae in se recognoscit.Et si in ladiscernimus,istius hominis oculus adeo perspicie bat bona quae in se erant terraret 8c stiperbiret.Erraretudem ,qm o bonis secudum quid,aestimauit se honii sim, pliciter: hoc est,ex donis 5c bonis operibus quibus abudatsne vera charitate,aestimauit se etiam charitate 8c illius dona haberea loc em sonant verba sita,du interiori verbo dicebat, uessum,& hoc quo ad dona tam naturae H gras