장음표시 사용
181쪽
iues LIB. II DE ECCL. PRAEC. CAPUT II.
Praeceptum ieiunii ecclesiastici explicatur. Tria includit, nimirum unicam refectionem, I s principalis es,
abstinentiam a carnibus, cor tempus pro unica refectione praescriptum.
exposui. In praesentia ieiunii ecclesiastici naturam sub examen induco. Et primo quae extra disputationem penes Catholicos' sunt, paucis perstringo. Quamvis ea quae ad mores spectant, vix possint unica definitione comprehendi, quia communiter plures includunt circumstantias ; nihilominus ieiunium ecclesiasticum describi solet hoe modo : o parsimonia victus , abstinentiaque ciborum iuxta semmam ab Ecelsa praescriptam . Hoc ecclesiasticum ieiunium iuxta omnes Catholicos est actus virtutis, ut supra probatum est . Virtus porro haec est abstinentia ,
quae in materia ciborum medium constituit. Constat autem, ieiunium ecclesiasticum ciborum materiam moderari . Unde manifestum est infert D. Thomas a. a. Cugest. cxxv o. art. a. quod ieiunium es abstinentiae actus. II. Unanimi quoque assertione docent Catholici omnes, Ecclesiam rite, dc valide praecepto suo compellere fideles ad observandum ieiunium e qua de re in dissertationis superioris eapite tertio dictum est . Rationem tradit Angelieus in quiens loco laudato art. 3. Sicuti ad saeculares Principes pertinet praecepta legalia iuris naturalis determinativa tradere de bis quae pertinent ad utilitatem communem in temporalibus rebus; ita etiam ad Praelatos ecclesiasticos pertinet ea salutis praeeipere quae ad utilitatem communem fidelium pertinent in spiritualibus bonis . Dictum est autem , quod ieiunium utile es ad deletionem , is cohibitionem culpae, is ad elevationem mentis in spiritualia. III. Praeceptum istud suapte natura , exclusa etiam inobedientia expressa , graviter obligat: tum quia praecepta Ecclesiae secundum omnes Catholicos graviter obligant e tum quia materia illius gravis est : tum denique quia ab Ecclesia ita definitum est , & in Concilio Gangrensi caη. xi κ. in quo haec habentur : Si quis ieiunia quae communiter ab Ecclesia e fodiuntur , dissolvat , anathema fit : & ab Alexandro VII. qui hane propositionem damnavit : Frangens ieiunium Ecclesiae , ad quod tenetur , non peccat mortaliter , nisi ex contemptu , Vel inobedientia boo faciat, puta quia non vult se subiicere praecepto. IV. Disputant Theologi , num praeceptum istud affirmativum sit , an negati-
182쪽
vum . Utraque pars suos habet defensores . Res est levis momenti. Attamen , quod verisimilius nobis Videtur , est , partim a firmans esse, & partim negans . Quod assirmativum sit , Videtur manifestum : etenim praecipit directe victus parsimoniam , unicam resectionem , ciborumque delectum ς quae omnia positiva sunt. Consequenter postea prohibet sumere plures resectiones , carnibus vesci ,& ante praescriptum tempus ieiunium solvere . Et haec est communissima senatentia .
V. Explicatis iis quae extrinsecus quodammodo ieiunium spectant , ad ea enuis cleanda accedimus quae ieiunium ecclesiasticum constituunt . Tria iuxta omnes ad ieiunium ecclesiasticum requiruntur , unica resectio , abstinentia a carnibus , ε& tempus definitum . Atque ut a primo auspicemur , certum est unicam comestionem partem esse ieiunii ecclesiastici , ne dicam illius essentiam : de qua iamiam. Neque dumtaxat ieiunium ab Ecclesia praescriptum , sed quodcumque iei nium unica semper resectione.peractum fuit . In veteri foedere semel in die e medita Iudaeos, quoties ieiunio operam dabant, colligitur evidenter ex ipsa Scritura Dicitur enim Lib. Iudic. cap. xx. vers. 26. Omnes filii Israel venerunt in domum Dei, is sedentes flebant coram Domino, ieiunaveruntque die Ugo usque ad vesperam. Idem legitur II. Reg. cap. I. vers. II. David vestimenta sua Didit, omnesque viνi qui cum eo reant, is planxerunt, or severunt, im ieiunaverunt usque ad vesperam. Hanc porro ieiunandi formam non mutarunt, sed servaverunt Apostoli; quin & severius observarunt primi Christiani . Istorum enim . plures nec semel in die comedebant ; sed interdum biduo , aliquando triduo, & nonnumquam ii tegra hebdomada sanista ab omni cibo abstinebant , ut refert Epiphanius in eκ- positione fidei . Immo vero nonnulli ad biduum usque ieiunia prorogant . Ahi to iam hebdomadam ad usque sequentis dominicae gallientium siue cibo transmittunι . Id tamen ab Ecclesia non praecipiebatur, ut scilicet biduum, vel triduum absque omni cibo transigerent fideles ; sed quisque, prout maiori fervore ardebat, abstinentiam suam ad duos veb tres dies producebat. Id tantum in praecepto sempessuit, ut nonnisi semel in die comederent ii omnes qui ieiunare, tenebantur. Istius rei rationem hanc prodit Angelicus a. a. quaest. cxlv I I. art. 6. Dicendum, quod is ivinium ab Ecclesia instituitur ad concupiscentiam refrenandam i ita tamen quod natum salvetur. Ad boc autem fuseere videtur unica comesio, per quam homo potest naturae satisfacere; im tamen concupiscentiae aliquid detrabit, diminuendo comestionum vices . Et ideo Ecclesiae moderatione salutum es ut semel in die a ieiunanistibus comediatis . Hoc vero praeceptum non fuit ab Ecclesia in aliquo suo cano ne expressum ; sed acceptum a Patribus antiqui testa menti consuetudine univer-etali Christiani invexerunt . are Caietanus in commentariis ad hunc articulum
ait , quod unica comestio magia viderur in praecepto ieiunii praesupposita, tamquam
183쪽
i 18 LIB. II. DE ECCL. PRAE C.
commaniter inteuem , quam expressa . Falso itaque Salmanticenses tractat. XXII . cap. II. punP. 3. 3. I. num. 42. Caietanum Iaudant pro contraria opinione . SN eundum requisitum ad ieiunium ecclesiasticum , nempe abstinentiam a carnibus , supra demonstravimus . Tertium denique , nempe tempus determinatum , quod
primo fuit vespere , deinde nona hora, & demum circa meridiem , de quo infra, etiam manisestum est. Neque in hoc dissident Catholici ; quamvis Lutherani, dc Calvinitiae obganniant, Catholicos non observare ieiunium, eo quod resectionem non producunt ad horam vespertinam . At suo loco ostendemus , hanc temporis conditionem ab Ecclesiae arbitrio pendere : est enim quid accidentale Lpsi ieiunio, & praeter eius essentiam. VI. Quaeres, an unica comesio , or abstinentia a carnibus essentiam ieiunii conastituant ; is quaenam ex bis duabus partibus fit potioν st Resp. Omnes conveniunt in hoc quod haec duo , scilicet unica comestio, & abstinentia a carnibus, ad sub. stantiam ieiunii ecclesiastici pertineant. Et, cum res facti sit, non alia requiritur ratio quae id evincat, nisi voluntas praecipientis ieiunium . Manifestum autem est Ecclesiam semper reipsa praecepisse ieiunantibus haec duo, nempe unicam come stionem, & ab esu carnium abstinentiam. Et de hoc nulla serme est inter Catholicos, si Launotum excipias, dissicultas.. Secundam vero quaesiti partem , quaenam scilicet ex duabus partibus sit in ieiunio praecipua , in controversiam vocant, &in utramque disputant partem . Recentiores Calaistae communiter sustinent, a stinentiam ab esu carnis esse partem principalem I unicam vero comestionem minus principalem ieiunii ecclesiastici . Quoniam , inquiunt , abstinentia a carnibus magis deprimit concupiscentiam , magisque in Deumi mentem elevat. Sic Sal
manticenses tract. xx m. cap. II. punct. I. num. s. ubi plures laudant Theologos rea
sentiores . Contraria sententia non modo Probabilior , sed unice vera mihi est .. Et quoniam in iis sumus quae rem lacti spectant , quaeve a voluntate legislatoris pendent; rationes, quas Vocant a priori, haud possumus in medium producere . Ex facto igitur colligenda res cst, ct ex mente legislatoris. Si factum spectemus compertum est, ieiunium cum in veteri , tum in nova lege , unica semper fui se resectione solutum.. De abstinentia autem a carnibus non ita certa res est. Et quamquam etiam in veteri tege plures sanctos viros in suis ieiuniis a earnibus. abstinuisse legamus ; non tamen scimus omnes talem abstinentiam servasse , inimmo oppositum plures docent. Et sane ex Scriptura habemus, Iudaeos omnes semel in die ieiuniorum tempore comedisse ; nequaquam vero colligi ex Scriptum potest , vetitum illis suisse carnium esum . Quid quod Iudaei, dc aliae nationem etiamnum in suis ieiuniis semct comedunt, quin a carnibus abstineant Ergo iuκ- in communem omnium gentium existimationem notio essentialis, & potissima ie -- iunii in unica sita est resectione ἱ. cui postea accedit ciborum delectus . Hinc Dio .
184쪽
nysius Carthusianus in IV. Sent. dis. XV. quaest. v a. haec scribit : Respondendum , quod ieiunio Eccles annexa est abstinentia ab eis carnium, ut in decreto habetur . Eeelesia ergo catholica suis fidelibus illud ieiunium imperavit quod a Patribus ae eepit, quod iuxta Omnium e istimationem unica perficitur comestione et ad malo rem vero ipsius persectionem addidit abstinentia m a carnibus, & in Quadragesi rea a lacticiniis, dc quandoque a Vini potu, ut infra dicturi sumus . Ratio quo que suffragatur . Quandoquidem magis cohibetur appetitus, & reprimitur conciria piscentia per unicam resectionem , quam per abstinentiam a carnibus ; quem ad modum per se patet, & nos suo loco fusius Ostendemus . Licet autem quaestio ista ab lute accepta inepta Videatur quid enim refert in morum materia quod una istarum partium si principalis, altera secundaria nihilominus , quoniam Casu istarum recentium plures Propugnant , dispensatum a carnibus, a lege ieiu nil solutum esse : eo quod ieiunii essentiam iuxta ipsos constituat abstinentia aearnibus , qua sublata destruitur ieiunium et idcirco paullo fusius discutienda res erit . Nunc tantum addimus , Casu istarum opinionem ortum duxisse a dissidio quod sextodecimo saeculo Catholicos inter & Lutheranos, ac Calvinianos serbuit . Lutherani, & Calvinitae nullum ciborum delectum in ieiunio admittendum esse eontendebant . Contra Catholici propugnabant , Christianorum ieiunium praeter unicam comesturam , carnium esum semper exclusisse; & hanc a earnibus abstunentiam semper, usque a primis Ecclesiae saeculis , indivulsam fuisse ieiunii comiatem. Eo res devenit , ut decursu temporis Casu istae aliqui docere coeperint, abis si inentiam a carnibus non modo esse ieiunii partem , sed essentiam ieiunii constituere. Hac enim via magis se recedere putarunt ab haereticorum errore.
CAPUT III. . uos e ibos sub earnium nomine Ecelesia probibeate quodnam peccatum , quandove illud perpetrent
I. D Lures sunt cibi de quibus dubitatur , an sub nomine ea mis , quam diebus x ieiuniorum prohibet Ecclesia, eomprehendi debeant. In primis plures ce
suerunt, quos inter Barbosa, in eap. Denique dis. Iv. num. I. nomine carnis ve
nire etiam lae, & ova, eo quod lac sit sanguis albus , ova vero caro liquida . Sed haec opinio communiter reprobatur . Diversis siquidem praeceptis prohibentur usus lacticiniorum, & esus carnium. II. Plura sunt animalia de quibus, an piscibus accensenda sint, vel non, im utramque partem Lisputatur. Regulam universalem tradunt communiter Docto
185쪽
res ad dignoscendum , quaenam pro carnibus, & quaenam pro piscibus habenda sint. Ea animalia quae diu extra aquam vivere solent , inter carnes computari debent. Aves, licet aliquae nutriantur in aquis, carnium nomine veniunt. Hine corvi marini, fulicae, & similes, quamvis piscium saporem habeant, diebus ieiuniorum comedi minime possunt . Idem dic de chamaeleone , de oleribus coctis cum carnibus , de carnium iustulo , & de sanguine omnium animalium terrestri una, arietum, agnorum &c. nec non de sagmine , & lardo . Locustae , ranae .limaces, testudines, & conchae diebus ieiunii licite comedi possunt : quia in com- in uni existimatione pro piscibus habentur. III. Qui tempore ieiunii carnes recensitas comedunt , peccant mortaliter iuxta omnes, nisi materiae parvitas excuset. Dari enim etiam in hoc praecepto parvitatem materiae , quemadmodum datur in praecepto naturali non furandi , & in aliis, communiter docent Theologi. Id solum in disputationem vocatur, quaenam carnis quantitas pro parvitate materiae habenda sit . P. Matthaeus Stoκ in suo Tribunali Taenitentiae Part. III. Lib. I. qu . m. artis. 3. num. 327. haec scribit τMibi , qui haec feribo , placuit olim dicere , mediam circiter fibram esse magnam materiam, parvam quidquid infra ligam . Et hoe ideo , quod de mente Legis atoris tam bcnigne quam potes , praesumendum fit ; neque adeo existimandum , ita illum το/uisse constringere conmentias, ut peceato mortali se obstringerent illi qui non tantum carnis comederent , quantum in iusto prandio sufficeret iis qui earnibus moderate vesci solent . Hoc autem videtuν esse mediam circiter libram . Hanc opini nem retractavit , ut nimis laxam . Sed FAEc opinio realiter eonfiderata modo non placet eum videatur eae aequo laxior . Quare num. 328. haec addit docens , eam
quantitatem quae dimidiam partem quadrantis librAE , seu quatuor siti fere exaequat, sufficere ad peceatum mortale s eam Tero quae hac notabiliter minor es, peccati venialis limites per se non excedere, secluso scandalo . Sumit libram Germ nico more, quae sexdecim unciis constat . Quare des nit , parvitatem materiae etise infra duas uncias cum notabili decremento . Paucis , unam unciam statuit eia
se parvitatem materiae. Una enim uncia, ad duas comparata, est notabiliter mianor. Haec opinio, comparata ad primam, est notabiliter minus laxa; sed absolute adhue laxa est. Pa squaligus decis Alo. num. s. dimidiam unciam carnis pro parvitate materiae statuit . Mirum est Auctorem istum tantam carnis portionem pro parvitate materiae assignare ; cum deinde decf. cxl I. uum. 3. doceat, mediam unciam chocolatae esse materiam gravem, & eum qui illam in aqua insulam s meret, frangere ieiunium, dc mortaliter peccare: de quo suo loco. Nunc dicere
lassiciat, hanc Pa squaligi opinionem communiter vel ab ipsis benignioribus Casu stis reprobari. Vide Leandrum tradi. V. dio. II. quaest. XII. Hic assignat octavam unciae partem, alii exiguum frustulum, ut illud quod coqui, & placernae sumeroe
186쪽
solent ad ei rum saporem dignoscendum: quod licite faciunt. Praecisa quantitas assignari vix potest. In hoc omnes conveniunt, qudd particula carnis quae comediis tur, debeat esse fatis exigua, ut pro parvitate materiae iudicari debeat. IV. Quaest. I. An in aliquo eventu licitum fit carnes comedere ieiunii tempore 3 Resp.
Qui nullum alium cibum habet , licite vesci potest carnibus : quia praeceptum ecclesiasticum non obligat cum periculo vitae, vel salutis. Quid , si nulli alii cibi praeter panem suppeterent Pasqualigus decis 49. num. 3. , 4. defendit in hoc ca su posse quemque carnibus vesci ; etiam si unico die id contingeret . Pasqualigo adhaeret Leander tract. V. disp. XI. quaest. x IX. si sermo sit de magnatibus, & n bilibus, assuetis epulis selectioribus; secus dicendum, inquit, de rusticis , aliisque similibus, qui vix umquam saturantur pane. Haec opinio laxa mihi videtur. Nullus siquidem, dummodo sanus sit, dc peculiari debilitate non laboret , notabile patitur detrimentum, si unico die pane solo Vescatur. Qitin haec unius diei inedia
ad salutem consert. Paterentur utique detrimentum aliquod molles fauces , secus eorporis sanitas. Finis proximus ieiunii est corporis moderata conflictatio , senis suumque maceratio. Quid ergo obtrudis quamdam corporis molestiam , ut a lege ieiunii fideles solvas Solum detrimentum notabile salutis satis esse potest ad constituendum licitum esum carnium ieiunii tempore. Cum ergo iuxta communem existimationem quilibet, quamvis delicatus Ac mollis, dummodo sanus sit, de me diocriter robustus, uno die refici possit solo pane , quin salutis corporalis linco m. modo obnoxius sit : distinguenda sunt haec duo, sanitatis detrimentum, & delieati eorporis cruciatus. Primum excusat, secus secundum. Qu vero assuetus sele E ioribus dapibus, per plures dies careret omni cibo praeter panem, abundaret vero carnibus; eisdem vesci posset : quoniam, si solo pane pluribus diebus aleretur, probabili sanitatis tuae damno non exiguo subiiceretur . Fideles , transeuntes per infidelium, dc haereticorum provincias, diebus prohibitis edere licite carnes queisunt, quoties grave periculum illis immineat; secus, si absque gravi damno a stinere valeant. Idem dicendum de remigantibus in haereticorum , dc infidelium triremibus. Catholici, qui famulantur haereticis, carnibus vesci minime po. sunt , secluso gravi damno , aut periculo I quidquid in contrarium dicat Layman Lib.
IV. tract. VIII. cap. IG. num. 3. quoniam, cum alii cibi suppetant, dc periculum
clam ni absit, nulla assignari potest vera caussa excusans. Catholici enim domici- icim habentes in infidelium regionibus obstringuntur praeceptis ecclesiasticis r quia Haec non locum, sed personam sequuntur. Nec Layman hoc negare potest. U. Licitum est carnes suppeditare dc perpetuo amentibus, & pueris ante completum septennium. De perpetuo amentibus res clara est : quoniam non sunt legis capaces; dc amentia est morbus gravissimus , qui carnibus indigere potest .
Fia eri quoque ante expletum septennium a vinculo legis soluti sunt. Si tamen Tom. f. L ante
187쪽
ante septennium rationis lumen affulsisset illis , deberent a carnibus abstinere 3 quia praeceptum Ecclesiae obstringit omnes lumine rationis perfusos. Immo, quam. quam ante septennium rationis usu praediti non sint; attamen in hac abstinentia exerceri eos peroptimuin erit, ut facilius, instante praecepto, illud observare valeant. Quando vero dubitatur, an lumen rationis advenerit, iudicandum est re- ipsa advenisse; sicuti ila septennio expleto , censendum est illos lumine rationis
potiri et quia in dubiis tutior pars est eligenda . Quod confirmari potest paritate legis divinae. Si enim lumen rationis ante septennium splendeat in aliquibus pueris, isti observationi legis divinae obstricti sunt. Quidni ergo & observantiae legis
ecclesiasticae P Et licet non pauci iuniores contrariam tueantur opinionem; haec tamen nostra probabilior est, quam defendunt Azorius Tom. I. Lib. VII. cap. xv I. sev xxv III. quaesi. D. Diana I. P. tradi. I x. resol. 42. Trullench. in Buia Lib. L s. dub. 2. Sanchez I. P. Sum. Lib. L cap. XII. Bonacina deleg. Tom.u diis. I. quaest. H.
punct. 6. num. F. SuareZ Tom. IV. in m. pari dis xxxv I. sec. a. num. 3. Salmanticenses tradi. Xx m. de 3. praecep. Decal. cap. II. punct. a. num. 2O. & alii plures.
VI. Quaest. II. An dispensatus in die ieiunii ad carnium esum , possit quascumque earnes etiam suillas comederest Resp. Plures Auctores sustinent partem a firmativam, alia nulla producta ratione, nisi quod carnes suillae , & sale conditae sint Verae carnes. Sed nos hanc opinionem reiicimus. Dicimus itaque , dispensatum a carnibus posse solas carnes salubres comedere e ideoque peccare graviter eos qui
Omnes indiscriminatim carnes manducant . Probatur. Eas solas carnes comedere
potest Christianus dispensatus quae comprehenduntur sub privilegio dispensationis . Quemadmodum enim qui nullo modo est dispensatus ad carnes comedendas , nil carnium manducare licite valet; sic qui solum dispensatus est, ut carnibus salubribus vesci possit, istas tantum, di non alias, manducare iure valet. Porro medicus, sive quicumque superior, qui dispensationis privilegium ad esum carnium impertitur, nullo modo concedit usum carnium salitarum , suillarum , dc similium. Quandoquidem cur, quaeso, esum carnium concedit medicust Non lane alia ratione, nisi ut occurrat alicui infirmitati. Ergo eas solas carnes comedendas Concedit quae tuae infirmitati, vel incommodo congruae sunt. Carnes autem nocuae . ut suillae, salitae, similesque, non modo non congruunt, sed repugnant tuae necessitati. Nonne, si expresse eiusmodi carnes noxias a superiore postulares , eas tibi denegaret ma ergo ratione praesumi potest, in dispensatione data illas comprehendi Z Hanc opinionem defendit etiam La Croiκ Lib. III. pari. II. quaest. cci, T.
num. IIII. contra Tamburinum, qui Lib. IV. cap. v. g. r. contrariam sustinet. Confirmatur nostra sententia auctoritate Clementis XI. summi Ponti fieis , qui in decreto insta reserendo, Romae publicato anno I a. die a . Februarii, haec habet. Animadvert aat is medici, is qui gerant licentiam , ut attendant qualitatem carnium, quod
188쪽
quod nempe fini Daubres : q*ia bG forum permittuntur in suadragesima bis qui evius is eaussa nequeunt vesci cibis quadragesimalibus. Hanc sententiam defendit Cardi natis Cozaa Tom. de ieiunio III. pri. art. 3. dub. 6- Pluresque alios Auctores allegat Qui autem dispensatus est a cibis esurialibus, non peccat contra ieiunii praeceptum pisees comedendo et quia piscium esus nulla lege tempore ieiunii prohibetur ; nee qui in eis earnium dispensat, novam legem imponit, quae prohibeat cibos alio quin licitos. Ratio autem NaVam qui Tom. I. cons conssia contrariam defendit sententiam, minimct consistit. Inquit enim : Si pisces nocent, dispensatus uti noti potest iisdem; si non nocent, sin caussa fuit dispensatusia Dico pisces nocere , ut supponitur, & comedentem peccare vitio tu temperantiae , secus adversus praece pium ieiunii. Si scire cupis, num dispensati ad esum carnium, comedere lactici
nia valeant,' vide commentarium nostrum in RESCRIPTUM BENEDICTIM RVIL Quaest. III. An dispensatus in Qua trage ima ad esum carnium possit easdem eo- medere feria iv. 3 v I ae sabbato quatam temporum eiusdem Quadragesimae Resp Quaesiti decisio pendet a voluntate ipsius. superioris, dispensantis, & a maiori vel minori infirmitate, vel necessitate illius qur petiit dispensationem, Si enim tanta
sit infirmitas in dispensato, ut per annum seria sexta, & sabbato carnibus egeat illisque vescatur; etiam in Quadragesima illas comedere poterit diebus quatuor temporumia Si vero communiter per annum bis in hebdomada ae carnibus abstineat ; etiam in Quadragesima potiori ratione abstinere debebit ia Neque ita generali dispensatione pro tota Quadragesima intelligitur , seu praesumitur dispensatus pro praefatis diebus:quia necessitas non est extendendi ad eosdem dies quatuor temporum dispensationem I peccaretque medicus, si absque iusta caussae ad omnex ita discriminatim dies privilegium dispensationis porrigeret ..
Dissipensat io abstinentiae a carnibus non infert dispens tionem a ieiunio ; sed diripe uti ad carnes lege ieiunii tenentur , nisi infirmitas, aut υirium debilitas obsent.
L Uaestionem versandam suscipimus , quam recentiorum Calaistarum pluread inanes. Metaphysicae regulas revocarunt ἀ Enimvero, quia ex purissimis sacrae Theologiae. sontibus nil' admodum haurire potuerunt, quo suam in hacavi teria laxam, & penitu& improbabilem opinionem irrigarent, ad quaedam arbi- L. ij tra
189쪽
traria ratiocinia confugerunt, quae, ut infra patebit , ad Moralis christianae controversias dirimendas inepta prorsus sunt . Quamobrem adversus istos merito ex clamat Launoius dissert. de veteri ciborum delectu . Falsi sunt rerentiores quidam Theologi, qui carnium abstinentiam ad ieiunii substantiam ita pertinere dicunt apud Bonacinam quaestione I. de praeceptis Ecclesiae puncto II. ut qui absiste carnes comedit , ieiunare non teneatur. At iste pbilosophandi modus Auctores μοι prodit non atmodum versatos in antiquis ieiuniorum ritibus. Ut controversiam hanc penitus eκ- haurirem, integrum edidi volumen, inscriptum La ouarsima appetiante . Si plura cupis, illud legito. Nunc, ut veritati manifestandae viam aperiamus, ea quae penes omnes certa sunt, secernamus oportet ab iis quae in controversiam vocantur. Distinguendi ergo in primis sunt impotentes a dispensatis. Impotentes ad ieiunium sunt infirmi, qui tum a carnibus, tum ab unica comestione soluti sunt , non ti-
tulo alicuius dispensationis, sed titulo solius impotentiae. De his nulla potest esse dissicultas. Secundo ii qui dispensantur, sunt in duplici classe . Alii namque fiant debiles, valetudinarii, qui frequenti cibostligent, simulque carnibus : dc quia ita
evidens non est eorum impotentia, quemadmodum est illa decumbentium , febrique laborantium; idcirco dispensatione opus habent. Istos quoque tum a carnibus, tum a ieiunio dispensari posse concedimus. Quando autem possint, debeantque ab utroque, dc quando ab uno tantum onere solvi , prudentis christiani medici relinquimus iudicio. Posterioris classis sunt Christiani valentes , dc robusti, quibus ciborum quadragesimalium, piscium nempe, olerum, vel etiam Iacticiniorum, usus nocuus est. Hi dispensantur in eis carnium. Quaeritur ergo , an eo ipso intelligantur dispensati etiam ab observantia ieiunii, idest unius comestionis,' De his enim solis disputatur. Pauci sunt qui quaestionem hanc sic presse distinctam exhibuerint. Non negamus tamen, quosdam, maxime ex iis qui non ita pridem scrupserunt, distinctionem hanc indicasse. At postea illi ipsi qui controversiam de infirmis debilibusque, dc de sanis, robustisque hominibus distinxere, in Theologis citandis nullum servarunt discrimen ; & pro laxa, ac improbabili opinione laudarunt eos qui solum de impotentibus ad ieiunium loquuntur; ut iam iam palam
II. Dupleκ itaque de hac controversia circumsertur sententia. Una, quae asserit omnes dispensatos a cibis esurialibus, sive debiles, sive sanos, robustosque, eo ipso dispensatos pariter esse a ieiunio. Pro hac sententia plures allegari solent Theologi . Primus omnium citari solet Caietanus a. a. quaest. cxlvi I. art. 8. g. Ad hoc dicitur. Et tamen Caietanus non solum non favet huic opinioni, sed oppositiam prorsus docuisse convincitur. En verba Caietani. Dispensati ex impotentia evidenti ab abstinentia carnium sunt tota iter absoluti a praecepto ieiunii. Potentes vero ab ins re a carnibus, non potentes auIem abstinere ab ovis, aut a lacticiviis, non absolvunt ear
190쪽
a p=aeeepto ieiunii. Et rursus potcnte4 obstinerς sib omnibus his, sed impotentes ad se ia8dam unicam comesionem, liberant r o ieiuvio solum, is non ab abstinentia probi his. jam in uuadragesima. Ex hac Caietani doctrina duo colligimus. Primum, quod illo solos ex evidenti impotentia dispens tos a carnium abstinentia solutos declarata lege ieiunii, Iam sub initium disputationis dictum est, eos qui aliquo manifesto
morbo laborant, quive inter impotentes ad corporis macerationem computantur ,
non tam dispensatos, quam reipse e cusatos & liberos esse a ieiunii lege . Ubi Caietanus nec verbum habet de hominibus sanis, & robustis , quibus solummodo eibi quadragesimales noxii sunt i & de quibus latum controversia vertitur. Loqui tur itaque Caietanus de solis evidenter impotentibus, idest de iis qui reipsa sebii,
vel alio gravi morbo vexantur ἰ qu O. Omnes & nos liberos a ieiunio asserimus .seeundum, quod ex laudata Caietani doctrina deducimus, est, ieiunium ecclesia sticum pluribus veluti partibus constare; dc Velle Caietanum ut ille qui potest aliquas partes implere, ad id teneaturi licet nen Valeat exequi omnes . De quo paullo infra. Falso itaque pro cQntraria sentientia Caietanus laudatur. Quare tura piter aberrant qui Caietani auctoritatem dilegant, ut probent, dispensatum a carnibus dispensatum esse a ieiunio. Secundus, qui pro hac eadem opinione citatur, est Arorius di qui similiter nulla facta distinctione eorum qui eκ infirmitato', ab iis qui ob solum nocumentum Piscium dispensantur, absolute asserit , quemadmo dum Caietanus, dispensationem edendi carnes secum deserre solutionem a ieiunio Isti duo Auctores, qui ex antiquioribus pro Opinione laxa citantur, praefatae distinctionis non meminerunt ἰ quia tum temporia nonnisi infirmis esus carnium concedebatur. Ex iis quae de his duobus Auctoribus dicta sunt, inseras velim , quanta sit aliquorum recentiorum diligentia in antiquorum promenda doctrina . His paucis praelibatis, ad rem accedamus, veramque sententiam promamus. III. Christiani qui non infirmitatis, vel notabilis debilitatis titulo, sed quia qua ναesimanum ciborum vos nocuus tuis est, dispensationem edendi carnes ieiuniorum tem po-ὰ Obtinent, ieiunii lege tenentur. Haec sola sententia vera ἱ baee sola probabilis se tuta. Altera penitus improbabilis. Ut tanta libertate loquamur, temporum nos cogit calamitas, in quibus probabilitatis suco laxissimae sententiae a nonnullis ,
tamquam licitae, proponuntur. Porro, ut a contrariae. sentcntiae consutatione initium ducam, illius potissimum fundamentum statim exponendum est . Abstinentia, inquiunt, a carnibus essentiam ieiunii constituit. Sublata cuiuscumque rei essentia, res ipsa destruatur necesse est. Ergo ii qui edendi carnes licentiam ha bent, a lege ieiunii soluti sunt. Neque enim coniungi potest cum carnium c mestione ieiunii observantia : sed, quemadmodum submoto animali rationali tollitur homo; sic ablata abstinentia a carnibus, tollitur ieiunium , cuius essentia in
abstinentia eiusmodi sita est. Hoc purum putumque pace istorum Auctoruli1: se Tom. V. L i i j d