장음표시 사용
211쪽
scium usum quod attinet, anteriorem ipsum fuisse Gregorio magno , miligitur ex eap. Denisaee, ubi haec habentur . ceterum pisium Uus ira Christiana relinquituν , ut bor ei infirmitatis solatium , non Iuxuriae pariat incendium . Denique qui earuabstinent, nequaquam sumptuosiora marinarum belisarum eonvivia praeparent. Potio ri itaque iure ab ovis, & lacticiniis abstinebant . Quod conceptis verbis testatur Gregorius magnus in responsione data ad Augustiniim Anglorum Episcopum e rationemque assignat, uti habetur L Par. Deer. dist. Iv. cap. Denique , us verbis . Par autem es ut nos qui his diebus a carnibus animalium ab isemus , ab omnibus quoque quae sementinam earnis trahunt ονiginem ieiunemas , a lacte videlicet, caseo , is ovis . Clarius eoiligitur eiusmodi abstinentia ex Synodo sexta generali Constantinopolitana, sub Imperatore Iustiniano celebrata, in qua canone tui. haec habentur . Similiter areepimus , is in Armenorum regione , is in asiis focis , is Dbbatis , , dominieis fancta svadragesimae quo am Ova , is easeum comedere . Visum est ergo ἐν hoc , ut omnis Dei Gelefia , quae est in universo terrarum orbe a
num ordinem sequens , ieiunium perficiaι, is abstineat , scut ab Omai mactabui sic ab ovis , is caseo , quAE quidem sunt fructus, is fetus eorum a quibus abstin mus. si autem hoc non δενvaverint, fi sunt quidem clerici , deponantur ; si autem Mici, segregentur. Et quamquam eiusmodi reeitatus eanon non sit Concilii sexti , sed Concilii Trullani , quod Quinisextum nuneupatur , de cum sapientissimo Cano Lib. V. de loe. ιbeοI. cap. ult. concedamus , canones Trullenses ecclesiasticam non habere auctoritatem ; nihilominus validi sunt praelati canones ad manifestanis dam consuetudinem quae sexto labente saeculo obtinebat circa abstinentiam a Iacticiniis in quadragesimali ieiunio . Et prosecto , nisi in Ecclesia occidentali eiusmodi abstinentiae usus viguisset , Patres Trullani reprehendissent Ecclesiam Romanam ; quemadmodum illi improperarunt canone irv. quod in Quadragesima die sabbati ieiunaret. Denique Ecclesiam Romanam semper in ieiunio quadragesimali abstinuisse ab ovis , de lacticiniis , testatur etiam Nieolaus I. in epistola data adversiis Photium ad/Michaelem Imperatorem . Siquidem , Photio calumniante Ecclesam Latinam , quod in Quadragesima lacticinia comederet , Imperatori respondis Pontifex Nicolaus c uvod septem aηte Pascha hebdomadibus, a caseo , ἐγουιν- esu more suo non cessemus , calumnia est ; cum in Italia xumquam in Uufuerit: Tνa montes tamen id ex magna ea a alicubi apparet eomessum . Numquam igitur, teste Nicolao summo Pontifice , usus suit lacticiniorum in Italia ;Iieet Transalpinis , quibusdam gravissimis de caussis , privilegium vestendi iisdem
acticiniis concessum fuerit . .
II. Istius consuetudinis rationem assignat D. Thomas , inquiens , quod carnesci lacticinia magis nutriunt, dc delectant, irritantque concupiscentiam , cuius refrenationem ieiunium spectat. Et, postquam in corpore articuli statuit , merito
212쪽
gesesiam in ieiuniis istorum ciborum usum prohibere , momenta postea explicat eue potissimum in Quadragesima hanc Praecipiat abstinentiam . En illius verba a. a. quaest. exlv I I art. s. ad 3. Inter o lis ierunta fostmnius est quadraee ais ι iuuium e tum quia observatur ad imitutionem christi ; tum etiam quia per ipsum disponimur ad Redemptionis nostra moeria devote celebranda . Et Ideo in quolibet
Dianio interdieitur esus earnium I in ieiunio aurem quadragesimasi interdicuntur uni. .eUM ter etiam ova, iacticinia o circa quorum abstinentiam in aliis ieiuniis dia .resae consuetudiseo existunt σpud diverses I quar evisque observare debet ferendum morem eorum inter quos conversatur . Unde Hierommuι dicit de ieiuniis siquens : aquaeque Provincia abundet in suo sensu , prscepta maiorum leges apostoliea; Urbitretur ,
' III. Quaest. I. An ture commuηi , is sub gravi riapa lacticinia prohibita fiat is ieiuuio elege Meo e Resp. Peroptime S. Thomas loco laudato ecclesiasticum ieiunium partitns est in quadragesimale , & in ieiunium quod extra inadrages mam
peragitur; ut sunt ieiunia quatuor temporum , vigiliarum, & alia . Covarruvias Lib. IV. vari Res cap. xx. num. I . eontendere videtur, in omnibus ieiuniis eccle-
fastidis lacticinia esse interdicta . Fagundra ex adver propugnat, in nullo e clesiastiis ieiunio sub gravi eulpa vetita esse lacticinia . verum Catholici omnes nunc sustinent sententiam quam D. Thomas docuit, nempe lacticinia in quadragesimali ieiunio sub gravi culpa vetita esse . Quoniam id colligitur tum ex allegatis documentis, tum ex declaratione Ecclesiae , quae hanc damnavit propositi nem , quae ex proscriptis ab Alexandro VII. est 32. 2bn est evidens quod ς-Detudo non comedendi ova, is lacticinia in suadragesima obliget. Quod vero obligatio isthaee sit sub culpa mortali , manisestum est tum ex decretis iuris sommunis : tum ex canone Concilii Trullam, quod, licet decennio post celebratam Synodum generalem seκtam habitum suerit in palatio imperiali , Trullam nuncupa.to, a quibusdam orientalibus Episcopis, & idcirco non polleat puctoritate eccles astica in omnibus suis decretis, quorum aliqua iniuriosa sunt Romanae Ecclesiae ;nihilominus, ad hoc quod attinet, doctrinam universalem Ecclesiae exponit, quam fideles omnes susceperunt, di approbarunt, non quia in canone Concilii Trullani contenta, sed quia a Patribus antiquitus tradita et tum ex pommuni omnium Catholicorum consensu tum denique ex conditione materiae', quae gravis est. Consuetudines autem ecclesiasticae in materia gravi graviter obligant , Cum ergo ex declaratione Eeclesiae evidens si hane consuetudinem esse obligantem , evidens quoque est eam sub gravi culpa obligare. Nec est cur in probanda veritate quam omnes Doctores nune defendunt, diutius immoremur.
IV. Quaest. II. An diebus dominicis Quadragesima erusmodi lacticinia sub eadem gravi culpa vetita sint e Resp. Negant plures Calaistae I sed communissima sen-
213쪽
tentia docet, eamdem esse obligationem abstinendi a lacticiniis diebus dominieis Quadragesimae , ae ceteris eiusdem Quadragesimae diebus is In laudato siquidem cap. Denique absolute in Quadragesima lacticinia prohibentur . At dies dominici sunt vere dies Quadragesimae : quapropter iisdem diebus a carnibus fideles absti nent. Ergo, si tum carnes , tum lacticinia in Quadragesima prohibentur ; sicuti ab illis, ita ab istis abstinendum est diebus dominicis . Diana coordinatus tract..I. νes Iv. num. a. refert, contrariam sententiam, iubente tribunali supremae ,& universalis Inquisitionis Romanae, & sacra Indicis Congregatisne , expunctam fuisse ex libro cuiusdam recentis Casu istae . inare neque in hac refellenda opi
nione plus temporis terendum est. '' ,
V. Quaest. III. An in ieiuniis extra Quadragesimam iacticinia , i, ova vetita ι P.Resp. D. Thomas in allegata doctrina satis, clare indicat, extra. quadragesimale ieiunium lacticinia communi aliquo iure haud esse prohibita: sed quiLque, inquit ille, suae patriae consuetudinem amplecti debet . Quoniam , ubi haec consuetudo obtinet, sicuti in non paucis regionibus obtinere certum est a tempore immemorabili, obligat sub gravi culpa. Et sane in pluribus Italiae provinciis , ubi haec viget abstinentiae consuetudo in ieiuniis extra Quadragesimam , fideles L. hi gravi culpae verterent, si Iacticinia , veI: ova praefatis diebus comederent. In propositione damnata ab Alexandro VII. solius quadragesimalis consuetudinis mentio fit, quia sola consuetudo madragesimae est universalis pro tota Ecclesia. Con suetudo autem pro aliis ieiuniis non est universalis , sed particularis r idcirco istius non meminit Pontifex summus ἀ sed cuique reliquit, ut peculiarem propriae
patriae consuetudinem Observet, .. - . . '
- VI. Quaest. IV. An Regulares subiecti sint consuetudisibus quae in pluribus regionibus obluant se lares ad abstinendum a lacticiniis in ieiuniis extra Uuadraee, nam e Resp. Leander tris. v. disp. m. qu . VII. docet, absolute non e M subiectos , hae ratione quod Regulares sint diversi status a saecularibus f ae proinde eorum consuetudinibus non ligantur. Leandri Opinioni plures alii accedunt. Op rosita opinio communior est. At, si variarum consuetudinum genera distinguantur, pavet invicem dissidebunt. Aliae namque sunt consuetudines univers Ies pro tota Ecclesia, ad quas tum saeculareε, tum Religiosi omnes itenentur. Aliae sunt peculiaros Clericorum, aliae saecularium, aliae Regularium. Hae non obligant eae tra limites illius status in quo reperiuntur. Aliae tandem sunt consuetudines pro vinciarum , quae, nulla sive saecularium , sive Religiosorum distinctione facta , in distri minatim omnes obligant . His generalibuS consuetudinibus provinciarum , quae communiter receptae sunt ab Omnibus, tum Religiosis, tum laicis, obnokios esse Regulares eommorantes in dictis proVinciis, ambigendum non est. Confaetu
do autem , quae in pluribus regionibus viget, abstinendi a lacticiniis in ieiuniis
214쪽
extra Quadragesimam , est universaliter recepta ab omnibus , etiam ab ipsis Regularibus . Ergo eidem consuetudini ipsi Regulares subiecti sunt . Paucis : non ideo tali eonsuetudini ipsi Regulares subiecti sunt , quia a populo inducta est ;sed quia in eamdem ipsi. Regulares consenserunt.Si enim sub initium restitis 2nt, liberi forent. VII. Quaest. V. An pauperes , etνιcois, iter agentes possint diebus Quadragesimae viesi lacticiniis, is ovis iis in locis in quibus pisces, is oleum defiunt e Resp. Pauperes duplicis generis distinguo . Alii ostiatim mendicant alimentum ;alii in oppidis morantur, ubi pisces habere nequeunt . Quo in genere etiam sunt agricolae, & rustici in villis domicilium habentes, ubi pisces pariter, & pecun larquibus emantur , deficiunt . Omissis variis dicendi modis, in primis dicendum videtur, pauperes, ostiatim mendicantes, si cibo quadragesimali careant sufficienti pro unica comestione, posse ova, ct lacticinia comedere; secus, si cibos esuriales habeant, qui pro unica congrua comestione lassiciant . Siquidem quisque tenetur ieiunium observare meliori quo valet modo; nimirum qui nequῖt illud servare integre, & adaequate, debet Usum observare quo ad partes illas quas implere potest. Sic qui caret cibis quadragesimalibus pro unica comestione , abundat vero lacticiniis , haec comedere semel in die poterit; & hae via servare seiuni une secundum potiorem, potissimamque illius partem, quae est unica comestio. Qui vero nec cibos esuriales, nec lacticinia, quae pro una lassiciant comestione, habent ,
a ieiunio excusantur. Sic docet Angelicus a. a. quaest. cxlv I r. art. q. ad 4. Paupe
νes qui possum susscismer habere quod eis susciat ad unam comesionem, non excusantur propter paupertatem a ieiuniis Eceflesiae I a quibus tamen eaeeusari videntur illi qui frustatim eleemosynas mendicant, qui non possunt simul habere quod eis ad victum susciat. Secundo dicendum est, agricolas, rusticos, pauperesque in oppidis degentes , ubi desunt pisces , solutos minime eme in Quadragesima ab abstinentia lacticiniorum ob hanc solam caussam, quia piscibus earent. Quoniam, licet isti uvgeneris personae piscibus careant , possunt aliis ei bis esurialibus vesci . Rusticorum siquidem, pauperumque, in oppidis, & montibus habitantium, ordinarium alimen tum eX herbis conscitur, pane, Ieguminibus, & fructibus . Quid quod, si istis liceret manducare lacticinia, & civa, quia piscibus, & oleo carent, id quoque lici tum esset plebeiis plurimis in civitatibus degentibus, eo quod & isti piscibus careant ob desectum pecuniae, qua possint eosdem emere Quid plura Primi Chrῖ, stiani, non modo rustici, & pauperes, sed nobiles , divitesque delicati , solis xerophagiis , idest cibis aridis, & exsiccatis, in Quadragesima vescebantur ἔ quin a
ino etiam , nedum ab oleo , abstinebant. Et, tametsi mitior sit recens disciplina nostra; non tamen eo usque remissa est, ut quacumque ex caussa violari abstinentiam q dragesimalem permittat. Tertio iter agentes, si possint cibos habere qurad
215쪽
tyo L Id. II. DE ECCL. PRAE C.
ad unum eongruum prandium , seu coenam lassiciant , licet desint pisces , maxime si iter sit unius , vel alterius diei, nequeunt lacticinia comedere. Si vero &isti cibi esuriales desint, vesci lacticiniis possunt, ita tamen ut ieiunent. Quia, ut saepius dictum est, ieiunium potissimum situm est in unica comestione, cui accedit delectus ciborum . Quare, quando utrumque servari nequit, relaxanda est ab stinentia a lacticiniis, &, si necessitas urgeat , etiam a carnibus, ut unica comestio observetur. De his omnibus tamen Episcopi, & locorum Parochi consulendi sunt. Hi soli possunt pro temporum, personarum, regionumque diversitate, legis rigorem plus minusve relaxare. Hi autem animadvertant velim, ut in hae lege interpretanda prae oculis habeant , non recentes quosdam Casu istas, qui nimium ieiuniorum legem extenuarunt, ac serme in nihilum redegerunt I sed primorum Christianorum praxim, & Romanorum Pontificum decreta, dc graviorum Theo. Iogorum sensa , ut utrumque extremum L laxitatis, dc austeritatis , evitare va-
VIII. Quaest. VI. An in ieiunio quadrage ali lieitum sit edere farinam submctam, ovisque compactam, vulgo clambella Resp. Pasqualigus deci lxxκv. num. I. assirmative respondet: eo quod quantitas ovi quae sarinae subactae immiscetur, ibcet absolute seorsim accepta satis esset ad gravem. ieiunii violationem ς attamea farinae immixta, ita in eiusmodi compositione absorbetur, ut nullo modo. spira , seu panis ille cibus ex. ovis censeatur . Sed haec opinio. improbabilis omnino est . Ideo communiter Theologi docent , neminem posse in ieiunio quadragesimali tali uti cibo .. Ova enim absolute vetita sunt .. Falsum est autem quod , quando sarinae immiscentur ,. disperdantur. Et Prosecto si quis eiusmodi cibum comedere in Quadragesima posset, eadem ratione Vesci ei liceret isicio seu artocreate, vulgo polpetra : quod nemo dixerit
Ne unica comesione , ad ieiunium ecclesiasticum necessa ria ς ω de eiusdem comestionis bora , qui e fuit
τυ pertina usque ad Ioeculum X .
I. X iis quae dicta sunt- manifestum. est,. ieiunium ecclesiasticum: Unicam adis mittere comestionem . Quamvis enim. dissidium aliquod sit, num haec coemestio sit potissimae ieiunii pars, eiusdemque essentiami constituat I omnes tamen adfirmant , hanet unicam comestionem. esse partem substantialem , licet minus principalem, ut quidam arbitrantur,. ieiunii eeclesiastici . Cum vero dicimus, unicam comestionem necessariam esse ad ieiunium , non essi sensus , quod ieiunantes
216쪽
ex neeessitate, & vi praecepti debeant tomedere die ieiunii saltem semel : quo niam, si vires suppetant, & notabile sanitatis detrimentum absit, possunt unum aut duos, vel plures dies absque omni cibo transigere ; ut de primis Christianis dictum est. Immo ex recentioribus etiam Christianis plures Sanctos coIimus, quo rum alii integras hebdomadas , alii integras Quadragesimas , ut de sancta Catha rina Senensi serunt , ab omni cibo abstinuere . Sensus ergo est , eos qui die te iunii comedere volunt, Posse tantum semel comedere r neque de hoc difficultatas est.
II. Hora istius unieae comestionis primis Ecclesiae saeculd suit vespertina , idest post solis occasum . Quae hora videtur ieiunio congrua . Ieiunium enim, ut alias dictum est , inediam , seu abstinentiam ab omni cibo importat. Ille itaque proprie integrum diem ieiunare dicitur qui per totum diem nihil cibi sumit. Diei
autem mensura est ab ortu solis usque ad eiusdem occasum 3 quemadmodum con ita noctis horae numerantur ab occasu solis usque ad illius ortum die sequenti Ceterum abstinentia ieiunii ecclesiastici nunc initium ducit immediate post me diam noctem ; ita ut media nox quae proxime solis occasum consequitur , ad diem praecedentem, & altera media nox quae solis ortum praecedit, ad diem sequentem pertineat . Ieiunium in Veteri lege peragebatur unica comestione postiolis oecasum . Ecclesia hoc ipsum ieiunium iuxta hanc formam adoptavit, fu, lata superstitione Iudaeorum, qui vesperis stellae ortum , antequam ieiunium solis verent , expectabant . Solum autem quadragesimale ieiunium primi Christiani usque ad vesperam producebant. Alia enim ieiunia , ut seriae Iv. dc vi. stati num, vigiliarumque, prout alibi dictum est, ad nonam solvebant. Heine TertuIlianus , Montanista factus , arguebat Catholicos , quod Montanistas novitatis postularent, eo quod ieiunia stationum ad Vesperam producerent. Inquit enim Lib. de ieiunio cap. x. AEque flationes nostras , ut indignas , quasdam vero on in δε- νum constitutas, novitatis nomine incusant. Ieiunia vero Catholicorum semi ieiunia appellabat , quod ad vesperam producta non essent. Itaque clarum est , aetate Tertulliani, nempe exeunte saeculo II. dc ineunte m. in Eeclesia viguisse disciplinam solvendi ieiunium dumtaxat post solis occasum . Hanc eamdem disciplinam obtinuisse saeculo I in testatur D. Basilius hom. I. de ieiunio. Miser m expectas ad sumendum cibum; sed diem in foro iudieii confumis. III. Sanctus Paulinus Nolanus Episcopus , qui saecuIo v. floruit, testatur suo tempore ieiunium quadragesimale ad vesperam usque consuevisse produci. Haec enim scribit epist. ad Amandum de quodam hospite , tempore Quadragesimae a se
Tuscepto . Quotidiana ieiunia uon refugit, is pauperem mensulam vespertinus conviva non borrvis r , quod magis mirum est , calicibus nostris contentus fuit .
Theodulphus Aurelianensis, qui claruit sub finem saeculi sexti, in suo capitula
217쪽
ri cap. xxx IX. usum praefatae disciplinae confirmat his verbis. Concurrendum est enim ad Missas, O , auditis Missarum solemnibus, im vespertinis officiis , Largitis eleemosynis, accedendum es. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad MLfam venire non valeat, Mimata Vespertina bora , completa oratione , ieiunium DLmat. Octavo currente Ecclesiae saeculo ieiunium productum fuisse ad vesperam uiaque, colligitur ex Actis Caroli magni, in quibus illorum Scriptor. qui fuit Moanachus S. Galli, narrat Imperatorem hunc fuisse reprehensum ab Episcopo quodam, eo quod ieiunium quadragesimale hora solvisset octava. Saeculo nono exeun te eadem ieiunii disciplina viguit, ut deducitur ex regula quae nuncupatur Maiagistri, in qua cap. xl 1 v. haec habentur. Ieiunia Quadragesimae protrabantur in te. Dejam, ides po lucernaria. Tempore illo Vespertinae Preces celebrabantur post se iis occasum lucernis accensis . Micrologus libro de observationibus ecclesiasticis cap. xli x. testatur saeculo undecimo, in quo claruit, eamdem fuisse diseiplinam quadragesimalis ieiunii. sua rete aliter , inquit, ieiunare non censemus, si ante vesperam reficiamur , . . Is hoc quadrage ais ieiunium ab aliis differt diebus, quod in iliis post nonam, in hoc autem post vesperam reficere debemus . Tandem D. Beris nardus serm v. de madragesima, saeculi AII. in quo floruit, disciplinam In ieiunio servatam describit ἱ atque ieiunium monachale distinguit a ieiunio ecclesiastiaco, quod istud post vesperam, illud hora nona solvebatur. Hactenus usque ad κο nam ieiunavimus soli; nunc usque ad vesperam ieiunabunt nobiscum unives Reges , is Frincipes. corus, ἐν populus, nobiles, is ignobiles, simul in unum dives , o pauper . Ut iam dictum est, ieiunia Omnia extra Quadragesimam vel ipsis primis Eeclesiae saeculis solvebantur hora nona. At usque ad saeculum x D. ieiunium quadragesimale nonnisi sub vesperam inclinata iam die solvebatur. IV. Haee quadragesimalis ieiunii disciplina, temporis decursu, relaxari coepit;&ieiunium quadragesimale, quemadmodum cetera ieiunia, non ultra horam nonam
produci in consuetudinem venit. Quo praecise tempore remissa haec fuerit disciplina solvendi ieiunium post Vesperam , haud est facile designare . Illud unum scimus, quod saecula x m. consuetudo obtinebat solvendi ieiunium quadragesimale hora nona. Id asserunt duo eiusdem saeculi celebres Scriptores , D. Thomas , dc
Alexander Alensis, rationesque promunt, cur conveniens sit hora nona ieiunium solvere. Nam D. Thomas haec scribit a. a. quaest. cxlvi I. art. 7. Ieiunium ordinatur ad delationem , ἐν cohibitionem culpae . Unde oportet quod aliquid addat fora communem consuetudinem: Ia tamen quod per hoc non multum natura gravetur . o autem debita, D' communis consuetudo comedendi hominibus circa horam sextam e tum quia iam videtur esse completa digesto nocturno tempore naturali calore interius reu
cato propter frigus noctis circumstans , ἐν diffusio humoris per membra , cooperaAte ad hoc calore diei usque ad summum fons ascensum et tum etiam quia tunc praecipue
218쪽
8atura eorporis humani indiget iuvari contra exteriorem aeris calorem, ne humores in
ierius adurantur. Et ideo, ut ieiuno a aliquam offictionem sentiat pro culpae fistisse
Bione, conveniens bora comedendi taxatur iciunantibus circa horam nonam . ConseΘit
.lisis ista hora musterio passionis chrisi, qus cst icta fuit hora nona, quando ine is i. eapite tradidit spiritum . Di ποηt im , d*m Dμm comem affligunt , passiοηιcisisti eonformantur. Hoc ipsum testatur Ale ander Alensis Sum. Theol. Iv. Ρquaest. xxvii r. memb. 7. Rrt, a. a Mio VHctio in ieiμ'io debet esse tοθνήbili, , ,bis e. ruptima naturae, debet etiam esse ςonformis offlictio i Christi in cruce : ae ιδεο mis gi, eonveniens ad reficiendum tempore iciunii s boro 'ona. Haec j quae pro solvendo ieiunio hora nona momenta afferunt D. Thomas, & Alexander Alensis, piae sunt eongruentiae, non rationes, qu necessitatem inserant sic faciendi. Quoniam tem: poris decursu ieiunium solvi cmptum est hora sexta , quae est hora meridiana Quo praeciso tempore haec secunda comestionis anticipatio contigerit, ignoramus Tempore D. Antonini Archiepiscopi Florentini, qui florebat saeculo κν. & e vi vis decessit anno I4 9. adhuc vigebat consuetudo non solvendi ieiunium ante ho
tam nonam ; ut colligitur eκ eius Summa II.P. tit.VI. cap. o. g. IO. summitin ergo labente saeculo xv. & xv I. ineunte mutatio horae nonae in horam sextam
iacta est. Primum itaque ieiunium *lvebatur sub Vesperam, nempe post solis oe ea sum ι deinde hora nona, quae est tertia Post meridiem; st tandem hora sexta
quae est hora meridiei. . Ut tamen aliquod antiquae consuetudinis vestigium super sit, horae vel pertinae anxiei pantur : dc cum Olim sub . solis occasum , accensis tu cernis, celebrarentur, nunc circiter meridiem persolvuntur; Volumque post horas vespertinas celebratas, quadragesimale ieiunium solvitur. Et hac ratione , quod
post vesperam comeditur, haec comestio , n*n prandium , sed cinna nuncupa- ' ' . . . . U. Ex his vicissitudinibus quibus hora solvendi. ieiunium obnoxia fuit , compertum est, ad substantiam ieiuniit parum reserre tempus quo solvitur . Qiiamobrem sine ullo fundamento Dallaeus, Piceninus, aliique Resormati effutiunt , Catholicos nullum servare ieiunium, eo quod neque ad vesperam, neque ad nonam illud producant. Quandoquidem definitio temporis, quo ieiunium solvatur, ab Ecclesia Pendet, quae pro circumstantiarum opportunitate tempus istius solutionis variare potest. Et, si intimam rationem ieiunii spectemus, aeque corpus affligit, carnemque macerat qui ieiunis m solvit hora sexta quam qui sol Vit hora nona, aut vespertina; dummodo unicam servet comestionem. Nam tantum temporis interfluit ab hora sexta huius diei ad horam sextam alterius diei , qu/ntum interfluit ab hora sive nona, sive vespertina hodierna usque ad horam vespertinam , vel nonam sequentis diei. Non hinc tamen colligas Velina, quemque posse eκ arbitrio ieiunii horam antevertere. Quoniam hora solvendi ieiunium eccIesiasticum ab Tom. V. N Ec-
219쪽
Ecclesiae pendet voluntate. Cum itaque ecclesiastica consuetudine statuta sit holisexta, seu meridiana pro ieiunii solutione, nemo potest privata auctoritate eius modi horam anticipare ; sicuti quisque potest, amota superstitione , eamdem pro. rogare. Quandoquidem Ecclesia non imperat, sed tolerat, ut hora sexta solvatur ieiunium ; quemadmodum animadvertit Bellarminus Lib. II. de Mn. operi cap. ii. ubi inquit, non deesse inter Catholicos qui unica omnino refectione contenti , nihil ο-mnino eibi degustent, nisi veI hora nona , ves sub vesperam . Neque enim ignorant , ieiunium tanto esse perfectius, quanto diutius refectio, fue eaena dissertur . Siquidem privilegium, sive indulgentia antevertendi tempus, in quo ieiunium solvatur, est in favorem, dc levamen ieiunantium e qui peroptime possunt tali indulgentiae eedere ; & iuxta antiquam Ecclesiae disciplinam ad horam nonam, aut vespertinaci ieiunium producere. Quapropter concludit Bellarminus loco laudato in fine ea. pitis : Sed quamvis haec ita sint, probabisem caussam sude consuetudinis habeant , qui ieiunium solvunt hora sexta ; tamen fatendum est, melius illos facere qui more veteri non ante horam nonam, in Quadragesima non ante vesperam cibum empiunt .
VI. Istius relaxatae disciplinae originem in Monachos quidam refundunt ό maxime si de horae vespertinae in horam nonam mutatione sermo sit . Cum enim Monachi sub mediam noctem nocturnas laudes persolverent; ineommodum non leve experiebantur, dum post solis occasum cibum capiebant. Cibus enim serotinus
minus ad vigilias precesque nocturnas aptos illos reddebat. Hoc satis aperte indicat Cassianus colZII. cap. XXVI. ubi inquit e Recens escae perceptio tam vespertinis , quam nocturnis orationibus tenuem , levemque sensum non sinit inveniri : ideoque commodum fatis, is utile hora nona refectionis tempus industum es : in quo reficiens Monachus, non solum in nocturnis vigiliis levis, is vacuus, verum etiam in ipsis vespem tinis solemnitatibus, digesto iam eibo, invenitur apti nus . Duo hic prodit Cassianus, & resectionem vespertinam nocturnis orationibus incommodam indulgentiam, qua concessum, seu permissum fuit, hora nona eiusmodi resectionem sumere. Monachorum exemplum, temporis decursu, ceteris Christianis occasioni fortasse fuit ut & ipsi horam solvendi ieiunium anticiparent . Nil tamen certi statui potest nisi quod hora sumendi resectionem ad ieiunii substantiam non pertineat ;dummodo semel in die comedatur. Ad horam vero quod attinet comedendi, standum est consuetudini. ab Ecclesia approbatae, sive toleratae r in idque potissimum fideles incumbere debent, ut vel in ipsa unica resectione temperantiae, & sobrietatis modum servent.
220쪽
De collatione , seu refectiuncula serotina o au integriatati ieiunii ecclesiastici repugnet.
I. T nomen editatis variae significationi obnoxium est. Primum apud Mo I 1 nachos colutio dicta suit sacrorum librorum lectio, quae statis horis, maxime post coenam, coram iis fiebat . Sic autem fuit dicta , quasi cottaeutio , veloonfabulatis, inquit apud Du Fresne in Glossario Smaragdus in regula cap. xl Ir.
quod de Scripturis divinis aliis conferentibus interrogationes conferunt alii congruas σesponsiones; is sis quae diu latuerant occulta , conferentibus patefiunt perspicua . Regula sancti Benedicti cap. xlis. Mox ut surrexerint a caena ,sedeant omnes in Gnum, O Iegat unus collatiores, mi vitas Patrum, aut cerιe aliud quod aedificet a dientes. A collationibus monasticis, quibus finitis ad bibendum ibatur, serotinae resectiunculae eotiationum appellationem sortitae sunt. Post coenam itaque una M nachi conveniebant, sacros legebant codices, atque animae,& spiritualis prosectus negotia tractabant. Hoc sacro persoluto penso, modo vinum, modo aquam bibebant, ut coenae, quam paullo ante sumpserant, digestionem adiuvarent, sitim qua extinguerent. Ab hoc Monachorum more suam agnoscit originem resectio serotu
na ieiuniorum tempore, cuius nunc viget usus.
II. Si temporis quaeratur mitium, quo primum istius resectiunculae usus obtineis re coeperit; nil certi reponi valet. Sunt qui altius repetunt illius originem, eo quod in antiquis monumentis colutionis nomen non raro usurpari videant. Siquiadem in eapitularibus Ludovici Pii saeculo in editis m Addit. I. Lib. VIL cap xx. legitur statutum, ut ad capitulam lectio tradatur, is collationem, si tempus fuerit. Opportunum &e. Istius quoque collationis mentio fit in Concilio Nannetensi, ex quo hunc canonem refert Ivo Carnotensis Part.VI. cap. civ. Quando Presisteri percalendas fimuI conveniunt, post peractum divinum Usterium, ad necessariam cstitationem , ποn quasi ad plenam refectionem, sed quasi ad prandium, ibi ua tatular refideant, ne per talia inhonesta convivia se invicem grament. Si canon iste genuinus esset, dubio procul validum praeberet argumentum asserendi, fuissis in hoc Concilio collationem pro resectione acceptam. Sed canon iste corruptus est , quem sierestituit Buccardus Lib. II. cap. clx IV. Post peractum divinum Usterium, necessariam collationem, idest necessariam collocutionem , seu conserentiam : Missa siquidem peracta, & habita collocutione spirituali, quae inter acta synodalia fieri consueverat, ad mensam, ut se reficerent, sedebant Patres. Cui expositioni congruit
quod statim in laudato canone subditur. Sie is, qui ad ea nam dominicam, idest cοι