장음표시 사용
241쪽
enim iam dudum Soco istam vulgarem Indorum potionem , fide maicio, Me caeao, e quovis alio genere constet nutis modo negare possunt qureumque istam experti sunt. Atqui si cera, subdit Cozza, non est ex natura sua cibus; sed est mere potus aptus ad inebriandum. Quoniam Scriptura eodem modo de vino, ac de sicera I quitur Deuter. XXIX. Panem non comedistis , vinum, ἐν Meram non bibistis r &Lib. Iud. cap. XLII. Cave ergo ne bibas vinum, ae feram . Alios Auctores resert pariter testantes, Indorum potum esse choc latem. IV. Utrasque syllogismi propositiones constat esse manifeste falsas . Maiorem quidem, quae naturam Veri potus habere asserit chocolatem, ex dictis salsam esse patet. Nam verus potus inter prandendum, & ad sitim restinguendam, vel cibum digerendum communiter adhibetur . Chocolates est mixtum quoddam, ex aqua,& substantia comestibili compositum, quod non eo, quo potus, nempe ad alterationem cibi, ad distributionem sanguinis, ad extinctionem sitis spectat; sed ad vires instaurandas , famemque repellendam . Ceterum , ut magis magisque pateat praefatae propositionis falsitas , isthuc transcribenda sunt quae , tamquam penes Ο mnes certissima , in disputationis limine loco laudato num. Io I. praemittit ipsemet Eminentissimus Coaza. Ad exactam, inquit , butus rei discussionem secernenda sunt
certa ab incertis , ut elarius procedatur . Et primo in boe concordant omnes, quodcbοcolates in se. O ex natura sua habet rationem tibi : nam componitur ex materia comestibili ; eo Onitur enim ex eaeas , cinnamomo , oecharo , ἐν Naginula, quae omnia in se habent rationem cibi nutritivi. Chocolates ergo est mixtum, concretum ex rebus comestibilibus; estque suapte natura cibus substantialis, ae nutriens:& hoe iuxta omnes . Tota ergo dissicultas in minori, seu secunda propositione, vertitur. Potus, inquit praefatus Auctor, ia omnium sententia non adversatur inressitati ieiunii, nisi fit extractus ex materia in diebus esurialibus prohibita, ut lineuex earne, ἐν similia. Haec Propositio in Omnium sententia est, debetque esse falsa Nonne in ieiuniis extra Quadragesimam licita sunt lacticinia pluribus in region busὶ Licitus ergo erit potus lactis, quoniam materia prohibita non est 3 Ova quoque trita, & aqua diluta sorberi poterunt Quid plura Non pauci in Quadragesima privilegium habent comedendi carnes , hac unica ratione quod pisces nocui sint illorum stomacho. Isti iuxta Taudatum Auctorem ad ieiunium tenentur. Poterunt ergo isti potare iustulum ex carnibus; quod non sit ex materia illis prohibita entractum. At, ut pressius falsitatem propositionis manifestemus, exprimamus iustulum ex materia in ipso quadragesimali ieiunio omnibus concessa. Comminuam tur itaque acipenseres , vulgo florione , tructae, aliique optimi pisces, saccharo, aliisque aromatibus commisceantur , & aqua liquati ad ignem iuxta regulas artis coquinariae , quemadmodum chocolates , calefiant . Hoc iusculum optimum sane
erit , non minoris sorte pretii ac sa poris. quam chocolates . Os id ais r Est ne The
242쪽
Theologus qui audeat asserere , posse Christianos ieiunantes potare praefatum tuis sculum ; seu k quod idem reipsa est , in ventrem ingerere , quoties per diem libuerit , praefatos pisces , sive in propria natura comestos , sive aqua liquatos Quem, quaeso, non puderet id adfirmare 3 Sunt itaque ambas propositiones prae- isti syllogismi evidentissime falsae . Paucis autem verbis sophisma exploditur . Potus , ex rebus comestibilibus substantialibus & nutrientibus , atque eκ aqua , vel alio liquore concretus , ieiunii tempore extra resectionem prohibitus eii , &ieiunium frangit. Potus vero simplex , non immixtus rebus comestibilibus, cuius modi est vinum , aqua , cervisia , quae reipsa ad extinguendam sitim, ad cibi alia terationem, & alimenti, sanguinisque per venas distributionem adhibetur, die ieiunii ad temperantiae regulas licitus est . Quod postea subditur , Ioannem a Costa vocare chocolatem Heram ; & feeram iuxta sacram Scripturam esse potum non secus ac vinum , adeo lepidum, & sestivum est, ut sola admiratione praeteriri debeat . An Indorum potus sit chocolates , ut in Europa componitur , penes laudatos Auctores fides esto. Nemo sane in Europa, eorum saltem qui laniamo mane choeotatem dulciter sorbillant , ad sitim extinguendam , vel alios naturalis potus fines asidquendos illum adhibet . Quid , si Indi in usum haberent potandi iusculum ex carnibus Ideo ne Christianis potus ille liceret ieiuatorum tempore id ergo ineptius quam Christianorum ieiunia exigere ad Indorum . dubias consuetudines, quae, sive verae, sive falsae sint , nihil ad rem qua de agi umus pertinent Forsitan Indi quidquam pulveris aquae aspergunt , ut eam pala
to lapidam efficiant , ab eademque cruditatem amoveant ἱ quemadmodum lane apud nos aquae pIures artificiales , quae revera rationem potus habent, & ad extinguendam sitim adhibentur, V. g. potiones citreae, & potiones ex sueco mali medici, vulgo fimonea. Nunc autem sermo est de chocolate spisso, crassoque , qui in Europa sorbetur, non ad sitim extinguendam, sed valde mane ad ventruculum , & vacuum stomachum roborandum. U. Obiicit a. Cervisia ex hordeo, vel frumento, & vinum ex uvis, quae com stibilia sunt, exprimuntur, ac virtutem nutriendi habent; & tamen potus vini , ac eervisae extra refectionem sumptus ieiunium non frangit . Ergo idem de ch colate dicendum . Re . Etiam haec obiectio purum est putumque sophisma Enim vero, si quis ex hordeo, vel frumento comminuto, dc trito, & ex aqua fimul mixtis, pultem, vel rarius etiam mixtum, sicuti est papparium, componeret, quemadmodum componitur potio chOcolatica , possiet ne aliquis tempore i
yunii illam pultem, sive papparium sumere k Aliud ergo est, ex re comestibili liquorem potabilem exprimere; dc aliud longe diversum , rem comestibilem cum liquore potabili miscere , & mixtum conficere. Potio thocolatica est mixtum quoddam, ex re comestibili substantiali, & nutriente iuxta oppositorem , omnes. que
243쪽
que adversarios, & ex aqua concretum ς quemadmodum miMum est puis k seir papparium, quae procul dubio ieiunium frangunt. Cervita autem. δc vinum liquores sunt simplices, rebus comestibilibus minime immixti; lieee ex rebus comestibilibus expressi atque suapte natura adhi hentur ad sitim extinguendam, dc ali mentum , sanguinemque per venas distribuendum . Idcirco isti, similesque liquorex veri potuς rationem habent in communi omnium existimatione . Ut paritas apta esset , deberet uva ipsa cum cortice , vel ipsum triticum concuti, & aliis arom tibus, & aquae immisceri, di per calasactionem, ac concoctionem ita alterari., ut spissia aliquae sorbitiuncula consurgeret, quae, sicut chocolates interruptis morulis sorbereturia Sed tunc ista , quemadmodum chOcolates, ieiunium stangerent .. Quamvis aut m vinum, dc cervisia , quin & aqua , aliquo modo nutriant ἱ quia tamen a natura instituta sunt per sel ad sitim extinguendam , cibumque digerendum; i circo ieiunium nota franguntia inod si, non ad praelatos. effectus , sed i a frau4ςMieiunii, ad famem scilicet abigendam sumerentur , iuxta omnes, esset peccatum intemperantiae e & iuxta sere omnes antiquos, tum Patres,i tum Theologos, violaretur ieiunium .. Chocolates vero, licet potetur, non ideo adhibetur, ut veri,
simplicis potus effectus habeantur; sed, sicutῖ saepius dictum est,. ut fames pellatur, dc ab incommodo, molestiaque quam ieiunium affert, corpua libereturia VI.. Obiicit r. Quando, aqua excedit quantitatem substantia: comestibilis ,. tunc mixtum ex aqua, & substantiae comestibili rationem potus habet sicut e cupir
tio , quando. materiae comestibilis, liquoris, cui infunditur , quantitatem, superat is mixtum quoiu componitur, nota potus M sed cibus. nuncupatur ia Resp.. Iam inter disputandum. paradoxota istua penitus profligatum fuit , pluribusque, exemplis illius salsitas comprobata L Ita maiorem tamen Veritatis, confixmatione m regulam certissmami assigno, disternendis , quodnam mi dum , licet potabile, ieiunium solvat ecclesiast ym L Ouando subtantiin rei comestibili&, in sua specie seu natura comesta , est tantae quantitatis, , quae saxis sit ad Violandumi ieiunium ,. ea etiam aquae, α ieiunante potandae immi Ata , illua frangit ... Contra vero, si res comesti hiii,. foret quantitati S, ad . modicae, ut, licet in sua natura manducaretur , non Bangeret iςiunium,. ea. neque aquae permixtR illud instingit .. Hoci mihi evidens de manifestum. est: nec percipio quomodo quisquam rationet praeditus praefatam, tegulam negare audeat. Solumi addo, reS comestibile aqua: iniectas aptiores evadere tum aE nutritionem , tum ad famis. expulsionemi . Quod si de quaque substantiae comestibili verum: est, ut supra eR Layman; animadverti ; potiori sane iure hoc de chocorite adfirmare Ualemus .. Nam,. si unu4. unciam. c colatis in sua specie comederet; alter verOi eamdem cho latis unciami, quatuor unciis . aquae commixtam , revolveret , agitaretque, per coctionem. Optime ad artis regulas:
244쪽
usum asserret , vacuum ventriculum magis impleret, & palato ac faucibus melius consuleret. Εκ quo consequitur, quod, licet materia comestibilis , ia se spectata, sit quantitatis insuffcientis ad ieiunii violatiouem , mixtura tamen ex ea ,& aqua potest esse lassiciens ad eiusdem ieiunii transgressionem . Itaque, si ch eolates absolute comestus ieiunio , ut fatentur omnes , adversatur , gravius ieiunium violabit, si aqua dilutus Potetur. - . VII. Ubiicies 4. Romani Pontifices declararunt, votum chocolatis ieiunium non Gangere . Hoc integro capite evincere Conatur.Thomas Hurtado in suo de potione eboeolatica σωR. κ. cap. III. Parcat benignus lector, si paullulum prolixior quam par sit , fuerim , ut caVillos , imposturasque , quibus obduci veritas ab ad versariis pertentatur . penitus convellam . Scito igitur , praelatum Thomam Hur tadum duos integros tractatus elucubrata , ut suavem Chocolatis potum diebus ieiunii licitum propugnaret. Auctor est non indoctus , pluraque laude digna edidit; sed plura quoque laxitatis plena evulgavit.ς ut data opportunitate fiet pa-Iam. Et, ne extra Iimites excurram disputationis , aliqua indicabo, quae nostram spectant quaestionem . Igitur laudato capite, ut viam paret ad suam firmandamiassertionem , proponit argumentum ab auctoritate summorum Pontificum petitum. Antequam vero illud promat , hoc statuit principium , quod , inquat, Ua- stat , fi non ut testamensum , saltem ut codicillum . Nae argutum effatum P Sed aperiamus hoc , sive codicillum , sive resamentum. M Quando inquit fideles ma-- xime inclinantur ad operandum quod videtur esse contra aliquam legem possisse tivam humanam, a qua inclinatione dissicile avertuntur; Doctoribus, praecipue Theologis , qui forum conscientiae respiciunt , incumbit illa' declarare , eiusque is obligationem aperire, quantum fieri potest, in conscientiae favorem, & quie- tem, ut sic peccata mortalia evitentur . Etenim , ut aliqua leκ humana non
is observetur ; sat est ratio probabilis . ET NON SOLUM PROBABILIS , SED
si QUOD PROBABILIS APPREHENDATUR A VIRIS DOCTIS , & TIM
A RATIS. Sic defendunt Theologi , & Iurisperiti , dum agunt de obligatione le-
is gum ecclesiasticarum, & de causis hanc obligationem excusantibus . Quare CO- is est, rationes adducere auctoritate Doctorum nitentes, quae cuivis comis dato probabiles apparebunt , ad ostendendum , potionem de chorolato ieiunium non
VIII. Haec praemittere volui , ut , quo spectet similium Auctorum intentio , clarius percipias . Audisti , non solum veram probabilitatem , sed apparentiam ipsam probabilitatis eximere a legis obligatione ἰῆ Ut autem laxitatis horrorem melius deprhhendas , advertas velim, sermonem esse de legibus ecclesiasticis, quae determinant , definiunt , explicantque obligationem genericam legis naturalis, & divinae ; ut est haec , quaha explicamus de ieiunio. Plurima alia ridicularia , Iaxa s
245쪽
κa, dc salsa , quae in his solis duobus tractatibus congerit , efferre possem ; quaeramen brevitatis gratia Praetereo. A . IX. Itaque, ut apparenter probabilem suam constituat opinionem , conatur afferre auctoritatem. summorum Pontificum , nempe S. Pii U. Gregorii XIII. Pa 1i v. Se Gregorii XV. Probat vero , S. Pium V. declarasse chocolatem ieiunium non frangere , sequenti documento , quod refert sic. cit. east. xv. is P. Raphael dec Luxan. Provincialis provinciae S. Vincentii ordinis Praedicatorum , sub iuramenis to adtestatur , P. F. Hieronymum a S. Vincentio eiusdem provinciae Provincia-- lem , virum religiosum Ecc. singularis ' virtutis , sibi dixisse , hunc casum se . si dum esset Romae tempore Pii V. motum sancto Eelo , suam Sanctitatem bonaeri memoriae Pium V. consuluisse , ipsumque informando de ingredientibus haneri potionem , habuisse responsum : Potus non frangit ieiunium . Adducit ibidem alios Auctores Hispanos , qui testantur , Gregorium XIII. Paulum V. & Gregorium XV. itidem declarasse, chocolatem ieiunium non frangere. . Q :X. Resp. Haec omnia pura putaque sunt commenta, dc fabellae aniles . Hoc autem evinco omnibus illis rationibus quibus evincitur falsitas alicuius facti, quod numquam suit: cuius propterea reperiri non potest testis , qui illud aperte neget. Et ut a levioribus 4ncipiam. I. Pontifices summi , nec ullus Princeps , vesLegislator in colloquiis privatis leges universales Ecclesiae interpretantur. II. Etiamsi An privatis colloquiis propriam dieerent sententiam 9 nequaquam haec , tamquam authentica interpretatio , adduci in forum posset ; ut docent Covarruvias
in m. Decreti par. II. cap. VII. F. s. num. T. Canus de locis theolog. Lib. VI. cap. viri. SuareΣ Lib. m. de Iegibus cap. x v. num. I. Sanchea Lib. II. de matrimon.
disp. x rv. num. q. dc communiter alii. III. Responsio ipsa , quae data a Pontifice asseritur, sui ipsius falsitatem prodit. Potur non frangit ieiunium, dixit S. Pius V. Haec propositio , si cuiusque liquidi potum comprehendat , laxa , & falsa est enam potus lactis , iustuli , & similium , ieiunia frangit , nemine repugnante . - Quid , si Frater ille Hieronymus Pontifici repraesentasset, in praefata provinciaehocolatem .esse potum usualem, qui in prandio, & in coena, & extra comesturam adhibetur Optime respondisset Pontifex , potum ieiunium non frangere . Nemo quippe pronuntiaverit, Ch Olatem taliter compactum ., ut ad extinguendam sitim, & ad cibos digerendos sumatur, frangere ieiunium e quia tunc aquaerit, parva chocolatici pulveris quantitate respersa ἰ ut aqua sic temperata gratior faucibus, & innoxia stomacho evadat. At positio isthaec nihil ad quaestioliem nostram pertineret. Nunc enim sermo est de chocolate qui non sit potus usualis ad sitim extinguendam, cibosque digerendos adhibitus; sed de eo chocolate nobis sermo est qui mane suinitur ad stomachum roborandum , dc cuius usus est ad alios effectus , praeterquam ad sitim extinguendam , dc concoctionem ciborum .iV.
246쪽
IV. pravitum responsum, & integra illa narratio omnes prodit merae imposturae characteres . Primo tempore Pii V. usus chocolatis Romae, & in Italia minime obtineb2t. Et este sanctus Pontifex, ut ex illius actis colligitur, chocolate numis quam usus fuit ; ac proinde sententiam dicere haud poterat in rem minime cognitam . Secundo Doctor Navarrus, Pio U. ceterisque laudatis Pontificibus perea rus & familiaris, Romae scribebat suum manuale, octogesimum annum agens, in
quo cap. XXI. num. II. disputans , num potus aquae, vel vini mane , sive post prandium sumptux Changat ieiunium. negative respondet , ad inritate nixus D. iomae. Cur noσ adduxit recens Oraculum S. Pii V. dicentis, Potus non frangit munium, relaturus dubio procul, si fuisset y eo magis quod loco laudato num. II. conceptis verbis. Ioquituri de consuetudine ieiuniorum , qum tum obtinebat in no-το- .rbe, terris nove repertis. Quid quod nemo vel Romanorum, vel ex. universa Italia , . sive Iuri pudentum , sive Canoristarum , sive. Theologorum , pontufieium I istud oraculum seriptis prodidit st Solis Indis , de . Hispanis oracula, quae
Romae Pontifices edunt , comperta sunt j V. Denique , quod rem conficit , est aulioritas Eminentissimi Cardinalis Brancatii, qui, quamquam licitum ieiunii tempore choeolatis usum defendat, candide tamen fatetur, sibi non constare de laudatis pontificiis oraculis . . additque , ι numquam se audivisse quidquam de his oraculis a viris quorum cognitionem: illa fugere minime poterant . , Ne gratis haec dicere videar, verba Braneatii ex dissertatione sua transcribo . .' on asciscam mihi hae assertione praesidium eae assertis summorum Pontificum Pii V. Gregorii XIII. Pauli V. Gregorii XIV. dec rationibus relatis ps eeteros ab Hurtado , aut ex Bulla fe- Iico memoriae Urbani VIII. clius meminit Henrieus Stubeus priuι Pellicer , ab mytiso relatus , negativam nostram sententiam eonfirmantibus . De his enim misi Iegitime ηον consat 2 Nsque usis vidi nequa id a viris quortem cerae cognitionem figere nou poterant , in audivi. Immo , cum plerumque coram Pontifice in Episcoporum examine, mei praesente, hine controvesa fueνit proposita,l nulla de assertis BuL
lis mentio facta es. VI. Hinc collige eκ multitudine Pontifidum , qui allegantur in praesidium chocolatis , novum , validiimque putidae imposturae argumentum . Est ne verisimile dicam i sortius seri ne potuit ut tot Pontifiees oracula edi derint j ω declarationes , . bullasque problicito choeolatis pota ieiunii tempore , dc solis 'Indis ae Hispanigi eiusmodi pontificia documenta nota suerint i & ne
mo illorum qui in Italia , qui Romae degebant eadem agnoveriti quorum tamen , teste Cardinali Brancatio ι cognitionem fugere minime potuissent f Nonne ob recurrentes frequentissimas oceasiones multorum interfuisset eiusmodi documenta caute servaret, &,eflarre , ut suavem , di ex alia parte in contentionem , di scrimenque adductum , ehocolatis potum propugnarent VII. Familiare quibusdam
Casuiliis est similia comminisci, si verae probationes deficiant. Nam, ut ceteros
247쪽
sileam, Pater Hieronymus Lamas, tamquam certum. scriptis prodidie oraeulum . quo laudatus S. Pius V. exemit sexagenarios a ieiunii quadragesimalis praecepto ;ut infra cap. x IX. videbimus. Et tamen evidenter palam fiet, merum illud, n miumque pingue commentum esse. VIIL Si eiusnodi coniecturae simul aeeipian. tur, ut convenit istius generis argumentationibus , luce clarius compertum essietis tur, omnia quae ex recensitis Pontificibus obtruduntur , nihil aliud esse quam
bellas totidem fide indignas. - . .
XI. Obiicies s. Citatus P. Hurtado opponit consilium D. Martini Navarri, quod describit in ealee sui tractatus a. in desensionem potus e colatis. Consilium istud Romae seriptum asseritur ad petitionem P. Sebastiani de Oviedo Dominicam Pr vinciae Guati malae; εc ex originali in civitate de Chiapa transcriptum esse testatur P. Franeiseus de Olmo Superior Conventus S. Dominici anno is77. Resp. Istud quoque consilium commentum sapit. Navarrus scribebat Romae octogenarius suum manuale, in quo satis verisimile est illum talis sententiae meminisse, ut supra i dieaeum fuit . Accedit Navarrum sua consilia typis edidisse . Cur autem, amabo te, istud neglexit e Cur repetitis tot editionibus in tenebris semper delituit 2 R mae Navanus scripsit sex consilia de ieiunio , quae habentur Tom. I. Lib. III. pag. 77r. Aliqua sunt levioris momenti, & aliqua etiam mutila, quia, ut inquit ille o l. IV. Propter occupationes non potuit illa perficere . Dic, sodes, si Navare omnia sua consilia, immo vel ipsa fragmenta consiliorum edidit, numquid consilium omisisset summi momenti, consilium, inquam, datum ad petitionem integrae civitatis de Chiapa δ Quid quod consilium istud, etiamsi verum esset, nihil faveret contrariae opinioni ; sed potius illam labefactaret In eo dicitur et ' Muralesialias ierra lapae Indiarum cum Dia frequentatione Uius potus laborare conis Deseant fine eo quod sumant alium cibum usque ad noctem. Si per totum diem hoe solo potu nutriunt corpus inter ipsos labores Indi illi ; quis dixerit, potum istum cibi nutrientis, ct conservantis corpora naturam non habere j Quis dixerit eum nutriendi vim non habere, si vel inter labores vires reficere potis est y Verum
de hoe infra iterum sermo Tecurret. o
XII. Lubet alium conatum istius P. Huriadi lectori indicare meo, ut paulisper illius animum taedio, quod prolixitas ingerit, subducam . Lepida quippe sunt, &festiva quae ex hoe Hurtado adiecturus sum . Perge porro. Hic invehitur in P. Zachariam Pasqualigum , scriptorem alioquin in laxandis ieiunii regulis nemini
secundum . Cur ergo ab Hurtado laxitatis patronus vapulat Z Quod scripserit , choeolatis Potum ieiunium frangere r quod, cum rationes excogitaverit , quibus euiusque sere status homines ab ieiunii lege eximeret. tanti non fuerit, ut qui piam inveniret, quo probabilitatis sum licitum essiceret chocolatis potum. Haec sunt quae Hurtadum in admirationem pertrahunt , atque adversus Pasqualigum
248쪽
commovent Be Inflammant. Iuv- eiusdem Verba isthue afferre. Sie ergo in Ap. pendiee ad tractatum de potisne e colatim cap. 2M num. 134. loquitur Hurta os . Ea in primis miror Zactariam vasquali m , qui , eum in Tomo prGrandi iam ethura vix fit status bominam in Ecclesia ,' quem ab abluatione ieiunii non ex-e Adae, Leap , quod potus iste ieiunisum frangat, nixus frivolis auumentis ἱ eumal as ea qua fame pro nostra sem pio , valde urgentia sint. Nae illi iusta improperandi Pasqualigo caussa e Fuit in omnibus sere aliis de ieiunio sententiis Iaaxus; de in hac de cho late severus est. Tolerari ne istud immoto animo valet ab iis quorum est Ethleam erangelicam suavem essicere P Ne vero gratis su eensere Pasqualigo Hurtadus videatur , Ud sim lanarum opinionum , quas de ieiunio Pasqualigus docuit, lectorum oculis subiisit, quaa dc ego transcribere non
inutile reputavi. Sunt autem sequentes.se Deeisioae a7 . exculat pauperes. 2 4. servos, quibus parum cibi ministra- is tur . 177. iter amnem is qui non inveniunt lassiciens viaticum . z72. illos quiis ordinario pane, de aliis sustentantur . ara. uxoratos, qui, si ieiunant, non pos-- sunt reddere debitum . aD. seminam, quae, si ieiunat, colores perdit, quibus is grata redditur marito . a I. dc 28s. virginem sponsam , vel de sponsalitio tra- is et s. si ieiunans pulchritudinem amittat. 237. omnes illos qui exercent artes si vel ossicia laboriosa ; etiamsi aIlas divites sint. 29α de ast. etiamsi dies sestiviis sint, in quibus non laborant. 293. Portantes onera. assis sutores. am. coquos sis qui condiunt cibos. 297. fornarios. 298. textores. 29s molendinarios assistentes
h per diem molis. μα eos qui circa pelles curandas laborant. 3o I. argentarios . ,, dc aurifices. 3Ox qui vendunt per vicos, de plateas per diem integrum. 3o is mulieres lavatriera, etiam postquam extendunt, de duplicant pannos . Sartoinis res, dc barbito res non excusat .sed illas eximunt Diana, dc Fagundea. 3o . is pictores, dc sculptores . 3 . dc 3os. rypographos, qui typis adstant. 3υ. - rinarios. 3vo. milites praestantes. 3II. qui templa adornant. 3Ix iter facientes is pedites. 3I3. etiamsi iter voluntarium sit. 3I . iter facientes caballis curre
is do. 31 s. qui iter faciunt mulabus de Aquiter. 3is. ludentes pila, vel alio tu is do nimis laboriois. 3ix qui debiles facti sunt ea nimici inhonesta coitu. is Praedicatores, etiamsi tribus tantum diebus septimanae sermonem habeant . ceis is teris diebus eximuntur . 326. Lectores, de Cathedratiei cuiuismque saeuitatis se eximuntur. 317. illi qui ostentationis gratia legunt ad opinionem aequirendam .is 323. studentes , qui conclusiones defendunt, aut lactionem oppositionis saetuae ., Consessores nimium consessionibus assistentes, etiamst id faciant voluntarie. nta
,ι etiamsi lucri gratia. y32. studentes continuo. III. advocatOS , procuratores , --
is dices, nimium laborantes. 334. scribas, si maiori parte diei laborant, de sere si tarios Principum diebus quibus nimium laborant. 331. Episeopos in diebus o
249쪽
dinum, aut quibus exercitia laboriosaTexercent.. 337, infir irios, Huj. ultis .la si firmis assistuntia 339. illos qui in septimana' sancta flagellantur , etiamsi flagel, , latio voluntaria sit. 3 o. peregrinos ad loca sancta. 3 ἔ.. eos: qus pinuum v ,, racem habent calorem stomachi. 3 3. nam. f. Catholicos qui infidelibus ins M' , viunt. 3 9. eum cui advenit Princeps hospes, ut illi in mense. assistat, potestis frangere ieiunium : dc deeis. 3a s. diciti 'quod labor tog*nii, β nimiae . sinationis
XIII. Haec ex Pa squaligo transcripsit Hurtadus ;ο qui sibi plaudit ,siquod i antee quam legeret Auctorem istum, excusaverit a ieiunio spraesides consiliorum, de vi ros consiliarios his verbis ,, Si enim Lectores, S Praedicatores deobligantur a imis iunio propter unam' lactionem , aut sermonem unius horae spatio durantem : cum isti ministri spatio quinque, vel trium horarum assistant , tractantes nego si ita difficilia, dc diversa, obligati ad . studendum, ut ructe d*cidant causas, mula I, to magis excusabuntur , nori solum diebus si consilii ,. sed etiam diebus festis deis seriatis. Ita respondi interrogatus, anaequam viderem Auctor sum . Qui cumis rationes probabiles inveniret M omnes relazos excusandos . miratus suin, non Miis oceurrisse ad dicendum, quod chocolate non frangit ieiunium ι nisi forsitan hoe dia, eat pνο Italia, is aliis regionibVt, io quibus consuetudo ipsam bibendi non tria.
- uit, Mut inuauit in Ddiis; rn Hispania. . lXIV. Haec, dicet valde t prolixa , operae,pretium duxi proferre, ut colligeres , iuxta istorum iuniorum opinationes exolevisse a Catholicorum coetu ieiunia. ecclesiastica ; cum ad solos Christianos. Otio diffluentes atque desidia torpentes te. iunia coarctaverint. Commovetur, & admir3tione suspensus Hurtadus haeret, quod Pasqualigus aliis suis laxitatibus non Rddiderit laXitatem potus chocolatici . Sed nos , christiane lector , expergiscamur, ut . ex aliorum aberrationibus proventum capiamus . Opus haud est ut evincam , nihil eiusmodi Scriptorum auctoritati deserendum esse . Constat enim nonnullos, Pia quidem intentione, eo consilia discriptiones suas collineasse, ut leges, & praecepta humanis desideriis, dc appetiti nibus accommodarent. Plura dicenda sorent adversus hunc Auctorem ; sed alibi sermo erit. Id tantum in praesenti lassiciat indicasse, eum nullius videlicet esse in hae quaestione auctoritatis : quoniam patet, nimio assectu, dc impotenti anticipa tione eum serri in defensionem laxae opinionis , quam , ut invitis etiam superis propugnaret, commentitia oracula Pontificum allegavit, erronea principia adduxit, dc Doctores per summam, ac minime serendam falsitatem sibi faventes lati davit . Audi quae citi cap. num. I 33. scribit c Sed quamvis Auctor iste Pa squali-gus gravis fit pro bac sententia s pro mea habeo Auctorem non minuιl gravem ,
tum religione , tum scientia , tum resolutio e itu re morsili P. M. Leetana Regente sudiorum in Romano Conventu. , in sua Sutum. verb. Diunium . Haec autem: sunt
250쪽
omnia verba Leaanae loco citato hae de re. Potus autem Iactis, is iuris , - cieiunium frangit et quia huiusmodi liquida sunt vere cibus . . . . uem videtur distendum de potu vulgo choeolatet aliqui apud Dianam oppositum existiment pratissipania, abi pro potu usuasi aliquando sumitur. Favet ne tuae sententiae sapientis simus iste magister tuus e Si quis evidentius deprehendere falsitatem cupit , legattextum Leetan M, quem dedimus cap. IX. num. 6. Non multum dissimilis falsitatis reus est, dum pro suin Opinione allegat cap. I. num. 6v sapientissimum magiastrum Lopea Tom. II. Instructi cap.eXIn ubi scribit, chocoIatem sumptum ab Indis non frangere ieiunium, -quia Parum massae Cho latis Indi admiscent aquae ps tandae. Frangere vero ieiunium subdit, si tantum chocolatis, aquae misceatur, ut spissus potus fiat. En illius verba δ De potionibus Uus est apud Indos , quae eboe Iute dicuntur, is fit ex fructibus arboris , qui dicitur Obeca , qui fit ex grano mare alias frumento Iadico commolitis , is commassatis. Dubitari bic merito poterit.an frangat ieiunium. Et respondetu , quod reguloriter per huiusmodi potiones non Disiatur ieiunium : quia potius sumitur por modum potus, quam cibi, is quia parva materia massae, sue formulae admiscetur ibi cum σqua, umis p uus manet: Si tota misceretur massa, aut quod illa potus spissus redderetur, quod se eeret ad sustentationem, ieiunium dissolvere videretur. Hinc patet, tempore Lo-pez, nempe circiter annum Is u. hunc potum usui non suiM Hispanis P sed Inadis tantum. Porro Lopea scribit, non frangere ieiunium hane potionem , prout ab Indis sumitur, quod parum pastae admisceatur aquae; sormamque & rationem potus usualis in illis regionibus habeat. Ceterum prudenter addit, quod, si potus ita spissus fieret, ut sussiceret ad sustentationem , sieuti revera fit in Europa, in
qua nulli bi sumitur ehocolates ad sitim extinguendam, atque adeo rationem P tua non habet, frangeret ieiunium. Quare tota nostra quaestio est de eliocolate , quod sumitur in Europa, non in mensa, vel urgente , dc urente calore sitis, sed summo mane ad reficiendum vacuum stomachum . Morum quaestiones ad bonae fidei tribunal, non ad cavillandi artem, deducendae sunt. XV. Obiicit ε. Consuetudo in materia ieiunii, cuius lex positiva est, plurimum valet. At consuetudo obtinet potandi valde mane, & interdiu chocolatem e sumitur enim eius inodi potus ab ipsis Praelatis, Cardinalibus, quin a Religiosis ipsis severioris instituti, a viris doctis, Ac piis, scientibus ac tolerantibus Episcopis , dc
Pontificibus summis. Quemadmodum ergo sola consuetudine resectio serotina inatroducta est, qua priscae aetatis Christiani non utebantur; sic consuetudine licitus reddi valet potus chocolatis. Resp. Nihil facilius est quam sub consuetudinis Iarin Va abusus, dc corruptelas obtrudere Et primum omnium quaero, an chocolates cibus sit, vel potus. Si potus; illius usus consuetudine approbante dc permittente non eget. Nam potus, institutus natura sui ad sitim extinguendam , absolute dc