장음표시 사용
291쪽
is extensum verba Doctorum. Ex hisi quos ille recenseti di eae recentioribus albquos, egia quQque reseram Aetorius Lib. VII. cap. v DI quae viii. is In resectiuncula vespertina solum ediis possunt quae ante, vel post prandium sumi solenti quales sunt fructus arborum, herbae, & alii quidam fructus leviores sumi soliti ea tantum ratione ne is potus stomacho noceati ut proinde sit corruptela, si ii cibi sumantur qui po- is tissimum ad nutriendum valent, quali A sunt leεumina, ct pisces. Retractat quae docuerat quo. Vra Reginaldus Tom. I. Lib. IV. disp. XIV. dub. 2O. num. I 8 .is In collatione serotinaeis solum edi possunt quae ante, vel post prandium, aut coenam alias sumi solent, si qualia sunt electuaria , fructus arborum, puta ficus, uva, nuces, Pyra, Poma si herbae &e. Si enim secus fiati idest sumantur alii cibi, & qui valent potissis mum ad nutriendum, ut sunt Pi S, α legumina, non erit refectiuncula , sedis ieiunium solvetur. Filii ucius Tom. II. trafit xxv I I p. 2. dub. 6. nunx 3o. Cibi qui communiter o si dinantur ad sustentandam naturam, dc inter fercula apponuntur, videntur pro- , hibiti esse : tales sunt pisces, ova, item iustula ex leguminibus, amygdalato , se & huiusmodi : haec enim omnia prohibentur. quia non solent numerari interis ei s ad tentacula, sed inter cibos ad alendam, & sustentandam naturam. Laymanus L ib. IV tradi. V ID.. cap. I. num. s. is Qualitatem cibi in collatione is si mendi aiunt DD. communiter esse fructus, aut herbas, adiuncto. etiam. pane Lis vel pisciculo parvo,. secundum. Azorium I sed ego puto eum loqui de pisciculo. is parvo, qui sumo siccatus, vel aceto maceratus sit ἱ qualis etiam inter leviores.
, , cibos numerari solet.. Stephanus Fagundea de praecep. Eecies trafit. IV. Lib. cap. Iri num. I 8 COnis suetudine ubique receptum est , ut in resectiuncuIR soli fructus cum modieciis panis capiantur; & hanc consuetudinem excedere non est licitum. Et si aliquiis non nihil piscis. adhibere soleant, id. quidem per corruPtelam faciunt ,. non peris consuetudinem Iegitimam : communia enim consuetudo. est, ut fructus. modici,& modicum pania in collatione ad bibeatur οῦ non pisciculi Parvi, vel tantillumi, magni piscis : non enim quantitas materiae, sed materia prohibetur. Sanctus in select. dio. lii .. num. 3. ., Nec ex cibis ad coenam aptis etiλm in mi-- nori mensura poterit accipi resesto e. obstat enim consuetudo. ad. id. contris ria. IosepK Angles de ieiunio, quaest. I x.. ar. a. dub. q. In, collati o serotina ne illα,. sumantur quae per se ad nutriendum ordinantur, quales cibi sunt pisces, ova,. die.. nam in his, quamquam. similis quantitas non violaret ieiunium , ratione. ii tamen qualitatis violaret.
292쪽
Vivaldus In eandet auri parr.ult.Pap. XI. num. 2 S.,, In resectiuncula eoncedi potia se est frustulum panis eum Pyro, Pomove, cum uva, Vel paucis scis, nueibus, is vel his similibus. Berarduc in Sumaoripari. I. east. I. num. 6pis In collatione serotina eoncedi posis is sunt aliqua electuaria , eonsectiones , vel panis dulciarius, Ductus, & herbae, &ta quae ad nutriendum principaliter ordinata non sunt. Iacobus de Gramis in Deef. rLLLib. II. cap. XXXVI I. num. 29. is Collatio de se M ro fieri potest vel sumendo parum fructuum, vel ficuum, vel panis solius, velis utriusque iuxta morem regionis. Antonius de Leteratis in Sum. rLmap.xIx.nam. - Ieiunans in sero diei non ,, debet sumere aliquod comestibile quod in prandio consuetum est sumere; sedis aliquid per modum medicinae, ne potus illi noceat. Molsesius in Sam. Tom. I. tradi. x. eap. III. num. 24. si Nihil interest, si in panesi vel fructibus fiat huiusmodi collatio; quamvis decentius fiat in fructibus .. Sylvius a. a. quaest. cXIV M. ar. 6. quast. a. ,, Pisces autem pro collatione come- is dere, ut salomonem, lurium, asellum, & alios huiusmodi, non credimus esseis licitum. Leander tract. v. diis. Iv. quaest. xitiis Tamquam eertum mihi respondeo , quod in collatione non liceat uti piscibus recentibus. Primo quia consuetudo omnium si tam doctorum, quam Vulgarium hominum usque ad haec nostra tempora opis positum tenuit; ut constat z ergo illam excedere non erit licitum ; sicut nonis est licitum legem excedere, nam consuetudo vim lagis habet. XII. Plurimi alii Auctores hane eamdem sustinent sententiam, ut S. Antoninus
II. N. tit.VI. ea H. g. s. Sylvester verb. Ieiun. quaest. Ira. num. Io. Caietanus in Sum. verb. Divn. Sed & recentes, Lavorius tract. de iubi . p. I. eap. xx. num. Io. Beia p. I. eas. 3. Medina in Instrum Cons. Lib.I. cap. m. s. Io. Lamas in Sum. P. III. cap. V. s. Σφ Orti E in Sum. cap. XIX. num. Io. Ioannes Medina eod. de ieiun.
Cardinalis Gaza de ieiun. p. m. dub. s. pluresque alii. Ex quibus omnibus colligitur, sententiam Bonacinae , dc Tamburini , aliorumque paucorum esse omnino improbabilem, & falsam ; atque adeo in praxi omnino reiiciendam. Sie concludit laudatus Diana. , Ex his omnibus apparet sine ratione & sundamento contra se communem Doctorum sententiam locutum fuisse Bonacinam disp. ulti ubi asse- si rit in collatione serotina non tam cibi qualitatem , quam quantitatem attenden is dam esse. Nam, ut supra eκ ore omnium Theologorum probatum est, qualitas, , cibi in resectiuncula frangeret ieiunium . Et ita etiam sentiunt plures Patressi nostrae Religionis, & eκ Societate Iesu a me de hac re eonsulti . Unde miniis me dubitandum est, contrarium facientes peccare mortaliter, & frangere ieiu-- nium. Scripsi haec ad comprimendam audaciam aliquorum , qui ex auctoritate
293쪽
,. Bona cinae contrariam sententiam in praxi consulere audebant e quae quidem, , sententia non est probabilis, sed salsa. quia est destituta rationibus, & est eo nia tra communem, ut Visum est. Ergo &c. ' Hactenus Diana in citata re L. Duenum. z3, si vel ipsi benigniores, & laxiorum Opinionum defensores falsam, ac im probabilem vocant opinionem quae pisces comedendos permittit in collatione se rotina; quis audebit e m imposterum propugaare, Vel alii. amplectendam consu Iere XIII. Quaest. VIII. An saltem piscicuΓ parvi, fumo exsiccati, velfale conditi , ut ostreae, eamarones, sardi e seu Mediae, fimile ur, possint esse materia colutionis sero linae 3 Resp. Assirmativam opinionem defendit Bona cina cum aliis, quos inter est Henricus a S. Ignatio, qui obiter, & sine ullo examine hac de re verba faciens, ait Lib. XI. cap. I. num.f. posse in suo Belgio sumi pisciculos in parva quantitate.
Sed contraria sententia communissima est, ut inquiunt Salmanticenses tradi. κκi it. cap. II. punct. 3. F. 3. num. 3. quorum verba isthuc transcribenda sunt Sed commu
nis aiunt Doctorum sentevtia docet, non esse materiam collationis pisciculos paretos, De rexentes sint, sive fumo siccati et quia, cum collatio serotina consuetudine fit introducta, etiam eon etudini sandum est circa cibos qui eius materia esse possunt . Sed nullibi es consuetudo introducta sumendi in ea pisciculos parvos , ut testantur VULA-
bos, Aetor, Palaus, is alii iUra cisandi. Ergo eos sumere non licet. Ulterius e nam pisces lx se ordinati sunt ad nutriendam, sustentandam nat*ram : ergo eis non licet uti in colutione serotina . Sic Sancbea Lib. V. cons. cap. I. dub. 2 3. Ium. 6. Le-desma tract. XXV o. cap. II. Trullenchus in Decal. Lib. III. cap. II, num. 8. Villa lobos tract. XXI II. dos. 7. num. 3. Palaus Tom. VII. tract. I. diis. IG. punct. a. g. a. num. 6. LeZana verb. Ieiun. num. q. Fagundea de 4. Eccles praecep. Lib. I. cap. IV. num. I 8. Diana Part. I. tract. In res i. mPart.IV. res III. dc alii. Idcirco istorum
Verba transcripsi, quod resolutiones eiusmodi, facti cum sint, plus ab auctoritate
quam a ratione pendere soleant. Doctores siquidem, qui variis temporibus scripserunt, testes sunt consuetudinis. Porro isti testantur, numquam viguisse consuetudinem sumendi pisciculos, etiam fumo exsiccatos, tu collatione serotina . Mani stum igitur est non posse Iicite sumi praelatos pisciculos. Ratio quoque hoc ipstune vincit. Enimvero, si communissima tum antiquorum, tum recentium Theologo rum sententia est, prohibitos esse in collatione serotina pisces maguos , & recentes, etiam servata quantitate; si salsissima est sententia quae statuit , quantita-xem, secus qualitatem, attendendam esse in resectiuncula serotina e nulla sane ratio superest quae licitos ostendat pisciculos parvulos fumo exsiccatos , vel aceto maceratos in dicta collatione . Nam idcirco vetiti sunt recentes, quia cibi sunt ,eκ primaria institutione ordinati ad nutriendam, alendamque naturam : quapropter numquam consuetudo Ecclesiae eosdem concessit in resectiuncula serotina .
294쪽
At numquid ei bi non sunt, ad nutriendam , & sustentandam naturam eodem modo ordinati, pisciculi parvi fumo exsiccati, vel aceto macerati An sumus , vel acetum aliquid substantiae illis adimit Quin pisces fumo siccati non raro meisliores sunt quam recentes et idemque est de aliis pisciculis aceto maceratis , qui numquam solo aceto, sed simul cum aceto, aromatibus etiam condiuntur. Ulterius, cur liciti erunt pisciculi parvuli, & non magni, si quantitas servetur 4 ' Sed, numquid neque duas sardinas salitas concedes 3 Respondeo , quod plura possent permitti, si ibi sisterent, unde initium sumunt; sed quia ad ulteriora viam aperiunt, idcirco nihil ex piscibus, sive recentibus, sive aceto, sive sale maciatis sumendum, cum communi Theologorum consensu statuo . Ratio enim, ut dixi, ae que, proportione servata , evincit esse illicitos pisces magnos ac parvos : quia etiam parvi sunt cibi ordinati ad nutriendum. Dic, quaeso , eur licitum erit sumere duas uncias sardinarum; secus vero duas uncias thunni , salmonis , aringarum, quin etiam tructae salitae, vel fumo, & sale maceratae, quae vulgo diciturbaetetotta, estque optima Ob id ergo solum pisces erunt materia collationis ser tinae, si nomine diminutivo pisciculi compellentur Cum itaque consuetudine vetiti sint absolute in collatione serotina pisces I tam parvi, quam magni , tam re centes, quam saliti, prohibiti intelliguntur, ut communissime testatur Theologorum sententia. Et praeter allegatos Auctores addere lubet Leandrum tract. v. disp. av. quaest. xlii. ubi haec scribit. An saltem liceat in collationa uti pisibus fumo si
eatis, faleque conditis' . . . . Ut mihi certum respondeo, non posse : quia nec ratio, nee usus virorum prudentum, ἐν timoratae conscientiae ad contrarium tuendum urgent, ut constat, cum fit omnino contrarius. Ex his colliges, contrariam opinionem
in conspectu nostrae nullo modo esse probabilem, utpote & ratione, & auctoritate destitutam. Quis enim praeter Bonacinam, aliosque paucos neotericos eam desenditὶ Solet utique laudari Caietanus pro illa opinione , eo quod scribat in Summula verb. Ieiunium sub fin. I. cap. uuia ad hoc videtur serotinum lentaeulum roductum, ut non referat, quid quisque fumat, fi modum non excedit. Qui haec Caietani verba allegant, ut evincant non esse illicitam qualitatem ciborum quorumcumque ex permissis in prandio, in primis iniuriam irrogant Caietano , quia teκ- tum illius truncatum exhibent, dc illius temporis consuetudinem ignorant . Τum siquidem disputabatur, num licitus esset in collatione usus panis, vel tantumsesructuum arborum, vel herbarum. D. Antoninus, dc alii negabant , posse licite iacollatione sumi panem; sed tantum fructus. Caietanus licitum usum panis defendebat. Quapropter sic incipit textus Caietani : Nse sumere in tentaeuis parum p nis frangit ieiunium e quia ad hoc midetur serotinum ire. Clarius rem hanc expliacat Caietanus a. a. quaest. cxlv I I. art. 6. F. a. ubi sermonem habet de omnibus iis rebus quae in collatione serotina sumebantur. Licet priscis temporisus, inquit, OOn
295쪽
r. o LIB. II. DE ECCL. PR AE C.
fuerit forte ficitum sumere fructus, berbas, aut bucellam panis, ne potus lavet βο- maebum : quia borum usus secundum se est mandaratio, ut Auctor dieit : hodie immen omnia licita fune pre modum medicina in vespertino potu, fraude cessante : γο-niam iam consuevit christianus populus uti per modum medicinae baiusmodi bis quorum usus es manducatio . Deferendum tamen es consuetudini Dei; scilieet, ubi non consuevit sumi panis, non fumatur fine ratioηabili causa, puta quia fractus nocerent, aut non haberentur, aut non possent conteri dentibus. Evidens hinc est, non aliud Caietanum velle, nisi quod tum temporis licitum erat sumere vel fructus arborum, vel panem; parumque referebat, quid quisque ex his sumeret, dummodo modum non excederet. Nec in Caietani, nec in cuiusque illius aevi Scriptoris mentem venerat piscium usus in collatione serotina adhibendus . Nondum enim adeo laxata
erat ieiunii severitas. Sed de hoc plusquam satis. XIV. Heinc mirari satis non subit , P. Thomam Milante, qui se purgatioris Theologiae cultorem iactat, in cit. exerciti docere quae sequuntur. Nee scrupulo sqtiidem Theologus scrupulosus ne Theologus Diana , aut Leander inficiari audet te posse vesci pisciculis recentibus praesertim quia viri prudentes, ac docti, immo
Regularium communitates eisdem vesci in antipaschali ieiunio consueverunt . Vin meliora Audi sequentia . Ut ingenue meam hae in re proferam sententiam, attenta
praesenti disciplina, sine ulu Drupulo posse etiam magnos pisces in eadem quantitate permitti existimo inde, sicut bote in prandio licet grandes pisces comedere,
ficet pariter in caenula cum debito moderamine manducare . Auctor iste invehitur contra Calaistas, quos Laκones appellat: & tamen istorum benigniores tam laxam doctrinam vix docent. Domestici Theologi aberrationem repello, ut novum argumentum perhibeam , me, non partium studio, sed Veritatis amore succensum,
melliorem Ethicem improbare. XV. Quaest. IX. An, quando in die ieiunii licitum est is prandio edere Lametria, Luitum quoque fit aliquid eorum capere in collatione serotina P Re p. Doctores qui negant Iicitum usum piscium in collatione, negant quoque licitum esse usum ovorum, & lacticiniorum et quoniam eadem dc ratio , & consuetudo obtinet adversus lacticinia, & ova . ac adversus pisces. An vero in regionibus septentrionalibus, ubi fructuum inopia est, licitum esse possit aliquid ea sei cum pane sumere, restanti non est, ut de ea disputare debeamus. Parvitas materiae, S. necessitas excusare quandoque possunt. Quin in aliis etiam regionibus, ob capitis, veI stomachi
debilitatem, infirmamque corporis constitutionem, praeter communem consuetudinem agere quandoque licet. Absolute tamen ubique collatio serotina sine lacticiniis sit oportet. iniare nec placentae, nec aliae pastae ex ovis, butyro, aut lacte eoneretae licitae sunt in eadem resectiuncula. XVI. Quaest. X. An viri nobiles, drauari, Advorati, Procuratores, Lectores.
296쪽
.muesque studiis vacantes, sumere possur collationem maioris quantitatis quam cete-jie Qui se dicendum de Curia Romanae Resp. Pasqualigus deris xei κ. Leander triar. v. disp. IV. quas. xκvm. seq. Cardinalis Coaza pari. Iri. dub. s. aliiquo docent, omnes laudatos viros posse ampliorem sumere collationem; & pro rati ne obtrudunt consum mem, ae delicatam corporis Constitutionem . Istorum Auia horum opinio non modo improbabilis, sed & indigna ut proponatur est. Quando. quidem neque nobilitas , neque divitiae , neque recensitae professiones ab obser vantia ieiunii excusare possunt . Ergo neque a sobrietate , in serotino ientaculo servanda. Ut falsitas istius opinionis omnino pateat, expendendi sunt status singuli enumerati . Atque in primis nobilitas nullo privilegio potitur adversus legem. Deinde plurimi nobiles sortioris, & robustioris constitutionis sunt quam multi plebeii. Si plures viri graves delicati sunt; etiam plures viri plebeii habent constitutionem gracilem, minusque firmam . Futile ergo est asserere , nobilitatis statum caussam sufficientem eme augendi cossationem serotinam . Sed, sive nobiles, sive plebeii sint , si aliqua peculiari debilitate , vel incommodo laborent , poterunt plus minusve iuxta Superioris docti, Ac prudentis arbitrium a lege collationis serotinae dispensari. Cur vero Advocati, Procuratores , Lectores, omnesque qui studiis vacant, possunt sumere ampliorem collationem aenam consuetudo id permittitὶ Nulla sane. Si enim praefatisaomnibus licita esset maioris quantitatis collatio, potiori iure licita foret omnibus artificibus, sutoribus, barbitonsoribus, pictoribus, aliisque . Plebeii postea , qui artibus magis laboriosis insudant , a ieiunio etiam exeusarentur . Pro quibus ergo statuta est regula illa octo unciarum t ΑΔ pro Religiosis 3 Leander loco citato quaest. κκκ. ait, posse istos ampliorem refectiunculam sumere , etiamsi continuo studiis non vacent ; dummodo certis horis nempe quinque, HI seκ studeant , etiamsi id faciant recreationis causa : vel si in chorocinant, aut manibus laborent. Concludam ergo cum Caramuele in Theol. fund. dum. Ergo, si etiam Refigiosos excludimus , qui erunt in Eret a Romana qui
teneantur observare ieiunia e Dicamus potius e contrario , nobiles, procuratores, virosque graves minorem prae ipsis plebeiis debere sumere collationem e tum quod lautius prandeant, & exsaturentur : tum quod minus laborent corpore, & cons queriteP corpus magis indomitum habere soleant r tum denique quia isti severiore indigere solent poenitentia. Qui vero studiis vacant, minus ventrem implere debent . Nulla ergo ratio, nullaque consuetudo permittunt nobilibus , Advocatis, Procuratoribus, &Lectoribus maiorem collationem quam ceteris Christianis. Una pro omnibus lex: sola infirmitas, viriumque debilitas, non status diversitas, relaxare legis rigorem potest . Consuetudinem , quam de Curia Romana obtrudunt, nimirum , licitum esse in praefata Curia sumere maiorem collationem consueta, inventum est illorum Casu istarum quos loco citato quaest. xxv. recenset Leander.
297쪽
Quin in Romana Curia, ubi sedes est religionis nostrae , severius Ecclesiae praecepta servari debent , ne inimici nostri obgannire , & exprobrare audeant , R ma scilicet exire edicta , ut illud Augusti , minime vero ibi subsistere . Neque aliquorum abusus quos , si tolerant , numquam approbant Pontifices sumis mi ; sed pro virili parte evellere conantur pro consuetudine legitima opponi
XVII. Qiaest. II. An ficitum fit summo mone , vel meridie sumere eollationem, prandio dilato in .esperum e Resp. Communissima sententia est, absque iusta eauiasa id minime licitum esse : quia non licet ordinem ab Ecclesia sive lege , sive
consuetudine statutum & firmatum pervertere. Iusta Vero occurrente caussa, nempe urgentis negotii, studii, concionis, itineris, debilitatis , alteriusve rei similis id Iieitum erit. Si enim iusta caussa a ieiunii observantia excusare valet, multo magis ab illius circumstantia poterit. Disputant deinde Auctores, quodnam peccatum perpetraret qui absque ulla caussa sive mane , sive meridie sumeret collationem, ut sero coenaret. Communior, & mihi probabilior sententia est, hunc non pecca. re, nisi venialiter e quia haec inversio non soret contra substantiam , vel eontra finem ieiunii ecclesiastici ; sed tantum hontra circumstantiam consuetudine inve ctam. Porro transgressio istius circumstantiae levis, non gravis esse videtur. Quod, nisi manifestum esset, pluribus evincerem. XVIII. Patres Salmanticenses tract. xx m. cap. D. punct. 3. g. 3. num. 83. ex Vilis talobos reserunt privilegium concessum Religiosis, ut itinerantes possint mane s mere collationem, & vespere coenare. Sed, quidquid sit de hoc privilegio, de quo mihi non constat, sicut ceteri possunt ratione itineris, absque privilegio, sumere mane dictam collationem; ita etiam id ipsum poterunt Religiosi . Omnes vero fatentur, posse Christianos, omisso tentaculo, dc transacto toto die sine cibo, vespe re coenare. Hac enim ratione persectius , & iuxta antiquae disciplinae sormam te iunium observarent. Sumere vero mane ientaculum loco collationis serotinae abso lute illicitum est , nisi aliqua specialis ratio urgeat quae excuset . Quae autem rationes sufficiant ad hune ordinem licite invertendum , prudentum esto iudi
298쪽
CAPUT XV.Corollarium, in quo ex doctrina plurium Casusarum vera ieiunii quod ipsi admittunt, imago vivis coloribus depicta exhibetur.
I. ru Tihil evidentius alicuius seminis contagiosi naturam prodit quam monstrosus partus ex eodem natus . Capitibus superioribus retulimus doctrinam quam de variis ientaculis, videlicet de collatione serotina , & de potione matutina chocolatis , evulgarunt Calaistae non pauci . Nunc ieiunii formam , quae ex praefata doctrina, vel uti ex semine partus, consurgit, ob oculos reserre lubet. Finis istius repraesentationis eo unice spectat, ut lectorem meum gravissimo periculo prolabendi in laxitatis maximae extremum subdueam . Plura docent Calaistae quia dam , quae sparsim accepta, dc fuco benignae probabilitatis delinita, speciosa apparent , ac facillime suis lenociniis lectores eapiunt, ct in errorem inducunt. Verum , si omnes istae benignitates, Ec dulcedines simul misceantur, mixtum male
olens constituunt. Haec omnia exemplo comperta evadent. Docent Casu istae nonis
nulli, Iicitum esse summo mane, quin per diem etiam, sumere unicam, vel unam cum dimidio, immo etiam duas uncias eo mestibilis chocolatis, non solidi, sed seximciis aquae liquati. Deinde concedunt oppi parum prandium . Post prandium non modo potum permittunt ad sitim extinguendam , sed etiam ad voluptatem ea piendam . Ne autem potus noceat , quoties bibis , toties quidquam cibi, ut sex amygdalas, duos ficus, Ac similia, benigne impertiuntur. Si ab amico invitatus fueris ad haustum , ne inurbanus videaris , quidquam cibi etiam capere poteris. Vespere tandem resectiunculam, quam Ecciesia tolerat in parva quantitate panis, ae fructuum, ad octo uncias cibi cuiusque generis in prandio permissi extendunt. Addunt vero, absque gravi fractione ieiunii te possie supra octo uncias duas alias sumere ratione parvitatis materiae . Hucusque decem cibi uncias habes, cuiusquess conditionis. Ceterum, si nobilis, si procurator , si advocatus, si iudex , si studiis vaeans fueris, aliquid amplius tibi concedunt ; nempe, ut minus, duas alias uncias , scilicet duodecim uncias : quam quantitatem plus minusve pro toto die sufficere, docet Lemus in fibro de tuenda sanitate. Descripsi quantitatem cibi quam non pauci Calaistae concedunt. Qualitas etiam indicanda est, ut ieiunii imaginem melius adumbremus . Permittunt , te posse sumere ex omnibus cibis in prandio concessis vel a lege, vel a privilegio; ita ut non modo pisces , sed etiam Iacticinia, dc ova, si haec in prandio comedantur, licite capere valeas. Partiamur nunc praefatam quantitatem, & qualitatem in moderata fercula, ut instruere valeamus Tom. V. S men-
299쪽
mensam, sim oppi param , saltem lautam . Concedunt enim laudati Casu istae haee omnia simul misceri. In primis itaque duas uncias panis sexdecim unciis aquae infundo, & per coctionem pultem confici O , cui unciam amygdalarum , quas vel eomminuam, vel stillabo, in liquorem permiscebo. SP papparium istud dc palato sapidum, & stomacho substantiale erit . Accipiam duaS alias uncias panis et appo nam patellam unius ovi , quoquo modo conditi , ponderis duarum unciarum; &superaddam duas uncias recentis piscis . Superest adhuc una uncia , quam in fructibus, aut bellariis tibi dabo. Si vero fueris nobilis, advocatus, cantor, procurator, vel studiis vacans, duas alias uncias augebo vel tructae , vel acipenseris, vel aIterius piscis. Ex partitione facta , si rationes subduxeris , conficies summam decem unciarum epularum Pro Plebeiis, dc duodecim pro nobilibus. Haec omnia in collatione serotina iuxta non paucos Casu istas , quos sorte hucusque secutus es, comedere vales, quin graviter ieiunium frangas. Nonne monstrosum ieiunii genus
istud Ubi in hocce ieiunio vel leve christianae poenitentiae vestigium Quin ubi vel imago ieiunii, sive christiani, sive iudaici, sive paganici 3 Hanc desormem dc prodigiosam ieiunii formam minime deprehendis , dum separatim, dc sparsim,
quae praefati Auctores scribunt , legis et idcirco omnia simul collecta ante oculos tuos obiicere volui , ut unico conspectu videre possis quo laxitatis tandem deveniant iactata quorumdam recentium fenigna inventa. Si suspiceris , aliquid a me per exaggerationem dictum fuisse; revolve superiora capita, ubi Auctores, de loca, in quibus, quae retuli, docent , indicata comperies . Nolui hic iterum eorum nomina adducere , ne ipsis invidiam conflare Viderer . Ceterum nil admodum, nee verbum quidem addidi, quod illi expresse non tradant. Hinc non modo concipias velim horrorem maximum adversus ieiunium quod quidam recentes Theologi docent; sed regulam in mente tua statuas cupio, parum videlicet fidei adhiben dum his, similibusque Auctoribus, ita Ethicen explicantibus christianam . Neque huiusmodi in hoc sensu accipias velim , ut eos te decipiendi animum habuisse, suspiceris. Absit hoc . Sed id animo tuo infixum volo , eos.tales opiniones sine examine, sine delectu, bona fide quoniam alii ex aliis cas transcribunt docere, quae a veritatis evangelicae via te deducunt, &in errores gravissimos te eoniiciunt. Existimarunt illi esse probabiles opiniones, quas docuere , ut faciliorem redderent ieiunii observantiam. Sed , ut ego quidem arbitror , adeo laxae sunt, ut ieiunium Catholicorum de medio tollant.
300쪽
DIS S. II. DE IE IU NIO 1 sCAPUT XVI.
De hora quae pro refectione in die ieiunii capienda, prae sinita est. Puodnam peccatum committant qui
I. T Eiunium, sive veteris, sive novi foederis , semper habuit horam praefinitam , A qua semel in die eomedi statutum vel lege, vel consuetudine suit. Ian
supra ostensum est, tum Hebraeos, tum primos Christianos vespere tantum ieiunium solvere consuevisse. Haec porro disciplina temporis tractu variationi obnoxia suit; Ac hora nona , seu tertia post meridiem , ieiunium solvi coeptum est, celebrato tamen officio vespertino . Disciplina haec viguit usque ad saeculum quartum decimum . Siquidem circiter hoc tempus hora solvendi ieiimium retroacta est ad meridiem , idest ad horam sextam A qua hora nune ieiunium solvitur. Potest tamen etiam nunc differri prandium usque ad nonam , Vel Vesperum, non solum absque culpa, sed cum maioris meriti lucro et tale enim ieiunium magis congrueret antiquae disciplinae. Licite tamen etiam solvitur hora meridiana et quia consuetudo recens Ecclesiae id permittit . Haec hora meridiana computanda minime est modo mathematico , ct individuo , sed morali ; ut loquitur D. Thomas a. et
quaest. cxlvis. art. I ad 2. Ad ieiunium requiritur hora determinata , non secundum subtilem examinationem , sed fecundum grossam aestimationem . Sufficit enim quod fit eirca horam nonam : nostro vero tempore circa horam sextam , idest prope meridiem. Quare docent plures, ieiunium nunc solvi posse hora fere unde-
tima ante meridiem iuxta horologia Transalpinorum 2 quia etiam hoc modo prope meridiem solveretur. In illa enim grossa existimatione unius circiter horae spatium computari posse existimant; maxime ubi non est horologium solare . Non pauci hae morali computatione abutuntur , eo quod vi illius aut unam horam , aut unam cum dimidio ante meridiem solvi posse ieiunium adfirment . Sed haec non trusa, sed grossiissima computatio est. Extrema itaque vitanda sunt di subtilis & ma. thematica supputatio omittenda; larga quoque anticipatio reiicienda. Ita communiter omnes. Nunc, quae in controversiam vocantur, discutienda sunt. II. QMaest. I. An qui notabiliter, nempe per unam, aut duas horas, absque iusta caussa ieiunium solveret ante meridiem , graviter peccaret e Resp. omnes adficimant, hanc anticipationem fieri minime posse absque peccato. Difficultas dumtaxat est , num peccatum hoc veniale sit , an mortale . Pro utraque sententia sunt plures Auctores . Culpam mortalem esse defendunt D. Antoninus II. Par