장음표시 사용
301쪽
Paludanus in IV. dist. v. quaest. IV. art. q. concI. I. Turrecremata cap. Solent num. 2de cons dist. i. Abulensis quae .clxx II. γ lxx m. in cap.v I. Matth. Covarruvias Lib. IV. Tar. cap. κα Sylvester Uerb. Ieiun. Tabiena quaest. v. Ledeis a pari. II. quo. xv H. art. q. Grassius Lib. II. decis aur. cap. xxxv II. Azorius Lib. VII. cap. x I. quo. III. Angles quaest. I x. de Diuo. art. 3. disp. I. Vega Tom. IL Sum. eap. XIV. casu 33 Fagundea praecep. Iv. Eccles Lib. I. cap. II. num. q. Sanchea Lib. III in Deca . cap.X I. num. I. dc Lib. Conm. v. cap. I. dub. 28. Ghetius verb. Ieiunium cap. m. numer. Lavorius L Part. de rubin cap. xx. num. I . Sylvius a. a. quas. CHUI I. art. I. concl. 3 HOmObonus examin. Eccos. I. Part. tra I. v D. cap. xx. quaest. xc. IOmnes a ciu- I. Part. Sum. praec. Iv. art. q. dub. 8. concl. 2. Reginaidas Lib. IV. cap. X Iv. num. r6o. Augustinus Barbosa tu Coiadae. Doct. in I. Part. Decret. dis. xxv. cap. Unum Orarium num. F. Cardinalis Cogga Tom. de ieiun. pari. m. art. . dub. I. numer. Patritius Sporer in append. ad 3. praee Decal. sec. I. num. 22. hanc opinionem
tutiorem, magis piam, dc in praxi consulendam esse scribit . Ratio quoque valia dissima huic sententiae suffragatur. Nam certui. est , omnesque , paucis eXceptis, fatentur, antiquitus non licuisse absque fractione ieiunii horam anticipare comestionis. Hoc evidenter colligitur ex cap Solent dist. I. de eonsecr. quod caput depromptum fuit ex Concilio Cabilonensi, ubi haec habentur : Solent plures , qui se ieiunare putam in Quadragesima, mox ut signum audierint , ad horam nonam comedere : qui nactatenus ieiunare credendi sunt , si ante comederiat quam vespertinum celebretur inlatum. Et glossa ibi : Non sunt credendi ieiun e . Ham prius debent icium audire ; γ s venire non possunt , expectata bora vespertina , is completa
oratione sua, comedant . Ergo quemadmodum tunc culpa gravis erat anticipare horam praefinitam pro unica comestione sumenda in die ieiunii s sic nune temporis culpa gravis erit horam recenti consuetudine statutam notabiliter antevertere
Quamquam enim disciplina praefinieodi hanc horam, illamque illigandi nunc tempori vespertino, nunc tempori postmeridia uo , nunc tempori meridiano , variatio nem passa sit I semper tamen fideles obstricti suere observationi praelatae horae in. ieiunii solutione . In primitiva Ecclesia Peccatum graVe erat ante occasum solis
coenam sumere. Usque ad inculum quaItum decimum graVe peccatum erat ante nonam horam notabiliter ieiunium solvereia Quid ni ergo peccatum grave erit etiam nunc notabiliter praefinitam horam antevertere Hoc confirmat Caietanus 2. a. quaest. cxlvi I. artis. I universo Populi Christiani consensu . communis, in quit , animi conceptio Chrisianorum es , quod comedens summo mane in die ieiunii non ieiunat : quae patet ex hoe quod quilibet Christianus , videns aliquem summo mane comedentem , dicit et Ise non ieiunat. Ex hoc evidenter pa-ιet quod hora consueta comedendi pro ieiunso, quscumque bora fit ilia, es de nece state ieiunii.
302쪽
III. Obiiciunt contrariae sententiae patroni . Determinatio horae non pertinet ad substantiam ieiunii, sed est tantum illius conditio . Non igitur gravis culpa erit Sllius anticipatio . Insuper , quacumque hora ieiunium solvatur, hoc minime os ficit fini ieiunii : quia aeque affligitur corpus , sive hora sexta , sive hora nona ,sive vespere resectio capiatur . Tantum siquidem distat hora sexta huius diei ab hora sexta diei sequentis , quantum diliat hora tertia ab hora tertia . Ergo aeque is amigitur per inediam qui solvit hora sexta , ac qui solvit hora tertia . Tandem licitum est postponere comestionem per dua , & tres horas et ergo dc illam anti
cipare. Haec sunt argumenta contrariae sententiae, quam defendunt Diana coordinatus tract. VI. refol. I M. Leander tract. v. diis. VI. quaest. VI M. Pa squaligus d eis cxlv I. num. 3. Ο q. Trullenchus Lib. III. in Decalog. cap. D. dub. q. num. II. Bonacina disput. ult. quaest. I. punct. q. num. 3. Salmanticenses tract. xx I I I. cv. II. punct. 4. num. 87. Sporer in append. ad 3. praec . Decac sect. I. num. 23. P. Vivaquaesi κ. artici 2. num. s. scribit r Falsum est dari aut praeceptum , aut consuetudinem graiuiter obligantem ad non anticipandam comestionem ante meridiem . Poterit
ergo Christianus pro arbitrio , quin graviter peccet , anticipare unicam comestuaram ὶ Quam haec sint communi Christianorum sensui consentanga aliorum esto iudicium . IV. Respondetur ad primam obiectionem , Verum utique esse horae determina tionem non pertinere ad ieiunii essentiam I sed dicimus , esse conditionem , quam servandam praescribit Ecclesia . Ut toties dictum est, perperam in Moralis chri-
stianae controversiis obtruduntur eiusmodi metaphysica nomina , essentiae, & accidentis, ut inde, nsglectis circumstantiis , moralium rerum definitiones erua natur. Quoniam morum praecepta a voluntate legislatoris pendent. Non negamus
tamen, aliqua principaliter imperari . Sed addimus , omnia quae imperantur, servanda esse. Porin tria praecipiuntur in ieiunii lege , nempe uni ea comestio, abstinentia a certo ciborum genere, & hora comedendi . Omnia illa sub praecepto observanda esse , decernunt graviores , antiquioresque Theologi . Sive enim hora comedendi praecipiatur per modum conditionis, sive per modum substantiae, quando certum est reipsa ab Ecclesia illam praecipi , observanda est . Heinc patet responsio ad secundum argumentum. Quamvis enim eiusmodi horae anticipatio non adversaretur squod tamen falsum est 3 fini ieiunii , nempe corporis amictioni ;pugnat tamen sive cum lege, sive cum consuetudine Ecc siae, horam comestio nis praefinientis. Semper enim ieiunium habuit horam praefinitam, sive vespertianam , sive postmeridianam , sive meridianam : quod ab arbitrio Ecclesiae pendet Semel autem determinata ab Ecclesia . praefata hora, in cuiusque arbitrio positum minime est illam variare : alioquin magna esset confusio, si quisque ad libitum luere ieiunium posset . Ad ultimum dicimus , non esse eamdem rationem de
303쪽
2 8 - LIB. II. DE ECCL. PRAE C.
prorogatione eiusmodi horae , ac de anticipatione . Quoniam numquam vetitum fuit solutionem ieiunii producere , sed solum antevertere . Quando in primitiva Ecclesia solvebatur ieiunium hora vespertina , licitum erat ad secundum , dc teratium diem ieiunium producere ; secus vel unicam horam ante solis occasum anticipare . In productione elucet virtus abstinentiae, dc temperantiae; in anticipatione saepe intemperantiae vitium occurrit . Unico verbo, Ecclesia vetat anticipa re, secus protrahere. Et hoe satis est. U. Expensis utriusque sententiae argumentis , neutra mihi videtur evidens, ZEmanifesta : idcirco primam amplector, dc amplectendam suadeo, tamquam proba hiliorem, ac tutiorem. Plures enim, dc gra Viores ex recentioribus Theologis, de omnes antiqui eam propugnant. Rationes quoque validae eidem favent. VI. Ut clarius percipias sensum primae sententiae, animadvertas oportet , non quamcumque anticipationem praefatae horae esse mortalem , sed eam solam quae dicitur notabilis . Dissident autem Auctores in designando temporis intervallo sufficiente ad constituendam anticipationem notabilem . Alii namque assignant quadrantem, alii semihoram, alii horam integram . Postrema haec sententia est communior , dc verior e spatium siquidem horae integrae in communi existimatione constituit tempus notabile ; secus intervallum quadrantis , aut semihorae . Haec porro anticipatio non spectat punctum astronomicum meridiet , sed tempus illud in quo communiter iuxta consuetudinem regionis ieiunium solvitur . Variae enim sunt etiam in hoc regionum consuetudines. Nam in Helvetia omnes Catholici ieiunium solvunt integra hora ante meridiem; dc ex recepta, ac immemorabili consuetudine illa hora censetur hora meridiei : quare eadem hora pulsatur caminpana pro recitatione angelicae salutationis . Qui ergo per integram horam ante-ὰ verteret consuetam horam propriae regionis solvendi ieiunium absque iusta cauL. sa, peccaret graviter. VII. Ex iis quae dicta sunt, insertur, iusta existente cauita, secundum Omnes, posse notabiliter praelatam horam anticipari . Porro caussae iustae anticipationis sunt hae. Conditio regionis, in qua sunt maximi calores : personarum qualitas quibus nimium nocuum foret producere ieiunium usque ad horam consuetam et iter necessarium suscipiendum et negotia statim post prandium tractanda, quae magnam mentis attentionem exigant . Tandem Calaistae plurimi excusant omnes Procuratores , advocatos , studiis vacantes , hospites suscipientes , euntes ad venationem, & piscationem , etiam recreationis caussa , eosque qui Principes alloqui debent, dc Omnes eos qui noctu, aut valde mane surgunt ad propria officia peragenda. Verum isti nimis extendunt, dc amplificant istius anticipationis caumas . Quare paucis concludimus, ad iustam anticipationis caussam , requiri aliquam veiaram dc realem necessitatem , minimeque sufficere arbitrariam . Si enim omnes
304쪽
quos indicavimus , licite anticipare possent dictam horam ; qui essent subiecti horae consuetae Non ergo Officia exercenda solum , sed gravis difficultas ad illa peragenda aliquibus esse potest iusta anticipationis caussa . Qui anticipant horam , sive iusta , sive iniusta caussa , tenentur abstinere a seeundo prandio . Qui enim nequit observare primam , tenetur secundam partem ieiunii observare , ut saepius dictum est. VIII. Quaest. II. An Religiosi , qui babent privilegium anticipandi per boram refectionem in die ieiunii, possint etiam per aliud breve tempus eiusmodi horam eon Oetam anticipare e Resp. Communiter Tractatores rei moralis, Diana, Leandes CoΣEa , plurimique alii , comminiscuntur privilegium indultum Regularibus , n ctu ad matutinas horas surgentibus, anticipandi diebus ieiunii prandium per horam . Sed neminem vidi qui eiusmodi privilegium in medium atarat, vel locum indicet ubi reperiatur . Quare, nisi privilegium mihi ostendatur, dico, Regula-
res debere ad horam consuetam prandium differre . Admisso vero privilegio, nego, quod scribunt Pasqualigus , Leander, dc alii , posse Religiosos istos , privit gio donatos, ultra horam sibi concessam per aliud tempus non notabile prandium.anticipare . Extenderem autem eum citatis Auctoribus hoc privilegium, si adesset, etiam ad eos qui nocte ad matutinum non surgunt : quia membra sunt communitatis, cui praefatum privilegium concessum dicitur . Regulares, sive pr vilegiati in hoc fuerint , sive non , debent in Quadragesima ante prandium horas vespertinas persolvere , quemadmodum praestant omnes aliae Ecclesiae; dc ex. tra Quadragesimam nonam persolvere debent. Qui vero chorum non freque tant, ad id non tenentur.
ecensentur dies quibus ieiunandum est, ct abstinendum
I. Uamquam superiore dissertatione disseruimus de variis temporibus quibus ieiunandum est; nihilominus abs re non iudicamus , pressius hic dies, mnes recensere quibus ex praecepto Ecclesiae vel ieiunandum , vel abstinendum est a carnibus . In primis fideles ieiunare tenentur tota integra adragesima , quae incipit seria I v. cinerum, dc desinit nunc sabbato sancto I licet more veteri desineret seria v. in coena Domini, dc alio quoque tempore inciperex , de quo dictum est Apra . Mediolani etiam nunc consuetudo obtinet incipiendi Quadrage- imam dominiea prima eiusdem et cuius tamen consuetudinis privilegio non gaudent Regulares . Item ieiunandum est in omnibus vigiliis Apostolorum , exceptis
305쪽
vigiliis sanctorum Philippi, dc Iacobi, ac Ioannis Evangelistae . Et quamvis olim
dubium fuerit de vigilia S. Mathiae , occurrente feria tertia post dominicam quinquagesimae ; in praesenti tamen nulla est dissicultas ob decretum S. Congregationis , datum anno I 694. die a 3. Ianuarii , quo decernitur ieiunandum esse etiam ubi quadragesimale ieiunium incipit seria I v. cinerum. Si aliquod Apostolorum festum seria secunda celebrari contingat , sabbato praecedenti ieiunandum est . Tertio loco ieiunandum est in vigilia Nativitatis Domini , di Assumptionis B. Virginis : nullaque alia vigilia B. Virginis ad ieiunium obstringit . Ieiunia quatuor temporum obligant sub mortali ; quidquid in oppositum asserat contra communem sententiam Pa squaligus deess. clxIκ. Haec quatuor temporum ieiunia ce
lebrantur seria ari seria vi. & sabbato post festum S. Crucis Septembris, post smyum S. Luciae mensis Decembris , post diem einerum , dc post sestum Pentecones. Ieiunium vigiliae Pentecostes obligat non vi iuris canonici , sed vi receptae , di universalis consuetudinis . Tandem sub mortali ieiunandum est in vigiliis S. Ioannis Baptistae, S. Laurentii, & sestivitatis omnium Sanctorum pariter eκ universali fidelium consuetudine . Si vigilia S. Ioannis Baptistae incidat in festum Corporis Christi , seria iv. ieiunandum est ; ut patet ex Bulla Urbani VIII. quae
incipit cum evenire , data anno 1638. Haec sunt ieiunia ab universa Ecclesia sub mortali observanda. Si quae olim alia in usu erant, nunc antiquata sunt. II. Recensitis ieiuniorum diebus , ostendendum nunc restat , quando abstinentia R earnibus obliget sub mortali, sive vi legis, sive vi consuetudinis. Alicubi consuetudo obtinet abstinendi a carnibus in tribus diebus Rogationum : in aliis pro vinciis ieiunatur feria secunda, & quarta , & in aliis tantum in vigilia Ascensionis : ac tandem in pluribus regionibus omnibus his tribus diebus carnes comeduntur. In Lusitania testatur Barbosa in cap. Rogationes, hoc triduanum ieiunium coli, maxime in pervigilio Ascensionis. Quare quisque suae patriae morem observare debet . Olim fideles ieiunabant seria I v. & v I. & sabbato, ac integro Adventu; & consequenter a carnibus abstinebant . Sed haec consuetudo iam penitus obsolevit . Nunc solum consuetudo obtinet abstinendi a carnibus diebus sabbati& veneris. De sabbato tamen varia est consuetudo . Nam Galli, & Belgae carianes comedunt sabbatis a Natali Domini usque ad Purificationem ; ut testantur Paludanus, Covarruvias, & alii I similiter Hispani , licet sabbatis a carnibus at solute abstineant , comedunt tamen extremitates animalium , exta , seu intestina Omnia . Aliquae tamen provinciae etiam ab his abstinent . Fideles aliarum regionum sabbatis omnibus a carnibus, etiam ab intestinis, abstinent . Quare locorum consuetudines servandae sunt. Ubi viget consuetudo abstinendi a carnibus, obligat sub mortali . Ubique locorum fideles abstinent diebus Veneris a carnibus ex
universali Ecclesiae consuetudine , quae obligat sub culpa gravi. Eκcipitur solus dies
306쪽
dies veneris , in quo recurrat festum Natalis Domini : in eo enim licitum est carnes comedere ex privilegio , quod habetur in cap. Explicari de observatione ieiuniorum num. I. in quo haec leguntur . Explicari per Sedem apostolicam inquit Honorius III. postulasti ire. Respondemus, quod illi qui nec voto, nec regulari observantia sunt adfricti in feria sexta, fi festum Nytivitatis dominicae die ipse venire contigerit, carnibus propter festi excelsentiam vesci possunt secundum eonsuetudinem Ecclesiae generalis . Nee tamen bi reprebendendi sunt qui ob devotionem voluerint abstinere . Idem dicendum, si sestum Nativitatis incidat in diem sabbati :ex universali enim consuetudine etiam hoc die carnes comeduntur , quoties Nativitatis festum recurrat. III. Quaest. I. An Regulares , qui regulari observantia ad ricti sunt abstinere acarnibus , possint die veneris , in quo celebratur festum Vativitatis Domini , earnes comedere e Resp. Regulares qui vi voti , aut praecepti obligantis sub mortali, tenentur abstinere a carnibus, & ieiunare die veneris , iuxta communissimam sententiam non possunt in praefato die, etiam si inciderit sestum Nativitatis Domini , carnes comedere . Difficultas est de Regularibus qui solum ad ieiunium ,& abstinentia in tenentur vi Constitutionum , quae ad culpam non obligant ἱ uti sunt Praedicatores. Sylvester verb. Ieiun. num. 27. cui adhaerent alii , sustinet Praelatum , qui valet ceteris diebus dispensare in esu carnium , posse quoque in dicto die r suta , inquit , cum ibi fini duae prohibitiones , scilicet Eeclesiae is Reliationis , sublata prima per Ecclesiam , stat Dium secunda , super quam potes Prae-
Latus . Hanc opinionem defendunt etiam UVigandi tradi. v. exam. IV. num. Io 2. Salmanticenses tram xx III. cap. II. punct. s. g. 2. num. IO6. Sed omnes Auctoresisti innituntur falsissimo principio . Quoniam , ut ex relata concessione Hon rii III. constat , privilegium comedendi carnes illis solis conceditur qui vel ex
voto , aut ex regulari observantia non tenentur abstinere : Qui nec voto, nec reguLari observantia sunt adstricti . Eos ergo excipit Ponti seκ a suo privilegio qui non modo voto , sed etiam regulari observantia obstricti sunt abstinere a carnibus. Quo ergo. fundamento asserunt Sylvester, & Salmanticenses , esse duas prohibitiones, Ecclesiae, & Religionis, &, sublata prima, remanera secundam ; cuin Pontifex conceptis verbis declaret, se non auferre primam , ubi est secunda st Si privilegium absolutum esset , omnesque indiscriminatim dispensaret in esu carnium I interpretationi datae locus esset , nempe , sublata universaliter lege ecclesiastica , remanere dumtaxat constitutionem monallicam . Sed privilegium conditionatum , seu , ut ita dicam , hypotheticum est : dispensat enim in hypothesi quod vi alicuius voti , aut regularis observantiae non sit obligatio abstinentiae . At, inquiunt Salmanticenses , Pontifex declarat in dicto capite , legem abstinentiae a carnibus esse ex consuetudine contraria totius Ecclesiae derogatam; & s lum
307쪽
tum relinquit obligationem regularis observantiae . verum, ut falsitas istius assertionis evidenter pateat, non aliud exigitur, nisi ut sanis oculis privil-ium Iegatur Taedet enim repetere , Pontificem declarata , eos solos posse secundum consuetudinem Ecclesiae generalis vesci carnibus in Nativitate Domini, die veneris recurrente , qui nec Noto , nec regu ari observantia δεπς adstricti. Hanc noram sententiam P pugnae primus benignitatis moralis patronus Bartholomaeus Medina in Instrum cor DF. Lib. I. rv. MI U. g. IO. cuius verba isthuc transcribere Iubet. Dubium est στ possist eam cearnem comedere qui Regulam D. Domini ei prons sunt . Rano bitandi adest, quoniam conceditur privilegium eunctis fidelibus ν
bis autem non prohibetur com ere ς sed non comedimus promer vostras constit Dones , nequaquam ad culpam obliganter. Ergo caruem ederetes nou facimur tam tra commuυ ρυτωρtum istarii, fed contra nostras constitutioues taσtum. Da via
sum est nonnussis viris nimi fertiis , ut est is vester , is P. Frauci us a Vae ria Sed contrarium miri certius videtur . Nam dicit privi egium , ut possit ρ is vesci carne tua Le veneris, Visi aliquis sit c t ex voto, aut regulari contaione prolubeatur comedere 2bbit igitur, hanc bab nubus conmixtionem , Muci rotas hoc privHegium; is sic remanet ratio iuris communis in suo antiquo vigore, is de rure commum est ut non comedatur caro die veneris . Religiosus ergo sancti Domianici non potest 1iaa vesci , cum riae non babeat privilegium. Nequeunt ergo S periores Ordinis P dicatorum cum quoquam , sublata infirmitatis caussa dicta die dispensare in esu carnium. Et re ipsa numquam dispensant, ut publice carnes
comedantur . Quod tamen, si privilegium illis faveret, praestare possent. Siquidem finis priviIegii eo spectat, ut publica populi laetitia magis solemne reddatur sellum et seu propter excellentiam festi, inquit privilegium, eonceditur fidelibus publica talium epularum, Carni inque C mestio. Si ergo Praelati religioni sibi vertunt dispensare cum tota communitate in taIi die ; graviori crimini sibi ducere debent aliquibus privatis talem concedere facultatem : quoniam privata dispensatio solam privatorum commoditatem , non commune sesti gaudium spectaret . inuod autem constitutio obliget sub culpa nec ne, nihil refert. inuandoquidem Pontifex se dispensare declarat solummodo eos qui nec Volo, nec rex Lari observantia adstricti sunt carnium abstinentiae. Quod vero haec regularis constitutio , praescribens Carnium abstinentiam , nullo modo obliget sub cuIpa , vel obliget sub cu Ipa veniali ut ut res ista se se habeat non tollit quominus impedimento sit, ne privilegium praefato ligamine devinctis faveat . P. Magister Thomas Milante exercit. xx ris. is proposit. --nd. V11. minus sincere exponit pontificium privilegium, ut laxam, & falsam , meo quidem iudicio , opinionem defendat. Narrat, Pontificem excipere eos Regulares qui vel voto , vel Regula abstinent a carnibus . Dominicani nec vi voti, nec vi Regulae , sed tantum vi
308쪽
constitutionum a carnibus abstinent. Ergo uti privilegio valent . Egregia sane interpretatio, quam Pontifex summus in antecessum praefocavit , dum inquit , qui nec voto, nee regulari observantia sunt ad fricti . Magister noster contendit, abstinentiam Dominicanorum non esse regularem observantiam . Cur ia haec non a Regula , sed a Constitutionibus est praescripta . Referri ne haec commenta valent , quin derideantur Ponti sex summus, ut verus, & legitimus ecclesiasticae consuetudinis interpres, a privilegio omnes eos excludit qui aut vi voti, sub gravi culpa obligantis, aut vi regularis observantiae a carnibus abstinent . Dominica. ni vi regularis observantiae carnium abstinentiae sunt adstricti . Ergo vi citati privilegii nequeunt prae satis diebus easdem comedere. od haec regularis observantia praescribatur vel a Regula , vel a Constitutionibus , perinde est. Et distinctio P. Milante vana omnino est, & arbitraria. Quare contraria opinio, ut ego quidem sentio, nullo fruitur verae probabilitatis gradu. IV. Quaest. II. An qui vi voti tenetur ieiunare qualibet feria sexta, teneatur Diuriam observare , etiamsi in eam incidat festum Nativitatis Domini e Resp. Nisi vovens praefatum diem exceperit, tenetur ieiunare, ut eκ recitato privilegio clare colligitur. Et sane votum ieiunandi omnibus sextis seriis est certum, est de re bona , est absolutum . Qua ergo ratione eximi vovens potest ab observantia 3 An quia expresse dictum diem non comprehenderit ὶ Sed qui omnibus sextis feriis te
iunare vovit, nullam feriam sextam exclusit.
U. Obiiciunt Molina , Diana , Azorius , aliique . Sub generali promissione illa
non veniunt quae, si singillatim proposita essent, non promitterentur. Sed, si dies Nativitatis Domini voventis menti occurrisset , verisimilius est quod vovens prae . satum diem sub suo voto non comprehendisset . Igitur dicendum, reipsa illum diem non includi in tali voto . Ite in nemo praesumendus est voluisse esse oner sus propriae familiae . Esset autem eiusmodi vovens, si se via seria solus ieiunaret . Resp. Si vera esset prima propositio , actum esset sere de omnibus votis, in quiabus plures superveniunt circumstantiae minime praevisae : neque tamen ob id vota cessant , ut communiter Theologi docent . Secunda quoque propositio inepta est : tum quia, etiamsi vera esset, nihil concluderet e plures siquidein circumstantias implere tenentur VoVentes , quas si praevidissent , certe eas a votis suis exclusissent r tum quia gratis asseritur quod vovens verisimiliter exclusisset diem illum Nativitatis, si advertisset, si praevidisset . Cur quaeso hoc Num quod circumstantia mala sit 3 num quod nemo voveat ieiunare tali die Haec solum m do possent esse fundamenta talis praesumptionis . Sed haec erronea sunt : quia dccircumstantia est de re optima; & reipsa Ponti sex supponit, aliquos fideles vovere ieiunium etiam in tali die; cum eos excipiat qui voto ligantur. Praeterquam- quod ignorant ne fideles identidem recurrere sestum Nativitatis die veneris 3 S
309쪽
cunda obiectio praecedente melior non est. Personale siquidem ieiunium non est onus adeo grave familiae, ut obligationem voti dirimat . Nonne, si votum quis emitteret ieiunandi die dominica , teneretur illud implere 3 Certe familiae onus ab observantia non excusaret,
De hora qua ieiunii, oe abstinent ne obligatio incipit,
oe desinit . Varile hae de re quaesiunculae
I. Mnes adfirmant , ieiunii ecclesiastici obligationem incipere a puncto ine- diae noctis, & eodem puncto mediae noctis sequentis desinere . Punctum sive inceptionis, sive terminationis mediae noctis nequit, ubi horologia non sunt , computari mathematice , sed moraliter , iuxta communem incolarum existimati nem. Ubi vero horologia sunt, illorum indicationi mathematice standum est :quia, licet horologia communiter non indicent mathematice punctum temporis , quod fluit; indicant tamen horam, cui fideles stare debent. In hunc si quidem Qnem instituta sunt horologia . Et haec certa sunt apud Omnes . Idcirco 'd ea re
solvenda accedimus quae in controversiam vocantur.
II. Quaest. I. An in ultima nocte bacchanalium coenam differre post mediam noctem lieitum fit illis qui usque ad mediam noctem ludis, is saltationibus maeant e Resp. Me sane puderet hanc proponere quaestiunculam, quae sua sutilitate evanescit , quaeve Christianis indecora est. Verum, quia Pasqualigus eam proponit , &, quod peius est , eam defendit decis clx I. num. 3. idcirco sub eκamen illam vocavi. Dico itaque, minime licere producere coenam ultra mediam noctem indicta ultima nocte bacchanalium . Quandoquidem certum est diem cinerum incipere in mediae noctis ultimae bacchanalium puncto . Ergo cerrum est pariter e dem momento incipere ieiunii obligationem. Ita sentiunt omnes Theologi . Quare Pasqualigi opinio a Diana , Leandro , ceterisque Theologis , tamquam falsa , improbabilis, & fidelium pietati contraria, reiicitur. Quaeri etiam solet, num detur parvitas materiae in anticipatione , Vel protractione coenae post mediam noctem . Adfirmat Pasqualigus deris ci Ix. & hanc parvitatem temporis dicit esse
spatium infra horam . Negat Leander tract. V. disp. v I. quies. XXum . dari parvitatem materiae . Inter has duas extremas opiniones distinguerem ieiunium naturale, quod necessarium est ad communionem, in . quo nulla datur parvitas materiae; & ieiunium ecclesiasticum, in quo, sicut in ceteris, videtur posse admitti materiae parvitas . Si enim in omnibus praeceptis positivis datur parvitas mate-
310쪽
riae; quidni in praecepto ieiuni 1 quantum ad eius inceptionem, dc terminationem Sed hanc materiae parvitatem infra dimidium quadrantem ego contraherem. III. Obiicit Pasqualigus. Dies cinerum non incipit , nisi post mediam noctem ultimam bacchanalium : quia consuetudine invectum est ut lusus , saltationes , dc alia huiusmodi producantur ultra mediam noctem . Quin praesumendum est , benignam matrem Ecclesiam nolle obligare fideles ut ieiunium a puncto illius mediae noctis incipiant. Resp. Productio saltationum, ludorum, aliarumque Oblectationum ultra mediam noctem, non consuetudo , sed profanus abusus est , ho-.mine chiistiano indignus . Non solum utem Ecclesia in eiusmodi relaxationes non consentit, sed expresse illas damnat . IV. Quaest. II. An qui dubitat, num fit nec ne media nox, comedere post, quan do die sequenti ieiunare debeat 3 Resp. Probabilistae dubium propositum distinguunt, dc aiunt e Si hodie est praeceptum ieiunandi, dubitasque de mediae noctis adventu, non potes coenare, di carnes comedere 2 quia tunc possidet ieiunu praeceptum, non libertas. E contrario. si crastina die est ieiunandum , dc dubitas h die de auditione, seu puncto mediae noctis, potes in hoc casu comedere et quia , inquiunt, in dubiis melior est conditio possidentis : in casu autem posito libertast possidet : dubium enim est, inquiunt, ieiunium incepisse. Haec sunt mera probabilitati . inventa, non alio nixa funda mento, nisi studio favendi , & morem gerendi Eumanis appetitionibus. Id alibi fuso calamo ostendemus, ubi palam fiet , regulam illam, In dubiis mesior est conditio posMentis , solum in iustitiae materia laeum habere; in ceteris autem omnibus controversiis hanc regulam solum valere, In dubiis tutior pari est eligenda. Quare in utroque casu proposito dicimus accena abstinendum esse, donec dubitatio deponatur. Pariter dicimus debere abstinere a carnibu& tum illum qui dubitat die iovis, tum illum qui dubitat die satabati, num sit media nox.
ieiunio naturalist Resp. Non licet: quia, cum horologia sint instituta ad designanda temporis spatia, eo ipso quod unum audieris, dum de illius falsiitate tibi non. constat, illi adhaerere debes . Quare salsum est quod aiunt Salmanticenses num. in duo horologia esse duas opiniones probabiles: dc posse quemque pro arbitrio modo unam, modo alteram selligere . Sed , sicut in aliis rebus dubiis , ita de in hac, quod verisimilius prudenter quisque iudicat , tamquam regulam fixam suae operationis, amplecti tenetur. Illud etiam est animadvertendum , quod quamvis non teneamur metiri mathematice punctum mediae noctis, quod cognosci nequit, nisi observato, dc bene perspecto stellarum cursu ; debemus tamen , quoad fieri moraliter potest, plus minusve , eidem accedere, ubi non sunt horologia r ubi autem horologia sunt mathematice, ut diximus , horae quam indicant, standiana est