장음표시 사용
331쪽
regnum Dei occasionem relinquant peccatorum. Sententia sic explicata I & mi tis, & vera mihi videtur. Tu eam, quam magis veritati , & pietati consenta ueam iudicaveris, elige. XIV. Quaest. X. An possit quis in die ieiunii invitare amicum ad earnandum secum, cum certo sciat eum alibi carnaturum ' Resp. Leander tradi. V. disp. IX. quaesi xx M. docet, posse illum qui a ieiunio dispensatus est, alium invitare amicum ad secum coenandum, quem certo scit alibi coenaturum , & consequenter fracturum ieiu
nium. Hanc opinionem defendit, praeter alios, etiam Caietanus a. a. olvi t. F. ult. vers. Si autem omnino. Sed nos hanc sententiam , tamquam improbabilem, dc salsam, reiicimus : quoniam erroneum est asserere , licitum esse etiam parato ad perpetrandum malum cooperari, materiamque illud exequendi praebere. Sic sentiunt Vasqueet de scandalo art. I. is 3. Sylvius a. a. quaest. cxlv I I. art. 3. quaest. unici post conclus. 2. Trullenchus Lib. III. in Decal. cap. II. dub. 1. num. Io. Lessius Lib. IV. cap. II. Db. 3. num. 2o. Bonacina disp. ult. de praecep. Eccl. quaest. I. punct. . 3. num. 9. FagundeZ de q. praecep. Eccl. Lib. I. cap. X. num. I 2. Comitolus Lib. IV. Resp. mori quaest lv I. num. 6. prope finem. Quid, si amicus invitatus ad coenan
dum paratus non sit Etiam hoc in casu licitum esse illum invitare docet lLea der sic. cit. quaest. xx m. quamvis credatur, inVitatum probabiliter obsecuturum amico invitanti. Hanc quoque opinionem respuimus, ut improbabilem : quia hoc est praebere occasionem reipsa coenandi, dc violandi ieiunium. Quaenam enim eias cacior occasio quam mensa instructa esurienti vicina , & sitienti pocula proximaὶ Sed audi Leandrum respondentem et Si iste sinuitatus aliquando inde occasio nem violandi ieiunium accipiat; id propria eius malitiae es imputandum , non invi-ranti. Haec non impugnationem, sed contemptionem exposcunt. Sunt enim apem te sacrae Scripturae, quae tot supplicia offendiculum proximo praebentibus minatur,
XV. Quaest. XI. An patresfamilias teneantur compellere filios, servos, ibi domesiacos suos ad ieiunandum Z Resp. Quae penes omnes certa sunt, praemittamus oportet. Extra disputationem cst, ad parentes, dominosque curam filiorum, di domesticorum disciplinam pertinere. Id aperte & ius naturae, & Iex Dei praecipiunt . Inquit enim Apostolus Paulus I. ad Tim. cap. v. Si quis suorum, maxime domesticorum, curam non babet, fidem negavit, is est infideli deterior . Et in epistola ad Ephes. cap. v I. Patres nolite ad iracundium provocare filios vestros ; sed educate illos in disciplina, is correptione Domini. Adfirmant omnes, in eo maxime paterni, &herilis officii religionem splendere, ut domestici omnes, sive filii , sive famuli ,
praecepta tum divina, tum ecclesiastica observent. Debent propterea patresfamilias, dominique domesticis suis congrua ad ieiunandum alimenta ministrare . E rum est, si ieiunia filii, vel servi frangant, illos admonere, corripere, increpare , sc
332쪽
st ad implendum praeceptum urgere. Haec omnia communia sunt. His praemissi , dico, patresfamilias debere filios suos compellere ad ieiunandum eo validiore modo quo possunt; servos oro, nolentes ieiunare, e domo pellere tenentur . Primam partem docent graviores Theologi . Gabriel dist. X via quaest. Ita art. 3. dub.ε. Toletus Lib. ' cap. V. Sylvius a. 2.-cxlv I I. art. Comi totus Lib. IV. quaest. luti Navarrus cap. xx I. num. 26. & alii plures. Veritas haec aperte ex Scrietura sacra colligitur. Nam haec habentur Proverb. xx m. Noli subtrahere a puero disciplinam
. . . . Tu virga percuties eum, is animam eius de inferno liberabis. Et cap. xDI.iaui pareit virgae, odit filium suum. Non modo consiliis , & adhortationibus , sed virea etiam imperii, ac afflictionis, seu percussioni s, Spiritus sanctus vult parentes compellere filios suos ad servanda ea praecepta quorum observantia illorum animas ab in serno liberat. Quare plusquam salsam reputamus opinionem Leandri, asserentis non pertinere ad parentes regere conmentias ipsorum , scilicet filiorum ζ. quia sinquit Leander ad parentum munus pertinet providere filiis de victu , non Vero regere conscientias eorumdem r quam Propositionem dissert. I. cap. I. inter nimium Iaxas opiniones recensuimus . Et quae, malum , est Theologia isthaec 3 Ad parentes non pertinet regere conscientias filiorum in observantia exteriori praeceptorum Ecclesiae; sed tantum proVidere eis de victu . Hanc disciplinam bruta exercent erga partus suos. Homines ratione praediti & religionem christianam profitentes , lege caritatis mutuo se se instruere in religionis propriae virtutibus, dc praeceptis adstringuntur. Patres vero, praeter commune caritatis debitum, lege tum naturali, tum divina erudire filios suos tenentur in religionaquam profitentur, illis divina explicare mandata, iuxta illud : Pater filiis notam
faciet veritatem tuam : Isai. xxxv I II. Itaque caritatis lege tenentur patres non solum admonere, & hortari filios suos ad observansa Ecclesiae mandata; sed etiam virga percussionis, ut inquit Salomon , compellere rebelles debent, & cogere. Adquid valeret paterna potestas, si nihil iuris haberet ad ea impedienda quae morotem spiritualem filiis ingerunt Debent ergo patres & cibos vetitos, & secundam comestionem filiis in die ieiunii subtrahere, aliisque modis eos cogere ad ieiunandum . Prudentia solum opus est. Maius malum eκ duobus neeessariis malis semper vitandum. Hinc, si pater prudenter scandala gravia praevideret ex violenta coactione filiorum ad ieiunium servandum , posset exercitium potestatis paternae suspendere. Famulos vero ieiunare nolentes e domo pellere domini tenentur :quia, si domini non habent potestatem cogendi famulos , ut observent Ecclesiae praecepta; potestatem habent eos expellendi e domo, dum eadem observare recusant. Heinc inter laxissimas propositiones recensuimus opinionem Pa squaligi, asserentis, dominos nota teneri negare coenam famulis ; etiamsi scirent id famulis profuturum. Vide dissertationis huius cap. I.
333쪽
XVI. Quaessi XII. An domini, compellentes servos ad laborem impedientem ieiunium , vel nolentes eos conducere, nisi cum pacto, ut non ieiunent, pecceny mortafiteν Resp. Dico cum communissima sententia , quam sere omnes graviores Theologi defendunt, peccare graviter dominos compellentes servos, & domesticos ad opera quae ieiunium impediant, quoties opera possunt sine gravi damno in aliud tem pus differri. Ratio evidens est. Domini tenentur Pro Viribus curare ut famuli, & domestici ieiunium observent. Si autem compellerent illos ad ea opera quae ieiunium impediunt, non solum non curarent eos ad ObserVantiam ieiuniorum indutacere ; sed e contrario obstacula ponerent, quae eosdem a ieiunii observatione ab ducerent. Hanc sententiam defendunt NavarruS , Toletus , Aetorius, Ricardua . Gabriel, Paludanus, Astensis, Rosella, Angelus, Cardinalis Gaza , & alii plures. Secundam partem docet eκ presse D. Thomas in IV. dist. xv. quaest. Iv. Nee iterum Egi a peccato immunes sunt qui operarios conducere nolunt , nisi tali pacto, ueieiunium solvant; ni' forte fit caussa necessaria, quae festinationem operis pro quo
Cau1se a ieiunio excusantes sunt quatuor impotentia,
labor , pietas , oe dispensatis.
I. Uatuor propositas estussas, quae a ieiunio saepius excusare solent, in quatuor a distincta capita tribuemus: quia de singulis plures quaestiunculae discutiendae, &resolvendae occurrant. In praesenti de sola impotentia sermonem habebimus iaImpotentia duplex est, physica. & moralis o dc utraque a ieiunio excusat ; cum lex impossibilia non praecipiat. Ut, quae hoc in capite dicturi sumus, facilius capiant ut , disting qenda est impotentia a difficultate. Impotentiam eam appellamus. quae vel naturam supponit reipsa destitutam viribus ad effectum praestandum, vel effectum praestare nequit nisi cum notabili eiusdem naturae detrimento . Et haec impotentia a ieiunio excusat . Dissicultas illa dicitur quae incommodum utique naturae affert in exercitio ieiunii sed naturam non laedit, neque ineptam ad sua munia obeunda reddit. Hinc excusantur infirmi, qui quotidiana, vel tertiana se-bri laborant; sicuti & valetudinarii, ac convalescentes , quin non modo a telanio, isd etiam ab abstinentia a carnibus immunes sunt . inando vero dubitatio occurrit, num infirmitas, & debilitas eκcusent nec ne; medicus consulatur , di a superiore dispensatio pro maiori securitate petatur. II. Quaest. I. An qui data opera impotentem se constituis ad ieiunandum , teneatur ieiunare ; is an se talis qui ea intentioοι expressa vacat ludo, venationi, vel rebuἔ
334쪽
. DIS S. II. DE IEIUNI s. 3 os
venereis, idest nimis eoitui, ut impotens efficiatur ad ieiunandum, peccet contra praeis eorum ieiunii 3 Resp. Noli adversus me commoveri, quod eiusmodi quaesita exponam ; sed illis indignare qui eadem propugnant . . aestiuncula duas habet paristes. Ad primam partem respondeo, impotentem ad ieiunium non teneri lege te iunii, etiam quando impotentia oritur ex propria culpa r quia ad impossibile nemo tenetur, quocumque ex capite impossibilitas isthaec proficiscatur . Haec eo mam unissima sententia est. Secundam quaesiti partem inter propositiones laxas iam sub initium dissertationis recensui eap. I. g. a. num. a. & non modo laxa , sed erronea item Videtur, quatenus asserit, posse quempiam expressa intentione nimio coitu se impotentem essicere, ne ieiunet , quin peccet contra praeceptum ieiunii nec tunc quando apponit ta Ie impedimentum. Quid enim peius ab Ethnico exeogitari posset Nam qui libere apponit eaussam , ex qua necessario sequitur omissio praecepti, seu effectus a praecepto prohibitus , peccat contra illud praeceis plum. Prava siquidem illa, dc eκpressa intentio , qua ideo se impotentem quisessicit ad ieiunium, ut reipsa non ieiunet, directe respicit transgressionem praecepti iubentis ieiunium. Respondent, praeceptum ieiunii non prohibere ludum l, neque venationem, neque coitum . inuae sane responsio non minus futilis est ac ipsa propositio. Nam verum est, praeceptum ieiunii Praefata opera absolute non pro hibere ; sed illa prohibet, quatenus impedimenta sunt ad ieiunandum. Neque plus temporis impendendum in impugnatione opinionis aperte falsae , quamque communiter, non modo antiqui, sed & recentes fere omnes reiiciunt, tamquam im probabilem , & nimium Iaκam. III. Quaest. II. An excusentur a ieiunio qui ealefieri , is dormire sine caena nequeunt , qui habent duo cauteria, quive vertiginem capitis , veI fomachi debiistatem patiuntur 3 Resp. Casu istarum plures inter impotentes ad ieiunandum jeeensent omnes quos in quaesito descripsimus. Ut prudens, solidaque responsio exhibeatur , in memoriam revocanda est distinctio impotentiae, & dissieultatis : illa siquidem , non haec, a ieiunio excusat. Igitur, si ob coenae privationem ita frigidum corpus remaneret, ut ad somnum Omnino redderetur inhabile per plures noctes ; si periculum infirmitatis immineret , Vel prudenter timeri posset : tantum cibi capere tunc possent ii qui talia perserunt incommoda, quantum lassiceret ad solitam calefactionem, & somnum percipiendum. Si collatio aliquantulum abundantior sussiciat, ecenare non poterunt. Si quatuor unciae panis aquae immisceantur , de per coctionem papparium fiat I ac postea duae unciae panis , & duae obsonii eo medantur quae est resectio a pluribus Casu istis excogitata incredibile est , corpus sic resectum ad somnum, & calefactionem ineptum esse. Ceterum haec omnia prudentis arbitrio relinquenda sunt. Illud solum semper prae oculis habeatur , impotentiam , non dissicultatem, a ieiunio excusare.
335쪽
IV. Quid, si, collatione mane sumpta, & prandio in vesperum dilato, ieiun
re possent, tenerentur ne id praestare, ut Praeceptum observarent e Negant plures recentiores, Escobarius, Diana, Filii ucius, Pasqualigus, Leander trad .v. disp. v m. Sed talem opinionem inter laxas recensuimua cap. 1. Nunc vero, isto rum Auctorum rationem expendentes, laxissimam eam appellamus . Ait namque Leander cum aliis, homines praefato incommodo laborantes posse, si vellent, collationem mane sumere, prandio in coenam commutato, & hac via implere prae .ceptum; sed, cum ius habeant prandendi in meridie, non teneri se tali iure privare. En illius verba loco laud. Si vellant , possent collationem mane sumere, isse ieiunando implere praeceptum ieiunii . Sed quia quilibet habet ius ad sumendam prineipalem refectionem in meridie in diebus ieiuniorum, ergo nullas tenetur , ut ieiunet, hoe iure δε privare. Cur, quaeso, ius habent prandendi in meridie , praecepto ieiunii urgente Nonne quisque meliori modo quo potest praecepta Ecclesiae implere adstringitur Si Ecclesia tolerat ut fideIes qui vel concionari , . vel alia gravia negotia peragere debent, possint mane collationem sumere, prandio in vesperum dilato; cur non debebunt fideles, ut praecepto Ecclesiae obediant , collatio
nem, cum possint, anticipare, & prandium differre 3 Quis fidelibus tale ius con tulit, ut eum ieiunii dispendio in meridie prandere valeant Non ergo fideles praeceptis, sed praecepta fidelium voluntati subiecta sunt i At quid plura congero contra opinionem sua nimia laxitate corruentem Opinio quae illos eximit a ieiunio qui duo habent cauteria, etiam nimis laxa est , & improbabilis : quoniam destituta est tum extrinseca auqoritate soli enim Sanctus, dc Quintan advennas ,
prout mihi scire licuit, eam dependunt tum intrinseca ratione. Enimvero cauteria idcirco ab arte medica praescribuntur, ut natura per eadem, veluti per duos canales, humores superfluos, & nocuos expellere valeat; & hae via .firmior, ac
robustior efficiatur, & conservetur. Tantum abest ut iisdem debilitetur. Qsi stomachi, vel capitis debilitatem patiuntur, si his incommodis succurrere valeant , aliquid panis, vel alterius cibi mane sumendo, tali remedio contenti sint. Si incommoda elusinodi sint quae reparari nequeant, nisi ieiunium frangatur; ieiunium stangi potest. C A-
336쪽
CAPUT XXIII. An Chrisiani tempore ieiuniorum a re uxoria se abstinere debeant , potissimum si debitum coniugale sine
ira gressione ieiunii per folvere nequeant. Vari.e quae fiuneuia de mulieribus praegnantibus , lactantibus, oe
. mirginibus , timentibus venustatis formam amittere propter ieiunium, resolvuntur.
verba facturus, quae docent Patres, antiquioresque Theologi in medium adducam; atque cum iis quae iuniores, recentesque Doctores excogitarunt , conseram. Fatentur Omnes tum antiqui, tum recentes, Apostolum Paulum consulere omnibus nuptis continentiam, quando solemnibus precibus, dc ieiuniis vacandum est. Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu M tempus, ut vacetis orationi rGraecus textus addit, ieiunio, ut testatur Cornelius a Lapide L Cor.vo. Patres, non modo consuluisse, sed etiam iussisse Apostolum nuptis continentiam diebus precum, & ieiuniorum, docere Videntur . Recentes e contrario videntur solverea ieiunii Iege Christianos nuptos, ut commodius rei uxoriae operam dare queant . Sed, . ut omnia fiant manifesta, tum Patrum, tum recentiorum textus transcriba
II. Recensentur plura Scripturarum, dc Patrum testimonia, quibus indicitur nuptis abstinentia ab usu matrimonii ieiunii tempore. In primis Ioel eap. I. inquit r' Sanctificate ieiunium, Socate coetum . . . . egrediatur sponsus de cubili suo, is Don de thalamo suo. Deinde Paulus Apostolus I. Cor. vo. dc Apostolus Petrus Epist. I. cap. III. Viri similiter cobabitantes fecundum frientiam, quasi infirmiori vasculo muli bji impartientes bonorem, tamquam is coheredibus gratiae vitae, ut non impediantur orationes vestrae. Heinc S. Hieronymus Lib. I. coni. Iov. pag. 31. edit. Rom. Quon diu impido mariti officium, non impleo continentis Petνus Apostolus , experio mentum habens coniugalium vinculorum, vide, quomodo informet Ecelestam , quid δε- eat Chrisianos. Similiter viri cohabitantes &c. Ecce eodem sensu , quia eodem is spiritu impediri dicit orationes officio coniugati . . . . Si abstinemus nos a coitu, bono-νem tribuimus uxoribus; si non absinemus, perolauum es bonori contrariam esse com
III. S. Augustinus serm.cCv. olim Ixv m. de diversis, dc in Quadragesima I. inquit: Per alios dies adulteria, fornicationes, Omnesque illicitas eorruptelas nolite continge v iiij re',
337쪽
νe; per hos aμtem Quadragesimae etiam a coniugibus abstinete .... Tempus quod reddendo eoniugali debito occupabatur, supplicationibus impendatur. Corpus quod carnalibus affectibus solvebatur, puris precibus proernatur. Manus quae amplexibus imis plicabantur, orationibus extendantur . Hoc idem docet serm. lxx II. de diversis, nuncccvi I. Quapropter, earissmi, a quibuscumque cibis vobis placuerit abstinere, memento te vi propositum vestrum pia temperantia confervetis, non ut Dei creaturam sacrilego
errore damnetis. Quicumque enim estis coniugibus alligati, nunc maxime apostolica monira nolite eontemnere; ut invicem abstineatis ad tempus, ut vacetis orationibus: I. Cor.
vir. Duod enim is aliis diebus uticlter fit, nimis inverecundum es, fi modo non fiat . Arbitror onerosum non esse debere, anniversaria observatione, solemnibus diebus hostfacere coniugatos quod viduae ex quadam vitae parte professae sunt , quod tota vita sanctae virgines fusceperunt . Item ferm lxx PII. nunc cciv. de diversis, sub finen, haec scribit. Mote igitur bis diebus ἐν crebrius ieiunantes, is vobis parcius immnindentes, is egenis Largius tribuentes. A coniugali quoque concubitu bi dies psurant
continentiam. Item se . lxx IV. nunc ccx. cap. VI. Hune tempus est quo eoniugati ab uxoribus, is nuptae a suis viris abstineant, ut orationibus vacent ; quamquam is per totum annum certis diebus hoc facere debeant; is quanto crebrius , tanto alique melius. Item cap. v D. Quadraginta diebus ieiunavit Moyses legis adminifrator: quadraginta dies Elias excellentissimus Prophetarum o quadraginta ipse Dominus , testim nium habens a lege, is Trophetis . . . Nos autem, qui tam longum ieiunium perpetuare non possumus , ut per tot dies, is noctes nihil alimentorum, sicut , Hi , accipiamus . . . . Sed numquid, sicut a cibo, is potu abstinentia per tot dies non potessesse continua; sic is a concubitu non potest Cum videamus in nomine Christi multos utriusque sexus ab hae re penitus immunia membra Deo dicata servare ρ Puto non esse magnum ut tota paschali solemnitate possi coniugum eastitas quod potest tota vita Virginitas. Similia scribit Augustinus pluribus aliis in locis. IV. Sanctus Eligius Noviomensis Episcopus comparat concubitum coniugum iri.
Qiladragesima cum esu carnium. Inquit enim hom. xv I. Diebus auιem Quadragesima Sos omnibus modis a coniugum commixtione Testrarum, sicut decet Christianos, ab
stinere oportet. Nam, ut quidam sapiens ait, similis reatas est fideli Chrisiano diebus
Quadragesimae etiam cum propria uxore concumbere, sicut , carnes in cibo fumere .
Theodulphus Aurelianensis Episcopus in Capitulari cap. xli. inquit : Abstinendum es in bis saeratis is diebus a coniugibus, is easte, im pie vivendum, ut sanctificatocρτης, is eorpore isti sancti dies transigantur ; is se perveni atur ad diem sanctum PaschG. Quia pene nibit valet ieiunium quod coniugali opere polluitur. Nicolaus I.
Pontifex summus in responsis ad consulta Bulgarorum cap. IX. ait : Si enim ex consensu coniugatorum, etiam alio forte tempore , mundo corpore vacatur orationi Iquanto potius isto, quo Deo etiam camis nostrae decimas damus, quo ipsum in absi eη-
338쪽
tui Dominum imitamur, quo non solum iErcita, Serum etiam musta a nobis etiam licita resecamus, omni est voluptati renuntiandum ut libenter orationi vacetur, castitati mentis corporis incumbendum e Poenitentiale Romanum titu . v M. cap. X. haec habet. Qui in uuadragesima ante Pascha cognoverit uxorem suam , is noluerit abstinere ab ea, annum unum paeniteat. V. Prosper Fagnanus fuso calamo versat quaestionem, num licitum sit seriarum tempore matrimonium consum naare Et auctoritate omnium sere Canon istarum & antiquiorum Theologorum evincit , licitum minime esse temporibus iis quibus vetitum est ab Ecclesia solemnes nuptias celebrare, copulam matrimonialem exercere . Haec pauca reseram ex pluribus quae habet in II. Decret. cap. Capelunus de seriis num. II. Similiter quoad eopulam carnalem , tametsi Sanebeet existimaverit, nuuatenus probibitum esse matrimonium consummare , idemque ante ipsum senserit Navarrus ero tamen iitarum rationes sunt valde infirmae.... Quare contra praedictos stat communis Canonsarum fere omnium sententia. Et pluribus allegatis concludit. Ex quibus patet , bane esse unanimem Canonsarum sententiam, quam etiam tenuerunt ex Theologis Petrus de Palude in m Sent. dist. XXXII. quσβ. I. artic. 4.
Caietanus in Summa in verb. Matrimonium cap. uis. F. Publico autem loco. s. toninus in III. Part. tit. I. cap. xv I I. in M. SI Uester in ver. Matrim. vis. quaest. vis.
post dictum s. dub. s. alii. Allegat etiam auctoritatem Concilii Toletani , celea brati anno i 73. sub Sixto IV. in titulo, Quod non fiant nuptiae, ubi haec praeseribuntur. Cum fecundum legitimas sanctiones non fit dubium eos in legem delinquere
eui verba legis amplexi contra eius nituntur voluntatem : is quia tempore quo fa-croram canonum decretis nuptiarum celebratio interdicitur, is carnalis eopula probibetur irc. . . Vos contendentes, quod sacrorum canonum intentio fuit, non tam Ecclesiae olemnitates, is nuptiales benedictiones, quam carnales commixtiones probibere: consuetudinem huiusmodi dives re eupientes, sacro approbante Concilio, commixtiones praedictas . . . prohibemur , flatuentes &c. Refert etiam Fagnanus Congregationem Cardinalium, Concilii Tridentini interpretum , quae ad dubitationem sibi propositam sic respondet. Sed temporibus comprehensis in cap. x. ses. xx. I in de refor. ma trim. nuptiarum solemnitates , traductiones ad domum , is earnalem copulam probio feri Ex Theologis, quos Fagnanus adducit, ut ingenue fatear , sanctus Antoninus non adeo clare loquitur. Nam haec sunt verba D. Antonini in III. Part. tini. cap. xv II. in fine . Contrahentes nuptias bis temporibus probibitis debent puniri in quo deliquerunt, ut scilicet ad tempus separentur; sed, si fit perieulum ineontinentiae,aria paenitentia imponatur, is in ista dispensetur .... Von autem esset mortale exigeretaribus temporibus ab uxore prius rite benedicta debitum. Petrus de Palude. Ita es mortale fit consummare matrimonium tempore tali ; tamen post primam copulam iterum cognoscendo non peccat mortaliter, nisi hoc faceret in contemptum Ecclesis ordinantis.
339쪽
VI. Thomas SancheE Lib IX. de debito coniugali dio. x Ir. recenset circa rem hanc quatuor sententias. Prima docet esse culpam letalem petere debitum coniugale diebus sacris, '& ieiuniorum et quam opinionem plures Canon istae defendunt Secunda asserit esse culpam venialem e & pro hac opinione allegat ipsemet Sanchez omnes sere Canon istas , & antiquiores, gravioresque etiam ex recentioribus Theologos, Magistrum Sententiarum, D. Thomam , Albertum Magnum, Durandum, Paludanum , Gabrielem , Raynerium , Ioannem de Friburgo, Gersonem, Carthusianum, Monaidum, D. Antoninum, Adrianum, Sylvestrum, Tabienam, Tu recrematam, Solum, Viguerium, Margaritam, Matienaum, GOffredum, Ioannem Andream, aliosque plures. Tertia sententia admittit aliquando esse culpam venia- Iem, aliquando consilium esse abstinendi . Quarta sententia, cui adhaereo concludit Sanchea licet existimem duas praeeedentes esse valde probabiles , ait solum esse consi Sum Acci VII. Patres ergo, Gnon istae fere omnes, & antiquiores Theologi docent, Christianos ieiuniorum tempore minime exercere posse coniugalem copulam . Dubium latummodo est , num sub culpa mortali , aut veniali ab ea abstinere debeant. Communior, & mitior sententia, cui & ipse adhaereo, est illa quae sub culpa tantum veniali debitum omittendi copulam matrimonialem praelatis temporibus imp nit : & hanc sententiam valde probabilem etiam ipsemet Sancheae reputat. VIII. Conseras nunc velim cum doctrina Patrum, Τheologorum, & Canonistarum , doctrinam plurium recentiorum Calaistarum . Isti non modo defendunt, Christianos non teneri intermittere coitum coniugaIem sacro ieiuniorum tempore ς non modo asserunt, Patrum exhortationes consilii esse, non debiti, seu praecepti; non modo evulgant , Patres per exaggerationem locutos fuisse , & Rhetorum amplificatione usos; non modo haec omnia excogitarunt; sed ,. quod peius est, docent Christianos a lege ieiunii solutos esse , ut debitum matrimoniale persolvere, copulamque sine detrimento exercere valeant: docent,. non teneri coniugem hortari precibus , consilio , aliove modo alterum coniugem , ut desistat a petitione
debiti , quod ipse sine fractione ieiunii reddere nequit . Quod ne ipsis imponere
videar, transcribam verba Tamburini ex Lib. IV. in Decal. cap. v. g. . numer. 37. Quod si precibus , aliove modo posset coniux removere alterum a petendo debitum ἔadbuc tamen non teneretur uti hoc remedio ; atque adeo posset non ieiunare, fiereddere. Ita Thom. Saηcbez - Ratio est , quia personalis obligatio reddendi es ex iustitia , qμα non obligat , nisi ad reddendum personaliter debitum ; Boπ vero ad Conquireηdo , vel ponenda remedis , ne alter petat . Hanc eamdem doctrinam prius docuerant Pasqualigus, & Leander tractat via disput. vrati quaest. xlv m. aliisque plures.. IX. Viden' quantum doctrina quorumdam recentiorum a Patrum , a Concilioe
340쪽
rum , ab Ecelesiae doctrina distet i Non tenetur coniux precibus hortari alterum . coniugem, ut se abstineat a petitione illius debiti quod ipse sine violatione praeacepti ecclesiastici reddere nequit et neque hoc suavissimo remedio christianae exhortationis abducere illum a tali petitione tenetur. Poterunt ergo coniugati ad satietatem petere , & reddere cum dispendio ieiunii ecclesiastici Isthaec ne christiana
Theologia Patres , dc Concilia una voce iubent, christianos coniuges a concubitu matrimoniali abstinere, ut exactius ieiunium observent, ac sanctificent e & laudati tun rures contra docent, coniugatos posse ieiunium ecclesiasticum instingere, ut copulam matrimonialem exequantur . Quid temperantiae evangelicae , quid castitatichristianae insessius X. Obiiciunt . Maritus iure naturali divino , & ex iustitiae praecepto adstringi-
. tur reddere uxori , & uxor marito debitum coniugale , iubente Apostolo : Oriviij debitum reddat ; smiliter autem uxor viro : I. CORVM. Praeceptum ieiunii humanum, & positivum est. Cedere itaque priori debet obligationi. Ergo omittere ieiunium maritus debet, quoties, dum ieiunium servat, ineptus ad persolvendum coniugale debitum essicitur . Resp. Omnes fatentur, coniuges devinctos esse iure naturali divino ad debitum matrimoniale mutuo sibi reddendum. Quid inde εΑnne in omni loco, tum publico tum priVato, tum sacro tum profano, copulam coniugalem exercere debent i Minime gentium . Tenentur sibi invicem debitum solvere; sed servatis debitis circumstantiis loci, dc temporis. Porro tempore ieiuni rum est Deo vacandum, non matrimonio incumbendum . At, inquies, cum duo debita simul solvi nequeunt, illud solvere debemus quod praecipuum est. Reddere autem debitum coniugale ieiunii observantiae praevalet : nec Ecclesia obligat adieiunium, quoties istud impediat exercitium matrimonii. Unde colligis, Ecclesiam te non obligare ad ieiunium, ut copulam matrimonialem exercere valeas 3 Unde A Patribus, quos Deus posuit regere, aut docere Ecclesiam suam 3 At isti, ut ieiunium exactius serves, abstinere te a coniugii usu iubent. Unde ergo Z Α recentioribus Casu istis At isti in conspectu antiquiorum Theologorum, & sanctorum Patrum nullius sunt auctoritatis; nisi ratione evidenti ostendant, antiquos errasse: quod hic minime praestant. Ipsemet benignissimus Claudius la Croiκ Lib. III. pari.
II. cap. LII. num. III 8. resolvit , quod, licet coniux reddatur minus potens ad reddendum debitum, non ideo teneatur omittere ieiunium.
XI. Ut quae fusius disputata sunt, in pauca contrahamus, atque maiori, quoad fieri potest, claritate dissicillimam quaestionem resolvamus , quae certa sunt praemittam; deinde quae mihi probabiliora videbuntur, explicabo. Certum in primis est Patres communiter hortari fideles nuptos , ut tempore ieiuniorum a copulacarnali abstineant. Haec res facti est , omnibus 'comperta . Certum quoque est tempore quadragesimalis ieiunii, & Adventus solemnem nuptiarum celebrationem