장음표시 사용
41쪽
nis , Pentecostes cum duabas pariter sequentibus feriis , sanctae Trinitatis , solemnia ratis eorporis Christi , ων inmentionis sanctae crucis , nec non festivitatum Purificarionis , Annuntiationis , Assumptionis ,.Hativitatis Deiparae Virginis , Dedicationis. sancti Michaelis Areangeli , Nativitatis sancti Ioannis Baptistae , sanctorum Petri , is Tauli , sancti Ioannis Evangelis AE , sancti Thomae , sanctorum Philin i, tr Iacobi , sancti Bartholomaei , sancti Matthaei , sanctorum Simonis . Iudae , is sancti
Mathiae Christi Domini Apostolorum 1 irem sancti Stephani Protomartyris , sanctorum
Innocentium, sancti Laurentii Maruris, sancti Divestri PapAE , O Confessoris, fancti Ioseph etiam Confessoris , is sanctα Annae , De arae respective που , ac Genitricis , folemnitatis omnium Sanctorum , unius ex principalioribus Patronis in quocumque regno, Me provincia, is alterius pariter principalioris in quacumque civitate, oppido, vel pago, ubr hos patronos haberi, is venerari contigerit. IV. g. 3. O i reliquorum vero dierum observantiam , quos bactenus sive in iani-etersa Ecclesia, sive in quavis natione, reeno , provincia, dioecesi, aut loco, quomodocumque , sive ex prxcepto , sive ex confvetudine , sive ex devotione, Chrisi e-Ies tamquam festuos celebrarunt , nequaquam ex praecepto tuos teneri, auctoritate , tenore praesentium , perpetuo etiam decernimus, declaramus . Ne auiatem dies festos a locorum ordinariis nimia aliquorum facilitate, populorum importunitate deinceps iterum multiplicari contingat , eosdem ordinarios in Domino monemus , ut ad ecclesiasticam ubique servandam aequalitatem de cetero perpetuis futuris temporibus , ab indictione sub praecepto novortim festorum studeant absinere. Ut vero ea quae superius expressa sunt , ferventiori qua decet veneration' , ac devotione colantur ; et em ordinariis antiquorum canonum observantiam ad memo-νiam revocamus , in concedendis licentiis laborandi diebus festis : quae quidem Iliacentiae non aliter quam ad formam praedictorum canonum , ut praemittitur , concedendae , nonnisi gratis , libere , is sine ulla prorsus pretio , aut pacto , directe , ve
indirecte concedantur sub poenis etiam gravioribus, nostro, successorumque nostrorum arbitνio infigendis . Non intendimus tamen per banc nostram constitutionem dies feriatos cirea iudicialia in aliquo immutare , quos ad hunc effectum relinquimus in eisdem satu, im terminis in quibus erant ante eiusdem promustationem .... Datum Romae apud sanctum Petrum anno Incarnationis dominicae I 6 a. idibus septembris Fontificatus nostri anno XX.
V. Ex recitato decreto clare colligitur , omnia festa quae in eodem expressia non sunt, esse omnino antiquata . Et eorum accedo sententiae qui asserunt- abia rogata etiam festa quae prius ex voto observabantur . Quoniam summus Pontifex derogatione utitur universali , quae sicuti quamcumque legem , & consuetudinem, ita quoque votum quodlibet delet.
42쪽
De festis quae Cbrisi Domini masteria Dectant,
quaeve ex praecepto celebrantur.
I. Rimum omnium festorum , quae Christi Domini sanctissimam vitam spex ctant, est eiusdem Nativitas . Festum enim Incarnationis , seu Annuntia tionis, quod alioqui primum esset habendum , inter sesta beatissimae Virginis Maariae recenseri solet. Ex Apostolis ipsis originem duxisse festum Nativitatis Chri sti Domini , eoII itur ex Clemente Lib. VIII. Constitui. & ex Isidoro , qui Lib. I. de ossic. cap. xxv. ait: Natasis dies Domini a Patribus votivae olemnitatis institutus es . Tamen solemnitatem istam sero Graeci peregere , ut testatur Chrysostomus Tom. I. se . xxx I. ubi de natalitio Christi die verba faciens , haec habet : Piondum decimus annus est, ex qgo bic ipse dies manifeste nobis innotuit . Asserit nihilominus , in Occidente semper celebratum suisse : rationemque prodit , quia scilicet in urbe Roma servabantur monumenta descriptionis Iudaeae , Augusto imperante factae ue & idcirco Romana Ecclesia optime scire potuit natalem diem Christi Domini. Ex his liquet s ait ibidem J descriptionis primae tempore natum esse. Et cui veteres bisoriarum codices, qui Romae publice adservantur , sectitare lubeat, perfacile etiam tempus huiusce descriptionis aecurate disiere poterit . . . Ausculta , neque diffidas . . . nam illi ipsi qui uno commorantur , musto ante, is ex antiqua traditione ipsum celebrantes , ad nos usque illius noti-siam transmiserunt . Festum istud eodem die celebratur quo mysterium fuit peractum , scilicet die xxν. decembris . Dies iste dominicus fuit . Si autem scire a Ves , cur non semper die dominico , sed quolibet hebdomadae die festum celebretur , consule Durandum Lib. VI. Ration. cap. IV. II. Secundum festum est Circumcisionis. Solemnitas haec cum octava die Nativitatis confundi solet. Illius vetustatem indicat Concilium Turonense II. anno 367. celebratum. Siquidem, postquam pronuntiavit dies omnes inter Nativitatem dc Epiphaniam festos esse, tres profestos recenset, quorum postremus sunt calendae ianuariae, quibus Missam de Circumcisione celebrari iubet . Et quia inter Natale Domini sinquit can. xv I r. J Θ Epiphaniam omni die festivitates sunt . . . . excipitur illud triduum , quo ad calcandam Gentisium consuetudinem Patres nostri statue--unt , privatas in calendis ianuarii fieri litanias , ut in Ecclesiis poliatur, hora octava in ipsis calendis Circume onis Missa, Deo propitio, celebretur. Si Synodus fatetur se antiquorum Patrum vestigiis insistere, innuit certe Circumcisionis festum Tom. V. . B vel
43쪽
vel ea aetate antiquum suisse. Ioan iter ergo contendunt quidam :, recens in Ecel
sam invectum eme festuna istud. III. Tertio loco succedit sestum Epiphaniae, seu Theophaniae, aut Bethphaniae. Epiphania significat apparitionem, qua Christus, media stella , Magis se adorandum manifestavit. Theophania etiam dicitur, quod eadem die , multis revolutis annis, novo modo mundo apparuit IESUS, eum a Ioanne baptizari voluit ; eiu ue divinitas declarata suit Patris testimonio. Theophania enim apparitionem Dei prodit. inare Clemens pro istius sestivitatis ratione dicit Lib. meap.xxxi II. quod in ida die declarata sit divinitas Christi testimonio Patris in baptismo, b Spiria rus sancti, qui in specie columbae ostendit astantibus eum cui tributum erat testimonium . Addit etiam Isidorus Lib. I. de divin.UD. eodem die peractum fuisse a Christo celebre illud miraculum aquae conversionis in vinum; &, cum miraculum istud peractum fuerit in domo in qua nuptiae celebrabantur, festum hoc vocatur etiam Bethphania IV. Festum quartum est Pascha, quod nomen hebraicum est, ct significat trannitum, non quemcumque, sed illius Angeli, qui AEgyptiorum primogenita percussit. Uarias alias significationes nomen hocce in Scriptura habet. Accipitur primo pro agno, quem quotannis immolabant, dc edebant Hebraei in memoriam illius quem patres eorum comederunt pridie illius diei quo iugum AEgyptiorum excusserunt. Usurpatur secundo pro die agymorum . Tertio pro immolatione agni passim a quatuor Evangelistis accipitur . Tandem Ecclesia catholica Pascha usurpat pro tribus primis diebus quibus en praecepto celebrat Christi Domini a mortuis resurrectionem : quae est omnium solemnitatum potissima. Etenim inquit Apostolus : Si Cbristus non resurrexit, vana est fides, vestra : adhuc enim estis in δε-
Iictis vestris. Traditus est propter delicta nostra, b resurrexit propter iusificationem nostram : ut quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam Patris , ita b nos in novitate vitae ambulemus. De antiquitate istius solemnitatis non est quod differamus. Planum siquidem est, eam ab ipsis Apostolis duxisse primordia . Secundo - Ecclesiae saeculo dissidium maximum excitatum fuit Occidentales inter & Asiaticos . Isti quartodecimo die post aequinoctium vernum celebrandum esse Pascha contendebant; illi dominica aequinoctium consequente, ne iudaismum redolere viderentur. Acre, di lugubre dissidium duobus serme saeculis Ecclesiam exagitavit , donec in Concilio Nicaeno I. decretum fuit, dominica post vernum aequinoctium solemnia paschalia ab universa Ecclesia celebranda esse. V. Quinto loco ponitur Christi Domini Ascensionis in caelum solemnitas, quam ab Apostolis ipsis repetendam esse nemo negaverit. Anne ambigendum , Apostolos, & Discipulos, qui Christum ascendentem in caelum conspexere, tanti triumphi solemnia celebrasse ' Probabile censent Theologi quidam, cum ipso Christo sanctorum Patrum multitudinem ad caelum convolasse.
44쪽
VI. Sextum sinum est Pentecostes : quod Hebraei in memoriam legis divinitus datae peragebant; Christiani vero ob visibile Spiritus sancti su per Apostolos, & Discipulos apparitionem celebrant. Et quamquam ad Spiritum sanctum hoc sestum pertinere videatur; nihilominus tamen Christo Domino consecratum est : tum quod ipse illius adventum promiserit; tum quod hac die eius Evangelium publice
per imi versum orbem coeptum fuerit Promulgari.
VII. Septimus dies festus est sanctissimae Trinitatis, recens in Ecclesiam intro. ductus. Solemnia haec non uno modo ubique custodita fuere. A quibusdam Ecclesiis observabantur dominica, quae Adventum antevertit ; ab aliis octavo die Pentecostes. Ab Urbis Ecclesia non agebantur, quod Trinitatis laudibus continenter vacabat precibus, dc sacrificiis, ut ιestatur Alexander III. quilibet enim dominicus dies Trinitati potissimum consecratus censebatur. Qua de caussa Micrologus asserit, singulis olim dominicis Trinitatis praefationem in Missa decantarisositam suisse. Et etiamnum iisdem diebus in matutinis horis ultimum respons rium, si festum a litui non occurrat, de Trinitate recitatur ; sicuti & Symbolum fidei, quo Trinitas mirum in modum explicatur. In maiorem tamen sanctissimas Trinitatis reverentiam, & venerationem Ioannes XXII. dc Urbanus VII . quot annis primo dominico die post Pentecostem decreverunt eiusdem festum colendum esse.
VIII. Sacrosanctae Eucharistiae mysterium seria quinta post octavam Pentecostes celebratur. Hoe sestum post duodecim saecula ab Urbano IV. institutum fuit peculiari constitutione, quae incipit, Transiturus de hoc mundo ad Patrem : quam confirmavit Clemens V. Quamquam vero festum istud ceteris enumeratis recentius sit ; uberiori tamen celebrari laetitia, δέ solemniori apparatu solet. Officium, quod ab universa Ecclesia recitatur, & a Doctore Angelico divo Thoma compositum suit eiusdem Urbani iussu, tantam redolet dulcedinem, tantam spirat hilaritatem, dc adeo enucleate, ac divina quadam claritate mysterium ineffabile ex plicat, ut omnium mentes admiratione defigat , animosque summo persundat ga Ddio. IX. Tandem inventio sanctae Crucis, quae die tertia maiἰ eolitur . inter festa ad Christum attinentia numeratur. De historia istius inventionis non una est Scri-Ptorum sententia : quorum tamen momenta expendere hic minime vacat . inodHelena Constantini imperatoris mater Crucis sanctae lignum invenerit, ad sub-1hantiam saltem quod attinet, vix in discrimen vocari potest . Quae enim contra te nuntur, nullius sunt ponderis. Historia isthaee, non ratio, sed occasio fuit insti tuendi sessum in honorem sancti illius ligni, ex quo infinita beneficia in uni- Uersum genus humanum permanarant. Verisimile est festum istud incepisse Sylventi Papae tempore.
45쪽
De festis quae ad B. Virginem , ceterosque Sanctos
catum, quod in Urbani constitutione recensetur, est illius Purific tio. In hae festivitate duo recoluntur, & Iesu Christi oblatio, & Virginis in templo praesentatio. Secundum divinae Matris festum est Annuntiatio, qua Archangelus Gabriel a Deo missius Virgini reseravit mystisium Incarnationis Filii Dei in eiusdem purissimo utero : quo circa festum etiam Incarnationis appellatur . Tertius dies festus, Virgini consecratus, est illius Assiimptio in eaelum e cuius institutio vel ipsis Apostolis, vel tempori Apostolorum proximo accepta refertur. Festum quartum est Nativitas eiusdem, cuius initium incertum est. Satis tamen antiquum eia se, convenit inter Theologos . Quintum festum sub praecepto', a Clemente XI- anno ITO8. lato, celebrandum, est Conceptio Virginis immaculatae. II. Simulatque Martyribus ornata fuit Ecclesia, eosdem religioso cultu prosequi coepit. De fide enim est, in Sanctorum honorem aliquos dies festos ab Ecclesia institui posse et de quo plura diximus ubi de cultu Sa iustorum sermonem habuimus. Quod autem reipsa Ecclesia Sanctos suos venerata sit, testatur Clemens Romanus, rationemque prodit Lib. VIII. Constitui. cap. κκκm. Quia is magistri πο-yνi fuerunt ad docendum nos de Christo , nobisque Spiritum sanctum dederunt , Christum vitis suae anteposuerunt. uod confirmat Tertullianus Lib. de Coram diui lit. inquiens: Ex antiqua maiorum traditione pro natagitus annua die fecimus &c. Finem, modumque istius institutionis peroptime explicat Augustinus Lib. XXII. de Civ. Dei cap. κώ os Martyribus nostris, non templa, sicut diis, sed memorias , sicut hominibus mortuis, quorum apud Deum vivunt Diritus, fabrieamus ; nec ibi erigimus altaria, in quibus facrificemus MartFribus ἱ sed uni Deo ἐν Marorum , is nostro , famerificium immolamus r ad qaod sacrificium sicut homines Dei , qui mandam in eius confessione vicerunt, suo ordine is loco nominantur; non tamen a Sacerdote, qui sacrificax, invocantur. Deo quippe, non ipsis facrificat; quamvis in memoria sacrificet eorum : quia Dei Sacerdos es, non tuorum. Ipsum vero sacrificium eorpus es Christi ; ut non offertuν ipsis, quia hoc sunt is ipsi . Ex his Augustini verbis evanescunt penitus omnia haereticorum eommenta, quibus blaterant sestos dies Divis dicatos superstitionem redolere, & idololatriam. III. Primum autem festum quod in Urbani VIII. decreto recensetur , est Dedis.cutionis sancti Michaeos Arebangeli, quod celebratur die 29. septembris ab uni uci
46쪽
sa Eeclesia in memoriam simul omnium Angelorum. Eius initium a Bonifacio II. communiter repetitur. Secundum est Nativitatis S. Ioannis Baptistae , quod praedixisse ,idetur Archangelus Gabriel Lue. I. Et multi in Mativitate eius gaudebunt. Antiquissimum esse festum istud, testatur Augustinus epist. cxi κ. Tertium est mam tit Apostolorum Petri, & Pauli : cui succedunt celebritates aliorum Apostolo. rum, Andreae, Iacobi, Ioannis, Thomae, Philippi & Iacobi , Bartholomaei, Matthaei, Simonis & Iudae, ac Mathiae. IV. Inter festa Martyribus consecrata primum sibi vendicat locum festum Pro tomartyris Stephani, quod antiquissimum esse in Ecclesia, patet ex cap. Pronuntiandum de consecr. dist. m. is cap. Conquestus , de Feriis r & illius distincto meminit Clemens Lib. VIII Constit. cap. xxx o, Sanctorum quoque Innocentumeelebritatem vetustam esse in Ecclesia, constat ex Origene bom. Irr. in diversos, ubi inquit : Horum memoria semper, ut dignum es, in Ecclesia resebratur. An semper fuerit vi praecepti celebratum festum istud, dissentiunt Auctores. Post Urba ni constitutionem nulla occurrit difficultas . Sub eodem praecepto colitur festum sancti Laurentii, de quo plures sermones habuerunt Patres, Leo, Ambrosius, Augustinus, Petrus Chrysologus, & alii. U. De sanctis Conse ribus certo non constat fuisse semper in Ecclesia aliquod sestum sub praecepto ab omnibus Christi fidelibus celebrandum . Quamvis enim sestum sancti Sylvestri in laudato cap. de Cons is cap. ult. de Feri contineatur , non hinc tamen eruitur fuisse universale, & ex praecepto impositum; quemadmodum nunc est post decretum Urbani VIII. Secundum Consessorum sestum est ita Iud dicatum sancto Patriarchae Iosepho, quod nunc pariter sub praecepto celebratur . Tertio loco ponitur sestum sanctae Annae genitricis Deiparae. Ultimo tandem loco numeratur sestum omnium Sanctorum, quod ante Augustini tempora institutum fuisse putarunt aliqui propter sermonem qui sub Augustini nomine de hoc festo legitur. Sed iam convenit sermonem illum supposititium esse . Et communis Doctorum sententia est , celebritatem hanc coepisse tempore Bonifa-eii IU. VL Praeter recensita festa, ab universa Ecclesia celebranda, addit Pontifex Urbanus, in quolibet regno, ieu provincia, dc civitate, aut oppido posse sestum unius ex principalioribus Patronis sub praecepto colendum designari et Quamquam igitur regna, provinciae, civitates, oppida, Plures Sanctos ut Patronos venerentur ;non omnium, sed unius tantum respective sestum eX praecepto celebrare tenen tur. Disputant autem Theologi , num sicuti regnum, ita & provincia regno su
dita possit sibi peculiarem eligere Patrilium cuius sestum sub praecepto colendum sit. Probabilior mihi videtur opinio affirmativa. Si enim potest quodlibet regnum, quidni & provincia quaeque; cum in decreto regnum, provincia, civitas, & o'
47쪽
pidum nominentur 3 Nec obstat , quod provincia per particulam fue , quae . de aliquibus videtur, facit sensum disiunctivum , ut aiunt, efferatur. Quoniam,s quandoque talem prodit sensum ἱ saepius etiam alium , quem ampliatum vocant , exprimit . maxime in favorabilibus , uti in praesentia evenit . Huie praecepto colendi sestum Patroni principalis loci adstricti sunt etiam Regula
CAPUT VII. De iis qui potesatem babent dies festa instituendi.
I. V X tra disputationis aleam in primis est, Concilium generale . & summum L . Pontificem possie dies festos instituere. Habent enim, ad spirituale regimen quod attinet, potestatem universalem super omnes fideles. Festorum autem institutio ad iurisdictionem pertinet spiritualem. Poterunt igitur festa indicere , quae ubique terrarum obligent christianum populum. Neque de hoc difficultas est penes Catholicos, quidquid sabulentur heterodoxi. II. Quaest. I. An Episcopi facultate potaeant instituendi festa in sua dires absque cleri,'populi consensu ς Resp. Episcopi iure communi pomunt dies sestos instituere in propria dioecesi, ut constat ex eap. Pronuntiandum, de Cong. dis. m. iv cap. Conquestus, de Feri & ex Vetusto Ecclesiae usu. Illud solum in controve sam vocant Theologi, an Episcopus in hac institutione dependeat a Cieri, populique consensu e Sententia mihi probabilior videtur, vi iuris communis non posse Episcopos sine Cieri. & populi consensu festa indicere. Quoniam in cap. Pronuu-t,indum dicitur : Illae festivitates quas silvusii Disopi in suis Episcopalibus cum populo collaudaverint. Et cap. Conquestus haec habentur : Ceterisque somnitatibus , quas singuli Episcopi suis dioecesibus cum Coro, populo duxerint solemniter celebram
das . Sanctus Antoninus II. P. tit. IX. east. UD. post enumerationem sestorum ante primum F. inquit e mdetur etiam ex ilis textu cap. Pronuntiandum, quod Discopus y Ditis non post indicere fes a celebranda, nisi populus acceptet. Sententiae D. Antonini accedunt Angelus verb. Fer. Tabien. num. Ita Sylvester verb. DOm. num. 3. Α- Σorius Tom. II. cap.κxVI. quos. m. SuareZ Tom. I. de Relig. Lib. II. cap.XI. num. 8.Banac. diis. V. punct. I. num. 3. Sanchez in Consu. Lib. V. cap. II. dub. s. num. s. Covarruvias Lib. IV. Variar. cap. κικ. num. 9. Augustinus Barbosa III. Part. de ρο-
test. Dis alleg. Ios. num. 36. & alii plures. Hoc sane elicitur ex iure , Episcoporum facultatem limitante. Haec autem limitatio hac nititur congruentia , quod ex sestorum institutione politica civitatis nesoli4 interrumpantur. Silet enim so
48쪽
rum, & manuaria opera cessant diebus sestis. Neque alicuius momenti est quod ex deereto Urbani VIII. opponunt Salmanticenses tract. XXIII. punct. 6. F. r.
iis scilicet Pontificem solis Episcopis prohibere festorum institutionem , nulla populi, aut Cleri facta mentione. Ideo enim Pontifex solis Episcopis vetat , quia eorum est, non populi, vel Cleri, indicere festa. It sunt qui, tamquam superio
res, Clerum, populumque eongregare, Vel admonere debent de festorum instituatione. Quapropter iis vetat PontifeX, & non Clero, aut populo, quorum dumtaxat est assentiri , vel dissentire . Ceterum nec verbum in laudata constitutione
habetur, vel oblique ostendens, quod si Velit Episcopus ivilicere sesta, id praestare valeat absque Cleri, populique consensu οῦ quem alioquin iura expresse requirunt. Ubi autem consuetudo obtinet ut Episcopi soli sine Cleri, & populi consensu se-stos dies instituant, omnino servanda est. III. Quaest. II. iam Principes faeculares vaseant sine auctoritate Episcopi dies festosi tituere, ad quorum observationem populus sub gravi cupa teneatur st Resp. S. Antoninus II. Part. rit. I x. cap. v M. F. I. inquit: Repentinae feriae Iunt, quas Imperatoν
indisu, vel propter victoriam quam fecit, veὶ quia uxorem duxit, veI quia ei filius natus est , is huiusmodi. Et dicantur repentinae, quia repente, , subite inducuntur. Vultas praeter Principem has indicere potest. C. de fer. l. 2VuE. . . . Si civitas, ve d minus indisit, seu mandat aliquod festum sub certa poena celebrari, poenam quidem potes exigere a violatoribus , sed culpam non inurrunt: quia non pertinet ad eos festa praeeipere . Sententiae D. Antonini subscribunt communiter Doctores , qui asserunt cum eodem , posse quidem Principes laicos festos dies indicere, in quibus subditi ν a laboribus , operibusque mechanicis seriati , publicae laetitiae ,& eκuItationi vacent k non tamen festa praecipere posse , ut publicum Dei cultum , animarumque bonum inspiciunt . Quoniam sub hac aeceptione ad spiritualem pertinent iurisdictionem . Quando autem Principes congruum iudicaverint quaedam festa celebrari ob aliquam gravem necessitatem , & ad implorandum divinum auxilium, petere debent a Pastore ecclesiastico , ut ea ita
49쪽
'CAPUT VIII. uuam obligationem praeceptum observandi dies festos imponat s oe quando eiusmodi obligatio
I. Raeceptum servandi dies sestos obligat sub mortali, etiam praeciso scandalo se & eontemptu. Haec assertio certa. est ἱ &- contrariam propositionem proscripsit Innocentius XI. quae est eiusmodi : Praeceptum servandi festa non obligast sub moriosi , seposito scandalo , fi absit eontemptus . Caram uel in sua Theologia Regularium disp. cra. haeret , & subdubitat , an quinque Ecclesi e praecepta obligentishim sub poena , & non sub culpa ἀ atque plures Doctores refert pro opinione assirmante, quinque Ecclesiae praecepta poenae tantum, non culpae adstringere fideles. Sed, quae hac de re disputat Caram vel , nos in tractatu de legibus ad exasemen revocabimus. Nunc lassiciat innuere , praeceptum sanctificandi festa ex unia versali fidelium persuasione obligare sub mortali. Haec enim res facti est. In quaeianione autem facti evidentiam constitust testium multitudo - Cum itaque omnes fideles per orbem diffusi in hoc conveniant, quod detur talis gravis obligatio seris Vandi sesta; consequitur , certissimam esse eiusmodi obligationem . Vide ea quae
dicta sunt cap. I. num. I. adversus haereticorum errores.
II. Quaeres , quo tempore incipiat diei fest obfigatio e Resp. Hanc quoqtie esse quaestionem facti, in qua experientiae, seu consuetudini standum est. Porro reipsa constat, praeceptum servandi sesta, & ieiunia a media nocte incipere , de durare usque ad alteram mediam noctem proxime sequentem . Quae certe consuetudo ecfacilior est ad servanda sesta , & etiam rationabilior videtur , praecipue ut Christianorum ritus distinguatur a ritu Iudaeorum qui a vespera usque ad vesperam servant sabbata sua. Nil tamen impedit quominus Pontifex pro universa Ecclesia,& Episcopus pro sua dioecesi , valeant sesta praecipere vel a vespera usque actvesperam , vel ab aurora usque ad meridiem , vel a meridie usque ad vesperam Haec enim determinatio ecclesiastica est, quae, gravi occurrente caussa, mutari optime potest
50쪽
CAPUT IX. De iis qui ad observandos dies festos tenentur : oepotissimum de advenis, viatoribus, peregrinis, o
praeceptum de sestorum sanctificatione obstrictos esse , vi κ est qui in dubium revocet. Tempus quo pueri usum rationis assequuntur, est septennium praeterpropter . Quare , si ante septennium rationis lux menti puerorum affulgeat, ut in optime educatis, & acri ingenio praeditis usu venire solet , hi sestorum praecepta observare obligantur ; ut communissima Doctorum sententia docet. Ratio evidens est e quia lex, seu praeceptum est vinculum rationis, ut inquit Angelicus quos. xv II. de veris. art. 3. Ergo, quandocumque ratio adest, lex ligat. Si autem, septennio expleto, dubium occurrat, an rationis radius splendeat, tenetur puer ad
observationem diei sesti : quia in dubio tutior pars est eligenda . Et si, septenuio
nondum expleto , signa non levia appareant discretionis , cogendi sunt pueri ad Missam audiendam ; ut docent Auctores gravissimi. II. Infantes, usu rationis destituti, cum non sint legis capaces, pariter non sunt praecepto sanctificandi festa adstricti : idemque dicendum de omnibus amentibus. Infideles quoque ab hoc praecepto soluti sunt. Quandoquidem , cum non sint Ecclesiae membra, nec Ecclesiae legibus subiiciuntur, neque in rebus Ecclesiae possunt communionem habere. De his D. Paulus I. Coriv. inquit: Quid enim misi de iis qui foris sunt, iudieares Nonne de iis qui intus sunt, vos iudicatis ' Peam eos qui foris sunt, Deus iudicavit. Qua de caussa nec catechumeni huic praecepto obnoxii sunt. Ad Missam isti admittuntur usque ad of rtorium; dicitiirque Missa catechumenorum : sunt enim & isti extra Ecclesiam. III. Quaest. I. An peregrini teneantur celebrare festa sude patriae, seu territorii, dioecem H Resp. Festa in duplici genere considerari possunt. Alia sunt quae ab universa Ecclesia observantur, ad quae celebranda omnes , dc ubique tenentur. Alia sunt pro'ia alicuius territorii, seu dioecesis . Nomine quoque peregrinorum non intelligimus vagos, qui nulli bi proprium domicilium habent. Isti enim tenentur ad sesta locorum in quibus reperiuntur . Neque sernao est de iis qui domicilium mutarunt: quoniam isti, non peregrini, sed incolae dicuntur. Peregrini, seu viatores ii reputantur qui extra proprium territorium , seu dioecesim per modum transitus versantur. Istos autem ad festa suae patriae non teneri, probabilior senistentia eli r quam communiter tam Iuristae , quam Theologi docent ; quae etiam