장음표시 사용
141쪽
Lib. II. Comment. III. Quaest. I. cap. 4. & s. Hi De relati-- onibus
sprimo, oscundo modo mullexeris: etenis, relatis in mitate, vel qtialitatesim data; accidens plane primo νelsecundo modo dici poteRsine ad fundanienti rationem non attinet, puppe,cum quantita sne aequalitare insester valeat. Porro, relatio insu Antia fundata, ν ote creatio passua secundo modo, accidens nominatur: nihil enim
realisse perfundamentοῦ adit.Dieiss omnis relatio realis ad predicamentu ad aliquid iter et,aliqua νσο relatiuubflantiam, ad praedicamentia ergo accidenta perimebis His. Namsi motus σ terminus tiae realiter feClogeneratio passis,e ut riseria genita militer idem erunt: generatione autem passuam V pHionu praedicamen si contineri satis liquet. ita sussantiam in praedacamento accidentu,no quidem rationesta otiae, quandoquidem praedicamentasmaliter impermixtasnt, inueniri, non eR .
imposibile. Osdprobationem duo, risotele in loco iam citato,Cr com: ΣΣ per principia, er elementa formam, σ priuationem, ars materiam hitelligere, qua licet m mi genere proportionaliter inuendantur; alia tamensunt aliorum generum: repote in genere colorum,forma eHasseri, prauatio, minia,materi seperscies. Itas relatis, s alia, ars alia babeat elementa, materiae, relJubieSto in o recipitur,non autem fundamento comparanda est: quando seum fundamentum est accidens: atque ita euata
resa sitis A. bieriti. similitudo quidem, quae en identice albedo, vi alia res a corpore
albor igitur, quoad diuerstatem amentorum, relatio ,findamento eo cranda non
eR: nes haeDcit Arsotelis sententia; sed subieno potius, ius res eHMab eo in aecia dente ia dato realyter distinui pprobo.- 3. maior vera e o malite non auterealiter: hae enim ita nera eR,nuda sub antias relatio scuti asa iustasius an iis es quantitas: quando aurem praedicamentum negatur a praedicamento, deformali tρο- dicatisne infessio debet, non autem de identiea: alioqui, hae non esset identita actio espasio; sua tamen secundum praedicationem formalem, raritatem non balet: illa ergo malar de praedicationesmali huelligenda ere is confirmationem, relatio, fisiubi Ho, non autem Iundamento comparetur, quodsignatur nomine relativo ,eH quihm alia res a subiecto, dum modo in potentia amia, ret pasi is, auet in aHione, res pasii MI detur: nam quae in subsantia findatount, a subiecto non disi viamtur, nee riam a fundamento. - . rerum quidem vi fecundam rem essentiae, praedicamenti, Cr dissultionis, non esse eadem sibieHo mutuo,non autemsecundum rem exi sentiae,σsubiecto non mutuo; pari quos facilitate soluitur eo matio. ad s. paret restonsior disse me, vi dixi, re exi sentia, σ d initione, non autem resentiae, Crsusiecto. Ad s. νerum plane eΠ,relationem,ac ilitudinem Oad rem subieta magis disse resue exsolve, non autem quoad rem obiecti, dissa nitimis, vel essentiae. μου . ne, garursimilitudo: Hlfortasiis totum aere mentum vi concedendum secvndum eum so mο1.m, quem toties inculcando insinuauimus. Verum isa oppinio, Θ de hac mat ria aliter sentit, insequenti eapite eR excutienda.
homo,sunda mentum po tentia generadi. terminus a quo est pater, Ierminus ad quem,est filis relatio pate
Relarionem, fandamentum idem se.
I rela A si fundamento realiter disingueretur , runc in relationibus f cset pracesius in infinitum: duae nam militudines, a dissus albedinibus di niverentur, quae fiunt earum fundamenta: er illa actue possent e similesola etiam ahae, ars ita in infinitum procederetu ri quare ais fundamenta sandum eis, quae suae si et retitiones. Sane fantia, quae in relatio, ἀμο -- auonem adamento non disseret: aliter dum ego mouerer, disinctus relationes ab Ommbus, quo
me dilant,producerem,au causere Profectri aut in infanti, aut in tempore acquira-
142쪽
φmbRβ' furi sed tu aliquo somm depisti non potest: προ eadem etiam Paesto ad fundamem
rumJectat, quippe, cῶm must quantitas moLia: in ensen mu augetur, aut multiplicatur,ficut di sanciae, nee poterr ese locus: locus namst non est in re, sis di as,nec esνbi: respeHus enim eri, in relatione fundatus: piumodo ergo eri relationis fundamen- . rum. retatio ergo, Crfundamen um demsent reatiter. Amphin,isserentia ab eo,cuiussit iusserentia realiter nequapiam dissera: igitur relatio fecundum rem 6 fundo mento nun digrepat. Tenet eoisipientia: nam relam perfundamentum a relatione d se fert. Sane, si res ita si habereri, relatio jundamento adueniens illud compositus redde. ret, ars augmenn multitudine cumularet: pDd reuera fas m cI. in Deo praeterea effet compositio puppe,ctim in eo sint retationes additae. Items relatio a suo fundamen adusseri et . igitur, materia prima esUubi tum accidentu. potentia si idem materia ad formam,eII relatio et dicitur. i. pus cm: 7o.sed haec a materia disseristiAesta ergo accidentium, materia prima diceretur. D ta praeterea in pisbbet, res di inflaruueuirentnr, ob partes, qux ahquantper inter se dividerentur. . plius, Mercuriotio se patrem,nil aliud est. quam Mercurium haberessiumsedflius nihil addit Me curio e relatio ergo, vltra fundamentum, nihil addithliecto. non ergo Leat a funda mento, alioqui esset accidens, per accidens, pusiis ades , Cr abes praeter rubi tis. corruptionem, ais ita Mercurius, Cr Tatius ab . lationibus confisere posient. It rum, si relatio esset aba res a fundamento posset viique dici terminus motus: per rei rionem nams risium fundamentum, cur relatio aduenit, mutationi reali subderetur. Ita hue quidem philosepho aduersatur rus. tus dissutanir in relatione motum, hel m. ratibnem nun es . Similitudo praeterea .fue relatio haberet troprium isse; alivdpr
DCto ab inse albedinis, ais uasi ahqua relatiosupersubsannam fundaretur, olfia
planea ridentalitatem,accIdemalis esset: prod Simplicio in praedi ameruis neqvapiam . probatur. Priῶs upiit phil: de qualitate,Cr qualitate quam de relatione loquitur,quia nimiram in sti . relatio rmmediale, non autem in sub antia fundatur. Id autem de re Iatione accidentali intelligit .elati uper Ab antiam immediat undata,propria a eidematitate carebri. Insiper, relationis evus compositum esset exin, ad, quod omnino iudicatur abundum: primus nams ouiushbet generis primi conceptus, ris leaest, necesse est. Amplius, relatio infas di inguitur 'ecies, penes fundamenta, vel cun m fundamentorum dissuZBonem: non eurm ὰominium a paternitate Ueri pones id, quod est ese ad abuὸ , sed penes fundamensum potius. Λ alys vero relation Ius idem eΠ iudicium. Qiare se relatio reabier a fundamento distingueretur; exst
D primum,negatur consequentia : latio Ompstiis adfindamentia r fertur e fundameneto certe esse non potes, neque e conditione ad eius fundamentum is ita ad fundamentum stabit, Pusέ precessus in in ratum sequatur,necessarium es. AI eo mationem dico: dum ipse moveor, tu bis.quae a me disant,rem quidem causari ab istis distiliam fecundῶm rem notionu praedacamenti,relsenti non autem si rePli, retexisentie potes certe relatis aliqua novaseri alicui, aut quia ambo extrema mutantur, vel alterum tantum, aut ceriarroddam tertium,rtofert uerro es 8. ph . m aliam prolationem Relatio distantia
aliaritur sed termium ad ruem consiluitur. ais ita dici poteII, in in
143쪽
Lib: II. Commenti I II. Quaest. I. cap. 6. I33 De relatio
santi acquinatu's tui de termino ad quem dicere eou keuimus. Porro, d orisfundamentum eH locus, nee obes in eademstareFῖο relationem esse, in pio eius invenitur fundamentum. nam potes inter ahqDa noua con urgere retitio per aliquod fundamenta: hoc emmfunctimento eomenit xii se, per cuia relatis insiti icHo,sue incidem cin usubieEIo siue non. Ad a 'iam sicundum rem esseruiae, quatenus est accidens ab habitudine non disseri pιam habet adsu&eHum, vel fundamentum m eo imati
nem inci poteII relatitium composititis diersecundum rem praedicamenti, nautem ex sentiae. Ad confimationem etiam resso eo e relationes, qua de des dicuntur non esse alicuius generis sed tra hendentia se genera. Cum ergo relationes in deo non sint per modum actus,p ta m deo essentia nonse habet ut potentia, retino verὸ,ut actus αι irca
in deum nusta cadere potest composito. - . e siquentia, pro accidinis/ἷM impers Σta,rtpote pro rimoψonibus potentia ex burimodi ab , error sepiacibiti ad tritur: de qua quidem materia alibι nobis latius loquendum e28. I vitas quos res rupe t uois potentia,non autem absiluras Cris a tu nonnulli admittunt. d 4 rerum quidcm est, A. Mercurium patrem esie, nil aliud dicere quam tutiumsbum habere: hoc autem intelli gendum eri cundam rem misentiae,σsubiecti, non autem esentiae, praedicamenti. Ad confirmationem dico relationem a Mercurio posse adesse er abesse non tamen stote damento. Ad s Mutari bifu iam sumitur adf, CT ad aliud: proinde ad relati . rem non ese motiu, Nin terminum ad se, bene vero re ad aliud. rude relatio, proprium Q mmodo
babet inesse, aliud ab inesse fundamenti usu quidem fecundiim rem exseriis, rethb- iis la,sidesientiae praedicamenti, er disinationis. Saneoicut relatio nova. e, sed ac alterum forma dicitur.'a pla illa,cur aduenit relatio,non adsiescd ad abud muta- ruri quare,si mutari perindest,ac aliter se habere nunc quam prius, id respe tu sui, tunc in dubio id aliquid motus esse non potes s Hro mulari M aliterie habere,ium adsie,tum ad aliud communesti tune mutam vi ad ahquid quod Simplicius intestexio simplicη ops ridetur: secundum relationem quidem aliquis at ter se habet ad alte um Hilosophus' autem,quomam aliquid aliter si habere ad alterum, illo aliter nonse babente No bila putaviti hac de causea ad ahquid motum siue mulatione On formisime docvir. d6. Appro planό relatio emin*ashpecies, suam disinStionem halere jed illam perfundamenta nobis timorestere,i- ob modicam,quam ipsa res fundamentis habet en ritatem. Simile quiddam accidu in alys accidentibus, qua modicasent realitatu ,rονum ptinἡ intrinseca disti tio,extraoca innotescit. Fieri ergo potvi, ut relatio amomodo a fundamento istinguatur, habeat.nibilomotis Iormalem di nitionem. modo ergo relatio, erfundamentumsint idem,lxi
Relatio efformalis rario sterius correla i relationis terminandae. -
, Elariuo tria in sesiimus, nempesubiectum, mi ines relatio : dammi tum per quod illi ines cir tertium es ipsa relatio. emphgratia in patret eR homo, lines p.remitas meatu subiectum, virtus generatiua, quai gemue,er per quam tueri sibi pateristus,eν baee quiδem undamentum H Fundamentit.
' itur,at pipsa patereitas,qua relatio nominatur. Amplius emi us quos Terminus.sbationis est pater: relatio rere terminanili, ob quam pater ad filium dicitur formali- .rer pse ridetur esse relatio nempe paternitas, non aliquod absolutum, quod paterni terrais esse putetur. Sane, quemadmodum dicere consis amus, Cr animam stire, eXIci
144쪽
Ribu ' eluiam: limam piademi, imaueriam πsu Rum,ficiemia veias u liter:haptiGR latio est ea, dicere ratemus,patrem adsilium referri. subigis, quia nimirum homo est,mutimemotio terminan- νοὸ,οb potentiam generanda,ρο er ipsumgenuit :formaliter autem, ipsa patemitate. Quod ergo referturivi relatiuum,nt pater: pιο pero refertur, vi materia, Crsubiecto. es bino. quo autem,veluti conditione referendi,potentia vocat ingeneranssi. denis quo . refert.,tanquam conditione formali referendi,s ipse pateramasu ProfeEn eos modo se habet alsedo ad assum; quo plane paterestas ad patrem,seu relatio ad relativum. sed album, albedinesmahter es assum: limr es formaliter ad ahquid relatione... Ampinu, eo piane relati um refertur,suamque termisist relationem , quo inese rela tim consiliatur ',sed formaliter relatione es tale: igitur relatione proprie referturier termisist. Sane, per istud terminat algeriis relationem relatiuum mutuum; per quod ν traque in dissultione eius pomtunsidiae sit relatione, Aore philosopho 6. Topicorum,o's. Porphyrio,ergo quod prius. Adhuc, alio praecipua retitissi terminandγ, ista praecipiadbeenda es, quae, ri relativont ultratura, esserit, ais operatur sed bae parem ris,me relatio dicitur: igitur, is es cavi alteriis Greetiliui relationu termis darxiams abflutum aliquoa hoc fungatur ost eis; t cpIme reum relati noue relatio,sne altera cr inressi αυ di i posiet,quodsipom sit: relationu ensen intest tus eae fundamento,sor V termino dependet. quacuus aeterea rnum relativum d iniueognseret; nonsatam alterum fret,ars intelligeret Uioraret enim asterius abse&tu,
sturne,cam Mum relativum, cum alteram absoluto minime eomeriatur.sed basiphili. doctrinae in praeduamentis aduersraitur omnin). Ampis, ea cerae ratistue mim com relativum,alterius rationem terminat; qua profecto adipsum refertur,nt dicitur in pradjeamenti sed non refertur per absilutum: igitur, per absilurum termisianda relati
nu potesatem non habet. Item, Abstantia non es ad aliquid,sed absilutum est μυ. tia ad abquid ervi esset sitem,quia abia es ad ipsem,s absoluto alterius eorrelamis,
s. res is term retur. Item,manente domino, quarentu dominus es, extera circumstripto; ad sum omnino sinu iniretur, π ἡ comum: termistanda eris relationu ratis firmata,est eυrrelatio opposita, Cr non ahquod absilurum: illo mp posito, si relatio non ad si ab alii' alio terminari non potest. Iterum,smatis vim sis per se ratio te minandae patervitatu, fedatiquod abflutum potius ;*ratio νtis ad termis pate Aratusue ad id, quod sit paters'eStaret per accidens. ars ita primi, Coecundb modi r iatria ilia essent terti' or u relathin,quippe,quae mutua conuertentia privarenturi' νnum enim ad alterum per se referri non pinet. Ampi , terminari perinde ilhae esse Fel diei ad aliud:sed relatioseu relatiuum est per se ad aliquid, vi termisistite ad temminum: igitur,es ratio terminandi: per idem enim relatisrum terminanssi h t rati nem; per quod reuera,alteri opponitur correlati sed hoc HI per relatio em,o non peratfilutumsquidem opposti relatis est,ri ad aliud*i vp0 lium,id stat ad termias. num: Ditu relationu huereri, alterivi correlatini relationem terminare. Praetereas aliquo abflutum rimo sit ratio termisiada; illud ergo absilutumstationem pro in deret, et ab ea sentialiter disinctum: ais ita per Aliationem suppostum L pracsiseretur, nec a patrissupposito cui reretur. indeo patruμπομ-snestat ne, pare tam relationem esset terminaturum: quod plane philosebi euertit dia, nam,quam in praedicamentu traditam esse ridemM. Ex bῶ ergo at mihό- constat, remananda alteritu eorrelativi relation. formulare, alter se eorrelatiui relatina oppostam, non cutem aliquod abolinum. CAP. II.
Disonis termis formalem Vis aliquod as lutum.
145쪽
Lib.II. Comment.III. Quaest r. cap. a. &3. ias De relatio
termi Η,vel ratio teramnatis , eiusdem es prioritatis cum re dete minata sitis determinato ,mὀido priorsi,vi necessariurat Omnino fld retatio non es prior correlativo: etenim sumsimul natura deos non babee avi ratatem praecedetar et, nec etiam habebit authoritatem terminandi. Olmphtu,rsta dicuntur relativa teri, o ditis a plutosepho s. mei. ad quae alia referuntur: 'itur, relatio non es ratis formatis terminandi, ut dari. Tenet conse svntia: nam relativa terti' ordinis, ve absoluta,non autem, ut relat , terminant,fua adsie referantur. AdbucinHM, quatenus in prior potentia, ipsam dissinite igitur,a subito convenit terminare,σ non relativo. Antecedens en Ari f. s. mei. consequentia paret. actus enim,ri vi retiimum,priur potentia nequaquam dici potvi. quatenus ergo es absolutum,potentiae terminat relationem. Iterums relatis eli ratio formalis alterius meorretitiis,relationis determinanda; tunc plane in Assimilambis circulus inveniretur: etenim amius relatio,ratio set di=mendi alterum quod reuera in dissimi ovibus admitti non debet. Praeterea, omnis relatio per terminum ad quem di itur: igitur,dissinita
relatione per dignitionem,terminus ad quem pdir esse ridetur: Φtur,quatenus eR absolumm,non sutem relativum, ratIonem habet terminandi. Sane, illud, γοd eR pristinatura ipsa relatione terminata; est absis dubio terminus quo illius: terminus enim quo, saltem ni fundamentum ab ipsa ressione praesiupponitur.sed hoe es absolutum, er noumutua eorrelatis realis: sunt enim tales simul natura. go quia mus. mphus, sicuistb et fundamentum res em relati, me in relato; ita ab , dubio,terminus quoan Ierminante sed fundamentum eΠ aliquid absilutum, ergo π terminus quo militerse ha-MAL Amplius, omnis relatio a ter o, ars a fundamento dependet, σ ex consequen- 'ti do posterior esse nidetur. sed relatio opposta, hae relatio ne, eam sint simul natura, prior esse non potest: igitur,terminus se nequit: nam A ea dependere non χ alit lisqui circvius admitteretur. Omnis praeterea habitudo inter extrema, praesupponat necesie Mes istius halitudita extrema sed omnis relatio en habitudo inter Daedamentum,Crterminum ei tur terminum praejupponit, non aurem oppostam relationem: ad eam ergo Mu teramnatur. hane autem sententiam, emptor- νar rate illus re, ac confirma- Exempla. is possumus: essectu nams primae cause ad primam quidem causam, es relatio realis.
sed his ad relationem realem, qua non eR et On terminatur; nee etiam ad relationem rations istitur ad absolutum. itemsciensia adscibile,quod aliquando non es,terminatur: non quam ad realem relationem iam non exi sentem, nes ad relationem ramis: eranos rations non eΠ terminus relatista realis. I tu ad abfrutum mobili terminabitissaee ais similia adduci flent ab his,quas desue acures huius rei Hritatem
putit νtis dicere, bifariam aliquid auali nu rationem referri, aut certe ratione genero, aut sene rationsectet. rnde , homini rationale competit, secundum quidem speciei,non autem geneta rationem Porrὸprelativo haere virtutem terminancti alterius relationem, id relatione, ex θecifica, non autem ex generica eo erit ratione multa enim Eseluta, non relatione, tanquam ratione terminandi,ntpote relativa teny ordinissua correlativa determinant. Me modos intelligas
argumenta iam proxime adrisi absis tabi ou kendis istorum dissiculta tibus, paer avia nihil laborabis. αώ, alterius eorrelatis retitionis terminandae,nongeneris quidem
146쪽
De relatio 136 Pymander Mercursi
Solinuinis is eorrelatisci termniandi per retitionem: persee enim ad illud refertur u asia ureb adgumenta. inum. aut litur, huiusce cupismis tentio νώ fautores; ad arζι tu opposta νου -- νβα istas uidem de relati v tertν ordinis intelligenda esse, non aurem de reciprocis,contra quorum naturam bur moda rationes non mitiant. Ad illud, de retitiuorumd spinione duo rum relativum per alterum d iniri. proinde negoillia esse distisitione prius: nam boe M proprium relativorum, τι die res, er di itu me smil natura, nec reum, altero notiua dici potvi. quam ob ci amscuniam meti emeentiam eondeo ritur potius,sua rnum ab altera H datur sim nam tum dis. mtione, rum etiam natura ut ex Me etiam paret,quomodo in d irati bus circulasese non psit. Sed de termino relatista deinceps lolt muri
Gem um relationis ad conceptum ipsus md
VIdditativus Gnreptus in non babentibus descriptionem, perinde es, inerario formaita, quascilicet res apta est concipis nonnunquam autem forma Hersiumrtur pro actu concipiendi, interdum nero omeCtiue pro re, qua eoncipitur,nellis apta vi conci .ita conceptus quidditativus, R est reptus rei obiectistis. si fio ergo es,si terminus, ad quidditatem res Gia obiectivam pertineat jea,vesne termino intelligi arae dicti nisi vim post Caeterum tam ex temo ,σsundameneto relatio pendeas, qua alterius generis oti ridentur bis,quae in proprio genere sunt reti insed butionem nequaquam eonstare, quidam diaxerunt quorum reuerasententia mihi non probaturmam quando coquod genus per ρο-
tis diuiditur disterentia decies illiingeneris,lum ex eo, eum etiam ex ius reuise dentibus,co=fimentasunt. Sed relatioscuriem alia praedicamenta, per Hs ferentias oppostas diuiditur,alioqui eiusdem es nu=eciei relatiua omnia: relations emgos ecies, pergenus,er disserentiam diemri poterit. A plius, quod ex partibus edin- sat esentiali per ipsasmet etiam de nitionem suscipere poten: H utio exum eis eortis a partibus sentialibus expresa. Sed retarion pecies, instar aliarum pro fectu'eciem regenerem deerantia, tanquam ex Ulanitialibus partibus e sar uia turia inripoteR. Sane,ex bis plane emotitspecies prorsus omnis, in iis iam re uitur sed in dissementia, veluti in rem, qua ab aljs disitauiturJecifice, eris genus, quo eum alys cognationem babet, T conformitatem, resoluituri ex his igitur consa tria rurian qua reducitur. Adsue, quemadmodum praedicamenta sunt impermixta, ita omnino diss-ο esientialis, ex rebus alterius praedicamenti e sari non potes; sed ex bis quidem, aὰ illud attinenlgenus u quo es res di venda sed relatio es prae-ἀcamentum: illius ergo tio ex troprio Priere, er disserentia consae. Iiquidem, de omni terie relations in primo modo dicendi perse praedicamentum relationi disitur. Porro,quidquid bivusmodi eR, initiuum nominatur me habens potesarem diffisendi. Iras,quemadmodum quod .set accidens,praeter eam, quam per aratramentad initionem recipit, die nitur etiam persi intrisfica semialia; ita certe relationi cometit,qippe, qua nonsolum per ext seca, verum etiam per intrinsecasia gener τη λψGς δ tuis.seuerapis propriam disserentiam relatio, as aha non eiusdem 'mei exse os sis tDAsi ritur,atque obsin tur: per terminum avitem, siue fundamentum oremutire lationis. ωMum. Cum estur bac stas babeant, perscrutando quaeri sol relations terminu ad,
147쪽
uitaem obtinniatm ster ear,quod piidem per Metiri approbare videmur: ν 'sim namg Arisbteles ideo Meat relatiuum ad aliquid, scia nimirum einess,es adultadsiquidem depud ad primam rei rationemspectati, ad isti vi His qMdditati utim Nemceptums euet,nec sarium est:prima nam rei ratio,Crisuu piaritatruus e copius Idem omnino μnt. quam ob cavsam, ne termino relatiuumsue relationem di ri non posie,eiarissime patet. A nphus, emadmodum homo fine rationali, reste, per- s.fectes retiagio non potest; ita abis dubio,relatiocine termino, precm intelligitur: terminus ergo ad quidditatiuum relatium conoptum 'ectat. Iterum, pwod rationis, mali generis conuenit=llud id formatis eciei conveniat,opita sitfed adformalem relativa rationem terminus pertinet: relativum enim es, rod hoc ipse quod vi ad aliud se habet. igitur,terminus ad omnem penitus retim 'eciem attinet. Item, quod fecundi modi persee praedreata praecedit rei conceptum quidditati m attinet sed esse ad tem utim,omne praedicatum sicunda modi perse relationis praecedit : Gnamsper se priamo relatiui ad aliud esse. Ereo quod prius. Praesarea, pater est relativum ad suum, me Dper accidensνtip,atis perΡ. si primo modo,tune reste intelgeretur parer me estis-uebabitu MI Alium: quo alsium est.s -- secundo modo,ad rei conceptum pertinet quidditat uti: quod enim per se es ad rei rationem 'cStat: terminus ergo est quid-ditatiuus relations conceptus.Prat ea, vetitis e amento intelli potes, nam C rem ne termino: ieitum ad relationis esentiam sue mradditarem terminus potius quam Relatio sine findumendi essit. Sed relatio in a. modo pers undamentum res icit. igitur, rem προ-m,νtsibi intimiorem in primo modo intuetur: ars ita ad relations attinet quiddi- ramum conceptum. Ex quo patet, relationemfine termino intestς mn ρυ . ProfeZZο, ψ 'omus essems in .m...i eos in actu exsente dependet sed relatio a termino essectine dependet Missimoinams dependentia ad causam reducitur e cientem. Qua res relatio emn actu; er is quos terminus erit in actu. Praeterea, relatio Fididati ues id aliud: igitur illud aliud, ad quod relatis es, nihil esse non potes: sed aliquidsu,
necesse est: huiusmodi avium. terminias ene igitur,relatione termino non inte igitur. ne, relativa ad eonuertentiam δcuntur, quare nece e es mul Asere: non e
sine termino, relatis rarasit, siue intelli turi Amphus ,s relationem ,sine d mento in a ta esse, Mimnydbile; multo magissim termino: intimior nam,at. pr ximior en illi terminus, quam mirimentum. Auidem relationu halitudo, ordine ef tiati, ad terminum prius, quam ad damentum intendit. Iras ter No se de c ceptu quid statim retinans, i sam sine termino intelligi non possis eluia me dia
Eretrisonu qui Paesum conceptum eminum non pertinere, nam ne Ago inses potest.
omne nams, quod eri in praedi amento,siue eLι praedicamentura x pr p genere, er disserentia, eonfat. sed termictus non sit relationisgenus, aut Merentia: ex isto igitur, relatio nequaquam confidite termi namst alterius sir specier, arm res omnino absiluta. Sane, quod ad ahchuste tui siduitatiuum conceptum ; ab illo minime disiensit,sed idem prorsus il se ac retitionis terminus, non ita se babet cum relatione, ri patet recte hiluenti: im , non sit de istius conceptu quiditatim; abom dicendo, Mereurius en pater ab ira
Aly, in nugationem incideremus situs Histim bis repeteretur, in se 'dem et, in patre iterum. Adipsius, alteria Oppostarum, adrationem alterius oppositi quid ε a duatiuam
148쪽
sita, praesertim fit ipsi ad oppositum, resiui est contrarietatu relatio, aut alit .ae rumori. terminres resto ad quidditativum retitionu conceptum non sectat. Item,quod eΠ de alicuius quiddιtate , ac ratione' pro esti formatiter hi illo continetur, alioquid .vitio extra die itum in Nemretur. relationis termin , is ibas aliter non continetur: eII enim res extrinseca, at s absoluta. ad illius ergo rationem nouj eZIae quidditamiam Plane, fecies perfecta ais completa in aliquogenere, ad alteriusspeciei quiditatem non attinet, aboqui flecierum quidditates, confusionti detrimentum paterentur destrueretur pulcherrimus naturae ordo sed terminus es fleries completam ingenere sius antiae: igitur,non est de quiditate alteri uuleciei. Adbuc,riis diuiditur per absilutum, er respestiuum, sed terminus eR ens abolutum, retario vero ens r spectimum; ad quid talem ergo relationis non attinet: quando enim aliquod commune per oppositas sicatur disserentias; attera sane,ad alienus rationem constituenda, pol salem non babet: ergo quod prius. aeterea quod ponitur in alicuius d initione sitie ad istim conceptum quidditatiuum syestat,de eo Pt s praedicatur in primo modo dicendi per se. sid terminiis, de retitιone non praedicatur in primo modo diceaei per Ie rsime enim ab invicem realiter, Culecime di tacta: ersto, ad ιlus quidditatem non perti vet. Iterum, quod disiatur per aliud, tanquam Der additamentum, abis illo intent' potest: queamadmodum albedo, sine pariete tu estgitur. Ita relutis, per sistim term num, quasi per additamentum dufinitur: potest erra sine termino intestis,ais ita te ν. minus non est,siuespectat ad quidd latiuum relationis conceptum. Amplius, materialied relatio eII in poteutia ad Omae, formast igitur,relatio poterisne termino iuressio: Tenet eoo materia potentia, rest eZium iniucat, non quidem ad formam extentem,cum iam non existat sed adfuturam potius. dei e re festus vires no g. xistento,potes ergo relatis sne termino π 1ntelligi, Iesse. Item,omnu persi UFEtu .
a sua Ousa per se dependet omnino; sed causonatu essestus, a me, reluti a cause peres dependet ,-ndo rumiris' finis cavit, at tum temporis , ti non est: dependentia ergo. με rfectus ill rei nondum existentis. Adde, quod ortus primi cavsantis, omnes prorsus formas, tumgenerabiles, tum etiam corruptibiles continet. proinde, eartim naum productivum nominari poteR. sed huiusmodi productivum ad producibile ista dum emistens refertur: ergo quod prius. Ita , terminum non esse de relationu quida
ratiuo concertu, im inussici pose relationem,sine termino, muni simul CAP. VI.
perstrerium eri ire, cuiuslibet relatiui terminivim Asriam inreys msi se . rno quidem muri, pro eo sit hcet, ad quod nimirum ipsium rela timeri, nempe prostio, ad quem paco refertur. aho vero modo, pro habitu i dine patras,quaepia ueterminus dici non poteri sed ria pollias cum vicinis termino ita , primo modo, terminum intellexerti; tunc νerum est, quia - , , , φθη μη sint,ais tuentur rationes. at si sicundo modo percipias ; ρ FN de iii Idiseriis admittendisiunt priores rationes. Sanἡ,absurd esse de alicuisu quiditatiuo con νω disputii , P, pq ''dis i t igitur: mus quidem communis est, Cr improprius. να- intellicitiit. UNNmu ,sine quo res 1 Pa inrelbgi nequaquam porgi, etiams illius parientiassi nequaquam extiterit: ais hoe modo, terminum ad quidditatiuum relationis c uceptum pert/nere, afιrmamus. alius autem modus proprius est, ae peculiars,δει qua tantummodis partes esentiales continentur dies uisurus perarus deseo inferiora , ω disserentiacon relatiora
149쪽
Lib. II. Coniment. III Quaest. 2. cap. 6. 139 De resati
ementiae es tialesgenericae, Misecificae dis ita modin ad putastatem retitioim 'mussectat. Amplius,s retitis, dis illius terminus, exsuorumfundansentorum rat e re cosipderentur ,sic certe reum, alterum praecedit,σnon e conmerse: nam pater hoc modo, ilium praecedat, Cr non e conuerso. quodsi quatenus relati sint, intestigantur, partim quidem considerari poseunt, re alterius dependentiam relativi determanantia, ars ita a num secundum naturam,alterum praecedit: aliud vero quoad nos tantum.pam
rim Pero, in quantum sub forma relationis congi urit, quo plane ordine Aunt simul natu- ira. stumobrem ,siquispiam dixerit relationem insuo quidem conceptu quidditativo, i R latiui tarminum non includere, siue complecti, quippe cum per ipsium, rση7Mm pςr-', Ata tu, mentum,ates rem extris eram duovatur; id profecto rille intestigendum Ur: namsi zita intellexeris, H relatio proprio, Cr quidditatiuo conceptu ,sine remino intestigatur, 'non recte quid sentis uunt enim simul natura, id vi, naturali intelleritu. proinde, ν- num insuo quidem intellectu, alterum includit, er nequis sine altero intelligi pudes. quis intestigat patrem situm abripdubiosentetuit: pater enim es res hamolium,er ' r . re conuerso. At, si daxeris, stam non esse de quiddarativo patris conceptu, quippe ch non sit parristius esentiasis, genus videlicet, νel disserentia: bene ricis, ais approbo.
sententiam ruam. re, set attenete haec perpendimus, quonammodo terminus ad quid- aetatiuum relationis conceptum pestineati facile intelligimus,ais eadem facilitate ar- P menta omniafluentur, opinuones pugnantes, emcmabuntur. Proinde ad primum, ira respondeo, terminum non esse de relationis conceptu ruidditatiuo, proprie, Pr pars 'illius esentialis, genus, sicilicet, vel differentia; sed potius communiter, Cr secundo modo , cum babitud ne ad ipsum. Ad primam confirmationem patet res o sis ,similiter tim adsecundum: non enim nugario eommittitur,sicut dicendo homo rationalis, licet rationale bis includatur, quiasilicetsemel isse, Cr siemel in homine: in edus autem eR via non eodem modo accipitur: rationale nams pars eR, homo Pero totum quad ,sic. etiam esse ad terminum, pos eri relatiui, relativum vero eH totum. Ad 2. argumen tum recte procederet, s terminus es et pars retitionis VPntialis propria, utpotegenus, i et disserentia, modo eum si res extra eca, nihil plane concludit. Ad s. patet, quomodo termisius ad quidditatem relationis pertineat: nam siformaliter in relatione comtineretur ; plane bene concluderet. Ad 4. quamuis terminussi res abfluta, ob babi, tudinem tamen quam habet ad relationem ad istius pertinet quidditativum coηceptum,
non quidem primo modo, ut dixi; stoecundo. proinde nihil refert oi de illius qui ditate se dicatur. Ad quod ponitur in alicuius diffinitione, veluti pars e entialis, dedis inito viis in primo modo dicendi perscirem legitime praedicare tersed rem minus non hoc modo ponitur;sed hi viuiti dependentiam determinans potius et igitur.
Vtimentum nihil concludit. Ad 6. maior non in nera. nam relatio non ita per termi
num di=nitur per additamentum, quasi He eo positi intelligi , sed quia illius non vi
pars sentialis: nam etsi in quidditate relationis sentialiterno includatur; ne tamen obiective. - . resse tus fundamentales poseunt ese ad non exis s. proinde ratio. productivi in Deo, aliter res ectus materiae ad formam,ey animae ad corpus,fundamentales res ems appellantur. Ads res em is νhimi,m viuersalis,actualis δε- pendensia ponenda eranon autem restem finis proximi nondum exsentv jcoreosin-damentalis huiusmodi appestabitur, quae sane e termino ese poteR: veluti eR resse. Hus medicinae ad sanitatem, nondum actu ex sentem. νtrum ergo terminus ad quidῶ-ratruum relationis conceptum pertineat, dixi.
150쪽
pymander Mercurii Dem relatiuum ad plum pse referri.
hudine: qiraim Ob eiusam impcirendo pιerimus idem relatiua ad pH-ra referri posit. Porro, idem ad plura referri, bifariam interigitur: ν-.pιidem modo, idem relativum ad plura referri, non rea padem 'sed dio verss relationibus 4 cie differentibus: νnde fecundum hune modum nomini tutant, idem materialiter, ad Quersa etiam primo referri persep e. scue homo albus im/btudine scidem ad alium album, disimilitudine rero, ad bbminem nigrum refertur. At, siluersis quidem retitionibus numero,specie nihilominus eadem referatum, idem ad Auersa referri,omnino impositae se arbitrantur quidam etenim. plura accidentia eiusdem sectet in eodem subiecto esse, non eR nsibite; eodem quos modo, rdem diuers relati ovibus numerabius eiusde 'ecim ad plura referri, retria ad plura, rationi nequaquam comenire irmant. alio modo, idem ad plura refertur, eadem certe numera relatione, idi dupliciter, rei quod referatur ad plura, nis reluti ad terminos; sed potius tanquam ad γnum correlatiuum,er ad aliud, rti a ubiectum, rei ad termitius oppositos, retusi alio ad patrem, π adflium. hoe aurem muri, idem ad plura referri per se,siue per alterum, est imponi bile: alioqui idem; duo esset, au- Idem relati- AOre ibi fispho s. mei. eat. ad ahquid alio mori. quod idem metisa relatione, ad plu- . tanquam ad pliares eiusdem relationi, terminos referatur: Cr hoe quidem Hrem s ast emavi, idem ad plura, uni a relatione perse, Cr primo referri, non ad rinmperasterum: pater enim, unica pateraritate, ad plureotios refertur ἔσn ad rnum per atterum 1ed M. paternitate ad omnes. Sed bule sententia nomitilla aduersari rid&eur argumentasqu/ὸem, idem referri perse primo ad plura, prorsus eΠ intesti bile et alioqui ona relatio, et sentialiter plures. Tenet consequentia: non enim sit aliquae. habitudo persi primo ad plura sed relatio secundumst, At habituri ad alitide i tu relatio, pre ratio eit referendaennum ad plura persee primo; necessariὸ set plures f. sentiatiter. Sane, s se ad aliud, eR de sentia relatio , multiplicato igitur se ad
aliud, relatio ipsa multipheabitur squidem multiphcata alicuius essentia,Cτ res, cuius a. err essentia, multiplicabitur. Amplius,s idem relatiutim ad plura referri posiet dens certe plures, ae proprias dissinitIones haberet: relatio enim,Cr relutivum se ad aliad finitur ; sed plura *m ese ad, qui cilicet plures termisi: ergo plures propriae diffvitiones. Anue, tunc ad simul esset,eν non set, patet: nam, aliqvid, mira r satioue ad plura referretur,s reum eorrelativom uerit corruptum; Cr reliquin etiam eorrumpi necesse sit: ais ita relatio ex parte corrupti non erat ,sied ex parte remanen is potest erum aliud remanerescive idem erit,er non erit, quod est absurdum.
Conriliatio o Sed hae ita Mnestiari, aut silui posunt , praemisia prius aliqua di finctione. R P. QR M- frri ad plura, aut sie udum identitatem rei sentiae, aut exissentia, ressimum dum identitatem reisu&eSti, aut rei dissestionis, idque, aut perse primo, aut ηοη ter se primo hi testigi potestsdem ergo relatiuum secvndum identitatem rei sentiae,relaiffrutisnu, ad plura diuersarum rationπm perte primo referri non po test: ahoqui idem Iectiniam rem sentiae,er dissultionu bis diceretur: quod syum,er hoc forassis innuere ridentur posteriores rationes. idem autem relatinum, secvnrim identitatem rei effutiae, er digestionis ad plura referiri potent: non quidem primo, ν secvnda opinio in-δcat : nam tiplum, eadem duphcitates cie, per si primo ad dimidium, er non per se erim, primo ad multiplex refertur. Sane, ahquid poteIt competere alicui duobus modis: aut petere per se certe persi primo,Pod nimirumsecundum propriam,ais deciscam rationem illi eou- Primis, de per uetit. id adaequate. aut revera non persi primo, quando scilicet, Ret per causem isseis R*n primu existentem; non tamen per proprium, er conuertibile tri conuenit. Ex quo patet, ira
