장음표시 사용
211쪽
s, eΠ necesiarium ex alio, rese eonimentatore tr. eomm t. vis motus. sidsi hire genti xIunt a Deo esseCbue; erunt Hique posis lis exsi: igitur, ex alio non errant nocesiariae, atque ita tarnuptibiles erunt. . mptas,quoa est causa ab his persi mesi, si se eo anto,eII aeremum; er 1psum quine erat aeternum. sed Deus eII caua angeli pers um esse, non enim agit per ah 7'ia irae essentiae adduum: esse autem eius eH clemnum tur, Cr natura angema eII crema: omne erum quod quandos eΗ, quandoqua non eIL, temporisubditur efd angelus erIsupra tempus, i t dicior in Me de causis: imrur ange uni aeterni, Cr ex consequenti non creati. Profectδ,si anima ideo sit incor ruptibim, quia per intellidium capax sit reritam, authore Metus: reritas avre -- 1ncorruptibi tu , Ita eli sterna gitur, angeli natura, cumsit mreRE tuam, non statam MDicorruptibilo,sid etiam clema. Angeb er Iuntatem. Quo tresis omnino ereatos esse ; ante tamen corporatu creaturae prodationem crearos sie, necessarium M. Asiarum certe, naturam, atque ordine apis extremorumsed natura angelwa Inrer divinam, er corpoream, media ilia igitur medium babet productistu ordinem.sed natura luina est ab sterno: natura autem corporea ex tempore: igitur, facta eri a re temporti creationem, eViari aeternitatem. Suffragantur Mis opimum,no' paucorum quidem clarissimorumsententia :se enim loqvitur Hiero dimus in ep: adnum: Sexm lua nondum m ii temporu complentiar annorum: CT quanta tempora, quama I colorum origines Disie, arbitranJum eII, in quibus angeli, throni, duminati me catoris ordInes, De emerunt. Sic etiam DamaRenus hue: a. Quidam dicunt vult, quod gute omnem creatronem geniti sui angeli, ni tbeologus Gregorius. revera, plus isas naturasseritvasis, a natura eorporeati,quam γυ corporal. ab aha sed rea corporalis. arue aliam condita fuit. riae in Genes ex prodatiosi rerum dies destribun tur Mu ro ergo convenientius fur, ut natura angetica, ante corporalem eonderetur. AN us,angeli autbore Metu Mnsuper I. Gen: ereati fuerunt insuperiori parte aeta: igituis, non in coelo empyreo: nam si ruer ereatinosient,quo erat lucifer astra rvi cum itadsie supremum ' Me enim loqvι Isaias in eius rice eap. cendam δn caelum. natura praeterea incorporea, non depem et a corpore secundam e se, σ ex eo=sequenti, neque
Pondum ierised angeli t naturae incorporeae: um ecurita eri non depende a corpore: non erao creatis ris c lo em n eo,
CAP. III. Soluunetur argumenta.
D primum, rerum quidem eΠ, formas sub ense per transmutati emmateriae de potentia ad astum, se esse,suas rvitatis ecusam formalem,
siue ostentem non habere: producentem Nia tota ub unam, habere, . rerisimum eR: Deus erum benedictus, angelos creauit , non quidem pere transmutationem de potentia inaStum ;fomul ex nihilo totam angoLrum sius antiam produxit. ex hoc autem pavi solutio primae co/firmatista. Anulorum mndam autem confirmationem dico, consuto angelorum creationem, Mosto,aut om creationem Ah, aut siubalys nominiuem explana'; ne populus, idolatriae deditas, quibusdam insera in is audita stiritibiis caelesibus, eos, reluti Deos veneraretur. fatetur tamen D. ias u tib: ii. de civitat: cap. 9 M praeterm sit nonsor angeb,inquit ', Hl coeli mine,Hlρο- rius lucis, destribuntur. praeteremsior autem eos non puto , quia scriptum eir: Gensia. Retuieuit Deus Leseptimo, ab omnibus operibus μὴ, quaefecit. opus autem Dei, ango
212쪽
Lib. II. Comment. IIII. Quaest. 3 cap. 3.& . ros Angelora
creatioremae opissionem , νelde pissica produstisne intestigendas esse. R era, quod eII mdatame ens, Cr verum; id plane teste philosepho a. mer. textu M. eii iv cxteris entitatis. 4 4 i. ecausa: neque id de cause mali tantummodo, non aute' este Ga erit intelligendum : fectitit esse anam Ia. met. textu - Cr Α . quaelibet res separata a materia , cumsivus eri pris deo. cipiumfinale, es etiam principium eiciens. quare ,s principi immate inteluentiarum deus e I, eR etiam ea dem e ciens: ex immaterialitate ηams ret, essectruam iri eos hiatem , res estu eiusdem riserus, finalem concomitari, arbitratur Commen- Iorum. eatori quare, ubicuns immateriatitas cum suasi eausalitate iuuenitur ; rbidem certe eresi cientem inueniri necesse es. hoc idem sientire videtur Commentator, tib. deIubsanria orbis, cape χ. Coelum, inquit, eger lutei gentra, non tam movente,sed etiam tiroie- r in si afue antia permanentiam aeternam De infessistentys autem par ratio haberi po-r l, neque alicui te Puersiri hcebit, quas deformali, exemplari,at nati eausa Merroes ibi loquatur; eum apertisi me dicat, quodsi gniscet aeras Agilocatione
m produci, sty modum quos quo a prima intelligentia produeantur, asignat. intestitarias ergo, fecundum Averraem, a deo essestiue esse, Maris patet. Ad patet solutio, er nad primam ωψrmationem idem qο, quod dixi in primo libro ibi plurale intelligi profugulari,ne pro priscipii ,prino mintestigatur: primu autem prisci'ita nullo pendetisa omnium vi causa. . u. confirmationem, concessa maiore, minor negatu1': potest Inamst aliquid essective se ab alio, Cr necessarium tamen: istest 'ennae num', quonia uniformae plices, non habent potentiam ad non esse, ideos fiunt necesseris. q. quamἰis deus produxerit alias creaturas per D m esse; non ira tamen intelligendu in, quin eas non produxerit per suum yeste: se enim dei, es 'sim eius reti. Porro , Hluntas dei in productione ereaturarum,se habet contingenter, er non necfario , ais ideo produxit ex qua noluit, er quando noluit. Ad primam confirmationem, rerum stidem eR, angelum seJupra tempus, quod eR numerus motus coelι, quia nimirum Angelus estes supra omnem corporalis naturae morum ; non tamen es supra tempus, quod eR nu- supra tempus merussisecessonu eius se, sin non se; aut supra numerumsce ionis, quae in eius operationibus invenitur. Ad aliam eonfirmationem, licet angeli ub naturam, quam ba-tent ,sne peritatis capaces, atque incorruptibiles; istam tamen ab aeterno non basi runt naturam, ideo aerem dici non pseunt. ad Deus non es aliqua pars uniuersi, fedessupra totum uersum, eminentiori modo n se continens omem prorsus miliems perfectionem: angelus autem es pars Diues, ideo non e milis ratio. vi primam confirmationem dico, Hieron mum loqui secundum Graecos Aeolo os, qui huiusmodi
sententiae fuerunt. Ad a. confirmationem, negatur minor: omnia enim visuerunt cre
ata, quamilis in sex dierumd alio, in pronys firmisseris mcta: qui enim Huie
in aetereum, creavit omniasmul. Ad s. Per supremam aeris partem, supremam νt coeli partem Augustinus intellexit eum quo aer Ob fuam diapba1utarem=btilitatems, quodam cognationem babet. Ad primam eonfirmationem Go, prophetam loqui de Ascendam Hacaelo, id es, de deismilitudine, non de caelo tarporeo. Ad a. angeli creati sunt in coelo Lodum. e meo, ut illorum natura dignitas senderetur, non quia a loco natura dependent, a, babeant.
Deum ese causam inerimam ommum entium.
Huoniam de angelorum ereari e locuti sumus , locus mihi aptus se nid tur, C d disi utandum,m adpupplenia ea, quae de creatione icenda sues, propterea de creatione primum loquamur, deinde angelorum eanditio sac proprietates prosequimum: excussa primum hac quaesisHι dissi state,
213쪽
Plato. Aristoteles. Ilationes.
. Deus est ro6 Pymander Mercuri j
ctiva om--mtunissententiam necesse en ponere mitarem; er rese philos pia ii. met. i sistantu enta u. es maxime eus, er maxime rerum, vi causis omnis entis ,er omnis reri; ideo,Deus cum
sit summum, ais rerum ens, rnum, Cr simplicisiimum es profeSto omis enis ac veri causa essedit . omnes n. ens per reticipationem, ab eo causari, Pod ens per esse nam, omnisus mota necessarirum est; omnia Ruidem alia a deo ηο unt suum esse, sed participant esse; quam ob causa e Mum diversam participationem essendi, diuer sum etiam obtinenti adum participandb: ab reo errast ente perseditissmo procedunt, quod sitsuum esse, ersua esentia, aeternum, rnum, Cr tersubfriens. Ampinu,ν-
nimis naturaόynmum est, a remi ite; aliquod re M aliud perse illius duam efficere similitia nem, sit impossibile. exm igitur deus fit primum ens, per Aram νtiqua essentiam si risit: igitur omia, er dependentiam, er esse habent ab isto, alioqui nonisum, sed plura plane essent prima , quod la philosophorum probatur. Omηia igiturentia essestiuesunt a primo ente. Amplius, omnia entra naturalia, aliquas plane fommas determinatasse utintur: quae pro se toformaruo determinatio, H quod prima . . exemplar reducenda est, nempe, insapientiam divinam , quae ordinem uniuersi excogitauit, quae a in rerum di=ndtione confisit. Hanc 'i eausam, in diu sapientia, rati nes omnis rerum haberi, verisiimum est. Ex hoe igitur deum primum ese rertim om is ems .mum exemplar,elarissime patet. Si deus erra sit rerum omnium eausa exemplam ρο- α riter quot causa esMtiua appellari potes: no enim lasar mori sue inanimati cumsi da ex laris, Lusse nominatur; sed niui potius ais operativi, Nessiciatntis id, - rationem arque exemplum eontinet. hoc plane dicere nidetur Plato hi Thimaeo de eausa exemplari: Cr David in Psu: Omnia in sapientia fecisti. Deus igitur est omniumentium causa essedima. Amplius,Deus eri omnium otium ea a fruatis re*ο σίμα ,scuisupra citauimus istud Commentatoris desubsantia orta: Finis,inquit,sumin Deus eruta fiseat agei gniscatione necessaria. Deum orem esie omnium entium eausiam fatim, dc est e latisi me patet: eum enim is primum arans, non agit certe vatia chev finis aequirendri, si ua potius commmcanda bovitat quod in agenti Ius imperferus nequaqua inuenitur agunt nams cum intentione alicuius rer aequarendae. Ita , quoniam in inmes macuis rei demerium eo emenda perfeΞtionem, quae eri diuinae ianitatὐsimiliti do: igitur naturaliter ad istam habendum feruntur entia omnia: id autem, quod omnia appetunt esse omm smem,satis patere arbitror. deus ergo eri Ommum causea essta Lua. Ilauera, quicquid eR propter aliud, relati propter nem, est etiam ab abo, Fcuta eos efficietcreausa eis nais, abeuius eausa daritur,quia fibeet methaphisce movet ages ad agenda: non quia ex no esse, a uid reducit ad se praeterea,quodHI pro
. Qiciens, authore philosepho 8. p f. er ra. met. sed in o Mane essensio agentium, pr mum aρens sit perse raram; omnium quidem caeterorum agentilan principium esseCt uum, nos γttimus hi ordine essentiati, qui hi ibus habetur: deus ergo est omnis ems. Graneausa Gestiua. Adhuc, omne ens, si a deo retinquatur, eadit in non esse: igitur eis a deo esseChia: namsicis non esse, eri causa non essetan, ita plane esse,s ea fa esse siue essendi et smCZosue primo is ordine essentiali, iaturaliter destruatur posteri-ὶ ora omnia; abier a d posset mouere in esse, deo no existente, quod certe nemo asi rere a udebit. Projecto,sciit r. ph fpbilo: prudeter os dit,omne quod mouetur, ab abo moueri, quia fiacet omne tale cest,priore cessanu, atque quiescense , ita certe, omne ruta de et esse fas abo deseruetur, es. rtique as isto causaliter atque OLMA
214쪽
Lib. II. Comment. IIII Quaest. 3. cap. s&6. ror Ders
scientem , eΠρer necesarium, Cr ex confeci enti, finem mm babet,aut cati'm alivam, ex pra dependeat, atque ita per sierit necessarium. si plura deutur persenecesaria; conneUouem, or em ad ramicem habere vim posiem, quippe , cim ad ν-mus des Emonem sepinretur defructio alterius, aes ambo ad esse, u esse esseridis fila. Porro, maehui modi sunt, ordinem naturalem habere nonposunt. Quare, qui ab pia entia esse dicimi sine causa effficiente; - plane pulcherrimum nature ordinem funditus evertunt. Item,s ommaetitia nonsunt essemue adeo; in ea aeR, UMsιia deus nultas entis In nulti causae genere causa esse potest, pita est absurdum, entiamtimeon 'rent deo erimposillule non exilente. aut Pia entiu est e sonalis tantum, er hoc quoque est ab Hum: φιod enim habet larem, ba3et etiam essetens; ab stu, si caret Q ciente; carebit etiam fine: namurisd eir propter finem; est etiam ρν pter amorem inu, sicut propter causam esciensem. Muciora es eos nati omisium dem entrum, motus tantum corbe Itiua ammediate, deinde aborum com pDAM, mediante primi orbis motu. sed haec Leere arc7Pe serere , noueRμva mentis: quae e nimi'ectarent ad eos m essectivam; inter sie plane ordinem non haberent aut conum ordo mutexionem,sed per accidens tantum: ordo erum per se nnati eausae esseClitiae, hoc exist, γι ς' ab uno, σ se, er dependentiam habeant omn/a: cyιω plane, ita, γt HELm est, resse haberet, feri non posset. Aut , quia infestigent arum, e orbium, non esὶ causa effectiva. pluribus certe mon imaginari non licet, piabus, deum non esse omnium entiueausam esse Iiuam, alios probare vellet. Sed neque iste quartus modusπeritati ren- sonat, emadmodum superius late dis urando ostendimus, nempe intelligentias . Deo i
liter ab alio erit essestiue Ued accidens intelligentia, Ptpote eius anteyeetio, eyt ab Mio, nempe ab obiecto: Auidem curus.ὼ intellectionem, cepta di na, Cr inum οἷ- , perse necessaria esse, eH ιmpinibile: alterum enim necessario causatur ab alis persee nams necΘe ery, nihil mi ηὐs erat, quolibet alio exist te, aut non existente sed 3ntelleCliu cur una intesticentiae, remoto primo rete, mutipemtus esset, Pt communis est Omum apientumsententiar igitu cui intellectio angelorum eri a deo esseEMG ira plane, π eorumst sanoa. De*m ergo se omnium entium causam esseἷιώνια.
Deum non esie omniumentium causam ectivari.
non esse, er psibile esse, res non esse, i inuicem aduersantur. Patet Me etiam ex cet mensa rore 8. mei. rLaperte ostendat, nullum possibile esse, excepto motu alio, sen etsi rici habere posse permanentia nampsiuvantiae aeremae, nes ab alto,sed exsermotus reia seu duratio,eH a mouente. Item f. met. Ope nees: Si fuerint,inquit, entia Auermes.sim scia, Cr Hema, utillum eorum accipit esse ab alio: entia autem plicia, secunduitsus LStrinam,siunt intelligentiae, caelum, Cr materia prima: bre igitur non sunt a
215쪽
mum enti tantummodo eausam habent rigitur non habent eausam essicientem. Amplius, materia si realium. a My ud ent, abud a primo, vi enim is rus entis perseeos intrinsecat igi- tvr ahquod ens, non habersui esse causam esscientem. Tenet eonsequentia: nam Heret, de nih/lo feret, non autem de alia materia: quod enim fit de materia, compositum eR; Ied de nihilo rubi fieri, communis est omnium propemodum philosophorusententia : i-mtur aliquod, utpote materia pinna, non vi a deo esseHiia. Praeterea, actio, Cr passo ab inuicem Astinguuntur. at, primum principium atauum dos es, passuum ν ro, es materia sunt ergo ab invicem diuisa: neutrum ergo est alio. Revera,sicut agens in agendo,est in astu: ergo Er quod fit ab agenthes in altusaste ab is modo. fama, . . rena prima est tantum in potentia: ab aliquo ergo essemue esse non potes. Ampliuae, quod non pertinet ad rei rationem ; res hos sine illo intestigi potest Ued habitudo eo san ad causam, ad entium rationem novissiliat : iratur, quemadmodum retia sine in Utesti: possunte, se etiam σse: aliqua ergo entia a deo errata non es Vbii prohibetipeustum praeterea nee riumpotest non essed in reb Dumina bi μοί r igitur nιndigent cavsa Usciense, νωι M.
.. D primum, de hae materia paulo βperias,o in primo ramandri etiam A
vicisti in hi μαμ tu,rbi inendimus quidsissicendum, quam obeatisam breuitrem. sentcaii in exteriam. CV m primo , quaesupra dictasme, confirmabo, nempe ris suae necessim telis mentem hanc extitiῬe,scilicet nonnusta inveniris maliter necessariae, istisii .b alis se se Stiue: Munt, inquit s. mei. quaedam necessaria,gis habens causam suae Meontatu. D in p. pbfreprehendit antiquos, qui eorum, quae necessariasiunceo- Iam negabant: Habent, inquit aliqua necessaraa causa uae necessitatis ab alio. Meum do etiam mei. dicit simper exissentium,ret aeternorum principia esse verisima, ocima entia. Porro, quod es maxime rate, sir eausa aliorum, quae fune poR Vsum retis enim resse habet in reritate , ita plane in ensita est h. bito niae commentatis hdie idem confirmat: M est alii , inquit, prima causa omni , quemadmodum infrientia naturab determinatum es ; ista reuma Ar mago Egna, Cr in se, σ in remate, quam
ouis Izhi, bHUmori UAE, Cr esse, er xeritatem ac viris . ERhab in gst y si re im; σει rem mira omnia, per lilius esse, σ per D... talem, σ esse habent. Et de sub antia orbis, ne paul verius diximus: Debemus, mis, qu scire, quod eo mu eoetese non indigetrirtute movente tanti- ,sta etiam largien o te in se, e in sua subsantia permanentiam aeteream: hoe autem ignoraverunt quia dam, inquit Averro , uisse Ariso elus mentem, valde enim obscurum boe extitit itas. Idi, n solum motus eaebsed eius etiam sulfantia, ais permanentia crema, aἷ atini,h inbibis, esse ilia dependet. Praeterea, motus ex appropiata infestingentia, est in tempore; exorbis. ma re-, err aere ex se aurem, est cessum: nams pinna in elligentiae immediate moueret, eum sis infinita Pirrum, er necessano mcimeat, fecunia phil
tbtim, moveret Hique in instanti. Ad motum ergo orbium, duo eocurrere moventia, . . suorum alterum finitae, alterum vero infinitae rirtut is, necese est. si linoi ita re, sanabet, plantim si fecundum mouens, e intelligentia, recipere se a prisa, aut vir
216쪽
Lib. II. Comment. I. Quaest. 3. cap. 6. 2os Deus est
Hrὸ apphcationem,cum in in angelo non sit accidens, iuxta philosophi starentiam, - .iusfi Ommentatoruώ deo essemue se, elarissimum eri. Eis igitur Arasotelusententia fuisse ridetur, incorruptibilia scilicet,a deo esse esseH ἡ,ars per illa, caetera corru- illum eniI ptibilia, quemadmodum perssime ridereticer a.' er Ia, mei. R ra, quemadmodum um reali iii deum e se primum , tu mei. Ostenditiise etiam primu esse essicientem: Unus, inquit, Arist intentio
ergo princeps, π νη- amarum, ρο desederatum: igitur rem primus movens, σαμ de causa esse ens, ait agens, re dicitur s. plas Commentator autem in hac materia, narius esse tan-
Dicitur: nam de subsantia orbis, caelum, ais incorruptibilia a deo ese dicis, tum movevte,sed etiam esse largiente. denis ornemsTuscare agentem ,significatione His necessaria, vel naturae, sicuti motum mouens. Sed ipsi et deum fatetur essemem r
gnare ridetur . sub antiam nams ex seipsa posiibilem esse,ab alio vero necessariam,putat esse imposiibile. νndseundum stylas mentem, subsantia aeterea non vi aδ alio e ferime, quod sicilicet ab alio habeat entitatem, Ni permanentiam, vis in motu tantam. Wrum huiusmodi ratio nihil habet ririum: pari enim scilicate diceretur, qvodsivb- sotia habea esse ab alio er ita sitam permanensiam ab alio. Et ia. mei. Hssutans co-tra Avicennam, asierit insubsanrysseparatis non esse actionem, ubi creationem excludere videtur. Gormat hoe idem s et. cape de necesario. π q. caetreom. r. desbi ipse conflare non nidetur. Ista autem, quam de sub antia orbis adducit reconciliario , Mu ipsium ab hfabilitatu erimine immunem reddit: sitΡmuis, inquit, incorruptibilia non habeant cassam duratione praecedentem; habent tamen causam apentem, quaesanesne motu er mutatione agit, er eri simul cum eu. er e contra. ratio siquidem eiussalicuius eR ralom,ra. met. de agente,no autem de praecedente cati a concludit. Caeterῶm, non Omue possibile repugnare necesitati essendi, nisi posibile eontingens,quod errad v- Posississe eum erumhbet, Him exsupradiAis, tum etiam ex styamet ratione, satis patere arbitror: ab- Πς um . .
flare ergo loquendo, possibile obieStam, cum necesitate ab alio confisere potes: iubis certe, in quabus posibile se, non duratione ,sed naara, vel intellaentia, ipsum se praecedit. Me obstat istud, quod dicitur in perpetuis , es e , Cr posse non disti rre: quoduquidemsceri intelligendum, in eis potentiam ab actu non isset re,quasi ipsimseeundum ahquam durationem expectantem. Prα crea, plura infinito ph itcr, ςμ o do Vesu illi modi vi prima intellaentia , ad ordinem miuessentialempertinere non pisunt, . . neutra enim esset imper eἱtior altera,atcs ita inter ea. ordo setialis haberi ηου et, quod philosopho non probatur. si mobrem,si conflatsibi, incorruptibilia causam baleant estiuam,necesse eR. Dices, omne generabile, rei factum, es corruptibile , Obiectio. xt dicitur primo coeli sed intestisentiae nosiunt corruptibiles: igitur non sunt ab aliquo effective. 'sφοηιο,hoe prooece ex fas intestem Platonicae sientetiae: non enIm PD- Solutio. to xoluit mundum per motum, Cr mutationem se conditum N anisor. dicit ;sed persmplicem emanationem, ideo ratio istius non mitiat adure1us Platonem. mavtbori-tates Commentatoris dixi, quid fit res Ondendum. Ada. quamvis natura istis laetia- a. , tur, ut formalitersint incorruptibilia; istam tamen naturae hieorruptibilitatem ab alio accipiunt: niae in idem recidit, quodFupra diximus, nempe adeo se essetaue. Ad 3. materia a deo creata eR de iubilo, quia non de aliquo. de nihilo, nihil feri, nerum
quidem vi, quas de materia, τelsubiecto sed benest aliquid non de aliquo praecedere per motum, vel mutationem. ad istud autem pbilosephi . pMfome, quod si ex qu- modo in .llia quo in compositum: veritatem habet in his, quae particulariter sunt, non em in his, gitur. quae persmphcem emanationem condita fiunt n quorum nume o ipsa quo habetur materia. aliam confirmationem dico, quod pa iusti efctus actionis. proinde, pri- :- mum principium hassuum emanet, nec evi a perfectissimo principio essectivo. Omne enim imperfectumcausatura perfecto. maliam confirmationem res ondeo,rati- I .,
217쪽
causa Oct M t-ῶm peti, sempe, materia neforma creatam non ese: licet enim Gua O--ereatum sit in alu; non tamen es purin arius omnino: id ergo quod ex paerte ρ nium enti fretisse habet, si totum, quia adisus se pertinet, creatumst,si bie habebit. realiu- . 'r' nuu balitudo ad causam entu, quod vi erasitum, d initionem nomeret;
i 'ia ea tam sequatur, quae sint de eius ratione: ex hoe enim quia ahquid per participationem eri necessariosequitur, τι ab alio cavstum fit. rede, quemadmodum homo nam es seme risAb ; e etiam, nec hinusinossi res abisset eausa se: rerum,qria esse ea fatum, ad entis pociter rationem non attinet; idcirco aliquod es res, quod a Necthliatis nullo e satur. Ad confrmationem jam quido paulo ante res onsitim eR: nam ticet noverinanentia e aria, postquamμα, necesiari ni; illam tamen ne sitam permanentiam a rem. ωρ. Ρ tydmo ente acceperunt v AEsTIONIS QUARTAE. CAP. I.
Creatronem, mereare , Deo conuemre.'
O uim audiuimus omnia esse emeata adeo, de creatione ob id dicere non in titile se iudico. Apud Hebraeos, antiquitatu diu imos, resebum creare, quod res Para vocans,omne ere actionem, formationemέIgnificat. rnde sieptuaginta εχα- γHerunt, quod nerbum, facere apud nossonat. QMpropter aduertendum es, virumne ista disserentia, quam aliqui signant, nempe creare,aotionem se diuinam,qua ex nihilo misersa eta Disserentia in didit ', facere veris, materiam Duere, amplectenda, tenenda st necne ' Sane, interrer creare dc eresne, a facere, hoe interesse uiuetur, quod Iaceres licet, er crumatis, er inanimatis tribui pinu; creare γπὸ ta tantum,quae per propagationem Uuntur ; redint etiam procreare, quod ad prolem tantum refertur: creatur ergo is homine homo, domus
aurem fit. Quia vero, tum ansruserum ab alijssapientiae cultoribus, pater mundi deis appellatur, ri patet apud Matonem in Ibimaeo: Di, Deorum, input, quoram patre ego sum; propterea ab eo mundu Nevitum, ais crearum dicimus. fe etiam Mercu mus , Marcus Cicero, alijque Platonici nobi Uimi. bos imitatur Augustinus libra L eomera aduersarium legis, er trophetarum capit: as. Ex consiletudine, inpiit, locutionis
humanae, creari, non flum filiis, quos de Metis Piogenerat, congruit; verum
etiam magistratus creari drcuntur, ars urbes: quod enim Graeci appellans, epissem, hoe nostri abiminia creare, aliouando consiture aliquando condere intexetantur,quod
'saepsi meida Piscistis istis, quod es facere. se sermus deum creasse categrandia ,
creasse hominem: Et cor mundum erea in me deus. Et contra eosdem: Facere riicit, es' aliquid producere, quod omnino non erat; creare rem, es aliquid facere ex eo, quod erat, vel ex eo quod iam erat, aliquid consituere. Damasimus in Lutea sua cap: ις DU R v agere, facere, ars ereare di singuit: ser inquisis, cum istud quod agitur, tr. p 'iam agens quieu erit, non manet,sicuti uti canere,e milia; facere vero, cumina quia agitur, manet DR actionem agento; creare aditem, ut commuia vi the t,gorum' euria, de nibilo aliquid producere, quod plane eriphester intestisi potM. De nihilo ali- νηο qui em modo, de nihilo, hoe eR,non de aliquo mas abire, nec DbisCMequidem, ' Πd fieri xxie, etiam eo resue: eo certe modo, quo aliivem de iubilo d eRHe eassa eontrist y. ri dicere Iolemus. alio modo, de nihilo, quod omnino non' ,scut tacentem nihil loqui dicimus. pinremὸ, de nihilo scur de materia, res ubiecto. primus aurem in ereatim. - ne locum habet .secundus ne in actio resiatione: tertius autem illi congruitsm
Qti, phi Pa dicitur, ex nibito inliseri. Hria, adhue trimus modus bifar Iosopitos ex σm mtesicendus e di primo quidem se, denibiti nihilsit, ni nihil sis prius natura non nihilo aliquid cud, tuam ense, quiaIcilicet, quantum es ex A bi derelictum, esset non ens,nis a cau
218쪽
Lib. II. Comment. IIII. Quaest. 4. cap. I. Ni Creare is
duratione, prius non ens, quam ens extitisie pronunciamus. Ex quo, aliquibus visim sui, primo mori, aris. Avicen. eones e, de nihilo Milfieri, secundo autem m ido, negasse. Ceterum, creatis duobus modis accipitur: νηο quidem, secundum eon u- Creatio dupli
ra , qui entia incorruptibilia a deo essetaue esie dixerunt; n on tamen de aliquo, veli ti de materia, aut sabiecto, aut aliqua praeiacente natura, quippe, qui omne, quod eri extra deum, ab riso causatum esse voluerunt: alio autem modo, secundam parti Iovem, sterialem rationem, or alis habetur insam lisscripturis, Cr perfidei domi
in nos venit. baee autem in bu habetur entibus, qua non solum natura, sed etiam durat one aliquando fuerunt non entia, Cr penitus nihil. Hanc autem Arasoteles, Commemrator, i uicenua, caeteri huiusnodi riri, consanter negauerunt: quanquam non δε- sint , qui relint a larere, . istotelem etiam hoc modo creationem concessisse ,scuti in primo P mandra Assutauimus, γbiereationem, fecundam Aristotelis mensem turati FUM. Porro . erratio non eR aEHis proprie loquendo: nam actio es reglectus extri id fit ere, eus adueniens, creatio autem non es huiusimodi :posito nams ereatore er creatura, ne eesiario sequitur creatio. nec es passio e vi enim accidem ii ratum, quia genus videt, rei prae camentale; sied creatio vi transcendens, utpote omnia praecedensgenera. nes Creatio est vi motus, qvia ereatiosis in instanti; motus autemsuccesime: reuera,eR acquisitio par transcendens.
ris poli partem. nes es mutario: νbi enim es mutatio; ibi etiam eR Ordo durationis, qui es inter tempus: insans. sane in ratione, ut lectum in ritimo in nri, essiubformali termino, ad quem, Cr in priori rempore, es in termino a quo. Ita creatio, en productis, quia sicilicet effectine, G productio ad extra. His autem ita dilucidatis, ad praepostam nobis quaestionem socciamus, dicamu j, creationem seu deo competere. Soli deo eoru
Sane,si veneratis baminis, ex non ente, quod in non homo ,sit; ita plane emanatiomerui cicino, totius,quae a cause pnuersiisit, quas appetatur creatis,ex non ente latinecesie es hocem ex nihilo, idem certe eRnivit, quod nullam es. De ,s totius entis νniuersalis emanatio a primo principio flectetur, aliquod bric em aram ens praesupponere, inhvυῖibile: homo enim fit ex non hominet, er album ex non albo: sic Pn ei si em .
tractio ex nihilo. aliam ob cosam non solum non in impositiale aliquid a deo creari, sed omnia a deo esse errata, es necessarium omnino. faber quidem lignarius, operatur
ex ligno,er aerarius ex aere, tua natura, n autem artu actione producatur: ipsa -- natura, mitas res nasurales , D'ad formam causis, materiam praesupponit tamen.
-e, si deus non ageret,nis ex aliquo praesepposito,siue praeiacente materia; procu dubio illudfie praesiuppostu, ab deo non esset essective, quod prorsusfalsiim esse baH
nus se umegi. Deus ergo ex nihilo qmma creariti amplius, agens i irae, ars isti initata virtutis, non ream, vel alteram essectus partem,sed totum plane producit O n ; sua enim rirtute totanter concinet Omnia, ideo totum smulproducere poteriquod reuera perinde vi, ae ex iubilcialiquid facereolae creare: sed deus eR huiusmo' ' , di agens, ri potἡ a primum, T yniuersale: igitur ex nibiis omnia crearit. . . Duc,
I, ectibus non m processus in se initum: iratur de spores alui uiammediuιό 3. . are, alioqui nec mediate is eo abcpud creatri posiet: sed id, quod a deo immediate Iis, nihil praejunum , ms deum, eius, quod A, perse causam pirausimam: igitur deo filiconuenit cream. Sed dicet alio, causarum quidem, materi m, si ubivium praesepponere, non quas priorem essectum,βdsicut concausam potius,ingenere ridelicet eau ' 'se materialis. nerum hoc friuolum eR: imperfecta enim caussitas, ad perfectam reducatur, necessum es, itaH cui conuenit, in causa perfecta contineri sed materiae Materis musica ablas,es imperfecta: aa erfectam ergo, id est,ad e/usam esscientem es reduce- imp*ω
219쪽
e ahciam cisi sesu essectus medio,οmma condidit . iamsi ahcui dei ess et ahquid praesi ponereturi, istud reuera in esseCtibvi diurnis essis connumerandum, de in idem recideret. Praeterea, os, cuivi agere es m rella, pavi totum a producere quod rudi non enim dissera i ere,asito reste; sed tantῶm agit, quantum rest, nec aliquid ruit, quod agere nequeat ed dem est bui modi agens, quippe, qui
ua quae noluit fecit, in coelo et in terra, Cr m omnibus Ams . totum ergo νruuersim produxit, quando roluit, er quomodo roluit. Flauera, id quod a deo causaturisve pr ducitur, aut sit plex, ais ita non de aliquo, CT ex cisequenti creaturi or eo se flumese, G tunc quam, aut qualibet pars causatur, σse habetur intensum, utit a
rara sic erat e eos e ciente sed quidquid huiusmodi sir, nest pars, nem eomp mbile alteri, nes in potoria ad abiae se porcle quisbet ergo pars creata est, probi
de er totum quos, in quo partes continentur, creatum esse dicerepossumus. Ampsim
quantὸ agens eu MAbus cis persi bus; tantoto ribus is agendo indiget: sed dous sit agens pref hymum: in munde ergo opscm, materia non indiguit, alioqui, notura, aut arte, ex aliqua re praemiserere, ops antibM,Aperior, ars maim dicendus naeset. Ita ue, deum creare ν uersa, igura munus propolim se J ω paret. Sta Danaidius M mmusta argumem examinanda capite fluenti.
creare, siue creationem Deo non comperere.
Gens aeternum, quod de Mesitare ereat, ni bit novi producere eis errare
potes; in aetem, enim nihil es noui sed deus est bidi nodi agor, Rindem immutabit ter adit rerra ex necessiare arit. nam s dein naturata ter ageret, necessam ναν ageret, i sin esse sine alim nouitate, i nece aris si 'retur jed modus ageta, voluntarie, eum non si minus
perfeἷlvi ab ista, me as actione, rem nobiliorem e ditionem non remouet, nempe nec iratem agendi ficet ergo dein γoluntarie agat ad extra; de necesstate tamen
agi L .inplius. causa prima muri in omnem eum disserentiam, ab NM,s aliqua emm dasserentia ilis nises fugeret, prima nequaquam dicenda e Pt: sed rea entis differentia sit nece riu , alia νοό eoativens: igitur, sicuti potest m eontingens m diate, ita etiam in ensnees rium imma te, Odmbil cI ata quam nec ita te perari. Sancis a uafecunda cause, pura, eis, necessariὸ agit, quia nec ariὸ eat facit unum,islsimiliar igitur,prima eius nece risi sisse Ma enim non agit us ora a tram me in virtute primae, deus enim es nece , ,ersi actios Fum ri tur nec artὸ agis. quod F necessarisi agit, nu2Mytis es rei creator. Item, inddeo es imp ssibile, quod i hcat eontra timonem: hoc enim tantum p atur deus,rev knt, L e icere, risint infecta: sed errare impsical contradictionem, es en Ge nihilo aliquid facere. aut ergo de nihilo,sciit desi. siecto, aut de nihil sc ut de tem o : Ied Hrumst contradictionem impbcat ;siquidem mmbito,subiecti , autobi Hi a potentia abi non intimitur. Prieterea, quὁd ribit far aliivid, cir qiad nillist a uid, par ext contrad His r stitur, eum hae onmia eo nerudietionem implicene, d unt impinibi M. Creare ego, sta creatio, des visime coni mi. -πbM , n esimo agenti, areta n lisi a competit; actio nams deificatur, Nita dicam, siecta dum nobilitatem agentis deus es agens nobili sit mretur a Nio illi congruit n. Absima. nobilior autem actio ea dicenda eLZ, quae ex termisi proficiscitur bili si mis: nobilius autem eri res, quam non ens, quia praefantius m ess e, quam non esse. D tuar creatis, qua inter ditio 3 alionei ad extra est Al ama, sede abs*λση
220쪽
Lib. II. Comment. IIII. Quaest. . cap. r. aia Creare sex li deo co
de mἶiti, aliis pii Deo non esset tribuenda: si purima praepositio ex , alicuius cause, praesertim materialis, habitudinem importat. d nihil, non est m/epia entis iure ab νιο Vςiut Diodo ipsius causa: ereare ergo non err ex nihilo alitui acere; imo facere, est aliquid ex ULL facere, authore Augus: ut paulo ante diximus. Alde, quod Dei potentia nos extendit ad ea, quae primis principys aduersantur, ν ote, reddere totum non esumatus sua pote, vel climationem, negationem simul de eodem esie Hras,eπ si haesed ex nititi ahquid eri, commum aduersitur omnium propemorim sipientu en-rentiae: i itur, quia prius. Amphus ocreare eII aliquid ex nihil acere: οῖο, προ i illis ruid Aeri. sed omneseri, sir mutari: ereatis ergo e Π ratio. at omnis musa rio, eri exsubiecto aliquo; nam motus eΠ aEitius entis in potentia, in Deum cutem mecca sit mutarior igitur, aliquid a moeri ex iubilo, eΠ imp ibile. Sane, o aflumeri necesie vi aliquod eri: istud autem quod ereaturi mulseri, π solum V ei non potest; in permanenibus squidem,quodsi non en', quod autem DE Lm eIJ,iamert. simul ergo aliquid esse', o non esset. Quan b eausam ,s ahquidsit, feri eiu ,s Clam ese praecedit is planesne praeracleenti Iubisito η quo in fleris sentetuis, ' non mirer. . rude, i nitam aestantiam non esse pertransibilem sil inter ens, errubii, in D tad otiar igitur, se nihil, aliquid seri, vi impunbile Deo ergo Muconuenit creare. Praeterea,s Deus crearet aliquid, res id, crema, rei nova actione com Gderet , seu condi lit: non quidem aeterea, alioqui creatura es t aeterna; eterum actio,
ne re aSta, siueποDCta esse nou poteta nee actione noua quippe,cὐm in Deum nrhil noui Odat,aut cidere posite. Revera, quia agens dat Uli; ideo productum accipit e cim non e contra. praecedit ergo aliqua nova babirudo in producente sed nisa nouita est
in Deo: nihil ego poteR de nouo producere. nam fi aliquid de nouo traduceret , ecremi, quia id aem sonat; aut id quod creatur aliquo modo praefuit,aut non si praesiitrergo nam ρωθι citur ex Milo, ais ita non creatur, nec dici poteR, nulla mori praefui se Iri, quia eram de nouot,prius profectis erat hi ese posiabiti cognito, Cr robra: non ego de vibict. Ambus , s aliquid producitur, quod prius c vrte non preducebatur; id eo Hecontingit, quia nimirum producens, aut proditarem, abo modo si habet, quam pr sese habebat. id aurem in produHum non cadit, quia sit hcet nondum erat: era' in D um producentem eadat, necesse eR. sed Deus, Ut primum agetis,non potvi se abier
habere, quia mutatione caret: nihil ergo ereavit, Me de novo produxit. Iterum, idem manens idem, ibore phi upho a. degeneratione, semper natum eR facere idem: uti
ti ergo eR pariatio in e eeta, quin priussit in eos jed Deus per vi idem aequali determinatione ,sue di 'sitione se babens ad agendum: nihil ergo de non notacere
poteΠr alioqui, maiorem nune haberet detremmationem quam prius , od a , -- talion feri Mn posset. Ilauera,s nusta ex parte causae agentis muratiost,ntpote maior, aue minor illius ricinyas,siue approximam adessectum priaticendum, nec aliquid suisti impedimenso, quo minus agere pomi ' irrationabile prorsu apparet, nune quidem
agere, prius rem quieuisse, Cr quad in otis latitasis. Ex b. ergr,at milia aptare . , Deum it si osse, siue creasse. CAP. III.
D primum, negatur minor, tanquam salse, Cremonea rad cuius troyse ctionern dico: contingentiam γolendi, producendi aha a se, eum diuinae quomodo amasestatis iniura hiare, conuere posse contingentiare ,Deu mutabile ungenua sit Mnsarit tabilitas plane, ad producendii σωuproducendu prodiae