장음표시 사용
51쪽
minis. In vimo Domini adventu venient omnes sncti Angeli cum illo Matth. 2 s: s r. conser 2 Thess. i: . Atintinciato Domim adventu etiam qM Dominus acturus se an nunciat Enoch. Ecce venit i. ad faciendum judicium de omnibus. Omne judicium de .dit Pater Fuis Joh. t: aa. iudiciumgentibus annunciabit Matth. I 2:I8.e Ec a: i. ruedum veniat cujus est judicium,ta dabo illud Ezech. 2 ir 3 2. definitus est a Deo Dominiis Iesiis judex vivorum ci mortuorum Actia i o: a. Ita in Sina judicavit omnes: & Israelititas, quibus legem, jugum imposilit, a quibus chirographum exegit; & Gentes, quibus p sitit usA-χων , quasque sib inobedientiam conclusit. In non: ubi ipse judicio sithechista dominationi fuit Ec 1 3. ta peccatum in came illius condemnatum Rom. 8: 3. per Spiritum tuum redarguit mundum de Iudicio, quodque Princeps hujus mundi judicatis esset Joh. is: i. Dicavit intere populo; Es 2: .conser Ec ii: . In novi mo denique
die ubi judicabit τα κρυσται abscondita omnia hominum Rom. 2: I6. 2. ad redargue dum impios omnes. Ita redarguit mundum primum I Pet. 3:i'. & in mundo secundo.
Judaeorum impios, genuumque seroces & hyi-ritas, & publich tandem in ultimo judicio
illos confundet; imo omnibus duris redarguet verbis. Emo omnes blasphemiis, convicia, &falside Christo, ejus persena, ejusque merito & satisfactione dogmata in judicium venient, & homines aliquando rationem reddent de omni inutisi verbo, quod exivit ex ore illorum. Ex hiis autem liquet, quanta impietas vivente Enocho impleverit
mundum. Fuerunt, qui negarunt adventum Donauit; quemadmodum etiam polleriorubus hisce diebus venerunt εμπαικms, dicentes, πῆ ἡ παρουσἰαx άυτου 2 Pet.
3: . Illis dixit Enoch: Ecce venit Dominus. Fuerunt, qui scelera knpune fieri fila sibi pers sciunt. Iis ditat, Faciet judicium Deus, ta redarguet. Fuerunt, qui dura ui Domitinum dicta oblivione helienda censuerunt. lis dixit, ressi et minus de omnibus duris. g. i7. Talia autem peccata ultimis etiam nostris temporibus exstitura, talesque impet
bos surruebaros, Spiritu propherico Judas praevidit, unde inam illis applicat Prophetim ita hi ; atque dicit, eum & his improbis illa prophetasse, & illos haec tibi etiam dicta esse,
debere omnino putare. Prophetavis auremor is septimus ab Adam Enoch: qui enim in iisdem eadem mala, eadem judicia, easdem poenas smilem impietatem ruunt pnecipites, si imminere & incumbere persuasiissimnin
g. i8. Non immerito autem quaeriuis, undeJudas Apostolus hanc Enochi prophetiam iuvaserit. Moses illam literis non consignavit; nec ullibi in sacro codice iisdem verbis illa id. venitur desciteta. Multi hic fingunt, scriptum esse ab Enocho librum, qui tempore Die adhuc exstiterit. Atqui si talis ab Enocho liber seriptus esset, utique Canonicis Veteris T stamenti libris Utactus, & una cum illis servatus suilla: quod quia non sectum, hab mus pro incertissimis, quae de libro Enochi narrantur. Ut autem quaestioni propositae sari fiat, ita dicimus. Non potest dubitari, quin Enoch, Propheta, Vir Dei, ambulans coram Deo, edi grata illifacere dens, videns seculi sui & coaetaneorum suorum flagrantissima scelera, &sancta impletus displicentia tam depravatorum morum talia in illos dixerit &publice declamatit. Neque enim ad illacrimina connivere aut tacere potuit fidelis Dei stovus, nisi in conua unionem eo dem scelerum, intrare vellet.Qui enim pectata tacendo praeterit, ea approbare videtur. Devide nil efficacius improbis, ut incursu nequitiae coctaceantur, aut quo terreantur, si geri potest quam advent Domini, justum ejus judicium,&quod impii in examen stelarum , & impietatum, & blasphemiarim certo vocandi sunt. Ita Felix audiens disserentem Paulum de justitia, ct continentia , oe futuro judicis,fiebat terroris plenui δε toti as χΙ. Jqdam autem Apostolum quod
52쪽
attinet, ille ab eisdem S ritu qiuinta hosiit, actas, iner ara mic I di in inlaetaerauia pire suaυm talia ab Enochodi firmissime cor erepotui Ideo etiam opimme dc patethice tales Enochos nones in sopopoei' auribui me venit L emisius ALdamus: idem ille Spiritus Des, qui per ochum talia locutus est, per Iudam illa voluit consiginari, etiam longo tempore post pronunciatam illam prophetiam, mi admodum& per Mosen curavit scribi creationem mundi, flamones Dei, res gesse & vaticinia P trum; per Molen,inquam, qui tot taxilis effluxis demum natus es atqueadeo ipse illa nee audiverat, nec viderat, nec in codicibus ullis scripta invenerat. Facile autem fuit Spiritui. aetemo & omnis Eo, in quem ut mutatio nulla, ita nec ivio carit ulla, quique quae peros locutus erat Enochi, et poteJudae adhuc optime sciebat, illa Judae secunda quasi vice& de novo inspirare,ut per illius ministerium mundo revocarentur in memoriam. Et quam
vis illa prophetia Enocta, quoad rerum substantiam, in aliis prophetiis, quas Ecclesia Vet iis tamenti accepit, nobisque tradidit, abunde contineatur. τω άHo MC MEGO n tamen est Spirituisinicta, . illam cum expresia notatione nominis Enoesu, pessutam se mJesu Chrim, altius repetere, de, indixi, clarissime in perpetuuin et umerauni
, i s. Post Enochum memorabilis est Noach, tertius ab Enocho, adeoque decimus cis Ad uno, a quo se timiti Enoch filii Iudae vers. I con I Chron. I: I. a. . noetam Hic genitus , Lmnechab eodem a pit nomen m 2 ML Qivim autem Lamech filio noc spem concepisset,. statim indicavit, duenis, hic conseiatitur nos ab operibus NMeh. sim, o a More 1minuum nostri m dei terra , cui maladixit, Dominus Genes ' xi' -- cap. 3: 29. Eva natb mino putabat, se acq infe Virum Dominum; eadem nato
Seio gloriabatur, risitum sibi Semen a Deo ;'Lamechus nato Noacho Constat rem se accepisse sita persuadet. Ut is duodecim tribus Israelis anxie exspediar mi in αλησιν consolarionem O Au Luc. χ: a. s. ita sine dubio fideles ante diluvium sperarunt κώ-- - pertienire ad promio mem in Paradiis in Deo fantam Adamo & Evae: confer Achor. 16: Spes fideles ficit praegnantes desideriis. votis, exspestatione. Quae autem speramus, expectamus, d eramus, ad ea nos quasi superextendimus ,.eaque siligas fere mometitis nobis praesen- uasissimus, & quavis occasione allucente nobis promittimus, & desideriis nostris
quasi praeoccii pamus. Igitur & fideles antediluviani pleni spei & exspectationis promissi
Seminis , cum hora & dies adventus illius non praecise illis determinatus esses, facile eo processerunt, ut in filiis sitis natis Semen promissiam blande sibi pollicerennicire Lamechus, nato Eilio Noacto, aut se accepisse in persona illius Consolatorem promistum, sibi persuasit: quod si fecit, cecie non partim erravit. Conselator enim de Redemtor peccatorum non potuit mo e sanguinisus, o voluntate Viri soli. i: I s. aut accepto illo in spe maturantis adventum situm seminis sese erexit, & Noachum ut antea bulonem,&praecur rem, ac pisnus certo subsecuturi Consolatoris sita mente considet viti. Beneficium,quod Lamech ab illo sibi promittit,est Consentato. Consolabitur nos. Ita &Es. 6i: i .a.dicitutis, saper quem est θiritus Domini Dei, missus ad consolandam omnes lugentes: confer Matth. 1: . & Es do: i. Conselamini, conselamini populum meum. Et Deus ipse se Consistitorem populi sui vocat usi: ia. ego ipse Conflator vester.
Cum consitatione autem e aci inseparabiliter conjuncta est ταπαυσκυ-quias, de 'tra Manh. i I:28.19Heb Mio. i I .Quos enim con latio vere assicit,illos recoles
de tranquillitas occupat, neque con latio locum habet, ubi requies exulat. Conset o Pl a F .a . . ti mem
53쪽
Noaehinvenit sotiam in oculis Dei.
De . atho. a C Λ P. I. conem instem& tranquillitate destilarat Laniecti. t.:Ab opeributi Gosit si tur mi ab ι - προβωζ' laopera inmmtassem cra peccari&victae. Haec conisurio per cinu in ictis petiuorum stactificationem, i b rationein&redem non a peccato, de peccatis uelis, iriorte recondemnatione. Deinde ut id in ἔργω um Rom. arro Joh. Q 29. ita&ac exspectatio in animae dici potest uinu&a spe&desidenis re rum speratarum ad pleniorem illarum mittion aspiravit Lamech, & sinetatem ac impletionena omnis: si ei & desideriorum exspectavit. 1 A Asire mamraaem. stibitur si a dolore mainurum arum. Huc pertinet omnis labor miseria, & aerumna vitae laui . quae pane sustematurin sudore vinus. Abhisomnibus liberati s rarit Lameesu Et an doquidem a iniseriistii steterrestribus, & ii malis diebus vitae nosumcaducaedditaminplenae requirali datur, nisi in beata morie corporis, deprehendurius Lamechum aspiralle Manneiulaad liberatronem e mpore mortis, quam Paulus inν vocat, dc άν υσιν soluti ν- Ronti :a . ad Aserinionem oba i seminute corruptionis, adplo a Uictber emoria I aliavit MV2Vt Rom. 8:χ I. Haec Eutem omniam ui re Constato ibi polli ur i qui avia meritoria & plenissimus effect .&, αλ- riconia summito horum beneficiorum in Seminis promissi advelamin erant quasi prorogata del& qu nsu id nondum advenerat, etiam illae pro Ision omnes accipi, &quoad πλώω- aspartari nondum poterant: confer Hebr II: 39. In hanc etiam me tem prophetiam h anc accepit Epiph uslib. I. tom. r. moah amccatu nos quinoι non f rit, sed prophetavit Lamine, in Christum, qui per Mamsi in latur inventate Notan dum auton; Epiphanim LXX:miequinum versionemicintumes . quaequod in Heata est, Nic conseriti, mota transsiat,4--, lac nobis quietem da bit, acii in Hebnxo codice lineretur ', quod nat, hic faciet nos tymescere, ni tamen in Hebneo sit. ni , quod est, ut vertimust, hac con tarsiris nos. Res tamen eodem redit, qui enim solatia dat& affert, is quietem animae conciliat , & mentem trai quillat: &quid aliud est insolatio quam quies 5 tranquilla a dolore& mium, ut vulgo Hebraei se itur, a mi ac ra 'nan 3t et i l IDe hoc autem l cho iactie litem ilia & presua narrant. Genes&8. Et Noab invenis' etia-:ivi ocului Damni. In eundem fere scias hortatur Paulus Helir εἰ I6. Accedarum ad thronumgratia , se accipiaanus misericordiam 2 χαυν
Miaminventi nus ad opportunum auxilium. Grati Dei aerem a data enim estote tempora seculatria a Thrui: i'. mori, Montes recedent,gratia tem mea a tenmr
cedet tasM io. hii vocatur gratia Delu ta sue: 3. Gratia haec servat, Ephesa: s. r.
Θd implebant. Denique omnis boni sons gratia o a Cor. is: io. Gratia Dei μ' quodsi m. Nuali invenit gratiam in oculis Dei ; gratis a Deo electa ante tempora, gratis jussifieatus de sanetificatus duiu viveret in terra, gratis glorificandus, imo jam ex Nrte o tificati in seculi omnia. In specie ad lianc gratiam pertinet, quod Deusilli propositim situm de abolenda came detexit, quod illum Apiscentiae dedit alinunctatorem, quod illiunaream condere pulit ad Minus ii e tautem, quia illum i Auit decvndi novique mundietur, radi u&rctauratorem. S. a I. Nec
54쪽
Decim , sine dubio inventus est non habens j titiam, qua est e lege sidaequa es per fidem Christi,juintiam , quae est e Deo ad fidem Plud. D. q. ci nisThles t. II: F. . a.. Int gre, at εμ H s Ma in patirata simplex, silii Dei invitupemuinum me geri
. 16. idque ingenerati,nibus sim, 'odii additur R Jubi multῖ pliacant, is dedecus machi, ac si tantum ivitiis S integer Asilet respectit corruptae suae generationis, in qua parva etiam justitia& umbra integritat celebre nomen Qccepsit . quodque cum Abrahanto, is raco, Jacobo, aliisque m hae paris comparari non possit ista holiuir, Noli liliin diversasgenerationes1 δ retitias aetatini humanarumvidista: j intenis vidit series; senex vidit mei ει si ei iuuenis as sive sitito a juVenibus visus, seinperde liciali fuit elle jussis ih integer,' in aversiiliis senerationibus. Integer fuit inter is ores & minores, eum quibus vixit, de cum ni venis esset, integer fuit, & senex faetiis, integer esse ii eutiquam desit. 3. Cum Deo amia lavit. id quod supra vidimus etiam de Enoctio dictum f. 6. 7. & magiam emphaseos est. Non sitam, sed Dei viam I tus est Nossi; ambulatiit enim cum Deo: non lirandi sectatus impietates &concupiscuntias, sed Dei praecepta timens & observatis. Filius cum Patre, evus cumDbmino ambubare solet. Ergo&Noah Doim ut patrem electorum, & D minum vi tum de mortuorum holiore de reverentia prosecutus est. Quicquid cogitavit, i, dixit, cum Deo Sc in Deo secit omne, ita mens, cor, corpusque Noachi, & τὸ ὀλο- ρον illius sanctiim fuit Domino. Deum sibi habuit comitem, ductorem, Sc consili
ritura: cum quo enim ambulamus, is aut comes, aut ductor, aut a consiliis nostris est. Deum ut ultimum finem , & siimmum bonum sanctorum leonsideravit; ornius mim lambulatio ad finem metulam tenditi Quando mens ea, quae Dei sunt, interdiu disjochinata ditatur; de os laudes Dei jugiter enarrat ; dc membra se sistunt Deo serva justitiae, tum do. mum sancti coena Deo lito ambulant. Id omne de Noacho cogitandum, qualido coena Deo ambulasse laudatur. Ad coemulum horum encomiorum sedit, quod pluries de Noacho Scriptura inculciat: D fecit Noab secundum omne, quod praecepit ilis Dem, Afecit. Genet. 6:ai. 7:1. Cerie obedire melim est sacrificio, talauscultare prae adi arietum
g. 11. Sesnec Seri ira Novi Testamenti viri hujus laudes&officium sileti irit 1 s. dicitur machum fit ite λκ οσυνης κή υκὰ justitia praeconem, noti turturia omneJustum, rectum, aequumque docuit; sed justitiam, Ura Justificatur ο άGζης impius, ita ut Deus si maneatque justui, mi in lege is propc is testimonium habet Rom. . 1 I. 26.4: s. quae heri de hodie de in secisum una de eadem est, nimirum illa P. Qio licta Miti a ex fidem sidem Rom. i: i . ,rs c. cui justitiae mundus se a si e sibjicit 'Ro m. io 3. iii P0 zelo propugnavit contra omnes , qui illam ignorantes proriam likere j ditiam quarebant Rom. io: 3. Dent ede jus a Dei vindi; mcctempusque et M uis ut incipiat judicium, &de judictos ituro, de quo danoch prophetarii, si ἡdubio disseruic Igitur quod dicinu i Pef. :6. Ad hoc etiam mori uis uel et uum s istelligunturautem, iuri illa scribente durum mortui erit; tineat F 1 tam
55쪽
- il tem cum illis erinylietaretur, tali intereavivebamin lallar machiam fietiam esse,illum ' quelaisse primimundi 62αγγλιπὴ indubium est. inimo quod Christus iis bin . in Spiritu suo dictust de praedicasse i Pet. 3: iq. id per Noachum, a Spiritu Christi actum, ut praeco justitiae citet, infina sui parte fisum exiitimamus. - hvs . Omnia autem, quae de Noacho dici possunt, una quassi sententia complexus in
Hebr. ii: . Fide divinitus monitus 2 ideis, qua nondum videmur, metuenspa
ravit arcam. ad Mutem domus sera; per qu- damnavit mundum, Iremtia, qua secundam em factus esthaivs., Norat Paulus in Noacho i. em, sine qua imp ibile est grata facere Deo Hebr. 1 1:6. quae unice in Abrahaino laudatur, ci credidit in Domi num Genes iv. 6. per quam Ecclesia Deo deshρnsatur Hol. 2: 2 a. quaque est victoria quis vincit mundum i Joh. s: . divisad monitiones S revelationes. Ita stat Deo cum familiare commercium Psali as: is. Monuit illum Deus, & r velavit illi, ea, quae nondum videntur, qua oculus non vult, auris non audivit 1 Cor. 2: 9. Cluaelaesimi ψωνια aeterna 2 Cor. 4:i8. Minimum hic ςst, quod Dcus illum monuit de fine omnis carnis,& ut arcam exstruere M ora illa,quae de Deo Creatore,de Filio Red - . ore, deSpiritu sinii Salaetificatore, de remio Dei&justitia ejus, de resurrossione dc vita arterita ad salutem credi & sperari necessim est, Dei illi revelavit. Caro: guis illa re. velare non possunt, sed acced e volatetHηματογκον Patris, quiis caelis est Matth. im i . conser i otia: io. Nobis autem Deus revelavit pre Spiritum seuum 3 i. g λ M.
primo mimido imminebaiat : & utcuna Chrysostonao loquar OG -οιπω Iandius timor de interitu tot hominum. Haec fides autem efficaciter In Noactio egit. i. Paravit arcam. navium forsan tum nullus, aut rarus sui; tam
& exigua illatum notitia. Igitur & operae filii & laboris , arcam parare. Sine d bio etiam ab improbis carnalibus, qui secure sibi confidentes nil minus quam aquas d luvii velaturas Q edebaiit, irrisus, delatus, &i nitan modis impeditus. Sed tulit Iaec umilia Noe, & timens ad verbum incaeptum abiblvitaopus , nil metuens
mundi inscius id ludibria , laboris molem & diutumitatem. Ita timor Dei tim
. rem mundi expellit. 2. Per fidem condemnavit mundum. Ut fides mulidum vincit. ita de coiademirat. Ades enim docet, non mundum per se tantum est e condemnabilem, sed multo fieri condemnabiliorem per inobedientiam & incredulitatem ; qu modo enim effugient, qui totam salutem neglexerunt' Hebr. cap. M vers 3. quiti non Credis, jam condemnatus sJoh. 3: i 8. Fides lanctos sicit --: ut publice mundo injustitias exprobrent. Igitur Jc Noe σπαρρηααζό- κῶμμ' primo mundo locutus est; & ut Petrus Simoni dicebat, Noues tibi pars ta haereditas in hoc vembo, cor tuum non est rectum coram Deo. Resnpisie a malitia , ora Deum ; video te in bile amaritia nis vinculis in Mia esse Actor. p. 8: vers 11. 12. a 3. ita sine dubio Noachus & publicu & saepe, crae sese, ἁκοωρως, tempestive, intempesti τὸ institit, ta verbum praeconisius es, ta reprebem dis ta increpuit, imo S in omni longanimatate iacitrina admonuit 2 Tum A: 2. Deni Fe docet Paulus, Noactu a tum esse haeredem justitiae, quae essecundum fidem. Fid vera justitiam affert, & sinis illius est σωτηρ οι 1 ι γων salus --.-m i PD 9.
enim credii in Deum, imp bum, issi Dei reputatur in jusitiam
56쪽
corruptione primi mundi. CAP.PV.
Rom. 4: s. Ergo haec conjincta sunt in arabiliter, Crede &jussificaberis. Fidesquidem
jcimtice causa aut concausa non est,' in tamen unicum de Blum organum & medium, quo ficis participesillius sacrificii , victimae, hir obedientiae, quae nobis patitjustitiam, hocessi Planiuimum jus, quo steti nixique vitam aeternam, Dei gratiam, de omnem Aestium communionem petimus. Est enim obedientia justi Dei servi δκαίωμα Oe απλῶ, πτωρ οτων Rom. 1: I o. I 8. Dicimur autem haeredes fieri huju justitia, quia illam jure β tron , quam in Christo accipimm Gil : s. haereditamus: quia in Testa ento aeterno, quod in staguine Iesii firmum est, illa sanctis legata & disposita eae Eadem ratione, qua dicimur κληρονο ν σωτηώαν silurem haereditate assequi Hebr. i: I .esse haeredes Dei, c haeredes Christi Rom. 8:i7. GR :7. conser Es FUIT. I Pet. r: q. g. - . Agamus autem ordine I. de iniversali hominum primi mundi corruptione, de . peccatis illorum & sceleribus a. de Arca, quam Noe jussit Dei condidit, & in quam cuminis intravit. 3. de diluvio, quod totum terrarum ortam inundavit,de omnem meme cinxit. A. de iis, quae post diluvium circa machum evenerunt.
g. 21. De primo ita Scriptura Gen. 6: II. I 2. Et co praerat terra coram Domino , impleta erat terra injuria seu violentia. Et vidit Dominus terram, ta ecce corrupta erat, nam corruperat omnis caro viam suam. Omnis caro dicitur ita ut Es w:6. Omnis camo gramen 1. Videbit omnis caro ,riotiaimur homines, sui in corpore , quod e came de ossibus constat,habitant. Homo saepe denominatur ab una sui parte, nonnunquam caro, ut
hic , nonnunquam iRom. a i: I. Omnis anima testatibus subjecta esto. Per viam hominis notantur co lationes, midia, consilia, actiones illius, quae omnes ad certum se pum finemque tendunt, ut omnis via metam si bi praefixam habeti Dum omnis caro dicitur viam corrupisse, notantur malae co lationes, perversa stadia,ii ia consilia, steteratae acti: nes, plurimum diversae a viis Dei bonis ci rectis, in qu bus justi ambulant ta impii ostendunt Hos. IArio. Dum dicitur, Omnis caro corrupit viam iram, idem innuitur quod Ec 3 3: O. Omnes ut oves aberravimuου ; unusi visique ad viam sitam res xi π ; & notatur disci sitas consiliorum & shidiorum: inius itusque propriam sibi ele t viam. Sed corruptio labes suit omnium. Corruptio illa est & doctrinae & morum. Omnem saeiam doctrinam adulterarunt ac religionem,&corruptissimis ac theleratissimis operam dederunt motibu Corrupta doctrina nec inores boni aut sancti cile possunt ; & corruptis motibus, ut omnis reluo, lex & doetrina sileat, necessum eae Ita corruptis viis omnis carnis, etiam terra commpta est. Terra corrumpitur, quando in servitutem corruptionis co uir,idque coram Domino, Domino i injudicante, & illam una cum incolis abominante, id omni violemia, rapinis, caedibus, dolia impleta, ita ut facta sit universa terra σπήλαιον ληπύν. . f. 26. Omnis terra faciei Ach. II: 26. tunc habitabatur a Caini & Sethi posteris. Duoxium hi filii Adami radix &propago exstiterimi totius generis humani. Cainitae sine dubio prio in f τῆ οδω Καν via Cain ambulanunt Judae s . I i. Ut enim Regis ad exemplum totus componitur orbis pira ad parentum filii. c tum false lactificio oblato, illustissima statris caede patrata, a D mino exivisse,& Deo repudium quasi misisse Scriptura locet. De Caini posteris quid aliud iudicabimus, quounillos neglecta &r ulla fide ac bona conscientia, inflatos opinione ope iam & justitiae propriae salse confises sacrificio, sine Deo, risto,s e in mundo vixisse,& o0ani ex parte, quoad vivendi agendique modum Sc rationem similes sese exhibuisse comiptis limis gentilibus, quorum peccata & abominationes Paulus quasi e catalogoreccillet Rom. i: ar.- 3 2. Exemplo iii temerarius d prosenus Lamechus, Caini soboles Gen. 4:23. 2 FI f. 27. Scu
57쪽
f. 27. Sta posteros autem cum attinet, 1 suia doctrina, cujus commiadhincesto inrita liso pronunciatus,& actitue vitae ac moriam liue .latet nage lateque dis ille cimum est, meritemius uiuisi iisdem aquis ultricibusme Dicinit Genet 6:1. Omne figmentum cogimitumum cordis eorum tantum malum fuisomni die. Ergo mala cor illorum finxit, q iverunt ura: n ratiocinia mulra E cles 7:19. Dicitur porro, Deum poenituisse , quod ferisset hominem. Ergo maxima nuruserunti lera, quae dolorem divinae menti intulerunt. Imo, Spiritum Dei mistraca si disceptasse cum homine. Ei Spiritui San inobedientes fuerunt, ta liti rebens. runt, ta dolore assecerunt Spirarum San tum Pra Ec 63: i o. Denique dicitur illos cile QP carnem; careis autem sensius, inimicitia est in Deum, ta caro lis Dei non siisseritur Rom. 8:7. illa' concisiscit contra Piritum GaI1: I7. Ergo caro primatum & ducatum
in illis habui f. 28. In specie meminit Scriptura filias Dei vidisse filias hominum, de .
pul claritudine illarum captos mulieres sibi sumsisse mia, Ua ex omni, quod elegeruiat Genes. 6:1. Per Hlios IDratia Sacris sape notantur An li; Iob. I: 6. Iubi runt omnes Filii Dei, cum sendaretur terrae Saepe inmoe vocarni I Ph. V. Io. in hoc ma sis mi σα ἡπια I λ ἔ, itrio ἀκνα ζ N οολου Filii Dei, ct filii Diaboli. Phil. 2: is. At exhibeatis vos τε υνα - - os Dei inreprehensibiles: conis Rom. 8: i 6. Joh. I:.iM Sed in loco citato nes. 6: a. non estiermo de , illi enim sitit omnis materiae expertes, & in Mestate perstiteruiit, de nec 'ssem nec κγαμ, οντ Matth. 12:3o. Deinde hi FUADei dicti stitim v alitur. caro; non disceptabis θir rus mem cum came, Sc 2 thomo , poenitet me, quoufeci hominem. Denique aquae diluvii extinxerunt homines, illi ergo haec peccata fecerunti Peccatum ii quin quod attinet, dia uir u RIιιwei, hoc est, Saneli, qui verbo promisssimis hactimus crediderant, τιὸ γ 'filias hominum. Oculorum abusiis notatur, non secerunt quod Iob 3i: i. Fadus feci remos meis, dcc. Scandalum oculorum non cohibuerunti Si oculus tuus te scandabetin, erue Etam. Imo, quod filiae hominum hoc pulchr de sermolae essent, id illiso culti Pulchritu &forma in se non spernenda est, non tamen in illa superbiendum, io mae enim gloria fluxa & fragilis eae Filii Dei magis in filiabus hominum formam admirati sunt, quam virtutem & pietatem, immemores ejus quod est Prov. 3 i: 3 o. Ita pulchritudodis, idolunt illis exstitit, quod adorarunti Ex his filiabus sit inierunt sibi πὶ muli res, plures una. Igitur sumini mλυγμοι, nec fuerunt μιλ ἀνέρες I Tim. 3:2. obliti Deum fecisse unam, ut docera, unum cum uita cohabitare decorum de sanctum in se, de ita quari semen Dra Mai. i. Innique μι erunt Isbi ex omni quod elegerunt,pri miscite& confuse, nulla habita ratione decori, ordinis de arte τέαι. &omnis in puritas concupiscentiae carnalis turpissimum malum est, quae ne quidem uiter Sancto; nom nari debet Ephes1: 3. conser I Cor. 6: I9. f. 29. Poria notat Scriptura, fuisse βια ζ, violentos in terra, qui robore membrorum & corporis proceritate elati, iustum N aequum violantes, rapinis caedibusque mustuerunt omnia. igitur veia dicitur, Impleta erat terra violentia. Tales fuerunt non tantum antequam filii Dei sumerent filias hominum, sed& posteaquam venerant filii Dei ad stias hominum. Docemur, quinam exitus siticordationum, & illicitorum in trimoniorum. Ut semen Dei in illis non quaeritur, ita nec invenitur. Violenti, latrones, injusti, mali creantur malis &iniustis, e toro maculato maculae humani generis prodeunt.
58쪽
disceptatione Spiritus tum imo Mundo. CAP. V.
quium; imbvoluerunt Iaaberi viri nomni, nomen situm voluerunt collinterra dideque eo alios denominari,consum P 9:is. Quare quod fecerimi Pindiluviani, dicentes, iaciam in nobis nomen Genes i ta id jam inter Anted lavianos fieri cupit.
Servator docet maximam securitatem, &-kiptatis carnalis sectationem, securim. orantiam, in diebin Noe obtinuisse. Erant in Hebin ante Hruvium ep intes ta bibere res, nubentes: nuptum. πυ, aue ad dum, quo intravit Noe in arcam, ta ignorarunt, dei notis edum venit diluvium,&abstulit omnes Matth. 2 :38.39. 2Ebiis' - 3 i. Denique e prophetia Enochi, a quo Noe filii tertius, satis liquet, illius temporis Noe obii homines negasseadventum Domini, commisiste musta εργα άo M,Sc loci tos esse multamini: contra Dominum Iud e. I . i s. Et dum Noe dicitur Hille praecojustitia, notaturi; tiam Dra illis temporibus nec quae stam, nee cognitam , nec cum subjectione &obedientia creditam; de studuim ἡ ἰλια δε μασuύης quae merito ii r αδαλα numeratur
Phil. pervetioolan guilli . Haeciderunt peccata, haec stat corruptio primi mundi, quae aquisi tabcantibus piari E justissimo Dei judicio debuit. In id tempus plenissime coismnitia quod dicitur Piaim. 4 .I. 1. 3. f. 3 2. Tanta alitem se diffundente corruptione ita Deus, qui non delectatur improbi Distri 'ν
tare, cui ποκ' babuasιt ma Psalin. 3: s. dixiste fertur, Von disceptabit, c. d liberabit 'intvi mein de hominem siculum Genes. 6: s. Eccetestimonium de Ditim sancto, cu- cum ho-jus etiam mentio facta Genes i: t. Hla Spiritus discept ista dehberavit de homine, libe g. 'est, litem secit omiti carni immorigera; convincendo mundum de peccato, quo se pollue- tempori bar ; de justitia, qtiam rejiciebat aut falsam constituere sat. agebat; . de judicio, quod illi in minebat, per pr conium Noe. Docemur autem i Per. 3:i8.i9. Filium Dei, Spiritis vivificarum, misio Spiramisisse praedicasse inobedientibus illis, in diebus Noe. Inde docemur: i. illum Dominum, de quo Moles, ta dixit Ieho , non deliberabit Spiritus meus, Hisbe J , Fitium Filius enim in SP isu suo ivit. Ergo Filius estni ' Dominus. a. Spiritum non elle tantum spiritum Patris, sed de Spiritum filii; dicitenim, Spiritu, meus: conser Gal. : 3. Filio omne 'dicium datum a Patre Ph. s: 22. Is in Spiritu suo de hominibus primi mundi deliberavit, deinde sit pensa deliberatione aquis illos ultus est. . Filium vere ab initio locim tanta 8: i5. Ioh. 8: 21. Is enim Spiriciis, qui de homine d
liberavit, quo Noe aetiis est, qui Noam docilit justitiam praeconiari, Spiritus Filii est. s. illis, qui deliberanti&disceptanti Spirinii obsistunt,3 illi non obediunt,imminere jussicium, illudque incipere etiam ζ οι- ζ λῆ i Pet. : i . Nam & filii Dei ab
aquis enti 5 sint: confer Ecς; .m Dolorea fecerunt Spiritum S. et esu illis est in ini micum. c. Spiritum sanetiam disceptare coem homine peccante quidem, non tamen in me ultim. Igitur ubi nullus resipiscentiae locus, quasi auferri & recedere. Illud deprecabatur David, ne auferas Spiritum tuum. c. a me Psalm. s i. hoc Saulo secti , ta recessit a Saulo Spiritus. Domini bonus i Sam. i6:i . Si Spiritus S. desinit discretare cum homine si non amplius mittitprophetas, si libere aliquamdiu sinit peccare, id signum est inunivciatis judicii. f. 33. Igitur non quidem deliberavit Spiritias Domini esu de hominibus primi mundi in nε; ib.
seculum, non tamen statim & e vestigio sinitum est juόicium, sed η ἔ λοῦ iam ganimi tota 'Nωε I Pet. 3:2 . Et erunt, inquit, dies hominiscentum taviginti nni Genes. 6:3. Ninive quadraginta die on. 3: Hieroselymae post mortem Christi quadraginta annos 1, Ptimo autem mundo ito annos divina indulgentia concessit. Sane is
59쪽
Deus, qui adhuc se κρι- , ει - πνM , ἀλα-εις -ο a's . v. semper filii animo. -- cine L Sed&hoc considerandini , quod additiar Gen. Q Ea poenismi Dominum quod Dei quid i feceras hominem in terra,Vindobrat apud cor sιum. Non proprie pontitet Deum cuncquam saeti sui; est enim ejm de omniam omnino rum tam Ax ententia, quaam certa ρ scientia, ut pulchre Augustulus lib. Vs: a s. de Civit. Dei. Non vir est Dem, qui mentia tur , nec fibus hominis , quem pomneat Num. 23:23. Sed cum Deus Iecundum numi &immutabile voltuatius tuae consilium, rem minare,abolere, destruere aggreditur, di- ' citur Hreuere,poenitentia assici, anfra οἰνθρω,ππαθῶς & m sapientissimam αγ- καμα Πν. lciat enim homines poenitentia duci operis aut facti illius , quod nollent esse, aut ficti esse , & quod e medio tollunt. Ergo divina haec poenitentia, quae Deum fictiun hominem cepille dicitur, notat m ἀμε Mλη πν poenitere nescium propositum Dei de aboleiadacarne. Et ut nulla poenitentia, ita nec ullus dolor in Deum cadit. Dolor
mutat Sc turbat mentem. Deus autem non mutatur, non turbatur : est enim ο
beatm iEe i Tim. 6:i s. Notatur autem immanis & horribilis hominum corruptio: ea tanta fuit, ut necessio cordi doloris capaci, dolorem inureres Si dolore assidi Deus pos utique ob tantam coimptionem uadolestici. Noaehus 3 s. Sed niuic de lectuado dicamus. πιβωών Arcao condere Noactus jubetur. . V. Obuit, e Gopher, quod est ligni genus nobis non omninb cognitum; rara torum, hoc est,tatinctii cellis&rnansiuiiculis; fis abitumine, cultu incomi vis, aquisque contumax; cubita trecenta habens in longitudine, quinqua ima in latitudine, triginta in aeritia ne s profunduate. Sunt qui putant cubita significati geometrica, qu Ium unum quantum sex nostra valet. Sed de his cubitis millibi Scriptura loquitur, neque ulli unquam artifices in condendis molibus hac cubitorum mensua usi sunt. Sunt qui cubitos sacras, qui digitis contant quadraginta duobus, cum vulgares tantum sint digitorum viginti quatuor, a Noe adhibitos coniiciundi At vix lacti cubiti Noacho noti filerunt, quos
Deus post legem latam in exstiuendis taris demum adhiberi jussit. I tur plurimi de cubitis communibus sermonem esse dicant, a quorum selitentia non pontimus abire. Potali lumen factum arca, hoc est, ut luminosa esla,& lux libere in illam penetraret, &radios immitteret: serperee vero, hoc est in supremo fastigio, au ulna Uummata est, hoc est, ad latitudinem unius educta cubiti. O um imin ad lim Quu positum: quod eum fictum in finem Hebrati docent na m n ς' ne pluvia in iliam cauri
H--. 36. Arca haec est ἐις σωπεία, ζ Oi,in au scitationem domus Mi Hebri εἰ- φ ii: 7. Pauca autem, hoc est, octo anima in illa δε ροσαν servata seint i Peti ;: χo. Noe cum uxore, & tres filii Noe cum uxoribus tribus: qui plures in illa servatas fingunt, me, de filiarum sponsor ,Scripturae contradicunt. Sed praeter octo animas, hoc est, octo homines omnis generis animalia, tum pura tum impura in arcam intrarunt, & ciborum ac pabuli tantum, quantum satis fuit. vid. Gen.-I8.i9. g. 37. Qiu Marcio, Valentinus, Gnostici, Apelles, Celsiis de hac arca cavillati sint, illam vix patem Hille capiendis quatuor elephantis; unde illam ut ἀπικ-ν, α νωι ἔνδον
ἔχουσαν absurdam, omnia inim continentem, inepte & indecenter irriserunt; ab aliis iustus narrata, & optime refutata sunt.
60쪽
Chiisl inlignum vitae, terraest ictus & germen. Arca justim uim habuit lora rudinen .
latitudinem, prosividitatem. In Cliti saniem omnes hi inent. κα κέα eti m πλατ dEphes ue: i8. Area a fluctibusaqvirum & procellis agitata, iactata, non tamen rupta & submersa est. Christus Dominus a fluctibus mortis &inflamiliaullus, non tamen exhaustus est, mortem istavit, at a morte teneti non potuit. Extra a cam nono quoad cantem λεσωθη. Extra Christiam non est σω ρμα. in arca tecure esit
Noe, a periculo & morte tutu . sis qui sunt in Christo est pax, λασαυας, & nulla amplius condemnatio. In arcam intrarunt Viri&Foeminae. In Christo su ουκ ενι ἄρσεν omnes unum sunt in illo GaI 3: 18. In arcam etiam intraxit Eliamus, & multae pecudes impurae. Christum ore confitentur multi hypocritae, quibus Dominus dicet, Nunauam novi vos. Arca deduxit Noam ad montes, ubi se rus fuit egressiis, & ubi sicco ae potuit Uredi Christus suos ducit ad montem Zion. Ihcit ill0s ingredi in quietem Dei.
Seducas malis, Christus Iesus, infinius excellentior modis est arca Noe. Haec Chiis iis irranibus facti hominum. Chiistus non fertur movetibus Dan. 2: . Haec e ligno com tibii L Christus est lignum vitae, manens in aeternum, nullam sciatiens corruption . tibi. Arca ocitataritum smaritaturnas. Christus servat ολον τ-i Joh. 2: 2. Arca corporis tantum saluton procuravit. Christus totius hominis. Arca paucorum dierum ibit refugium. Christus est Petrae habitaculum aeterestaris. Exum suu ut egreses, quilinillam erantii res IL Qui scinesvere induit Christum, nunquam illo exuetiu, quis nos separabit acharitate Christi' Ron 8: 3 Arca silutem temporariam attulit. Christus σωρουαν αἰωνιον. Extra arcam etiam fuit salus. Multorum enim in aquis suffocatorum rigia
ρ G ζωσι spiritus vivunt Deo. Extra Christum nulli ulla unquam silus. Ergo ad Christum veram dc meliorem Arcam accedamus, ut servemur a die in do,& nobis donetur sine fine. 6. o. Postquam deum Maiarum sitis est monuimus, etiam de aquis diluvii. aliquid addemusDiluvii initium in secundum inciis , & in dicio decimum septimum ejusdem meimsis Anni mundi i 6s .incidit te, & in autumno coepisse a doctis putatur. Sed non est opus, ut ea de re simus selliciti Audiamus potius scripturam. Illa ergo ita inquit Gen. 7: 1 II a. sunt omnes fontes a sit magna. Aquae ex intima terra ebullierunt, & aquae Oceani ubique cCeperunt crescere, ct cataracta cciorum aperte. Omnes nubes ruptae. Et imber fuit murram quadraginta dies, quadraginta noctes. Ita aqua reaerunt montes altismos, qui submis sunt Gencs i zi9. & fecerunt exspirare non tantum volucres, bestias, reptilia, sed de in omnem hominem Genes 7:χ r. Ita facta est ominum rerum horribilis πανολεθρίοι, de nullam a Aεσώθη evasis, praeter Noachum cum ibis.Genes 7: χ6.4i. Igitur omnes quidem illius temporis honunes perieruiit quoad carnem, non Non om tamen omnes quoad spiritum. Quare ruinis durum est id quod dicitur in Codice San- hed in cap. ii. n, MI U, generatio aelavit non habet partem In mi oculo futuro. Contrarium enim Apostolus Petrus non obscure docet I ep. c. Α:6. hoc etiam mortuis Petro luec scribente, mortui erant) Euangelium nunciatum est, ut ju- si vim, . dicar nur quidem secundum hominem came, viverent autem fecuniam Deum sipimu in Gie- Ergo multi illorum,qui in aquis inomii sunt came judicati sintra illorum caro intcnit; spiritu autem vixerunt,&beatitudini cujus praecipua pars vita est, facti compotes. Igitur illorumst uni, h. e. animae salvatae sent in diem Domini 1 Cor. s: s. Ita saepe ἴλε te λαρυς rit σωτη, α uine; ματο . Sine aquae scitam iiivalescentes resipiscentiae locum reliqueaurit. In cruce ipsi uraleficus ille cuiDonativis dicebat, Nodum umerum Paradiso, '