장음표시 사용
71쪽
Abraham exemplar omnium Edelium.
est, qui diu fuisset abolitus, nisi ab Ecclesia militante hactenus debuit Iet tabitari. Sensi fia
milia sine dubio, benedictione Semo promissa, g. sa est; &experta, quaenam sit iliacitas populi cujus Draus in Omnipotens. Q navis&in illaiani erant degeneres non ambim lantes cum Deo intcgre, de quibusJos. 2 2. Tros vium, E inpliraticin, h. abi runt' tres vestria siculo,c serviverunt Hispere erinis. Ex hac familia filii Abram, filius Terachi, frater Nachori,& Harani, tui mortuus estis Ur Chaldaeorum in cons ectu Terachi Patris sui Genes ii: Σαχ . Denoc Abrahamo multa Moles scripsit, quae uitegro proximo capite pertractare animus est.
De Abrahamo & iis quae de ipso sacra narrat historia. r. De ejus vocatio ne. 2. De apparitionibus promissionibus ' praeceptionibus divinis ipsi factis. 3. De illius side spe Robedientia. 4. De Aoraliami morte.
g. r. fi Braam filius Teracli exstitit ille amicus Dei Jacob. 2:23. cum quo o Drus toties est locutus, cuique tot promissiones dixit; cui is etiam Christus D minus mentionem facere non est dedignatus, dicens Abraham Pater vester vidit dum meum, tagavisius est Joh. 8: s6. cujus te mκνα filios fatetur omnis coetus Israel. f. 2. Apostoli, Paulus&Jacobus, volentes exponere dochinam de fide & justitia ex fide; de operibus & de iustificatione ex operibus ; de benedictione & libritate Novi Test nenti; de certitudine divinorum promissorum , in testimonium S exemplum adducunt fidem Abrahami, quae reputata siti est myustitiam; opera Abradiami, ex quiabus fides consummata es; benedimonem Abrahami, qua beneidius est; pro musa, quae promisit illi Deus, jurans per semetipsum, ἐπι κατ οενο c cci , quandoquidem pernens/nem habebas mavorem iurare Rom. i - Jacob. 2:aI-2 . Gil :6-2o. 4:22- i. Hebr.6:i 3-2o. Ita in iis, quae de Abrahamo tradita simi, est omnis Theologiae&doctatue, quae ad salutem credenda est, piciussit ira demonsti . tio, & evidentissima explicatio. Videmur autem nobis omnia, quae in Mose de Abrahamo scripta sulit, ad quatuor primarias classes referre, seu iub quatuor comprehendere titulis & capitibus poste non incommode. Harum classium prima aget de vocatione Abratiami, qua vocavit illum Deus. Secunda, de apparitionibus, promissionibus, &praeceptionibus divitiis ipsi secuta Tertia, de fide, obedientia, spe, qua ambubavit clim Deo; & de exemplis in vita illius in morabilioribus. Quarta de morte & obitu Abrahami.
f. . Ptius quod attinet, certe vocatiis est Abram , mi ει- ων αν fide vocatus e Graism obedivit Hebr. ii: 8. ita non sim inllinctu egit Abram, quod egit, sed jubente de vocante Deo. Vocatio concepta est his verbis : ει dixit Dominus ad Moraam. Exi e terra tua , e cognarione tua, cs e domo Patris tui ad terram, quam monstrabo tibi Genes. 12: i. Factum est hoc verbi uri, cum bLaam adhuc ella in Mesopotamia, in terra Clialdaeorum, antequam habitaret in rari Actor. 7:2. videturque adeo illa expeditio, quam Teractus Abratami Pater in te
ram Caimii sitscilit, fiatile esse s dicinae huius jissionis Genes ii: 3 i. quamvis tunc ire Cliaransubstiteriin, ubi Terata mortuus est Ibid.s . 3 2. qua mine obita Aonam exivit aa
72쪽
Tetoratione Abrahami SYDei apparitionibus. CAP. VII. 61
locum, quem debebat λ. λζανειν se κληρονομιαμ acciperem haereditatem Heb. ri: 8 dcha reditario jure possidere, qui locus vocatur ter promissonis ; in qua, quamvis in haeredit,tem accipienda, nimirum a semine illius, conter Aes 7: . μετωγωσεν αυπν ει - γ ταυτην seta υμεις vini καπι τε.&i . s. promisit ini dare illam terram in κα-χε n, inposinionem, es nunt illiu posti m) ααρωκησε peregrinatus est, ut aliena. Hebr. II: 9. nec accepit in illa κλνηρο νοελία haeredium, neque βκ μ α ma A veingium pedis Aes. 7: s. stio eramplo docens, e pedJandam esse civitatem, quae fundamenta habet Hebr. Ii: Io. f. s. Durior laaec vocatio videri poterat, utpote qua subebat relinquere domum patriarn de natale solum, quod dulcedine cunctos ducit, & ire in loca incognita, Extit, ne ciens
στῆ quo venturus esset Hebr. II: 8. Sed idem ille veritatis Spiritus, qui in Etumgelio dicit, Quι amat patrem aut matrem ἐμινε plu quam me, non est mei dignus: ct qui amat filium aut ibam plus quam me, non est mei dignus Mai. Io: 37. Abramum sponte secit divinae obedire votationi. g. 6. Terachum, Abrahami Patrem, mira habitaret trans fluvium servisse Diuatimetisdehol testatur Joc Σ : a. Possibile est, ut solent liberi ad parentum se com-POnere exemplum, etiam Abraamum, antequam a Deo vocaretur, mala Patris vestigia calcasE Ita gratia Dei liberatus, vas factiis est electionis, id & Paulo accidit i Tim. itis. g. 7. At nunc de apparitionibus, promissionibus, &praeceptionibus divinis Abrahamo App H-
fictis, dicere ordiamur. Abraha-
f. r. Apparuit Jehova Abrahamo sepius, cum diceret, Exi e terra tua, Mappa- mos t, testante Stephano Actor. 7: 2. Deus gloriae ωφθη τω πατρο , ον, νιμι est, sin ruit patri nostro Abraam, cum esset in Mesepotamia. Gen. Ia: 7. dicitur, Et apparuit. Dominiti e Gramo, ta aedificavit Abram altaine Domino qui visis erat illi. Gen. iue: i. F lum est verbum Domini ad Abramum in visione. GCn. i 7: I. Et appa uit Iehova Ab amo S , Σ χ. Et absolvit loqui cum illo, es ascendit Dominin inde ab Abraham. forma Deus se Abrahamo exilibu rit videndum, Scriptin a tacet, nec nostium est anquirere. f. s. Illud autem notatu dignissimum est, quod narratur Gen. I 8. & I9. versu primo Astis; lodicitur, Et apparuit ibi Domitim sub qucrcubus Mamre. P. 2. Et extulit oculosμos, Gen. o. vidit, ω ecce tres viri stabant ante istum. Inquirendum an tres illi Viri fuit aut fuerint hidem ille Dominus, Lehma, qui apparuit Abrahamo. S ine ita illis tribus vitis agnovit Abraham Don inu; n. P. 3. Et dixit scum , Camera. nomen soli Deo proprium)si inveni Ialiam in oculis tum. Vides, unum saltem ex illis tribus stulte ὀπὶ Dominum. Ita & ainpellatur is. Et dixit Dominus quare ridet Arai Saram nec videre, nec audire poterar; riserat enim in mediosus, inse, tacite, sine strepitu aut clamore: tamen risisse illam sciebat Dominus; est enim O Rom. 1 . dicit de se ipsa, Num mirabile erit ΠT Zprae Domιno quicquam conser Q. I7. 19. 2o. Imprimis P. 2 2. Et defexerunt inde Viri, ta iverunt Sodomam. Sed Abraham: adhuc bat coram Ino , & distursus seu colloquium, inter Lehomam Dominum, & Abrahamum habitum desti ibitur usque ad finem capitis. Capite autem decimo nono, Q. I. vocantur illi duo Viri, qui Jehova adhuc cum Abrahamo impiente, deflexerant inde, petituti Sodomam duo Angris, Et venerunt duo illi Angeli Sodomam, sexo in vesperam He ,.& e. i 3. dicunt illi de se ipsis : Misit nou I ova ad perdendum Sod Inam. Hactenus ergo proclive filii putare , unum e tribus Vitis , qtii Abrali mo apparuerunt sub quercubus Mamre , futile Dominum ; reliquos v o duos,
73쪽
Angrior, creaturas, spiritus milii stratorios. Sed quia Gen. 19:i8. etiam duim illos Lotiis alloquitur ut unum, illos lue compellat nomine proprio Dci, dicens: μιρα se Domine, Sp. 1 additur, Ei Jehova , Dominus fecit pluere Alphur ignem, at ova, e coelis, at paret etiam hos duos este Π Donuvum. Unde concludere nos v ritas co tipsa, Deum unum & trinum, Patrem, Filium ,&Spiritum susQuin, Abrahamo se manifestasse in sortiri & die visibili. Quemadmodum etiam apud baptilinum Christi, Pater huniana voce, Filius in humatia came, Spiritus insta columba videlidum&audiendum se exhibuit Matth. 3: i 6. i . Ira Abraham in fide sanctissima, Deum ui Filio, femine, benedicere;&Spiritu suacua ad diem redemptionis obsignare, visione hac excellenitisinna confirmatus lutit parum fuit. Augustinus libr. a. de Trinitate,
cap. ii. ita pulchre de hac visione ait: Clim ver. tres viri visi μnt, nec quihuam ineu vel forma vel aetate vel potestare: major caeteris diam est, cur non hic acceramur visibiliter insinuatam per creaturam visibilem Trinitaris aequatitatem, atque in trari
persenis unam eodemque siubstantiam f. io. De promissionibus autem Abrahamo Achis longe plura occurrunt dicenda: de ilia sistita lis Paulus Hebr. 7: 6. Melchisedec illi, qui proam nes habebat, benedixit , intelligit
Ab h - Abramum: confer cap. Qi3. Ab amo enim promutens 'Deus. Gal. v. i6. Ab amo
ν omissio ta benedicam tibi, cs magnum faciam nomen tuum, cieris benadiso. Et bened -ζα cana boudicentibus te; ta qui te execraritur, execrabor ; ta benedicentur in te omnes .cen. iii familia rer . Maxima salie ta Ῥώα ἐπαγγέλμῶν pretiosa promusa a Pet. i: . i. T. 3- ciam te ingentem magnam . confer Gen. I7: F. Dabo te in gentes , cs reges ex te ex bunt. Quod&de Sara dicitur ibid.s . t 6.&de, eis ibid. siro. Et Liboisium ingemtem magnam: conser Gen. I 8:I8. Per gentes licta intelliguntur gentesJudaeorum, Israelia. tarum, vi retu rum, Idumaeorum, quiae numerosissimae & potendissimae evastiunt Mimtes. 2. Et benedicam tibi Gen. 22:I7. Benedicendo benediciam tibi. quod ita exprimit Apostolus Hebr. 6: i . s λογων Γ λογήσω M. Benedictiones ali ae sivit corporales &te senae; aliae triuiales&ccelesies. Terrenae& corporales sunt, divitiae, honores, sanitas, corporis robur: habuit & tales benedictiones Abram; suit enim dives Gen. I 3: r. honor tus, Gen. 23: o. vita riosus & potens Gen. i : I . i. Attamen non in hisce fuit sit Grior gentibus, inter quas suit nospes & advena, qu. is timere debuit & colere: non habuit
NIμα πιδος vestigium pedis in tentori Libitavit Hebri II: 9. taceo, non
polle illas dici aut haberi, ut benedictiones veras, quas impii & maledicti cum piis habent commilites. Ergo non lax sunt proprie benedictiones illae , quas gratiose promittit Ab hamo Dominus. Benedictiones spirituales iunt in hac vita, fides, sanctitas, justitia. Post 'hanc vitam, salus animae, introitus in coelum, resurrectao corporis. Haec autem debere
intello, cum benedictio Abramo promittitur, autor est Paulus Gah 3:8. 9. Fraevidens Scriptura, quod ex e Iustificat gentes De- , dixit Ab amo in te benedicentur sentes, Es, i sunt ex fide, benedicuntur. Igitur dum benedicturum se Abramo dicit Deus, dicit se ipsi fidem, iustitiam, salillem aeternam e gratia donaturum; adeo ut in hoc uno ve bo sit proinissio iaci, justitiae, &vitae aeternae. Hujus autem boaedictionis modus &-situdo explicatur in seque diu: μ n unam faciam nomen tuum. Rugii immo det hono
74쪽
De Semine Ahalami promi . CAp. VII.
honestissimo nomine nominabetis; audies fidelis, pater multarum gentium, amicus & res Dei. Eru-: tam larga pervideris ledictione, ut illa tibi quasi ila collata videatur;&ut omnis Dei benedici o in te, ut in cumulo conspiciatur, tuque ipsissima via deatis benedictio, typus&exemplar omnis Senedictionis sperandae, petendae, haeredia dae. Et benedicentur m te omnes familia rerra Genes. is: I8. Et benedicentur mrri omnes gentes terrae Gai 3:8. ἀντα--Hoc simpliciter cum Paulo explicamus, Cum siriti Abrah.imo benedicentur , ta ex side justificabuntur gentes Gal. 3:8. s. Est itaque hic iv γευα conversionis & vocati Oius gentium, & repetitio illius verbi, quid Noah de Iapeto pronunciaverat, Atticin Dem spherum , m habitet in tentoriis Semi. Tandem additur benedicentibiu tibi. Abrahamo benedicere, est,
fidem, justitiam, i in salutis, quae Abrahamo donata est , in pretio habere, illamquestire & esurire. ita Abrahamo benedicunt, non pollunt non benedici: Deo enim dant gloriam. Qui prahamo benedicunt, illi student ambulare in vestigiu ei Abraam
Rom. : Ia.dc invenιraro Semine Serv. itore,habentes justitiam, quae est perfidem, e Deo, ad sutem mi L 3:9. Et qui te execrantur, execrabor. Abrahamo maledicere, est, fidem justitam Abrahami blasphem are, & aliam viam tautis quaerere, quae tamen non est, nec potest cile alia, quam in Dei filio, Jehova, in quem credidit Abratiamus. Qui ita in ledicunt Abrahamo, fiso mento maledicti sunt. Ο μη mo- ἴδη κ metrei qui non credit, jam judicarus est Ioli. 3:i8.11. Deinde promisit Deus Abrahamo semen. Est sane & Ismaes, natus ex Hagar, s minadeoque ex sanguinimo voluntate camis Joh. I: 13. semen Abrahami Gen D: ia. Abrahamio etiam suum ancilia ingentem ponam quia semen tuum est; quem & Abrahamus appellat filium situm, cujusque vitam & salutem exoptat Genes i7:i8. Utinam Umael vL lumatevat coram te; quem ci circumcidis Gen. i 7:as. de quo etiam promissiones facta sinit, primo Has irae matri Genes 16:io. A fultiplicando multiplicabo stemen tuum , non numerabitur prae copia, Et ille erit homo ferim: manus ejus in o cs, ta manus omnium in ipsum, o coram facie omnium statrum Florum habitabit: deinde Abrasi mo Patri Genec ir: χo. Et de Lymael exaud o tα; ecce benedicam illi, ta foecundabo idum i ta multiplicabo illum valde admodum: duodecim principes gignet,o dabo illum in gentem magnam. Habuit etiam Abraham semen & filios ex Κetura; imo & filios coim binarum , quibus dolia dedit, & ablegavit orientem verius, &ita separavit ab Isaei co filio
13. Imprimis autem inconsiderasonem venire debet r. illud Abrahami sisam, de s- quo est Gal. 3: ic. M amo dictae Ant promisitiones , atri τω -ερμάυ αυο , ος ἐδε Abrali ini mi illius , quod est Christus Mniri. usque dum venerit m in huα ω ἐπι γ- siλ semen, mi pronussum est, quod semen etiam vocatur us AH mi Matth. I: i. duplex. quamvis&de se dicere possit, Amm, moi dico vobis, antequam Aseram coepit esse, Ego sum Ph. 8: 18. r. Illud, de quo est Genes. 1i: t 2. In I aco vocabitur tibi semen: conser Roin. 9:7. Ad hoc semen pertinent ii, qui secundum carnem ex Ilaaco deJacobo in
natissent; non tamen omnes, nec Iob. Non omnes, ur enim non omnes, qui sunt ex
Uriel, sunt ortarii Rom. 9: 6. ita non omnes, Wii sunt si ex Isiaco, sunt semen thoe, quod in Isaaco vocari debebat Abrahamo. Non enim fili, camis, seu sibi promisit vir reputantur in semen Rom. V: 8. Non seli, est enim firma haec promis Ito ααντ. et semis μοι, omni semiui , non illi holum, quod est ex lege, in Gel, cui lex per Moseii data in Joh. i: i7. Iriac illi, quod est ex fide Abrauim, IM M&genti ur, quarum Pa rρ Aus
75쪽
Hus es Abriustam quaeque ani lant in vestigiisside: Abraham Rom. Α: I 2. I 6. 17. Ut ita verus verbi hirius , IMακ κληθησε σι ibasus hic sit: Semeii, quia luere semen est: vitae, silutis, justitiae limes; quod est non e circunacilione soloen, sed & Epr utio : imo & seimen , quod est causa S Autor Oinnis belledictionis & salutis, ex in oorietur ; in fide, proinissione, & scedere aurem Itiaci id onure vocabitur, id est, colligetur,
f. t . Nunc autem videamus, quidnam Deus de omni promiscue semiiκ locutus depromiserit. Ea hoc ordine e Scriptura deproi unus.
f. i 1. Primo promisit Deus, Semini tuo dcibo terram ha , nim. terram Canaan Gen. I 2:7. Totam terram, quam tu vides, tibi Zibo, ta semitu tuo in siculum Gen. iis . Semini tuo dabo terram hanc, a υαν GH pti, usiue ausuvium magnum, vium Emphratem Gen. Is: i7. Dabo tiri Geminι tuopos te, terra peregrinationum tuarum,
tam terram Cinaan, inpossiesionem sicuti Gen ι7:7. Id impletunt iii duodccim tribubus Israclis; praecipue vero in ultimo tempore, stante templo secundo, ubi tota Pallas lilia dc Idi na ae a domita re Isiacti subjecta est, convenienter Prophcti e Isileami Num. 2 i'. Et erit Edom haereditas, ta erit haereditas Seir, immiosui, ta Orael faciet robur, hoc est, agri liciter & strenue. Dum autem terra promittitur danda Ig ras siculum Gei L is: i s. Pr , in puses ionem sicuti Gen. i : . non simpliciter id intelligendum est de aeternutate, quae nunqtiam desinit, nunqu. in interrumpitur, ted donec duraret status Rcipublicae ct politi udaicae, & linaelitae separati cilciat a gentibus. Ita de de die aut festo Palinatis dia scitur Exov. 12: i . - 17. Et ohervabitis diem hunc in aetates vestras statuto cub. conser Exod. 3 i: i 6. Debuit autem hareditarem terrae Canaan antecedere peregrin tio & diu a scivitiis ii s AEgypto: de qua Gen. is: t 3 . I . - Io. c geri sione quarta reve
rentur huc, hoc est, hominibus quartae generationis nondum planc emonuis, ted viventibus adhuc quibusdam pronepotibus eorum, qui ui AEgyptum descenderinit. conser Ach 7:6. 7. g. I 6. Sectando promisit Deus: Pona emen tuum ut pulinem terrae, quod quums sis numerare pulverem terrae, etiam semen tuum numerabitur Gen. I 3: 16. Abuce coelum versiis, ta numerascitis; sitras num repotes, ta dixit issi: sic erit semo tuum Genes I 1: S. Multiphobo semen tuum, ut stellas coeli, taurarenam, quae est in ultore maris G ii. 22:i6. confer Hebr. ii: i 2. Haec secundum hicram sitiat velificata in duodecim Graelis tribubus, praecipue secundo stante templo, de quo tempore est Hol. 2: I. Et erit numeri biliorum hi iaci, ut sabuli maris, quod non mensuraIur, nedum ut numstetur. Jcrem. 3: I I. Et erat, cum amptis αι, multiplicari fueritu in t a. Ita ic: is . Adidi augeniem inova, addidisti augentem. Illo tempore pagis habitara es Hierosolyma, prae must tuuine hominum, ta animatium in meloe M Zacii. 2: 8. At en insensu pleniori vertificantur in multitudine G rQba gentium, cujus Pater factus est Abram: haec turba in ex omni gente, lingita, populo, in omni oco S plaga mundi: Rom. : i 8. qui pirater spemri; iste creatuit, fore illam Patrem multarum gentium, juxta tu quod dictum cro, ουτως εms τὸ o. f. I7. I cino, Et eraeam foedus meum inter me ste, semen tuum post te, ut tibi ιn Deum seminitus post te Gen. i . 6. Haec omnium maxima est promisio, t tum sexdus gratiae in sita amplitudine continens. Includitur in illa immordissitas animae, r surronio coiporis, praeparati occulcitis civitatis Matth. 11: s I. 32. Luc. 2o: 38. Hcbr. II:16. omnisque adco salus, gloria & iustitia. Versu . idem repetit Dcus, P . Et ero ulli in Deum , nempe data illis tota terra Canaan in pollision ,
76쪽
cum integram illam possidebunt, tunc ero se sam,id est, exhibebo me re ipsa& plenissime De illorum; convenienter promissioni Novi Testimentiderem. 3 i: 33. dequa suo loco.
Li8. Quatto, Et benedicent sibim feramne tuo omnes gentes terra Gen L. 20 . I 8. Ap 6 3 est stolas hujus silentiae commentarium reliquit pereximium Galat. 3: i 6. Norat autem. I. Nondies, ταῖς σπερμααν , ιοῦς ἐm m λων, in semimbiu, ut de mulsis, ιχ ινός, ut aliquo
θ ο ρματί re. Sed ut de uno. Et in femine tuo. Hunc unum autem dicit esse Christum, ος in se es Christiti. Ergo in Semine tuo est idem ac si dicti esset, in Christo benedicent sibi. Non autem sic nedicuntur: in Christo, ut in Abralauno, cum quo benedicularur, sed ut inc me, Domino, radice, omnis benedictionis autore, causa de adductore. Eodem modo in Christo bene iaculana tuo in Domino simitur Oael Ec Ποῦ is. in Domino justificatur, ta gloriatur ea iam ire Lyrael ta s: Σ . Etiamsi Apolligi non diuisset, Semen, in quo benedicimur; esse Christum, non tamen id ignoratum suis set, nec minus certum & planum. Ut enim salus in nullo alio, sic nec benedictio in ullo est alio. Respieitur sine dubio ad promissionem primam, Semen mulieris conteret caput, qui enim benedictionis nobis est causa & autor, ille etiam victoriae&li rationis nostrae autor est. Idem, qui Semeia mulieris, est& semen Abrahae, ut & filius Davidis. Ut autem in promissione prima per semen mulieris intelligendum est omne semen, tum quod vivificat, tum quod vivificatur, quod i uictificat & quod sanctificatur: ita etiam in ii Promissione, Abrahamo dicta, possum intelligere Christum, qui omnis benedictionis causa est; deinde etiam Israelem, qui omnis benedictionis typus & exemplar est. Ut ira
in Semime Christo, ut causa; in flemine Lyraol, ut typo, gentes omnes benedicantur. 2. Tenedictionem ipsism dicit esse Arae G οκ ως iust cationem ex me Gais: 8. redemtionem aleris maleLctione, imo & a lege ipse, ex cuyus operibus, qui sunt, non- tium Idum iiib benedictione omnimoda, sed ista maledictione sunt. M. . Io. I 3. adeo ut senim Abralue Christin debuerit sera m edittio, ut ingentei benedicitis Abrahami '' veniret Gad. 3:t Illam autem benedictionemdicites Ie o em benedictionem ritu mis supercaristibus Ephec ir3. Includit ergo omne bonum, omnem libertatem, gloriam, silutem, quam Deus paravit&servavit m ccxlis.Illa adducta caliari debellex & irrit phum. 3Maeredes benedictionis vocat et ἀεθνη omneuentes Gad Π.8. assides κώμον modum Ηmedo m. i 3 δε omne amilias terrae Gen. ia: 3.-Hi ne Deo ne Christo nes e suerunt Eph. 2: ir. In Scripturis per ra gentes notantur illi populi; &illae fami- ι hi tiliae, quae non habent Deum Regem; & non stat Dei populus. vide Nu Σ3:i 3.Populiu qui quin mistorsim habitalicta ingentibus non censebitur. Ecce Israel ingentibus distin S separati vocatur Pisu .Ergo gentesnon sinitpvultu. Gentium proprietas est ειναι ἀμαρ- ς' catore1es avetari id peccare Rom.3. . GL 2:i f.Mat.26: s Dum gentibus inaedictio in Semine promittitur, docemur Christium debuisse fieri . u Es 9 α φιλει MπGι φνεθνων Luc.2:32. EValutem Iehisa debuit levenire Cusique ausinem terra Es ρ:6. Unde etiam illis dicitur, quod est Es s :r i. Respicite ad metas uvam ni omnes fines terrae. g. is. Ex omni hoc verbo apparet quidem, gentibus caesiis gloriandi & benedi Fonem i, ilia paratam esse in Cluisto,dicitur enim; in scinine tuo benedicentur omnes Centes. Num igitur tentu, nulla hic praerogativa Ita elis,&rogare liceat cum Paulo Rom. 3: r. ἀουν ra e οσοῦν Κ Ιουδαίου, η - ἡ---ὶ Respondeo: mλυ τρόπι. licuit enim compre- '
Mi tuam simine , in quo promissitur necterio, ut paulo med hun. Ergo oportuit
77쪽
Is egem ab omni nialedictione legis liberati, redimi, & omni benedi Eone perstandi
antequam benedictio haec ad tes potuit venire Gal. 3:13. I . Quare Israeli stat prunae partes in hac promissione. Actor. v. 1Ρ 26. Hos estis sibi rubetarum , ta Testamenti, quia D Assosuit patriam vestris, vicem ad Ab am, er in femine tuo benedicenturm ' ω -υο- γης, onis familia terra. Imbisprimum Deus excitans puerumμα- .mium, ἀπ-ειλεν αύπον ὐλογοῦν υμῶς, misit illum ut benediceret vobis. f. ao. Sensus ergo hujus promissionis amputata est: e ussurum Deum filium sum et, nascendum ex muliere, subsiciendum legi, ut illos, qui sub lege fuerunt, a lege liberaret, Onos, tum Judaei, tum gentes, jus filiorum acciperemus plene & plane Gai. s. f. 2I. Facit etiam haec promissio si na, vi l edictionis hujus promissae incredulos, de tu. s se omnes hucusque in inobedientiam concluses impietate sua convertendos, &emiseriti exim xi cordia vivificandos elle aliquando: dicitur enim: benedicent omnes gentes terra. Ade ut fpes sit, totum adhuc Isiuelem iri salvatum, & plenitudinem gentium intraturae
6. 12. Ad hanc promissionem restienda est alia illa, quae Arahamo factaest Gen.r : s. Et eris in patrem multitudinis gentium. Patrem multitudinis gentium dedi te. Unden men ejus non debuit amplius nominari Abram, sed esse Abraham, quod notat innis πογλων εθνων Rom. : II. Omnes autem illae gentes terrae, quae in semine Abrahami benedicuntur, sunt ilia cujus Abrahams Pater ; eode nimirum modo, ut Eva mater fanta est 'ri'a omnis visentis. Est autem certe Abrahamus posit in Pater multarum gentium , quia. I. Gentes in semen & Hmνα illi sunt promissae.
a. Quia exemplo fidei illos quasi genuit filios Domin esu. 3. Quia gentes per iidem ha redes fiunt benedictionum Abrahami: selent autem Filii pamini sitorum haeredes esse. g. 23. In hisce promissionibus, de quibus harunus loquimur, est notificatio isderis de Testamenti divini, ἀμια Luc. i: a. Hinc Genes Iue: i8. ubi Deus promittit
midoni- dationem terrae Cataran, in fronte ponitur, In illo die pepigit Ieho h cum Abrahamotestamentum, dicendo, semini tuo dato terram hanc: & Genes. I : . Treehoc Ois fartu meum tecum,ineris inpatrem sellamumgentium: & vers 6. Enga- Testa ne tum meum inter me orte, ut fiam tibi in Deum: & vers 19. erigam Testamentum meum
eum Isaaco in Testamentum seculi, semini illius, postilium. Ga lat. 3:i . docet Paulus in illa sententia, in semine tuo benedicentur, &c. esse Testamentum ante ratificatum a Deo in Christum. Sane enim voluntas illa Dei, qua Christum posuit haeredem seminis redimet di, quae notificatur in his verbis, in semine tuo benedicentur; imo qua fidelibus Abraha mi filiis vitam addixit &justitiam, quae exponitur hac sententia, ut smin Deum semini. ruo post te imo qua limeli in haereditatem dedit terram Canaan , quam indicant haec verba, semini tuo dabo terram hanc denique, qua gentes ad communionem bonedictionum populi sancti vocare & adducere decrevit ab aeterno, quae revelatur ha riodo, in semine benedicentur omnes gentes; omnis inquam illa voluntas, in te una de sinisplicissima, re aetat autem diverserum objectorum variis sortibus constans, est Dei libe rima voluntas, eaque immutabilis, & staguine tum typico pecudum, tum vero Christi initiata &ratificata, habetque aliquam cum Testimento humano convenientiam, unde
etiam secundum hominem Testamentum appellatai potaces: confer cap. I. g. 7. 8.'. -IS f. a . Addidit autem Deus his promissionibus οξονδε tramentum. ον ωμοσε arbi 'ACροψατπατέγηριων Luc. I: 73. Abrahamo promittens Deus, quia in nemine m vore
habebat jurare, jurarit perse ipsum Hebr. 6: 13. Genesm 16. Per me juravi , duct
78쪽
Abraham Usemini jusfactis. CA p. VII.
I 1n m. Cur autem juro it Deus In Mundiantisu volens Deus demonstrare haeredia promi o nisi Mi Misarem voluntatusira ἐμει om ἱρκω juramento me uinum vehetis: ita optime res videt Paulus Hebr. Qi7. g. 21. Praeter has promissiones locutus est Deus ad Abrahamum multa ad latium&in stitutionem ejusficientia qualia ex rach. I:I3. vocare postiamus 2 2I mo quae mer bona, verba conse lationum. Ad illa pertinet quod est Genesis: I. Ne time Abram, O sium es nutuus, merces tua ampla valde. Haec vox est vere Euangelita, eadem cum iiii ilia Matth. y: a. Conquissu, remissa μα tibipeccata tua. horrori poterant ess p .catum, ita, maladictio, mors, Satanas, ea jubet Abrahamum non uiuere: scd hir conm i Quita dere , M tranquillo animo esse. Addit rationem: Ego sum es pos ι mi , QDi te protego, si pro te, cautan tuam contra inimicos ago, sum justi tua, imo sanctificatio, imor denatio. Merces tua met admodum. Ego, qui clypeus tuus, sim merces tua, haereditas tua, summum bonum tuum, forculum portionis tua, calix tutu, tenens senem tuam Psalm.υχ s.
ct esto integer. Hoc unum exegit ab patriamo, ut coram ipsis ambularet, & integer estet, in quo omnia, quae ad fidem&pietatem faciunt, contineri, si pra, cum de Enocho ageb mus, monuimus. Nomen autem divinum, quo Deus se nominat, est significationis peramplis. 'm notat τιν quo ,ην, --, Deum potentem, omnipotentem, cui nihils r sibile Lac. 1: 3 . notat eum qm si cit, qui αι κης est, & υόν ,πυσδει , χανα- , qui sui licit creatur ut eam exsatiet; pectatori,ut eum justificet, rediamat&secum reconciliet. Estverenetis q, quia omnisuspraebet uber ira derivabiatur a ubere, mamma P dat omnibus vitam, halitum, es omnia AEL 17: is . facitque electo μοι suerect sitiari ex ubere consilarionum Hierosol mae EL. 66 . II. Est vere Deus quia vatinio improborum ab is best sita derivabitur a IV des' u tione, cassainum te propinquus est dici Leho , ut vastit, ab On potente veniat. rara. '- g. 17. Dedit euain Deus Abrahamo praeceptum circumcisione Genes 17:io. omniim ulus vobis circumcidetur, circumcidetis carnem praeputii vestri. Filius octo dierum rem cumcidetur vobis. Dpraeputiatus άκριζυς , qui non circumcidetur oepraeputiis , ilia circumri
anima exscindetur e popuIo Jo. Paec circumcisio vocatur foedus Dei Genec Ir: II. qui cita sex cumcidebatur, dice mi habere foedus Pei in ea e si a Genec 17:13. qui circumcisio: ptum. nem negligebat, irriti facti scedetis divini habebatur reus Genes .i :I3. ' D-: HMoreumcisio Abrahamo & semini illius injungitur peragenda per aetates illorum Genesi : '. Masculorum erat circumcisio, non puellarum. Circumcidetur vobis πῖ
S. 28. Cimamcisionem Abrahamo injunctam, etiam Stephanustestis est Act. :8. dedit ipsi e ramisi: testamentum circumcisionis, hoc est, cinus signum, si illam,&Sacramentum circumcisio exstirit: confer Genes I ii. D Agemuit Uaacum , ct cim eum dii illum o latis die. Ita rimi est, quod dicit ChristusPh. :1a. Mosi, dedit bis eircumcisionem,έχἔme IMωαιως ἐῶ, ἡ non quod e Mose est,side P trisus. Abraham eium Pater noster pHmus illam accepit, &posteritati tradidit. Mosis f. r'. At quomodo potest Moses dici dedit te Israeli circumcisionem, cum inveniaturi, quummistius de circiimcisione locutus; imo illam neglexisse, ut apparet in filio Exod. : et s. 26. & i 'LAm illis Israelitarum, qui nati sent in deserto, in via cum exirent ex ε luto, qui , ψ non dura
79쪽
tua ergo&circumcisio. 1. Mostis is habuit id poma institurione circummsionis clarisiuriisasseruille verbis circumcisonem, foedus, in foederusignum debuisse semini a semine Abralami in omnes generationes illarum Genes Repetiit tamen etiam id praeceptuin Leviti ir: 3. Et die octavo circumcidetur caro praeputii si ur. inod hiii circumcisionem neglexit, eo videt voluisse gratificari Zipporae uxori, quaecum esset E gente Midian parum aestimavit, de sorsin con risit ac introbavit circumcisonem. Castigatus autem a Domino, errorem illum correxit. De eo ita sacra historiar
es fuit A sis in via, in diverseris, ta obviam factus est Iebova, qt 'it iste
ficere sitam, hoc est, mortem ipsi comminatus est praesentissimam; aut etiam in i thalem illum conjecit aegritudinem. Tunc a git Z poris cultrum lapi
deum, ta praecidit praeputium filii sui. Id secit indubie jussa a Mose marito, qui ipse ob
infimitat actionein illam exercere haut potuisse videtur; aut si id non ita est, videntur inopinato metu perculii, prae nimia festinatione non attendisse, a cujus manu secer hic achis peragi deberet. Ita ut in vanum laborent, qui ex hoc exemplo, plane extraordinatio, infe re volunt, licere mulieribus baptishaum peragere, quibus opponimus illud Pauli i Cor I 3 . Mulieres taceant in Ecclesiis , & i Tim. 2: ia. Mulieri docere non permitto. Sed redeamus ad Lipporam. Postquam circumcidisses filium,ferit attingere stuprobri pro filii sui, ad pedet illius dixi oonsus singuinum tu mihi, quasi diu cat , ego te vitamque tuam anguine filii mei redimere coacti fui: videtur actu illo ad iram put indignationem fuisse commota. 4. Quod in deserto rutos non curavit circumcidi, stactum sine dubio propter rationes graves; propter itinerum viarumque incommoda, imcertas dubiasque sedcs, & frequentia paesia, quae cum hossibus cottidie fere mistere neces stan habebant. g. 3o. Circumcisio fiebat cichivo die, Phih 3: s. confer Luza:2 r. ita flagitante prudentia: debebat enim in maribus esse robur quoddam aes perserendum d lores, qui abscissione particula carnis onebantur. Do ma etiam in illo inest; jussitiam salutem non consistere in circumcisione, ut in opere operato. Si eisim salus unice circum. cisioni suesctalligata, circumcisio ite ad momentum debuit disserti; quia alias de insuaturnante octavum diem,atque adeo ante circumcisionem morientium salute desperandum tacta. Jam Deus posito hocintervallo docuit, non insigno e semo salutem esse fixam, 'i' quam signum noc negligi stricte desub poena excisionis vetuit. Hinc Apostolus expreste ait
antequam circumcisionem accepit,bitauiae ex fide j unest sectas haeres,&deinde ac u num incumcisionis,figiltam justitia fidei illius nimirum, quae jam ipsi exstiterat cum aih cesset in praeputio Rom. : ii. mde liquet, jussiuam & tautem ex lade esse: circumcisi nem autem sigillum illius ei P. Exquo refellitur error illorum, qui justificationem in sacramentis ac opere operato contineri contendunt. Etiam typus non inutiliter hic animadvertitur. Circumcisio non statim fiebat, sed interjectis aliquot diebus Resurrectio Christi Domini, me est iritualis ejus circumcisio,non eodem, quo mortuus est momento, Obliti sit,sed tertio demum die Etiam nostra spiritualis circumcisio qua a morte lapsuum vivificamur, de regeneramur, non statim, nec in omnibus fit ab utero; sed in plerisque tardius incipit. Praeter exemplum Iohannis Baptistis, qui in uicio materno sanctificatus fuit Luci i l . coimes, vix unum exstat maturae illius regenerationis. Octavo die fiebat circumcisio. Octavo die, cu- id est, serius in ipit nostra regeneratio.
S. 3 i. Circumcisio insta coloris fiebat rici quae occultior&staeuorcst, de non sine
80쪽
verecundia dc pudore tangitur ac as cicim quoipis fideles mollitis vit 1.Veram circum ssonem non esse ειν Αν , - κιωπτω in aperto in ca e sed in absconito, inspiritu, lite Rom.2: 28.2y. 2. illos, qui suntDomini, non exteriata, sed interne esse notatos. Vera regeneratio interna est,non in nypociis, non in verbis, sed in corde. 3 .Fideles nuditatis siue non pudere amplius ut propteream MDeum& thronum gratiaea etire non ausinti Adam post peccatum vidit se esse nudam, & pudore sitfiusus est timobrem Deus tunicas illi fecit. Qui in Clinta sunt, non nudi sunt,nec nuditatis su pudore confunduntur, ita ut debeant dicere eum Adamo vocem tu audivi,s ii sita abscondi me, quia nudin
is ab ndendam,veterem hominem deponendum & exuendum esse. Illa abscissio dolorem excitabat. Circumcisi erant: distati Aeransaucii Gen.2 .as. 27. n. Josue :8. Qui spiritualiter circumciduntur, in illis caro crucifigenda est cumpasionibus es concupissenti Gns: vetusique homo ima crucifigendis est Hom.6: s. quod sine luchi&multiplici tentatione,& Satanae insultibus,& sine dolore fieri non potest. Denique ut ab L. saparticula camis foedus Des erat circumcisis obsignatum,ita notabire indicatum esta stimentum gratiae non ratificati aut confii mari,nisi in morte&exessione ejus qui camis&singuinis nostiae corpis esseparticeps, nosque camem suam & fratres suos nominare non erubuit Hebra: ii. i . Apostolus emphatice vocat circumcisonem sigi mi ia fidei Rom. : ii. docens, illam justitiam, qua peccatores justi sunt coram Deo, quamque per fidem obtinent, circumcisione, ut sigillo firmissimo, fidelibus obsignatam suilles Fui tetiam illa tuus circiuncisionis, quae non fit manu. Ita ἡ
Haecautem spiritualis Ecclesiae circumcisio invita hacincipit, &in morte,&post mortem perficitur consistitque illa, ut eum, quem Paulus praescripsit, ordinem s emus. I.Inexi tione corporis peccatoriam carnis. 2. In resutatione E mortuis. 3.Inviviscatione amo te lapsuum. 4. In condonatione omnium trai essionum. s. In expunαone&ablatitane Histographi, & exutione piincipum prioris se , h. e. legistatorum & sacerdotum exordiane Levitico, qui fuerunt& non recesibunt, nisi postquam Siloli venit Gen. 4'. adeoque in plenissima &consummatissimajustificii uone & absolutioneconscientia, Rusquepur, ne ab operibus mortuis Hebr. 9:i . Io: 22. vid. Coha: iri 6. g. 3 . Christus Dominus etiam circumcidi voluit, quemadmodum etiam baptizari. Imcircumcisionem abrogavit.&baptistium initiavit. Rom. is: 8. Dico aurem Iesum cir sumministrum factum AE c circum Onis, propter veritatem Dei,. ut consirmaret promisones Taurum. In hac Christi circumcisione circumcisi siuit fideses circΛmosior,
s. 31. Circumcisio data est, ut maneret per omnes aetates & generationes filiorum v l, quamdiu secieti de separati viverent a gentibus. In susione sanguinis, quae fistat in circumcisione, erat ἀνάριω:σου ἀμαρτων commemoratio peccatorum, pretiose adhuc fulguine Christi expiandorum. Utque ad Christitin mansit circumcisio : post Christum autem paulatim desiit, de tandem plane abrogarain: . hinc Titumon fuit coam sui circumcideretur Gil. 2:3. ne me enim cum l neficus&benedictionibus, quas ruitiis mortesia parossici ucilio continere potuit. Ecce egonu vobis quia circun i I. rid