장음표시 사용
91쪽
Esaviis spernit&vendit primoge
I. primogenituram ni Jacobus amitisivit L. Benedictionem eius antevenit &. praeoccupavit. 3. promissiones etiamJacobo, non Amo dictae sunt. Posteri Esivi etiam serviverunt Is Heli servitute spiricioli, quatenus exclusi simi a staternitate de adoptione Dei, & rejecti cum careeris gentibus, & in aetatibus praeteritis viis sitis incellerunt, sine Deo , Christo, spe. Ut autem gentium populorumque, ita & Idumaeorum ob dientia e S promissiun , in plenitudine temporis per me tuum verbi & προ rationein Spiritus Saneti effecta est. Hanc servitutem , qua Esau Jacobo servivit, v cat Deias apud Malachiam cap. i. odium Hari, Esavum our; & lianc gratiam, qua supra Havum, & prae Esauo Jacobus benedictus est, dilectiouem Jacobi, hico milextis. Apostoliri Paulus considerans haec de gemellis hisce esse dicta, cum nondum nasi essent, neque se sint sani aut maea quid, conchadit esse me Biris propositum secvnuum eis Itonem Dei, quod facii manet, de non mutatur, &non est ἐξ v xi ς hγων ex operibus, ex praevisa fide, dignitate, & lanisti; te, sed . . e -- esse do egratia&seu beneplacito vocantis, qui miseretur o,
f. 6. Observandum autem est id, quod inter pueros hos acci citi Esauria primogenitus erat & natu major; Jacobus natu minor; tamen mirabili casu lactum, ut Esau spreta pim nri nitura , Ecce Vro eo ad moriendum, ad quia mihi primogenitura Z illam pro pulte e lentibus vendicierit Jacobo, & venditionein illam juramento confirmarit, 'Iuravit Q, , ta vendidit primogeniti ram suam Iacobo Goaec 1 Ποῦ 3 2. H. Paulus Et protinitatem ex liac recolli t, Ne sis quis βάζηλ profantu ut Eμι, - - n λωπι- ροῶς αα J-1 - meis re τλα moia Hebr. I 2: i 6. Primogeniti ut sinit incipium virium Patris Gehcs 9:3. ira sunt pruni inhaereditate &domo, &olim picius, quι est pri mogenitus omnis creatura Col. a: is . deinde etiam in liraela postulati sunt a Deo primogeniri pro portione ipsius Exod. i 3: 2. I 2. Esavus hac re ostendit profanaim suam mentem , corporis voluptatem & carnis desideria ac recreationem uni cxx sectantem,qu. aeque nec honestas terrae praero vas, nec spirituales gratiae praecellentias aestimabat, sed ene exigua pulte flocci pende, . Qimmura autem illa in re peccant, satis docet Paulus Hebr. ia: i . Scitis enim, etiam postea volens haria tare benedictionem, απιδο timcon reprobatm est : quia primogenituram turpiter rejecerat, nec benedicti nis, quae illam sequitur, compos fieri potuit aut debuit. Qirum male hac in re lacuniactum sit, deinde sed sab agitescit & deplorat Gemes az: 3 6. Bis Antimavit me Iacob; primogenituram meam abstulit, I ecce nunc. etiam bene tumem meam abstulis. Ita a teneris coeptum impleri, Issor serum minori. f. 7. Is lacum autem ipsum quod attinet, ut Deus Abrahamo promi ibat Genes i :19. ai. Foedus meum constabiliam cum Isaaco, ita & feci L Eaedem promissiones,
quae Abralomo Isaaco sunt rcpetitae Genes 16: . . Et ero tecum, G ben dicam tibi, constabibamuramentum quod Iuram Abrahamo Patri tuo: E muhipli calo semen tuum ut stet creti: ta dabo mi tuo omnes tereas bas: G benedicenis A mm is A Jcmine tuo Ny gemest Tae.&s 24. Ne time . nam tecum ego. Ego sum Deus Abraha- iis ομ- επι Patris tui . encicam tibi, multiplicabo semen tuum, propter ε brahamum servum
92쪽
ν promit obser mittimem nuam, uepta mea, sta tuta mea leges meus Gen.2 .conserHem.22 .i uisfecisti hoc, ta non comparsiui, umbenedicam mitiplicabo semen D - , .... quod dedi s voci meae, errorem de meritis operum defendere nituntur. g. 9. Qilos scire cupimus. i. Promissiones de benedictione&multiplicatione Abraha longo ante obedientiam, in immolatione Israci demonstratam, fictas esse: adeoque obedientiam &opera Abrahami non esse causas meritorias promissionum. a. Fidei etiam assignari mercedem. Ne time, merces tua magna Ide: imbillis, ciui accedunt ad Deum Gedordam esse, Deum este retributorem Hierceis ri tuosquet e pectiae μι ; tamen illam mercedem non imputari si οφειληρωι, ut debitum, ut me
cedem debito acquisitam, sed , fecundum Pratiam, misericordiam ct benev lentiam : uti civ fides est donum, sic de merces fidei est 3. Illis, qui credunt S: Deo obediunt, fidentes obedientiam sitam elle arrham, oblidem, & a meimam ac pi- σgnus cmo implendae promissionis & benedictionis divinae. Quod enim bonum proponiati fidei, cumnde acceptatur, aeque necellario datur, ut debita merces: & ea n miti fiducia & libertate a Deo peti & exigi potest non propter fidei dignitat & meritum; quid enim nuda fides mererim est 3 sed propter Dei bonitatem& veritatem: non enim potest mentiri nec sallere. Ita ergo dicitur fideli Abrahamo, obedientiam opere praestire volenti : Quiafecisti hoc, benedicam tibin ac si dicatur, hoc tuum lacere, hanc tiram fidem& obedientiam habe thi pro arrha& pignore inalienabili, promissiones meas gratuitas implamentulus in o adepturas. 'LIo. Cogitent in tereatu bonorum operum, & meritorum ex illis patroni, homine oram Deo nil mereri posse: quale merisum mihi rependetis i Joul. 3. qui prior δε-dit ei, ut ei retribuati Rom. II. cum omnia feceritis, diciteJσυi inutiles pumus: quod δε- in s fecim s Luc. 7. Debitum autem nullatanus meritum es h&quod quis iacit ex debi- ω, illo non mactur, nec mereri potessi Meritum enim est ossicium indebitum, tressitque post se pet iii indebiti debitum. Adde, quod Creator ut causa prima& liberrima, creat iae ii potest fieri obnoxia. Sed haec obiter. . . og. ii. Redimus nuncad Isaracuna, de quo Paulus Hebriri: ro. Due defuturis benedixit Uaac Iacobum cs Esa m. Ita& fide,& prophetico spiritu polluit Ilocus. Primus ben dictionem accepitJacob, quamvis nescio Patre , providentia divitia rem totam ita diri- eo in pente. Hinc non reclamavit Isaacus Deo, nec bene lictione retractavit, quum se cerneret in applicatione errasse. Dir. Jacobo ita benedixit: Det tibi Deus de rore coeli, es depinguibui terra, G - i obibis. iii Niem frumenti cs moti: sermuni tibi populi, ct incurabuntse tibi nationes . esto D nedictio. 1 inu Matri sinis,s incurvabunt se tibi piri matris tua: qui maledicit tibi t malediactus ; benedicit , benedιctus Gen. 27:χ7.28. Repetit haec uisus vers 3 7. In his verbis serario est de futuris, mei & promittitur posterisJacobi, inter quos& Christus Dominus, qui e Iuda αναπαλκεν exortas est Hebr. 7: I . omnimoda benedi in cassessibus & tenestii bus, boni omnis generis, tum spiritualis, tum coq)oralis abum dantia, r alvo in populos multos, subjectio Idumaeorum, obedientia gentium. Di 3. navo autem ita dixit: Ecce pinguia terra habitatio tua, ct de rore cati desiveri per gladio tuo vives, ct fraetrituo servus: O erit cum obstinaveris, tunc rumpes ImTiebus a coluino Gen. 27:a o. Quine impleta in Edomitis, invi posteris, ex historia coim qui in terra pingui habitantes, bello sumtu ,.servi tamen Israelitarum sis, non imam quam etiam rebellatat. L g. i . Id
93쪽
g. I . Iduarum autem in mentem venire potest, an jure Jacob benedictionemrsavo a nedictio- patre decretam ad se rapuerit. Metuebat sane, ne si mus a patre detegeretur, auserret malo:
is , 4E loco benedi Eonis Gen.2 : ii. Certe si Jacob non cum injustitia jus primogeniant. tum sibi oblatum quasi pretio acquisivit, etiam benedictionem, primogenito destinatam, in cujus locum niti ac venerat, non potuit non ambire. Quod autem staude usus estJacobus,& ut pilosus videretur, induit super manus & partem coeli cutes haedorum, id statu blandae matris fecit, cui obedire volens a nocinarcissitudinis tantisperdeslexit. Item, quod rogatus a Patre, tues filius meus Uim, aut non 8 respondit, sum Genes 27: 2o. 2 3. non v mmisit omni ex parte. Jure acquisitae primogenitutae successerat in loci & omne jus . . Esavi; non tamen erat ipse Havus, nec nomine, nec corpore, nec qiulitatibus&propii - tatibus aliis pers natibus. Quid autem dicemus de liraco: benedicere volens Esavum, - nedicissacobum. Velut frater tuus desole ab tit benedictionem tuam, tibi a medes atam, tibi demtiun Genet. 17:3 s. Certe divinus senex, plenus gratiae divinae, pronunciavit benedictionem, quae omni ex parte sequentibus temporibus impletain, quamque divina sapientia destinaverat Iacobo & illius posteris, quamvis litarc primas nae ignoraret, quodJacobo benediceret. Digitum Dei hac in re statim animadueriens Israc, postquam antea magno metu perculsus fitillet statim se colligit, dicens, Benia iipsum, etiam benedi tus erit Gen. 27: 33.
i s. Benedictiis hic Jacob Elavum statrem ob ablatam benedictionem iratissimum benedi. habuit, ideo fugere debuit. Et fugit iacob in agrum Syriae Hos ir: 1 3. In hac sii Dcum esset, semia , cs ecce si ala in terra posita. in caelum usque per trami, tantisiis. e Meti Dei Vcendebant descendebant in illa. Et inova stabat ipse in scala G 'Esii es, i δή i pulchre cursum vitae fidelium repraesentat. & depingit. In hie terra incipit, ad coelum , ut patriam, in quo est , votis de desideriis 2xς0 ' & omni actionum genere, tanquam per gradus tendit. Angeli ministrant, & in omni statu ac conditione nobis adsunt, sive ascendamus, sive de damus. Jehova ductor noster est&moderator, omnia nostra videt& intuetur. De hac sola verba facit D minus ad Jacobum, & easdem promissiones, quas Abrahamo & Isiaco dixerat, repotit, ut Iacobus sciret, & isdus Dei & promissiones Patrum ad se pertinere. φοhodia Deus Patru tui. Terram , in qua cubas, tibi dabo G semini tuo. Erit semen tuum, ut pulvis terra. Et benedicentur in te omnes familia terra, ese in semine tuo nec 28: I3. I . I s. Ita onmia, qtoeae Abrahamo spatii in promisit, & divisis senteii liis complexus est, hic in unam compingit Deus, & in unam quasi summam contrihit. Jacobus e Gmnio, in quo haec vidit & audivit, excitarus, de sancta reverentia impletus, in haec verba erumpit : Certe est Dominus in loco hoc, cs ego non id noveram quam timendus est locus hic. Nil his nisi domus Dei: porta coelo mari Genes18: 18. Locum hunc vocavit Betel: quia ibi manifestatui in ipsiDeus, 'acum fugeret a facie fratris sui. Videtur auton Deusin Bael ipsi se manifestas se in pluribus petibnis, quemadmodum & Abrahamo Genes I 8: i . 2.3. nam & verba Hetaea de pluribus loquuntur,' ibi man esuri t: & apud Hostam ir: s. ita de hac apparitione Dens loquitur: Tereis invenit illum, nimirum Jacobus Deum, ibi loquωatur nobiscum. Ergo in Betes locutus est Iacob cum pluribus; nobisi
' di ' L Is. In hoc autem agro Syriae, quo sagit Iacob, multa tulit, fecit, sudavit & essit. Ibi, iis in 'vivit paci pro m liore, o pro muliere excubias egit Hos ii: is . conis Gena': i 8. Post
94쪽
Post servitutem nil annorum a re dimissus, coepit rinearead sitos, ad Isiacum patrem, qui habitabat in Hebron , ubi & mortuus &s itus est Gen. 31:26. 27.
. g. a 7. Inhoestinere cum esset, nocte qua ii luctatus est cum iiti Hir nisu ad aurora tu iam haec fuit vehemens, & magnas in illa vires exercuitJacob. Vir enim luctator et idens, quod non posset superior illo evadere, percussi acetabulum femori Jacobi: indeo it claudicare. Ab hoc viro petiitJacob benedici; agnovit enim, illumesae Sernen , in quo benedicuntur omnes similiae terrae; Non mitto te, inquit, nisi mihi benedixeris. Eundem novissacob esse Deum: vocavit enim locum luctae Peniet, addita ratione n minis; Nin heri Deum facie ad faciem ; & idem Vir dicit Iacobo, Tu certam ravis Deb, ta cum hominibiu, cs superiore sim Genes 3 1:14 3 o. De hac re ita Hosa 1: s. In viribus si istamquam Dux exercitus certavit cum Deo: cs certavit cum Ango tu, Gobtinuit: ploravit o supplicavit ei, nimirum illa verba, quibus petiit benedici, videtur Jacobus cum lachrymis & vehementi stipplicatione pronunciasse. Ex his apparet, illum, cum quo luctatus in Jacob, vocari mirum, hominem, Deum, Angelum. Fuit is Christus Dominus, qui Deus est stiper omnes in secula benedictas; Angelus nimirum a d ris defaciei: qui etiam homo fieri debuit, & in plenitudine temporis iactiis est. Lusian tali illos, qui sunt illius, debere pati miserias, & permultas intrare in quietem. Luchi haec non semper est levis, sed saepe exit in claudicationem; manet tamen omnise σμὸς necest υαάρ ο-i Cor. io: i 3. In media lucta aspirandum est ad neque illa i deJacobo luctante est, Et benediait ita lumiH. Qinsunt inlum, plorent 91vplicent: haec sunt arma, quibus impetratur victoria. mirrogatur fidelibus a Domino. enim, & -s cum Jacobo metitus est. A commodat aut-se Dominus in inedia busti nostrae infirmitati, & robur nobis largitur ac suppeditat. Insuperabilis hic aJacobo debili & infirmo superari se sinit. .et8. Omnis autem divini hujus viri vita perpetuum fuit exercitium tribulationum &patientiae: M.tanona Labano accepitinjurias 3 quos nonab Elavo fratre concmit terr res 3 a mulieribus suis tire ad iram & tristitiam fuit provocatus. Dinam filiam viri vit Sechem. Simeon & Levi immani & sceserata caede fecerunt illum istere habit toribus terrae. Rahelem in puerperio, cum in itinere esset, amisit. Josephi jacturam tot annis deflevit. Annonae gravitatem & dissicultatem magno sito incommodo expertus est. A Pharaone rogatus de numero annorum nil aliud habuit, quod responderet, qutun Pauci ci mali fuerunt dies annorum vitae mea Genes 7 2 8. 9.. f. r'. Benedictus Jacobus etiam benedixit; primum filiis Iosenlii, deinde filiis seis. De illis Paulus Hebr. ii: 1i. Fide, Iacob moriens unicuique nitorum Ioseph bened -xit, ta Monivit in extremum sicipionis, sive, super summitatem virga Aar in stapi nem inclinans preces sitas regit. vide Genes 8:is. i Nominat in illa benedictione Deum, pastorem si um, ab eo, quod erat, usque in diem illum conta Genes 9:13. Asor, i pis IsraEL PE M. 23: i. Dominus Pastor meus. Christi hoc nomen est: Hebr. 3:2o. qui urit e mortuis' remorium, magnum ilium I PQR2: 2sJoh. Io: tr. Mentionem etiam ficit Sesuta , Redemtoris, Vinaicis, qui sitam asseruit ab omni malor illumque rasidciat, ut omnis benedictionis causam&autorem. mpeius benedicat pueris his. Hac Angelus faciei, cum quo luctatus estJacob, cui in lucta ἰκετηρίας παρσηνεγκε; qui Angelus fideles tulit ta b uin is omnibus diebus siculi Es. 63:9. quem etiamJob nominat Redenitorem situm: Et ego novi, quod Redemtor meus
Autore Deo in patriam redit,ci in via lucta
95쪽
84 benedictione d in C Ap. VIII.
g. ro. Benedictio, tua filiis sui benedixit, est cap. V. Gen. Cum autem illast prolixior, non potest thic tota repeti. Non possumus autem nobis temperare, quo mini illi rei lina. oraculum, quod est 3λ. io. de adventu Siti afferamus; illud Latine ita habet. Non recedersceptrum a s uda, cs legislator, e medio pedumnus est, usue dum venias SiAh, ta ei - . erit obedientia populorum. Haec jam erit quarta promissio, quarta vice repetita promissio de incarnatione & inanis rutione filii Dei in caciae. Prima est Genes 3: i Q Semen n-luris, m Secunda Genes 9: et 8. Alliciet Deus Iaphet, cs habitabit in tentoriis Sem nLinimmis Peus, quiJaphetum allicita Tertia Gena 22:i8. 28:I . Insemine tuo, . M. Qinuta est in hoc loco, cujus brevem dabimus expositionem. f. ai. Primarium in hoc oraculo stiriectum est Siloli veniens. Usque dum veniat S. D. Rus adventus specificatur a signo illum antecedente; Non recedet Aeptrum a Iuda,c legulator, deci deinde, a signo illum consequente Et ita obia entia popularum erit. f. 12. Siti veniet derivati asa di tranquillum,pacificum esse erit ad formamn γῆ:Io Siloh si nulli idolatranquillatore paciscatorem. Quis est ille, niti, qui in Evangelio diacit Mattii ii: 28. Venite ad me omnes, καγω ἀνα- ω υμ- cs ego tranquillabo vos, invenietis λάπαυσis tr quiEuatem animabus vestris. Item Joh. i d 27. Pacem rei nquo vobis,pacem meam do vobis: unde es Princepiparis auditus: accipiunt pro
c us est, nimirum regnum, judiciuria, secuti LXX interpretes, apud quos legimus I
a filio, pernos libertate sita utantur. Hic Sitali, laic tranquillator dicebant acobo Go. 8. Angelus redemtori Genes 49:i9. vocat illum salutem Domini, ut & Maeon Luc
3:3O. m σωτήρμίν σου. Gen. 9:1 Pastorem, lapidemI elis. g. 23. Veniet autem : non est sermo de adventu, cujus mentio fit iniit. 33:2. LM-va . Sinai venit, ortus est Seir illis; neque de illo adventu, de quo estJocs: r . Ego sum princeps exercitus Dei, nunc veni. Sed de illo, qui zmtopere in Scriptura celebratus est. Zacii. 1:i . Gaude Aia Zion: nam ecce ego venio. '. Ecce Rex tuus venit. D cin. a. Ir32. Miue dum veniat cuyus est Iudicium. HaD. 2:3. veniendo eteniet, non tardabit. Pl o: s. re veni: in volumine libri scriptum es de me. S. 2 . In hoc adventu conliderandassent non pauca. a. Locus, unde venit. Exivo patre, veni in mundam Joh. Ic: 28. e coelo, qui thronus est Dei exivit: PS. 68:i8,6 en i in altum. Si ascendit ergo ex alto descendium ἀνεζη, n εον εἰ μιή om 6 Oric=1 etcωτον εἰς,- κατωπρο μέρη - γῆς b. '. Esto κυον ουφανῆ Dominus, qui est ὀ coelo I Cor. II: 7. α πλη- ους germen ex alto Luc. I: 78. 2. Locus, ad quem venit Erat lux vera veniens in mundum a Tim. I: Is. In quem D eui. ad autem mundum, in qu un terrami in propria venit Ph. i: i I. hoc est, ad Iudaeos, popu-q tum suum, liabitantes in Canaan. Vcistianonem: Rex tuus venit M te rich. 9:9. ad templum: derepente veniet ad templum serum Dominus illa Malach. v. 3. Venite Bellis siem: Ex te Tethhem Ephrata exibu mmi, qui erit Dominator in Gnaeis Mich. s:a. 3, 3. Gmpus, quo venit. Visio a Mutum est. Et Praeco, Testu, qui non mentietur, ad
nem illius visiqnis, stibintellige, erit, veniet Hab. 2:3. Et erit in Hyemo dierum mali bitur mons domus Domini Eca: 2. Qum venit plenitudo temporis, eam O Deus Abum Dum Gad. et q. Mορφὴ forma, in qua venit. Ecce venis, ta habitabo in medio triri n. 2:i . muthi σκηνωμα i habitaculo ioc est, manifestatus est in came. Erit Dominus in templum
96쪽
suctum Egos habebit templum corporis Ioli. 2: 2 i. Natus estpuer nobis Ecdidis. διirgine ramida EL V: i . Venit perseratas aures habens et Aures perfram mihi. Ecco . ni Psά o: 7. 8. id est, emente Pauli, co pus aptas mihi Helar. io: s. iit in mavisibili: Oculo ad Ocurum vident, Domino veniente, redeunte Zionem Es 1 2: 8. Venit os habens: Et videbunt o u camo pariter, quod ol iebovae loquitur Es. o: s. Venit pauper:
Rex tuus venit tibi, pauper cae equitansin Uno Zach. 9:9. corruptus prae viro aspectus usita forma quinae s liu homnum Es 1 a: i . attamen iustus Zach. 9: 9. pule praestiis Psil s: 3.&inagna cum gloria: Minfestabitur gloria Domini, ta videbis
omnis caro Es o: s. habitavit in nobis, ta vidimus oriam ejus ut unigeniti apatre Ioh. i: I . major eris graia domus hujus posterioris prae priore Hag. 2: 9. Dominum gloria crucia erunt i Cor. 2: . plena tota rer gloria Uus Ec. 6: 3. s. opus, ad quod venit peragenduna. Ecce veni, adfaciendum beneplacitum tuum opus, ad Deus mi , mi ptia mea est Pi LU: s. Misit me Dominus ad euangeli muAmmansuetis, a g ad obligandum stactos colue, ad consitan um omnes mosos, M. ta 6 Iria. ad expiandum
peccatum, Uau adducendum jstitiam, seculorum ad obsignandum et isonem Geroph
tiam, Gad ungendum sanctumsanctorum Dan. 9:2 Venit ἁμαρτωλους σωerq I Iim. Irr s. Arefas exscindetur, ta non erit veniam Gierculsam terram an rhemate Malacii . eo. Dominus Deus venit cum robore, re brachium i seu domnaruri SE L. Io. I i. Venitau accedat ad Deum, cum hostia&sacrificio, ut sacerdos: Et D minator illius, coaluis rael, e medio Uusexibu, c faciam Etam accedere, es accedet ad. e: quis enim ille est, qui spondealpro cordes ad accedendum ad messerem. C: Eo. -- ciamgerminare Davidi seme usum, es faciet Iudicium c juintiam in terra. In diebus
Quis labituri ada, se Haec&longe plurasiuit de adventu Domitii nostri in scripturis propheticis.
- 2s. Nuiae videndum, quid adventum Moli debuit antecedere. Non recedet r. GM Quid pirum a Juda. r. ct Lensator, qui sex eo, quod est inter pedes e7us, Urue dum veniat. . g. a C sex Hebraea: γ' significat Ea i. Virga m ραcδον Provas: I s. Virga das sapientiam. :uieeta
conserJob.2s: 9. 2. Familiam,tribum, φυλlia. Ita s. duodecim tribus seu Nilebum familiae Hraeis. Sceptrum.Amos. i: F. et tenenssceptrum. σκηπυχ γ g. 27. Nos vulgarem tenemus visionem. Non recedet sicqtrum. i. quia hebraea vox
ita veri potest. a. quia illa verso non parit incommodum lenium, &vemis apta est, cicum. uialogia& veritate res convenit. 3. quia aliae versiones,'aut dissicultatibus laborant, aut verbis non sent aptae. Exempli gratia, chmvertitur, Aon rectilπ-, sensus qui- .dem, qui inde emersit, non est malus; tamen verba Hebma eum non videntur ferre: videtur enim dicendii fuiste, vaπ a' n, Non recedet tribus Iehudamu U π λ π 'rita Pgon desinet Lehuda esse tribus: non autem, Non recedet tribula Iuda. Quicquid tu, stet unicuique sua libertas.
g. 28. Sceptrum est signum potestatis regiae. Reges enim coronas , diademata , se pirum genuar. Sceptrum restratus est ceptrum rectitudinis I d 1π7. sceptrum in prophetia Iacobi signissi tur regnum, imperi zon; etitque istius de regnum in da exstiturum. Videamus autem hujus regni initium, progressum, finem. Tempore Samuelis, Inlitum, Iliadiis, non contenti R e Deo, Regem ter cupiverunt. Datus illis est Saul Illo pipari sua rejecto ob inobedientiam successit David, vir e inbu Iuda. Itala trum non tantum
sui in Iuda de ex Juda. Davidem excepit Salomoh. Salomonem Rehabeam. Jui
97쪽
-ῖente Messia nullum se atriam in Iuda.
es benedictione D . CAp. VIII.
Illam autem tempore filii a & divisio exstitit; decemque tribus 1 Rehabeam deserenum Ita jam coepit Sceptrum aliquo modo recedere a Juda. Posteri Rehabeami aliquamdiu re . um in Juda tenueruiit. Ultimus Rex suit Jehojachin sive Jechonias, qui captivus d Gus est Babylonem. Non prosperabitur de semine Om vir stini in sello Diridis,
ta dominos in Iuda Jerem. 22: 3 o. radaias aliquot annos praefuit regno, sed in Fici exitii Jerem. s 2r i o. I i. Ita regnum a domo Davidis ablatum est, & sceptrum a Iuda in captivitate Babylonica recessu Ab illo tempore non sitit in vite Israel virga breu, si ptrum ad domni-dum Ezech. I9:13. & impletum quod estEzech. aa: I. 32. Removebo ctuarim, o auferam coronam: bac non est haec. quasi dicat , haec corona non in vera corona, quae manere semper potest. Corruptism , cor tum , corruptum p nam issam. Fuere quidem post captivitatem Babylonicam in Juda principes: ita Senses bes vocarur princeps Iudae Hag. 2: i. Etiam Almonan diadema gestarunt ad tempus , sed & de illorum cororia evenit , quod praedictiun est Ezeciti etI: 37.n R, PNy ma Et ran illa corona in nihilum masiit. Ablatum est hoe diadema plane es in integrum, iam Antipater Idumanis Pro rator Iudaeae constitutus est a Caesare, cim jus filius Herodes regnum Judaeae & Paltastinae totius invasit. Manet, in captivitate Ba bylonica saeptrum a domo Davidis& a Juda recessis le& ablatum esse. . f. 3o. Et certe in prophetiis non semel praedictium est, nul Iam corollam in domo Davidis, nullumque regnum in Juda fore, veniente Messia, vii unicus verusque silo est.' a Sam. ay: 1. Salio mea erat, hoc est, Salvator meus existet , orietur, veniet, cum non germinabit, nimirum νὴ domi ea, dequa in initio versus est. Sceptro ait . t ablato coepit illa ares e, Z viriditatem ac florem amittere. Ecii: i. Et exibu vir ga VP ex stipit. Iesse. Domu citae, quum Christus, sinculus nascitur, coirmaratur cum arboris, radices quidem liabentis , cs sero ἡ radicibia ejus fructificabit, sed non ramos, hoc est, Sceptrum ad dominandum. Adde Amos cis 26. Erigam tugurim Davidis lapsum. Lis a Davidis postiritas , corona & regio splendore orbata, ct lutea a ieculari exuta. quae sub nomine seu intelligitur, erectionem, hoc est salutem ex hostium,ina manu omnium forum demum accipit. Igituro in erintvr seu excitaris cornu salutis in domo Davidis .
Luc. i: 68. 69. i. illa domus speciem habet collapsae, & illud tugutium humileest dentinis inseptilium. i ug. 3 i. Neque potuit.liter. Si enim familia Varidica per o floruisset, quomodo pomtulit et ex ea ristus, filius David secundum camem, prodire pauper, streius, ignotus, morte contumeliosissima iniciendus Filium Regis florentis non excepisset stra lastra. minea, ut Christo in stabulo nato, de in pties i posito lachim, sed ἡpurpura regia, ut mmodus de se dicit apud Herodian. libr. i. g. ii. Neque is, cujus regnum non est de hoc mundo, debuit participare de splendore& pomp' regni mundani. Eigo debuit fundiae Davidis humiliis , tantequam Christus humili sex illa exiret.. f. 32. Quod attinet secundam vocem RE R ea vertitur graece Legi rore, De nitor. Per L ilbum emintelliguntur illi, qui Judae praestierunt, &syn drium in Iuda constituerunt, qui Christum Pilato crucifiamdum tradiderunt, & ici: lium statutorum rigidi fuerunt exactores. Triplex autem illorum fuit ordo; unde vocantur tres pastores Zach. II: 8. suitque inter illos V vigil, respondos, munus offerens Malach. 2:a a. Per vigilem intelliguntur judices ; per resondentem, docti res, qui siti et dubiis&dissicitatibus consuluntur de rnantur; per muniu osserentem, sacc
98쪽
benedictione Ddae. CAp. VIII. e
dotes. De is lici hoc hominum ordine multus in Scripturis ferino essi Dicitur autem Legislator esse ex inter pedes Iuda, hoc est, satus& natus Uuda: vide phrasin Deut. 18:17. rem. PLI io8: 9. g. 33. Nunc scilium hujus sermonis, Non recedet sceptrum a Iuda, ta Lem lator, Meh,-.
donec veniat Silo b, investigemus. Est certe sermo indefiniuis, ante complementum O, i Qx Mn.
scuritatem aliquam habens, sed post complementum clarus satis &disti nimis. Sensus est, o L '
ante adventum Siloli, sceptrum & Leetiliatorem non recellurum, nimirum simul de to- pinim 1 taliter. Impossibile fuit, propter vetitatem dicti hujus, ut utrumque simul recederet. Aut se trum debuit manere, aut Legi sator, hoc est, synedrium Legislatorum, potesta- donee v rem in populum habentium. Non fuit opus, ut utrumque maneret; sed opus filii, utrum lite simul recedcret. Eventus docuit, sceptrum recessit Ie, Legislatorem mansisse, atque adeo sumJacobi sitisse eum, quem propositimus; quem sive sequatis, sive non uaris , saltem sateberis, illum incommodi nihil habere. Ubi ergo tribus Israel sce in recessisse viderunt, debuerunt omnino conchidere, tempus & noram advelinis Suapi r nquare. Sed ubi etiam Legislatores recessule viderunt, non potuerunt sine stupenda stupiditate, & intoleranda pertinacia dubitare, aut negare, Siloli venisse, & nis tum amplius exspectandum esse. - f. 3 . Superest, ut expendamus, quid adventum Siloli debuit consequi. Dei, nimi- venient; rum Siloli, Domino, qui venit, erit obedientia populorum. Ita etiam Targum Ondos. N pri 7 Et ei obedient populi. Gentes enim ei datae fiunt haereditas, ta inre tia pom terra possiesio Psalm. a: 8. LA ais alunctae sunt multa gentes ad Dominum ,*factam in populum Zach. 2:is. Etiam insula, noc est, litabitatores Insularum, legem D
mini cum praestolatione & desiderio aeceperunt Es 41: A. Hi populi, obedientes facti Siloli, sunt Japeti dat, EDomino allecti, ut habitent in tentoriis Sem; suntque illi omnes illae funiliae & gentes terrae, quae benedicendae erant, in semine Abrahami, Christo. . . Haec obedientia populorum, &conversio gentium, est insigne opus Dei, de resumtario sermorum , ut audiant mocem fisi Dei, vivamt Jon. 1 ras. & tactus passi ius & lusoris justi sero Dei, qui ab aerumna sua videt saturatur, idcirco distribu i sita in multis , ta cum numerosis di i et spina, pro eo, quod effudit in mortem am; mam seram Es 1 3:io. ii .i2. Denique est illa non postrema pars mserit illius piet ι ris, quod citra controversiam magnum & mirabile est, Deiu, manifestatus in carne,
praeincatus est in gentibus, creditus in mundo I Tim. U. I 6.
g. 3 s. Observemus : Omnem fidem & sanctificationem sentium , sub vocabulo obedientia comprehendi. unde docemur, onuiem fidem & cultum Christianum nil esse nisi obedientiam Domini Jesu. Causa salutis exstitit obedientιbiti Abi Hebr. 1:8. coi
. f. Spem insiper facit hoc verbum, quia populorum omnium obedientia erit Si loli Domino, illos adhuc populos, qui hactenus conclusi manent sub inobedientiaris
Rom. ii: 3 2. tandem aliquando ad obedientiam Domini Jri accessuros, & in omni locomum es munus pumne Nomini servatoris nostri, praeter quod nultam aliud datum siub caelo in hominibus, in quos ventur Actor. . ia. obtauros Malach. i: II. Messiam 3.3 . Gravissimum autem & firmissimum ex hoc loco sumitur argumentum, ad convincend Judaeos, hunc usque in diem praeuacia negantes, Metaim venissα Non enim moneJutantum recessi si pirum: sedent enim Judaei lae l' : sed de Legislator recessit:
99쪽
Denique Gentes obedienuam obliti crinit Domino Dinninorum, de nomen Dominini gnificum est in tota terra Ples. 8: i. Ergo Silo V ε N I T, qui est ex patribiu Amidum carnem,yest super omnes Trim benedictvi in secula. Amen Rot 9: s. Igiturii quis, etiamsi Angelus e Geso, alium Jesuin, alium Siloli praedicet & annuntiet, praetcrillum, lilannunciatus est, & in mundo creditias, άν μοι istis. f. 38. Haec vertis, Quinis benedixit filiis tuis Iacobiis Patriarcha, sint inter verba H .esbi pti mo, quemadmogum illa, quae sunt a Sam. 23: I.-7. dicuntur I lasilaiunt Non legitur enim piner illa quicquam dixisse, nisi quod de loco Multurae praecepit. Quod postquain absolvisset, collegit pedes suos inlectum, &exspiravit, & colletia est ad populos suos Geta es 9: 33- f. 3 9. Apparet autem ex iis, quae de Isaaco Abrahami filio, & Iacobo A bratami ne pote, duce Scriptura diisseruimus hiat uis, illos ambulasse in vestigiis fidei Patris Abri nam, easdem pronvsiloties illis dictas, yc eadem libertate in spririuialibus illos gavisos esse. Neque enim jugum legis acceperunt, nec praecepta de sua ificiis& puriticationibus lega libus illis imposita cum Crediderunt in Dominiim , & id illis reputatam est in justiu
g. o. Ut autem & hoc c ut concludamus utiliter, addamus, Jos binia, filium Jacobi ex Rahel, cujus fidem etiam Paulus laudat Hebr. ii: 22. Misse .pum non obstarumJesu Christi Domini nostri. Iosephus filius Abrahae, emera invidiae malitia sturum in foveam conjectus , deinde vili & exiguo pretio vel iduus , in AEgypto primo hamilia.
tus, deinde admodii exaltavis est, &cxistit solitator statrum, re populi multi. Exemplum factus castitatis, patientiae, longinimitatis, facilitatis ad remittendum, pictatis in parentem & familiam palmam, prudentve in gubernanda republica. Clitistiis filius Abrahae secundum carnem, astatuo suis Iudaeis, nulla sua culpa, sed mera impiorum malo olentia , pro triginta argenteis emptus & venditus , cruci adfixus , morte, qua lausa ignominiosior &execrabilior, interemptus, pos inuri eousque exilianirasci nimniiliatus fuisset, deinde superexaltatus &nomen accepit sipra omne nomen, faetiis gloria Israelis , lux gentium , de causa salutis omnibus ol ediciatibus, relinquens nobis dientiae in Deum, amoris GP statres ta hostes, sanissitatis, constititiae de omnis pietatis, ut insistamus παῖς ἰχνεαν αὐτοῦ vestigiis issius i Petia: ai.
, De statu Patrum & fidelium ante Legem.
s. hoc autem statu & conditione sanctissimorum Patrum , Abrahami, Isaas, 1 Iacobi , concludi potest, quacitam silerit conditio totius Ecclesiae , quae illo tempore Deo vixit, & in terra iactitavit. Neque enim intra satietes domuum Pammi illorum, totam Ecclesiam uictusnil fit illa putandum est : sint enim & Melchisedech Rex Salem , Sacerdos Dei altissit in t filii etiam in illis seculis Iob , cujus tot exstant in suris encomia. Abimelechum Regem Gerar alloquio & moerula Deus dignatus est, dicens, Eliam novi, quod in intea itate cordis fecisti hoc, ta cohibui etiam ego te,
100쪽
mestitu fidelium ante legem. CAp. IX. t
nepeccarravi me Genes to: 6. Fuerunt sine dubio plures secundum Deum in fide ambulantes. Quotquot autem fuerunt, eadem in jiritualibus libertate gavisi sunt, qua Abram, Isaae, Jacob; suitque adeo verus Ecclesiae illius ante & post diluvianae statvita . . lis, qualem in compendio &summatim destabemus.
f. a. Opus legis habuerunt scriptum in corde. Revelatio divina, quae ad salutem ere denda erant, sive mediate sive immediate manis lavit. Verbum promissionis frequenter fuit ri Petitum. Spiritus Sanctiis fidem operatus est, desila fide piuificavit corda, &ianct ficavit ad omnem virtutem dilaudem. Etiam circiunciso& sacrificia silerunt in usi. s. s. Quamvis autem pec in adhuc suerit, &aebiali expiatione indiguerit, &pr pterea fidelibus chirographum in placitis, lex praecepti malis imponi, iique tuu et mentorum minissi potuerint subjici, nihil tamen tae factum legimus; nisi quod, ut dia
iri, sacrificia, divina jussione instituta, suetivit in usu; &Abrahamo, posteris' illius
circumcisio fuit in juncti. f. . Ita ergo fideles libertate sancta Deo servientes: in semine pronus , Iesu Clitia minemnduciam collocantes, & fide grataDeo Domino facere ibidelites, in consta Deseratiosissimo ducti, deposito corpore mortali, quoad animam & titum in gloriam coelestem assumti, & illius civitatis, quae filiadamenta habet, cives ficti simi, ubi via tu & triumphant, expectantes betam corporis resurrectionem cum omnibus sanctis in stilum oc' ciuitatem.
