장음표시 사용
111쪽
. Ole,intelligat sibi necessario eohaerere admirativum ethule ritibile oce. nun ii tamen sciet hominem esse risbi Iem,nis seiat animal rationale inesse laomini. Quia istis tur ad primum modum cognoscendi sufficit cognosce re quid est seu importatur per medium vel principium aut prae Aas 5c derivationem conclusionis inde δε no exigitur cognoscere se esse vi praemisit denotant: tali ter seire conclusonem non est vere scire, quia huiusmodi non est vere seientia eonsequentium, sed eonsequeri
tiaruira. Ad Secundum autem cognoscendi modum
exigitur cognoscere,oc quid est medium,et quia est, seu se esse ut praemias important. 5c hoe est vere scire quia severestitur oc connexio conclusionis ad principia ocima conclusio. Ideo Aristoteles hare in piciens dixit, oportet demonstrationem esse ex causas notioribus nosolum altero modo intelligendo ed etia in seiendo quoniam sunt. Evidenter autem hine scire possunt omnes, qui doctianas quasip deseridere praesumunt,qν cum prancipia fie esse ut sol fieant non norint, eonsequenter ad illa principia loquendo,consequentiarum tantum seientiam aequirunt od tradunt, conclusones vero ipsas libeertas, setit Ac principia sustinent. Proposito cinc Λ divinitionem propositionis immedia is no immedrata lato duos terminos. cly immediata δε ly altera prior. quod Ne- Sie ut enim musa dicta est dupliciter sint essendo oce diu ς ςlu gnostendo simul in eouno se endo tantum: ita mediii -- ' dieitur duplieiter sin essendo & eognostendo simul
in cognoscendo tantum. Et quia multae propositiones Carent medio,quo praedicatum iniit subiectio, oc sunt ii Iae, per quas fit resolutio demonstrationum smpliciter, quae tam e habent medium quo ad nos a posteriori, quo. nos cognoscimus illas demonstrative: ideo in propos tot, propositio immediata dieitur per negationem me
dii in essendo non per priuationem medii in cogno
stendo tantum. Et quoniam non omnis propositio ea rens ira se medio est omnibus allas prior aut squa, cum dignitas prima puta de quolibet est a vir alio vel ne gaci )omnes praecedat: ideo non per cuiusqi prioris ne gationem damni tam intelligas, sed eius per quam sin se probari egeat. Prima dignitas enim ossi aliis immea diatis prior, non tamen ita est prior,in per ipsam aliae secundum se probari egeatit, lieet sorte alleui male disposto per prima principia manifestari possit. Et s subtiliter
inspiriantur verba Aristotelis,glosa non egent, quoniadixit,immediata proposito est, qua no est altera priors propositio. sv enim alter eum relatiuum sit, proposi/tionem antediistam refert. Et cum sit relatiuum diuos eatis Meldentis,diuersa tatem accidentalem sonat: quo fit vi in divinitione ista negetur non enunciatio prior,
sed propositio prior. i. quae pro ipsa inserenda st, re non
quaelibet proposito,ex qua quomodolibet,puta virtualiter inferri potest, negetur,sed ea tantum quae est altera ab ipsa quati sese utram praemissa respectu eo Husionis. cum enim couen ant in terminis praemissa utracp oceo Huso magis alteritatem quadam es alietatem inter eas Notiti esse videmus. Erat ergo sensus integer,propositio immediata. i.carres medio inest endo , est qua non est altera Prior.i. cuius non est aliqua praemis, , quae si prior sinplieiter i a. Si enim priori medio termino caret, primissis prioribus Meelle est earere,oce nuerso. 5c se dis nitio re diisnitum eonvertuntur.Et haec expostio li tin adem redeat eum prima in hoe tamen dii fert ab illa,
quia ista nullam addit limitationem liters nisi quo ad istud verbum prioriquod etiam Aristia prae declarauerat,
sed proprietatem voeabulorum enucleavit. Num omnia immediata propositio sit qua non est
CIrea eandem diis nitionem propostionis immediatae dubitatur quia non videtur eonuenire Omni in
mediat nulla siquidem propositio demonstrabilis a priori est qua non est altera priori ut de se patet.) Μulis A autem propositiones immediatae sunt demonstrabiles
a priori,omnes. cillae, in quibus diis nitio data per cati sam materialem praedicatur de divinito.Non omnis igitur proposito immediata est qua non est altera prior. Quod propositio autem,in qua diffinitio materialis insdieatur de diis nito sit immediata liquet,eo . inter dis finitionem redimnitum nihil est medium. nulli enim prius inest diffinitio ut Silinito,medio autem, quod Vere est medium, prius inest extremum ci alteri extremo, vero si demonstrabilis a priori infra testatur Amst teles docens diffinitionem materialem dem5strare per
Ad hoe dubium dieitur, in de propositone duplici.
ter loqui possumus. Vno modo fim seipsam. Alio in do ratione nostri. Si loquamur de propositi; sin se, se dieituro illa sola est immediata, cuius terminorum si gnifieata fim se ipsa sumpta nullo eoniunguntur medio:
huiusna ocli autem est omnis propositio, i qua divinitios de diis nito praedi eatur δε uniuersaliter omnis propostolio in primo modo dieendi per se. Illa vero est immediata ratione nostri euius terminorum signifieata se eoiirepta nullo concipi possunt iungi medio. dieo autem saconcipia. i.ut stant sub illis conceptibus, quos nomina in propositione assumpta exprimunt. ει quia quot mo dis dieitur unum oppositorii ira, tot modis dieitur oc re liquum: ideo propositio dupliciter mediata inuenitur, quaedam fim se δε est illa ei laus fgnifieata per terminos, ex natura sua absui medio ii cohaerent quaedam vero
est mediata ratione nostri, lieet non fini se δε est illa, ii
ter cuius signifieata terminorum se concepta, aliquod nobis patere potest medium, quod si ratio, quare alte rum extremum reliquo inst. Dixi autem propositione mediatam ratione nostri,quia ex intellectu nostro, quinatus est adunata diuidere prouenit aliqua propositio sis naturam suam immediata, it nobis medrata, eo
quia simplex fgna Gaium subiecti duplieiter eoneipit.
oc ut stat sub uno eoneeptu,sacit ipsam minorem extremitatem,ut autem stat sub alto,iacit ipsum medi una terminum A se diuidendo terminum unum ratione solfieat, sin se . in duo apud nos immediata sm se facit me diatam nobis. verbi gratia.ὶ Et est exemplum ad pro positum obiectionis istius propcisti cinis. in qua divinutio materialis praedicatur de diffinito. s. domus est ope rimentum ex lapidibus re cemento et lignis: subiectum
potest dupliciter accipi. uno modo quo ad suum fgniscatum fm seipsum , 5c se eum eius signifieatum si ipsa domus sis seipsam,quae ex se in se elaudit omnem suam dissinitionem,eonsequens est,. inter ipsum subie bimoc praediratum,nullum omnino radat medium δε con sequenter in ista propositio fim se si immediata. Si autesubiectum illud sumatur quo ad suum signa seatum ut se conceptum , se , eum s isseatum eius si domus confusea epta, quia diis nit nomen damnitum eonsis se silui fieat s ut dieitur in Primo Physeorum. Domus N autem sub tali eonceptu disserat a seipsa e epta distin
die tam sim dissinitionem Galem unaaterialem: cons cliens est ut inter subiectum tale de praedaeatum medium. ipsum mei subiectum sub alio eo eptu puta dissis nitionis snatis dc consequenter propositio ista est me diata ratione nostri. Cum autem dicimus signis tum alleuius termini esse rem eonfuse vel dissimis racipiare huiusmodi non intendimus occisusio aut distinctiost pars signifieati, ita ut signis tum domus sit totum hoc , domus eonfuse eo epta aut domus Fin seipsora, sed intendimus in huiusmodi sint conditiones sani Matorum .sEx his patet quid ad O distionem dieendiis tr
seruando squidem uniformitatem inter immediationecte inde monitrabilitate in propositionis, resimiliterin ter mediationem dc demonstrabilitatem eiusdem. ROs detur nulla pro postio immediata sm se est demi,
serabilis ira se a priori , laeet aliqua immediata sm se sit demonstrabilia
112쪽
demonstrabilis ratione nostri ) a priori,quia est ratione
nostri mediata re similiter habet alteram priorem se ra tione nostri. Huiusmodi autem sunt omnes propositio nes,in quibus dati initio materialis praediratur de dis inito.Et ideo tales pro stiones sunt dem strabiles et i detrionstrabiles. demonstrabiles quidem ratione nostri, indemonstrabiles vero sin se, se ut 5e sunt mediat era tione nostra,& in mediatae merito 'sui,propterea de in ter dissa nitionem4di s nitum inuenitur medium ratione nostri,non ut praediis nitum, sed ut ratio ista aerendi, licet sim se inter diffinitionem re divinitum nullum omnino sit medium. Aduerte autem diligenter in non di eo demonstrationem per eausam finalem esse demon senationem quo ad nos eu ratione nostra,fc non sim se. Noui'enim v, demonstrare dentes Interiores esse aeuotos propter selimone cibi.& q, arboribus dat, sint frondes ad conseruationem fructus Se . huiusmodi est de in onstrare vere de fim rem: sed dixi i, demonstrare una diffinitionem de diffinito per alteram eiusdem diis ni taonem,quaeeun p si illa ,est proeessus demonstrat tuu ratione nostri. quoniam fm rem non sunt in tali proces la tres termini ut infra amplius patebit hoe enim tan tum modo lice in loco ostendere intendimus. Vtrum autem ratione eius a quo sumitur dii initio prassit diis natio Vna fili rem vere demonstrari per aliam,m serius perscrutandum est, cum de hoe Aristoteles tractabit in secundo libro cap. . Cin CA diuisione immediati principii aduerte Tho mista, a X.Thomas, Iscet dicat Q, Omnis propolatio,in qua praedicatum est de ratione subidi ii, sit immediata, es per se, non tamen dieit a, sola talis sit immediata ocper se nota. Deelarabitur enim infra , Q propositio,in qua prima pastio praedicatur de suo primo subiecto es immediata fim se,ctu, eum virum generalissimum ne gatur ab alio est proposito immediata. Quomodo autem tutari debeas distinctionem propositionis immediatae a s. Thoma hie astignata in sequenti eap. dat se ostendetur, cum de propositione per se nota agetur. cinck propositionem illam maximam assuiriptam ab Aristotele, semper propter quod unumquod ii, is lud magis, est diligenter tittendendum Q multipliciter glosatura diuerss,&ab ipso met X. Thoma quadrupli Uter exponitur in diuerss locis hie. Lec iii prima parte quaest. 8ν. .a .ad tertium. Et in primo sententiarum.
diam. ix. quaest. prima alii. r. Et ira quast. de. Ve q. e.
arti. s. ad tertium . Hic siquidem dicit. i, eum eausa se potior es ectu,s convenat in nomine cum eo,est magis talis, s autem non, habet aliquid dignius. Et se semper causa est magis. In prima vero parte dicit R, istam i ma tenet in his,qua sunt eiusdem ordinis, puta in Uno genere causalitatis non autem diuersorum verbi in tia recte dicitur, ianitas quaeratur propter vatam, ergo vita magis quaeratur, quia viriaque quaeritur ut finis, sed non recte videtur. Sanitas qu.eritur propter medi einam, ergo medicina magis quaeritur, quia sanitas ut finis, medie ina vi aetens quaeritur. Iti primo verri senitenciarum dicit . in ista maxima tenet quado illud quod conuenit alietii propter aliud est diuersum in vir in oceausa est essentialiter ordinata, dest est causa totius spe et ei,ut calor inuenitur in igne de in milio. In qus stioni hus autem de veritate dieit , ,haee maxima non tenet in causis non suseipientibus illud nomen,quod effectui dant. Sicut non vadet sortes est albus propter albedine, ergo albedo est magis alba ua albedo non est alba. Ponsumus aute ut lis e proposito formaliter teneat has Desod eaeteras glosas ad vita breue in re veras Lima in omni genere causae reducere, licedo. Q tantum tenet quando nonac totius a coepti efleetus recte itur eum diuerstate supra vere causam. Notanter aut dico totius effectus accipia ua propter desediti huius eondationis no vale,
Soerates est homo i pter Platone,ergo Plato est magis homo. totus enim effectus hiensi est ly hc,sed triuihoe quod di eo est ho. quod non resectitur supra etini. Illud enim ans est falsum foerates est ho quia Plato est tisi res esset vertim, valeret eo sequetra, ergo Plato est magis honio. Quod Qero addidi resetatur super causam ins
Duat q, nomen illud totius essectus,reducatur per aduerhiu eausale in id, supra quod cadit lyxpter verbi gra. Luna est lueidampter sole, ergo Sol est magis lucidus, reflexio fiat se lima est lucida ua sol est lucidus aergo sol est maris lueidus. Et ista reflexio est valde notanda.
pter desectia squide eius non valet. color videt propter specie,ergo species magis videtur. non enim potest fieri reflexio dehi a vi dicatur color vr,quia species v r. hae enim causalis est falsa. Quod aut subdituris eum diueris state 3 nedsi diuerstate eausae ec effectus 5c eius in quo effectus est aut si denotat, sed etia diuerstate rei sol ficatae nore essestus. ita. sq, oportet rem illam diuersam B esse in causa re in esse quapter euius desectu non valet. horaci e ris bilis propter animal rsinate. i.sa aiat ronale est risibile ergo animal r5nale est magis rili hile. non est siquide diuersa risibilitas hominis i& alalis ronalis. nec etia est diuersias inter holam Salal ronale. Q edia requiritur. Not iter quom dixi vere eam ua resexio istaeausalis noen intelligeda lorice tantii 5e m quid. i. sm no minis dicatione, sed etia Physeeoc smpl . . ita i, restioIs essestus reducat in id quod accipit ut est,& pdieia de illo sin illud nome A pprae causet ab illo. Si eni illud sprie ea,quae abs ii sumet etia non est, talis effectus non esset, a n5 eet vere ea eius et eo sequeter reflexio s fieret vere & Mprie eatis non esset, sed logiee oc sim quid. x pter qQ no valet, lepus est quantia a pler motu. i. quia motus est quantus,ut es in s. Metaphy ergo motus est magis quatus. Notus enInee quatifim rena 1 dicatione stipit, dextrinseca de noIatione, neeiprie qualitate in iste causat. aure se intellecta maxima hae teneat C in Di gne causae inditistiue patet, re de ea quide finali Messciente me pla posita sunt. 5c in textu hiatur.ad gnate enI Ptinet eu dr,mag p amatur propter puerit,ergo puer magis amat. fit enim lixe reflexio se, mur amatur,ua puer amat. ergo&e. Ad emetente aut pertinet cudicit CGelusio cognoscita pler pira illas ergo pmissae magis cognostilia . R esse tur naui re ista dieedo,c lusio e - gnoscitur,quia I milia cogit oscunε. ergo i missae magis cognoseuntur. Qiio ad eausam vero formale utitur ea AA . in ν. Metaphy. eum sim deductione S. Go ait textu comenti septima.Materia est res propter forma ergo forma est magis ens. potest enim fieri resexto dicedo. Alateria est ens qa forma est ens .ergo forma est magis ens. In ea usis quo in materialibus idem apparet diγeendo. Quantitas est subiectum sequentium aecidentiuxpter eOpositum .ergo eo sivest magis subieictu. psit squide .se hie reflectendo diei,quantitas est subie sum, a copos tu est subrecstis ergo eopositu est magis subie-D ct uni. Et haee est glosa qua occulte telisit S.I ho.in hoe loeo,cum absui distin tione dixit, v si eausa oc effectus coueniunt in nole, usa est magis talis, ua ea est potior effectu seiebat squide ipse . a nisi esset eo nuenientia iunote ino declarato Q, haec maxima vi r non teneret etiain causis ectilementibus in note est effectu,seu uni uocis. uidere in. q. de veritate eonfirmauit hoeide, ut ex sopradistis patet. Applieando ergo ad verba sua dictam violam,dicimus,u, formaliter no tenet ista maxima, nisi quadra est conuenientia inter vere eausam 5 effectit in mole totius effectus cum eauiali reflexione eiusde supra causam, praesupposta semper necessaria alietate.
Num intelligetis sit melius disrositus quam sciens.
CIrea illam partieulam. Nem melius dispositus i seiens&e. aduertendum est quosdam non capere Auberta magni ae s. Tho. expolationem, Oe propterea in
113쪽
errorem labi. Exponunt squidem eoneorditer duo praedieti. melius dispositum sciente eiset intelligeritem, idest habentem habitii principiorum qui intellectus voeatur. Instant autem posteriores contra hoe, quia eum seiens habeat virump habitum scilicet principiorum oceonet ullo nas , intelligens autem non oportet u habeat utru .sequitur in Duelligens non e it melius dispostus quam sciens, immo quod sciens sit melius dispostus cs intelligens. sequitur praeterea, ' idem sit sciens reme
lius dispostus quam serens. Et lie superflue Aristoteles
addidi neque melius dispostus quam seiens. sat enim erat dicere sciens, quia ut dictum est)oportet seientem habere vir unui habitum . Et confirmatur hoc ratione, quia habitu principiorum eognoseuntur conclusione in potentia, habitu vero seictifico cognoscutur in actu aestus autem nobilior dispositio est inpotentia. intelli gens ergo non est mesius dispositus Q iens. Adhaee dieitur q, sciens Oc intelligens possunt comparari dupli citerivno modo per modum totius de partis, ut. s. scies est intestigens de sciens, quia agno it conclusiones per principa .i re intelligens est intelligens tantu in .ct sie noest sani rapitis dubitare quis eorum sit melius dispos tus. Harum est enim ',sties est nobilior,sicut totum sua parte. Alio modo pollunt comparari per modum dii
rum rerum , quarum neutra est pars alterius. sumendo intelligetem tormaliter &praeei se,ut . s. nouit Principia, restientem sor maliter fic praeci se, ut. s. nouit conclusio
nes. Et hoe est eoparare habitum scientia liabitur prati eipiorum. Et se m Aristotelem,Albertunt s. Tho.et omnes illustres do tores quos vid ille memini, nobi lior est intelligens sciente. Primo :quia quod est per se, T.αι,. est nobilius eo quod est per aliud ex. S. playlicorum. textu commenti. 3 o. sed notitia principiorum est euidens, re certa ex se. eonelusionum autem per principia.ergo. Seeundo quia notitia quanto certior A euidentior tanto nobilior,ilotitia autem principiorum est e ertior et e
uidentior non solum quoad nos, sed etiam sim natura ci, si notitia eonesulionum, ut intextu huius capituli habetur.ergo. Tertio,quia quato per se causa proximare sum eiens euidentiae Ac assensus in aliqua propositio ne est nobilior tanto ipsa notitia est nobilior. Nobilita
tur etiam notitia ex certitudinis causa,vt. dicitur in pro
Τ.e. heimio de animas sed causa proxima euidentiae de aliensus in primis principiis est nobilior quae in causa pro.
xima euidentiae conclusionum, ergo Occ. patet mitior, quia principiorum causa est intellei tus agens,ut ConsCo. primo. mentator dicat in primo de anima e5mento primo, qui est nobilior cuiusque media termitti lumine quo certi Q
catur eonclusio. ec quia Albertus magnus 5c S.Tho. se
comparauerunt scientem intelligenii, quoniam doli res maximo pollentes ingenio fuerunt, quorum est lo qui sernaone sormali, ideo optime dixerunt Q intelliges
est melius dispositus Q. sciens. Est enim dispositus sol
maliter ad cognoscendum habitu principiorum,qui est nobilior habitu scietis eo, quo formaliter disponitur sei ens vi se adeonelusiones intuendas. Vnde ad prima obiectionem patet responsio,quia nos loquimur de sei ente oc intelligente formaliter oc praecise argumentum autem loquitur de eis ut unus includit alterum. secun da quot ex eodem tandamento soluitur. licet enim idest suppolJtaliter sciens oc intelligens tamen propter di stinctionem realem, quae est inter scientiam oc intelle Etum non inconuenit, et idem seeundum diuersa si seiens re melius ut sciens. Et similiter laeet sciens ut inclitis dat intelligentem non exigeret additionem intelligen iis, tamen sciens formaliter exigi t. sibi addatur intel/ligetis.oc quia Aristoteles tormatiter de illis loqueb turrideo dixit ne ii se iens, ne in melius dispostus sit Dens, idest ne irantelligens. Ad eonsrmationem dici tur ιγ quia comparatio aliquotu simplicitet non si poe/Ε nes ea quae continentur in eis in potentia,sed maenes e quaestit actuatit et Aper se insunt. ideoliabitus princi piorum non est comparandus habitui seientisco secun
dum notitiam conclusionum,quae virtualiter contine
turan eo,a qualiter autem in habitu scientifieo.sed exereenda est ιomparatio sua notitias adlualiter in eis eo
tentas. Vnde licet, habitus seienti fietis si nobilior ha bitu principiorum quo ad hoc in est eognoscere conclusone quia ille ac Miste in potentia eognoscit eas, habitus tamen prinei piorum simplieiter est selemi fieo nobilior. luia notitia actualiter elicita ex illo, est nobilior simpliciter notitia a qualiter elicita ex isto. Nec instat, a, habens habitum principiorum sit in polentia ad scie tiam,quia hoe non inest ex ipso habitu principiorum, aliter stante habitu nunquam se iretur, sed ex iratura ip susint esse aiis, qui eget continuo A. tempore S exercitio ad discurrendum noto ad ignotum.
p Duo et luntur errores: alti r eorum, pii omnino de mon rationem tollunt,alter uero issorum,ommum
qua demons rationem esse ponunt. cap. 3.
Vibusdam quidem igitur propter id qd
oportet prima scire, no videtur esse sciotia simpliciter Quibusdam aute esse,
omnium tamen demonstrationem esse.quoruneutrum nec 3 verum, nem necessariu est Sup ponentes enim non esse omnino scire hi in in
finitum existimant reduci, aqua non scientes posteriora per priora, quorum no sunt prima: recte dicentes si possibile enim est infinita transire di sistant& sint principia haec ignorata ee, cum demonstratio non sit ipsorum quod vero
G dicunt esse scire solum. Si vero non est prima scire neq; quae sunt ex his est scire simpliciter,necp proprie,sed ex conditione si illa sint. Qui dam autem si, ipsum scire sit costentur per de
monstrationem esse solum, sed omniti esse de monstrationem nihil prohibet sm eos contingit enim circulariter seri demonstrationem et ex his quae sunt ad inuice . Nos autem dicimus
neq; omnem scientiam demonstrativam esse, sed eorum quae immediatorum, in demonstra
hilem. Et hoc ψ necessarium sit mani siti est. s enim necesse quidem scire priora, 5 ex qui bus est demonstratio.stant aute aliquando im mediata, haec quidem priora in demonstrabilia
si esse necesse est.Haec igitur se dicimus di no solum scientiam: sed oc principium scientiae esse
dicimus. ipsa enim cognoscimus inquant uterminos cognoscimus.circulo quoq; q, impossibile sit demostrare simpliciter manifestum est: si vere ex prioribus oc notioribus oportet esse demostrationem.impossibile enim est eadem
sibiipsis simul priora θύ posteriora esse, nisi as
tero modo ut haec quidem ad nos, illa vero simpliciter: quo certe modo inductive sacit notu. si autem sic est non utique erit simpliciter scire bene determinatum: sed dupliciter aut no simpliciter altera demonstratio sit ex nobis notio
114쪽
ribus. Accidit autem dicentibus circulo demostrationem esse non solium quod nunc dictum
eli, sed nihil aliud dicere usi est hoc, est hoc te
autem facile est demonstrare omnia. Mani se stum aute est , hoc accidit tribus terminis p sitis. per multos enim aut per paucos reflecte re dicere nihil dist eri per paucos a uic, aut per duos. Quando enim A existente ex necessitate sit B,hoc autem ipsum C cum igitur A sit ex necessitate erit C: si igitur cum sit A necesse est Besse hoc autem cum sit, A erit. hoc enim inerat circulo. Ponatur A in quo est C: B aute cum sit, A elle dicere, est ipsum C. dicere, hoc autem est quoniam cum sit A est C. sed C. cum A idem est: quare accidit dicere circulo demonstrationem
esse nihil aliud nisi cum sit A est A: sic aut e monstrare omnia leue est. At vero nec hoc possibile est, nisi in his quaecunque se inuicem conse quuntur. iicut sunt propria. Uno quidem posito ostensum est Q nequaqua est necet Iariu esse
alterum .dico autem uno q3 ness termino Uno,necppropositione una polita: ex duabus aute
propositionibus primis oc minimis contingit, siquidem est syllogizare siquidem igitur Κ Λipsi B ,ec C inerant,oc haec ad inuice ipsi A qui
dem contingit ex alterutris monstrare omnia
qu si ita in prima figura sicut ostesum est in his qus de syllogismo I unt. Ostensum est autem Qin aliis figuris aut non sit syllogismus,aut non
de acceptis. Non autem aequaliter praedicantii nequaqua est monstrare circulo.quare quoniapauca in huiusmodi demonstrationibus sunt. manifestum est autem quonia vanum est& impossibile sic dicere ex his quae sunt ad inuicem esse demostrationcm, & propter hoc omnium
contingit demonstrationem esse. Summa huius capitula haec e I.
DVo ex eo oportet prima seire orti sunt erro
res extremi. Primus est.Nullius est scientia. Sescundus est. Omnium seientia est per demonstrata nem. Primi ratro est quia in principhs alicuius con clusonis aut est procellus in infinitum , Ac se nihil sei tur, quia infinita non est trians re. aut est status ,re se re manent ignota,va no possunt sciri,ex quo carent primribus. Secundi ratio es quia contingit circulariter de monstrationem fieri. Nos autem dicimus, non omnium seientiam demonserativam esse, sed tin mediatoria esse indem ostrabilem. Probatur a priori. Quia priueipia , in quibus en status, Vultu. pria sunt immediata. Cognos euntur autem inquantum ter ' uter. minos cognoscimus.
Demonstratio simplieiter non potest esse cireularis.
probatur tripliciter. Primo a priori, quia circulus nia PQ
ὴς tu, a prioribus simpliciter , quia i possibile est eadeesse seipsis priora reposteriora simplieiter, licet hoe si
possibile altero A altero modo. Seeud etia a priori uaeirculus est ab eode ad idem,ut patet sumptis tribus ter natius oc imo tertia posito primo. Tertio etiam a priori: quia circulus completus constat ex terminis conuerti talibus in primo modo primae figurae tantum: non om
nis autem demonstratio simpliciter eonstat ex talibus terminis, etram in illo primo modo. ergo.
Serres autem satis clura haec es.
Qv I A dietum est,n, oportet principia demonstrationis esse seita:& hine errores duo orti sunt,quorum primus erat Heracliti sequacium. See sidus autem Empedoclis ut testat ur Albertus. Ideo intendes eos destrueret duo facit. primo eos proponit eu suis rationibus. Secudo uavi iusin e5munempositi erat: in scire est per demostra tionem tantii intelligere,ideo prinei pali c5elusione de terminat contra Qtrum,oc similiter soluit primi tonem, de secunda conclusone. secundia elidit errorem.
Quid Nam sit propositio per se nota, di quot 1
CIrea illud dictum, principia eo oscimus inquan
tum terminos cognoscimus. Quia prine ipi si immediatum ex propriis terminis e nitum nihil aliud est is proposito per se nota quonia resolutio eonclusionis,4 est per aliud nota fit ad eam. Et de ipsa no parua est in ter do stores disputatiotideo hic videndum est,quae propositio si per se nota, ecquae non. Et circa hoc tria i
ciam. Primo determinabo veritatem ex S.Tho. prima Prima q. L parte quast .a .arti .primo.Et primo contra Gentiles m. M. primo. undecimo,α primo sententiarum distin. tertia, arti . se
cundo quaest. de ve. q. decima,ari . I. sumpta. Secun
do obiicietur in oppositum. Tertio respondebitur obae cti nibus. Merito quom hue usui dilata est qusstio haee, quia vi in proeessia quaestionis apparebit tota difficulistas est:an cum dicitur principia cognoscimus oce. per luterminos.accipere debeamus ipsos terminos eum suis divinitionibus vel rationibus, an ipsos terminos cum suis diis nitionibus vel rationibus an ipsos terminos tutum re non eorum rationes. scicdum in ergo, is pro positio per se nota multipliciter inuenitum quaedam erilest per se nota sita se tantum, quaedam quo ad nos tantu,qusdam fm se re quo ad nos. Et hoe dupliciter,uel quoad nos omnes,ves sapientes. Describatur autem ad. iaciliorena perceptionem diuiso ista se. Proposito per se nota. secuta se ira, Se dia se,& quo ad nos. Quo ad nos titi.
omnes. Sapientes. CVm enim .ppositio per se nota dicatur, ex eo oest non per alium terminum nota, sed ex propriis, ocquot modis dieitur unum oppostorum tot dieatur oc primo top. reliquum. eonsequens est ut quoties dicitur proposito nota per medium: toties dicatur proposito nota per se, seu non per medium, quod idem est. Cum autem me
dium pro stionis sit triplex:quoddam quo ad nos ta tum ut patet quado proeedimus ab effecitu ad causam, oc quoddam fra secte quo ad nos ut patet quado procedimus a causa adesiostu. 3 Et quoddana fra se tantu vepatet in propositionil in quibus praedicamur proprietates speciticae intelligentiarum de ipss. Tales enim habent medium secundum se, sed no quo ad nos. tripli cena quo oportet esse propositionem per medium no iam. Et consequenter triplex erit proposito nota per se seu non per alium terminum medium, se ut re triplinea negatio medii respondens triplici affirmationi me
115쪽
dii suprapositae. Quaedam ergo propositio est nota non
per aliud in e murra simpliciter, licet sit nota per medium quoad nos.vt ista. Deus Est. Qusdam vero est nota noper aliud medii, quoad nos. licet ex natura sua habeat medium sinpliciter,ut nix est alba. Dubitans. n. de ea eget sensu, non medio: ut dieitur seeundo Topieorum. Quaedam vero est nota non per aliud medium simplieiter, nee quo ad nos,ut de quolibet drese vel non esse,ethoe quoad omnes homines,quo ad sapientes vero, Macipsis est nota non per medium,ut incorporalia noesse Mihui iti in loco, ut Boethus in libro de hebdomadibus ait. Et seli d hebdo ratio diuisionis Cc mehra eiusdem facile patere possunt nimiis ex mutando vocabula. idem enim est dimi proposito hoptio. itilia. per medium nota,& per se nota. Vnde proposito per
c. Is. cit ea. se nota fit setna, est,quae Fin se caret medio. haec autem
te. c6.33. in proposito,quam ex natura sua immedia tam diximus,sa, cap. a 3. est,quae fit quoties praedicatum cadit in ratione subie/Lcirca c.3 i. eum passio prima praedicatur de suo primo subie elo, ut infra patebit,dc cum virum generalissimum ne
gatur ab alio cte. Proposito autem per se nota, quo ad nos tantum,est illa,quae certa nobis est abs in medio, li-eet illud sim se habeat. Proposito veto per se nota sm ' se,&quo ad nos,est quae utrocrearet medio. Et f hoest respectu omnium nostrum vocatur dignitas, quam necesse est quemlibet docendum habere. si autem quoad aliquos sapientes,eorum communis animi coceptio dicitur. Dilietenter autem attendendum est, Ueum dicinatas: propositio per se nota sm te, ly sm se, determinat tam ly per se nota, Φ, ly propostio ita et sensus est, proipostici fra seipsam sumpta nota non per medium,quod ex natura sua sit medium, sed ex propriis tantummodo terminis. loqui autem de propositione finia, est loqui de ipsa siti suorum terminorum signi grata fili se sumpta re non vi stant sub hoc vel illo eoeeptu,ut in praecedenti deesarauimus opitulo. Vnde loquendo de propositione fila se nulla est dria interitiam,homo est albus et istana animal rationale est disgregati uti visus,quia nutata est inter signifieata sm se sumpta diuersias, licet quoad nos disserant,quia disserunt scut dissinitio de diffinitum,quorum nos distineti nem facimus: propterea &diximus ei, omnis proprasitio, cuius praedicatum est de
ratione subieeti estn se nota fila se,& smiliter ea, cuius praedicatum est prima de primo passio. Tales squidem proposJtiones habent suorum terminorum sani fieata talia in sim se sumpta nullum penitus medium simplici γter compatiuntur,ut de se patet. Ex quibus sequit in qudem pone per se nota sm se ita stat idem terminus sunt diuinitiore diis nitum,quia spinifieatu sim se sumptum idem est licet quoad nos dii tinguant fim confusionem, re distingtionem, quia ut dicitur Primo Physeorum. tex. eo. s. nomen diffiniti s gnificat naturam eonfuse,dis
T. G. s. finitio vero distinctie. Et quia hoc est nostri posti nis sundamentii ideo probo illud dupliciter. primo se. Dissinitio oc dii finitum differunt m fm confuse re di
stinete concipi. ergo nullam differentiam fm se habent. Anteeedens est ex se euidens. Non. n. facile esset finge re aliqua driam,quae illam pueniret,aut maior illa esset. Consequentia probatur, ut se. Coeipi nihil reale ponit apra rem eonceptum. ergo dria sim eonei pi no est dria
quid ditatis signi fieats Fin se. ergo distincte vel eonfuse
concipi non ponit distin stionem iii re concepta sm se.
Quaecun in ergo disserunt tira sm eonfuse oc distincte eo cipi, nullam habent sua se driam , quod erat probandii. Seeundo se. Iti proce sit quo probatur aliquod prsdiea. tum inesse subieeio.quia inest eius diis nitioni ex parte rei sue fim se eommittitur saliaeta petitionis principia. ergo disso oc disse nitum sis se sunt idem terminus. con
sequentia tenet.& antecedens probatur. primo auctoritate. s. Th .in sallaens. Opitulo de saliaeta petitisiis in Cap. s. eipia. Et alberti magni in primo Elencho . eapitulo eodem. Vbi expresse dicunt,o procedere a distiniti Ge ad
Ε dissili tu .est petitio principiitquia si negatur m h 5 eur
rat,non minus negatur et alal ronale eurrat. secundo aut toritate Amst. diectis in primo Elechom, sallacia petitionis principii,st totidem modis quoties contingat uxerat in principio petere . Vbi Albertus magnus ast v, Amsto. remittit sed ad cietatium Topicor v.ubi determinatu est. quot modis contingit petere quod est in principio. patet aute in . s. Topico . P. undecimo. . quin i
modorsi ibi postorum primus est, qn diffinitum petit in sua diffiniti Oe, ut Albertus magnus glosat utrobi. Nee hoe videatur alleui mirabile:qm ut inquit S. o. ubi supra processus a diffinitione ad diffinitum eons deratur dupliciter. uno mo sis se, Ac se aceidit in eo peceatum praedictum,quia idem accipitur ut diuersum. alio modo ratione nostri, apud quos differt diis nitio a dissinito,ae dissinitio est notior, quia explieat id quod implieite dicit diffinitu,& se nullii vitiu aeeidit in tali proe essu, iniarao vnus loco Topicora est, de quod plus est des monstrativus erus illo viit applieato ad materia ne
eessaria. Contra hae aut determinatione mulli diuersm de arguunt. Et ude eo tra primu membra diuisionis.
. s. aliquast propositio Π se nota sin se ina, dc sua deesa ratione qua dr. Q ea est v se nota sin se, Q ex ronibuς seu
diffstillis terminorii sumsi e euides. Scotus I primo sita
Hi .di. r. q. r. arguit quadrupla in ledesprobare, quo ad FPonc per se notam lius terminus est distini tisi re alius diis nitio. Et eo sequenter s propo aliqua est euides nonis ex diffombus suoru terini norit no estn se nota:quia non ex suis,sed aliis terminis euadetiam habet. Esset. n. euidens ev disionibus suom terminora qui sunt alii tetmini a terminis quorum sunt di militiones. Arguit ergo
primo sic. Quod quid est alterius termini est mediuinde monstratione.ex se do poste .crgo altera praemissa rum non dissert aeones usone nis setit dissinitio a diis nito. Tune vitria praemissa talis demonstrationis est proposito per se nota, concluso aute est demonstrata.ergo G quoad pro postionem per se notam, alius terminus est diffinitio:& alius divinitum. Cuius oppositum pro sundamento tu assumis. Et confirmatur hoe dupliciter.
primo quia si in proposito dissinitio et divitii tum esseneidem terminus in demonstratione pocissima esset peti tio principia. Seeundo ua essent ibi tira duo termini qu
istam est. Seeundo arguit se. Impossibile est eunde eoneeptum esse priorem re posteriorem de haberi: Θc non haberi de eadem re: sed idem potest concipi priussin nomen uisim dis nitionem:ergo conceptus per no mendiis nitare dissinitionem non est idem. Minor pa i et ex prDrao physeom.Vbi dicitur in nomina sustinent addi innitiones .hoe quod totum ad partes. i. a, nomen
eonfuse importans id quod divinitio distitisterest prius notum diffinitione.ergo oce. Tertio set ad idem: auia aliter sequeretur. Omnis proposito in primo modo dieendi per se esset per se nota:quod est salsum. Et q, quae libet propositio esset per se nota in scientiis spe et ilibus: Id qua metaphyseus posset habere per se notam ex distinitionibus terminorum 1 quod non est verum. Quarto M. Bene stat demonstratio alie uiuq praedieati de disti nito:eum hoe et illud praedicatum si per se notu de divinitione. scuti, re tres est demonstrabile de triangulo ratamen notisi fit per se de eius dii Ane dieedo omnis figura plana oce . ergo alius terminus est diis nitior de alius divinitum quo ad xpositione per se notia.Et eo sequeter male dem est in propo quae ex tonibus seu distant,ter minorii est euides:est per se nota sm se. Ex quibus infert
Scotus, Qua propo per se nota est natalipe euidentiam ex propriis terminis in quoeump intellei tu postis lieetasu no coeipiant nulla est distinctio intera pone per se
nota sis se & quo ad n .Et si, nulla est distinistio inter
propGnem per se notam sapientibus vel in spientibus quia hoc pertinet ad cognitionem terminorum:qui sinsupponutur ad intelleistum propositionis per se notae. Num Caps.
116쪽
Num omnis proposito secundum se nota, stetia A
Contra eandem diuisone, re primu eius mebrii ar
guit Petrus Aureoli ordinis minoria, intendenswhare et, vis propositio per se notas ira se, sit per se nota nobis se. Omnis propolitio ex propriis conceptibus nota cuilibet habenti illos, est me se nota: sed omnis propontio per se nota fim se,est ex Pp ijs coeeptibus nota. ergo omnis propositio per se nota fini se cuilibet habenti eius prios c5ceptus est per se nota, sed quilibet formans ea habet eius proprios e eptus. ergo euilibet formanti ea est per se nota: sed nos formamus eam, aliter nec a posteriori illa esset nobis nota. ergo nobis est per se nota. proho in quilibet formatis ea habeat eius.pprios coceptus, quia ius habeat eius proprios coceptus iam no sermatea sed aliam, quia identitas propositionis ex dentitate po ceptuum,non vocum sumenda est. Congrmaturhoe se. Sortes formans pro stionem qua vocas Psemota smiatm,puta deus est,aut se i intuitum suum sua Billos eoeeptus, ex quibus edsurgit per se notitia illius sis
positionis aut super alios ii super illos, ergo illos habet re est sib; per se nota si super alios, ergo ncin seri intuita suti super illa proposticine,sed super alia,quia illa propoita integratur ex propriis coceptibus q, no ex alijs. Alietas squidem partium: arietatem totius indueit.Constat aut e nee plus in coplexos , partes ec coeeptus copleri, Mui est propositio. Omnis ergo proposito per se nota in se omni rmanti ea est per se nota, re eonsequenter nobis, qui formamus eam,aliter nee a posteriori eet nobbis nota, ut dictum est. . Ad soluendas has obiectiones no oportet alia iacere sundamenta: sed e Y pi amissis riadetur, vi eo pulchrior re esseaeior ostendatur doctrina. ilio ex ea omnes di incultates aceidentes soluuntur. Tatig enim est natura re
Etae dies nitionis Ut dieitur in Quarto Physeom.) Arγgumenta ergo Seori soluuntur ex supraposta distinctio me o de propositione re divinitione 5c diffinito eotiti- Coit loqui duplieiter: uno mo sm se, alio mo rone nostra,
si sim se loquamur, sic nulla est inter desinitione re dissi nitum dria. Et se coetuso de monstrata rone nostri est sm se per se nota,quia nihil aliud est ut ea qua nos alteras manar una iacimus,oc similiter fili se incidit ibi petitio principii licet no ratione nostri. Et smiliter sunt in taliptore illi sim se duo tantum termini, iiiset ratione nostristit tres. similiter adsecundia gratis conceditur et alius' est eoneeptus diim nitionis a conceptu diis niti, sed non sin se sed ratione nostri.Tertii quoin t 1 prtinaco seque
tia lenis consequens eonceditur. Secuda aut consequetia nihil valet,& eius eos equest plicat in ad te sto. Impli cat. n. mppo, cuius termina quiddilataui cognoscuntur r a Metaphyseo Actiar ex quidditatibus ternit notu est
se nota fila se at per se nota in scietia spali. sicit. n.osto se nota Aletaphysico.Ad quartu dr sie ut ad primu. s. o illud assumptu stat q, aliquod praedicatu iῖt per se ii tua diis nitioe alleuius,ec de distinito demostret) est ve D tirone nostri, sed no fila se iam . n. di quest,.sm se incidit ibi petitio principit. Via ad clariorem horia intelli
gentia aduerteir, demonstratio et potissima instrumen
tum intellectus humani coluta est de no rem .pprietas res. n. pse indifferentes sunt ut distursiue, aut absin di se ulla cognostant ab intellectu sude separato, simpliei
T. circ. intelleictu intelligunt,a n his autem syllogistico diseu su attingunt,unde in Quinto Aleta.dr. scibile no rofert ad sciam quia eius expers est. Quia aut demonstra tio intelleistus nostri est instrumentia ad distursve eo eludendum in materia necessaria, ct instrumentia opor tet esse eosorme utenti illo. oc proportionatu materiae, cirra qua veria oportet demostratione e forniem esse
intellectui nro,oc e lusoni stibili ut se. sed qin instrumeti utilitas nulla est nisi in usu agentis,ideo in ipsa in strumeti eonsectione pmittendae sunt aliquae condones
eius ,requis te ex parte materiae quae impedirent usum agentis,oc attendendum est,ut sit proportionatu vie m. Inepte enim imbecilli artifici daretur instrumentum non lacile mobile,propterea, quia materia exigeret in strumentum adeo graue, melius. n. proportionatum set hi instrumentum traderetur,ut posse fm vires operari. Demonstratio ergo eis fini sese ursine materiae, quod idem est, exigat v, eones uso eius non sit ex rationibus terminorum nota,attamen ex imbeeillitate intelleistus, quae communiter inuenitur in hominibus. qua fit in aliquid ignoret de diffinito quod nouit de divinitioncioratur 4 demonstratio coso is nostro usui stilla, in qua medium est quidditas alterius terminis, oc conseque ter et in ea praetermittatur id quod ex se exiteret . pro pterea Aristot. 5c exteri confecturi demonstrationem, talem notiis edidere,qualem utilem esse cognostebant, nee tamen fluerunt . alis essent eius conditiones, si nostra non obstaret infirmitas. Ad ea autem quae addit Seotiis contra diuisiones tu Ias dieitur in illa diuiso. X. Tho. artifieiose salsa est meditarentias proposcionis per se note,quia enim propo siti oper se nota,idem sonatqpropositio non per aliam propositionem nota. hoe autem quod dico non D aliud notum. recte diuidatur instra se,ia iti quo ad nos,ut pa tet per Aristo. diuidentem eius oppositum. s. r aliud notum in haec eadem membra. s. in per aliud notum finis N per aliud notum quo ad nos. per hoc. n. distingui
tur demonstratio quia a propter quid, cosequens est 'prima diuiso nece ilaria de non solum re sici suit. Et similiter feeunda diuiso per easdem differentias magis con tractas Hesta est,ut patet in ipsa diuisone. Quod autem terminorum cognitionis in huiusmodi diuisione memineramus, ad intinuandam seu cireum loquendam veta qua diximus Mia satis est,in philosophorii mos est. Ad argumenta vero diu, eu identitas propositionis sm se attendatur penes identitatem sui sgnificati e plexi,& totalis significati,quod pol concipi eonfuse, oc distincte: eadem fis se propositio est,quae eonstat ex dissia Elias eum illis quae eonuat ex rationibus eorum .dc non disseri nisi seut distincte oc eonfuse cognita , quod ex disserte quo ad nos. Via ad ar umetum diu, maior est se modi neanda omnis propositio ex proprηs cone cibus nota euilibet habenti illos distincte est per se notaraliter non est vera uniuersaliter. habent a. n. illos consu se lieet qsem sit per se nota non tame semper, quia qri ad euidentiam eomplexi signifieati suffimul coneeptus confusiterminorum ut in tua. Omne totum est maius sua parte, quando ii non,ut in ista deus est. Est etiam distinguenda illa proposito, i, quilibet formans eam, ha heat eius proprios conceptus,distin ste vel confuse. Et perhoe oportet responso ad confirmationem.quia sor tem sormautem istam propositionem, Deus est,serre intuitum suum super illos conceptus ex quibus consurgit per se notatia illius propositionis , potest intelligi dii plieiter. uno modo distiniste , oc sie est salsura. esset. n. sibi per se nota. alio modo eonfuse,oc se est verti. Et hoe sufficit. Identitas enim pro stionis sita se variatur ex alietate eonceptuum obiectasium fim se re non ex varietate eone tuum formalium et ideo non variatur ex distinete vel consu se eoncipi, ut di num est, quia prius nooportet et Varietur ex varietate posterioris.c in C A seetida coelisne dubitari posset an dem se cireulari si aliquo mo possibilis. a priori vel posteriori. Sed qm de hoe iserius Ica. ii .habebit sermo,& multa oportet peognoscere an hae qone,ideo illuc usin qo haedisserat. Illud in aduerte, a, nec pria nec tertia ro improhat demostronῖ circulare ee Iporem, extendedo dem 5ω5ne ad quia re Pp ud. seeuda aut ro quatia militet e tra demostrone ei reuiare,cuius altera st pn ud et altera quia tune dieetur. suissicit enim nunc, n, contra demonstrationem circularem simpliciter acceptetur.
117쪽
C6elu. pria Voniam autem impossibile est aliter se I habere cuius est scientia simpliciter, ne cessarium utim erit id esse scibile qd est sm demonstrativam scientiam. Demonstrativa autem est quam habemus in habendo de e. monstrationem. Ex necessariis itain syllogis
T. t. mus demonstrativus est. Accipiendum est igitur ex abus et qualibus demonstrationes fiant.
Primum autem determinabimus quid sit de omni,& quid per se, et quid uniuersaleDe omni quidem igitur hoc dico, quod utim est non in quodam quidem sic, in quodam autem n5. nec aliquando quidem sic,aliquando vero n5
ut de omni homine animal, si verum est dicere hominem verum est dicere animal &si tunc asterum 8c alterum,& si in omni linea pune inis militer est.Signum autem est quoniam instatias sic proferimus, sicut de omni interrogati,
α m, aut si in quodam non,aut aliquando non . Perdus purae se autem sunt quaecunm sunt in eo quod quid T est,ut triangulo inest linea oc pum ium lineae. substantia enim ipsorum ex his est, oc quaecu pinstini ratione dicente quid est. Et quibuscuque eorum,qus insunt ipsis, ipsa quidem sunt in ratione quid est demonstranti.ut rectu inest lineae& circulare: A par& impar numero, ecprimum & compositum, & isoscheli, quod est
aequi laterum,& scaleno. i. altera parte longius,qus omnibus his insunt in ratione dicenti cadest hinc quide linea, inde vero numerus. simili
ter Ac in alns huiusmodi unicuim per se esse di.
co, qua cunq; vero neutraliter insunt acciden tia sunt,ut musicum,aut album animali. Amplius quod no dicitur de subiecto alio quoda, ut ambulas Ac album cum quoddam alterii ambulans st&album. Substantia autem Ac quaecun* hoc aliquid significant non alterum ali quod sunt,quod vere sunt. Quae quidem igitnon de subieeio sunt per se dico, quae vero de Quartus. subiecto accidetia sunt. Item alio modo quod
ude propter ipsum inest uniculet per se, quod
Vero non propter ipsum accidens est . ut si amuhulante Corisco coruscat accidens est. no enim
propter id quod ambulat coruscat, sed Q acci dens dicimus hoc esse. Si vero propter ipsum per se ut si aliquod interfectum interiit sua in terseetionem,quoniam propter id quod inter re elo. sectum est interiit. Sed non quod accidit in tersectum interire. Quae igitur dicuntur in
simpliciter scibilibus per se se sunt, scut inee praedicantibus,aut inesse propter ipsa que sunt
ex necessitate. Non enim contingunt non inesse, aut simpliciter aut opposita, ut lineae aut rectum aut obliquum, & numero par aut imis par. Est enim contrarium aut priuatio aut A contradictio in eodem genere , ut par A impar in numeris Fri quod sequitur.Quare si necesse est aut amrmare,aut negare necesse est ae
quae per se sunt inesse . de omni igitur 5c per se
determinatum sit hoc modo. Summa huius capituli haec es.cYllogismu demonstrativus est ex neeeliariis proba Itura priori, quia quod scitur per eum est nectitariti, quia impossibile est aliter se habere. Aecipiendiam est ergo ex quibus 5c qualibus demostrationes fiunt. De omni dico, quod est non in quodam quidem se, se in quodam non ,ne' aliquando ne, re aliquando no. Probatur a signo, quia altero istorum modorum pro se
runtur instantiae contra de omni .
Primo modo per se insunt quaeeuiam insunt in ratio ne dicente quid est,ut linea inest triangulo,& punehum B lineae. secundo modo per se insunt quaecuin i isiibi aliis , oin ratione eorum insunt quid est demonstranti. Quaecun neutraliter insunt aeeidentia sunt. Tertio modo per se sunt,quae non de subiecto dieiin tur aliquo quodam . Quae vero de subiecto accidentia
Quarto modo per se inest quod propter ipsum inest. Quod vero non propter ipsum aecidens est,ut si ambu lante aliquo coruscauit.
Quae ergo diei mus in siti Nieiter scibilibus. per se pesunt,sicut in elle praedicantabus,aut inesse propter ipsa. Et haec insunt necessario,vel simplieiter vel sub disiuctione. Probatur hoe ultimum a priori quia talia dis iii
dia aut opponuntur contrarie immediate, aut priuari Ue,aut contradictorie in eodem genere quae necesse ea affirmare vel negare.
D r T r i N i T A demonstrati ne, intendens ostendere in sequentibus ex quibus Ac qualibus necesiariis est de monstratio. in hoe eapitulo tria saeit. Primo ronem ta lis proeessus prima conelusone assignat. Seoido pinit tendorum trium. de omni, per se de uniuersali qd sint.
Duo prima diffinit sigillatim. Tertio quo dem Ostrator utatur per se insinuat seeunda eonelusione, Ac addit in
talia sunt neeerraria, i ii tertia eones usῖone.
cin C dissonem de OI, aduerte 4 vntas subiectorare tuorsi diffinies de OI nci oportet q, si vitias postiuare actualis. ista. n. deus est a tiis purus est de N. eum stis se,& no sngularis,oc in nec ama nee aptitudine eius subiecta habet partes subiecti uas, de similiter eius senifieatii nee me surat, nee est melarabile teporiid . Sed suffieit in si uritas viraui negativa dc virtuali , negatis Da inquam ita in nulla pars subiectiva si, cui tale Ddie rum non conueniat.& similiter nulla sed Aa this in qua H Non conueni. t. virtualis vero qui a s subiecis haberet sub se partes subiectitias de mensuraret iste,cuilibet , ocsemper adesset tale placatii.unde notanter ut Albertus dicit)Aristo. dissiniens de os ut rarus uritatem negata ueposuit,die ens no in quod a se,isc in quodam n5, ne i ali ira se ec aliqii no. Aduerte secundo,u, vlatas teporis Laue positiue,sue negaraue intelligat no oportet v, intelligat pro omni ine simpliciter, sed pro Oi iste quo tale si dieatu nasii est inesse tali iubaecto. non. n. illud lindree semper quod nuti ui abest, sed illud quom sempiternum diei musor insallibiliter suo tempore inuenit. vi ortus Ec Measus solis, & eoniunctiones planeiaria de s milia,
appetuo pseuerant. Haec. n. oia in demonstrationibus, vi eoelusones nee essariae eadsit, ut patet in astrologia,
de eosequenter de ol sunt. Quod aut ista expo si si me te Arista batur sie. De OI posteriori meti exigit vntate suppostoria, Pa torma syllogismi, uritatem inis autem ut Athetius
Disi nitio. Des niti conserenda es eluso. Tertia coaelus
118쪽
ut Alberitis ait m materiam necessariam Sirca ouam
versatur demonstrator. nee euariti. n. immutabileia perpetuum est.Talis ergo ex νε teporis uniuersalitas, qualem necissaria materia reurat. Costat aut pdicata Naneeellaria tum aliter de eis niI eet scientia, oc in Ppetuam A sunt nisi mo diet , quia . s. in fallibiliter uti nata sunt
lita di nesse insunt .e Notatist nisuritas suis cit ad de omni. huitii. Et eonsrmatur,quia in primo huius Aristot. explia Te e. 4 . dicit tale perpetuitatem eonclusioni demonstrabili sat esse. Si dieatur inde eo munctionibus oc aspeetibus H, netarum,oc similibus in actu non est sesa, sed in aptitudine tira.& eo seque ter o limoi no sunt nee perpetua, nee neeessaria sed aptitudines ad ipsa. Contra. primo quia hoe vreonti a intentione explieita loquentati de limor.
n5. n. dieiit in Luna est eclipsa bilis, nee q, mars est saturno eoniungibilis ed ii, Lume inest eelipiis, rem arti eci iunctio,iicet iaci dieant hoe esie nune. se do quia mhoe ita erit seia de ecini unistionibus re aspeetibus re re
trogradationibu q,oc stationibus re hinoa,quae inuemuturin cflestibus corporibus,se ut est seia de istis, homo est albus, hoeurrit, lio nauigar h5 disputat& his simili hu .haee. n. dem Astrabilia fiant inpotentia. Alserere thoe, alienum ah humano sensu est. s. n. dicimus de istis non haberi sciam oc de illi; haberi. loquetes petilduhici de viri tua in actu in uniuersali in , no in particulari. Aduerte tertio oo esse extra latitudine .pponsi de Danni postera litico, propositiones naturales, in quibus pin
beat iura inest neeelsitio subicisto. vi in pluribus ta sup positas,u teporum diis rentiis uti natum est et inelse,li eet in aliquo,Vci ali in lallat p aecidenn Tales liqui dena propones sunt, re praemissae S c estistoes Q pe in dem O .c s. strationibus naturalibus eu stibiles sint,& cosequenter M. is, sunt o sedc necessaris .quia ut infra Ofideε necti de his, s sunt n aecidens, ne in de possibilibus aliter se habere, de monstrationes fiuntur se aut Miaeee arati de in suppo/nunt, sunt igit& istae devict habet uniuersalitate teporum et suppositorii nci simplieiter ne in qu natu est eue, sed ut in pluribus necellariam. V nde de ci ponem sticu analogum quod da est dui dedun lmstres modos. s. simplieiter θc qia natum est inelle. ει ut in pluribus ne eellario,qri natu est inesse. Et coitituit tres si pradictos ordines.ppositionii. cemion ubus est vinas subieetoria dc teporia simpliciter,eteam,in quibus est vlatas viviqino cotinua, ted regularis,ct. earis, i quibus unias utram est Meessaria quidem,sed eum peraeeides deseetu. Neemportet ut si quaelibet eui usui istorii ordinum est de om ni i diis nitio assignata de omni ab Arrii tele conuo Miat simpliciter cuilibet. Sed sui se tu, I primo tota simpliciter salvetur in alias fim quandana proportionale imitationem: alitervmu e non analogiee lyde omni
diceretur de omnibus supradictis. Ad euidentiam modorsi dicendi per se notadum ea, vir sep5taecipi dupliciter ivnoni Apostrue. alio monestative. Si lii Ulur positive. ves in eonditio incopi xotu δε se distinguitur cGtra hoe quod dico in alio, ciconstituit tertium modum fili quem substantiare quae cunui sietnati eat hoe aliquid, entia per se sunt. album vero dc ambulans, entia in alio .1Vel est eonditio eomplis xorum,& se distinguitur eontra per accideus, ut idema, sonat quod accidentaliter seu contingenter, ta costituat reliquos tres modos perseitatis. Primum quide si sit eo ditio e5plexi substatialis. Se dii uero si sit aceidentalis .exti a rei essentiam. Quartum si sit eranditio eausalio tis in subiectio, res pedia praedicati,ut patet an textu lia autem sumatur perse,negative, potest aeripi et Lura du pliciter. s. ut conditio incompleae .& sie distinguitur eωtra hoe quod dieci eum alio,& nihil aliud nisi solitudine denotat, oc ite dieimus quantitas per se nem circula Tis ne ai rem,oc animal P se ne pronale nem irration aedilhil aliud intendentes , nasi quantitati oc animal
solatarie sumptis nihil eorum inest α hoe modo per se
non esistituit aliquem merseitatis modum. Si autem petse negative sumptum sit eoditio eomplexi, se distinguitur contra per aceidetis, ut adem sonat q, per aliud,& se dicimus Q ista,homo est albus,est per se. quia homo est albus, no quia aliquid aliud iit album. sed quia ipsum informat albedo, ista vero album est homo, est per aeri dens, quia albo non inest homo. nis quia id quod sti sternitur albedini est homo,& hoe quot modo, per se
nullum perseitatis modum constituit.
Num desinitio. A: quae in des nitione ponuntur, per se de definito pridicemur.
CIrea primu modii di di per se,dubitatur,quia non
ur Verit,in quaecucas ponunt in diri ne prsdieentur
per se de diffinito. subiectu enim ponitur i diffinitione propri)aeeidentis,oc transi praeditat persede eo, sed peracens vi infra inhoepram Odreap. is . nee pol diei iu, hoc intelligitur de partibus diffinitionis in recto, α non in obliquo. ex praelati nacti in textu dantur exempla de partibus di nitionis in obliquo,ut patet de linea re spestu trianguli S puncto respectu lineae, re Albertus B S. Tho. hie daeunt quod ad hune modum pertinent non solum ea, quae in re sto , sed etiam in obliquo disti
Ad hoe dubium dein quaelibet pars diffinitionis eo h'
modo quo ponitur in diis nitione, idieat in primo mo do daeendi per se dedistinito ita Qii diisnitur in radio, praedicatur per se in rectio,ila si in obliquo, in obliquo. It quia acti dens dupliciter diffinitur. s. in eoereto 5c in abstructo,ec qii dimnitur in concreto, subiectum ponit
abi in recto, ut patet dicendori simum si nasus curuus: qn diis nitur in Obstrueto, subiectu ponit in obliquo. ut patet eum G, simitas est eururia nas: ideo subie tupri edicatur in pri mo mo dictai per se in obliquo de proprio accidente in abstracto, in recto vero de eode in conereto. Ad austoritatem autem Aristo. dieenti sq, subaeetum praedicatur de suo proprio accidente v aeeides, dr 411e ut per se sumit duplY.vno mo vi distinguit eo tra per aliud. alio modo vi distiguit cotra aeeidetaliter: ita n aeeidens sumitur duplieiter. uno modo ut idem sonat quod n aliud , alio mo vi ide est quod aeeidetaliter: dcu, Amito. diuerti mode usus est per se oc per ae ei de se T.c. 34. hiere inserius: hi es qui dein aecipit per se N per aemdens. idest accidentaliter, ibi vero per se re per aeei densi per aliud. Vnde ista propositio, sinum est nasus, est per se in primo modo,oc non accidentalis, oc est per a ei dens, idest per aliud, quia nasus non inest simo, sed
eius substrato eopulato per ipsum, Ut infra dicetur qua re nulla in eoirarietas inter insonem , re Aristo. diis Haee responso licet subtilis si, a proprietate tamen Reproba.. recedere videtur: quia propositiones, quae proprie sunt tur. per se, de quibus hie loquimur, sunt ilis,quabus utatur demonst .uor vel in praemissis vel ineonclusione. pro positiones autem , in quibus subiectum praedieatur de , accidente proprio non sunt illae, quibus utitur demon, strator. igitur propositi es tales non sunt per se eo modo,quo hae est sermo de per se. Μaior huius rationis est euidens S intra euidentior apparebit, minor autem est Aristo inserius loco allegato: ubi ait, quod praediratio subiecti de aecidente non vocatur praedicatio, res vo catur, debet vocari eum additione diminuente, pr secatio secundum accidens,quia tali non utuntur demi, seratores. Oportet ergo aliter respondere, praemitte do o stetit res potest dupliciter eonsiderari. Vno modo fio Veii m tua naturam ab solitie. alio modo ut se ves se ligni
ficata, ita natura diis nihilis potest duplieiter diis uiri.
o modo sita existentiam suae naturae simpliciter, alio modo sol in s ifieatur in concreto, ves in abi tracto.
Disteriit alit plurimu isti duo modi dissiliendi quia uti
res pramo modo diffinitur nihil ponitur in eius damnitione in recto nis genus 5c distereti licet i obliquo
119쪽
natur quandom aliquid ut additum, quod est extra rei
essentiam,vt patet in diffinitionibus sormarum ta sui stantialium in accidentalium. Quando vero res diffini tur ut sie signifieata contingit in eius diffinitione ponatur in re id ,quod est extra rei essentiam, quod ut additum ponendum esset, si si a naturae exigentiam dis lineretur, ut patet eum diffinitur accidens in concreto.
dicimus enim q, simum est nasus curuus, ponentes nain sum in recto vi genus, re tamen nasum extra sinuatis Nbia essentiam else eo nitat, re ponenduin obliquo in eius diffinitione .s natura dicti n)ta solum respiceretur. His
praelibatis dr ad dubium, Q ista regula 4ristotelis .Qus cuiam insunt in ratione dicente quid est, per se insunt primo modo, litelligenda est cum dupli ei glosa. una supra ly rati Oe dicente quid est, ut intelligatur ratione dice te quid est res, sin rei exigentia, de no fri in sie fgnificat. Altera supra ly per se insunt: ut intelligatur, per se isunt diffinito eo modo, quo in ipsa di nitione cadunt, ita uis intranseee,aut in recto ad diffiniendum sumuntur, in trinsece etiam re i n recto de damnato dicuntur; si autemve additum,&oblique, similiquo in modo diis nito inerunt. Et per haee facile patet responsio ad obiecta. Dicedum est. n. , subiectu in redio proprie non pdieat per sede proprio aceidete, sed in obliquo, quia su hiemi est extra essentiam proprii aeeidctis, Oc conseque ter no ponit intrinsece Oc in tristo in diffinitioe fim suae natur g exi eia data licet ponat in recto in dissone eius data fim exispetia eius,ut significat in coereto quia tunc ex modo signifieandi disiniendia est more subitalia tu rapostam, vi in fine expos4tionis libelli de entere ellentia dissust Cap. . deesarauimus. Vsi proprie de praedieat icte loquedo sindoctrinam in hoc rapitulo tradita, subiectu in obliquo per se in primo modo praedi eat de proprio accidente,&m doctrinam inserius suseipieda, subieetu in redio per accidens pridicat de suo proprio aee idente. Et merito. quia pradicatio in recto denotat subie seu inesse passio ni,quod non nisi per accidens verum est, praedicatio vero in obliquo denotat dependentiam passionis a subie
isto,quae est ad suum prinei pium per se oce. Et aduerte
Q tam accidentium, Q. formarum substantialium distis natio sis eorum exigentiam in abstraeto perspicienda. est subsontiarum vero compostarum in concreto .cu
ius causam require si vis,ubi supra. In de ente Ad elaritatem huius primi modi di dedi me se aduer & essentia te quod in hoc modo tripliciter propositiones reponuncap. . circa tum Quaedam proprie re principaliter o hae sunt tam ilmessium. Iae , in quibus distinitio data de re sis exigentiam prae dieatur de diffinito,ut animal est subsicitia animata iam sibilis,cs illae,in quibus ditiarentia essentialiter conuer tibilis de eo cuius eth praedicatur,vi animal est sensibile. Quaedam aut proprie Sc seeundario: 5c hae sunt,in qui/hus retiuus talis diffinitionis partes de dissinito praedicantur siue in recto vi animes est substantia sue in obliquo ut linea est ex planetis. Quaeda vero improprie: re hae sunt, in quibus divinitio data de re non fm rei exigetiam . sed sin exigentiam modi signifieandi praedicatur de diffinito,ut sinum est nasus curuus, in quibus ta lis dissinitionis pars de diimnato praedicaturi pars autem non quaelibet, sed illa, quae extra essentiam est dist nitifim veritatem, re ratione modi dissanienda ut intranea
sita est: reliqua siquidem pars proprie oc secundario per se prsdieatur.ut patet dicendo, simum est euruum. Nee solum attendas latitudinem dari in primo modo per seitatis propter istos tres ordines propositionum, sed in quolibet horum ordinia latitudo est , de se per quae prior est dignior est vi in hoe modo reponatur. Causa autem huius latitudinis re distinistionis satis aperia est
ex rebus ordinatis, re adeo elara vi explanandam an plius non iudicem. Illud autem superficietatius pertranseundum non ceriseo. Q Aristoteles deserabens hune primum perseitatis modum,duo exempla adduxit: in quo
A rum neutro, id quod ponitur in dissinitione praediratur
de dissinito in recto , ut suaderet ea etiam quae in obli quo cadunt in ratione, udita hunc modum per se inesse, eo tamen modo quo in ratione sunt scilieet in obliquo proprie loquendo ut ductum est in primo quo p exem plo id quod in obliquo eadit in dissinitione sterminus est alterius praedicamenti a desinito. Linea enim est in praedicamento quaticitatis sc triangulus in quarta spe cie qualitatis. in secundo autem excpio,id quod in obliquo cadit eiusdem generis est sper reduitionem tamen vi patet,ut insinuaret Q sue res sit eiusde , sue alterius praedicamenti, dummodo ponatur in dissinitione rei,in Irimo modo praedicatur de divinito, suo tamen modo. ii quoqi in eisdem exemplis aduertere in in neutro de dii exemplum de tota distinitione aut parte, quae si te mus vel differentia rei diminit vi patet in utro ai: in primo quidem quia distiretia debet esse eiusde generis eudefinito in secundo autem,ua disterentia diuidit genus, F punctu, quantitatis divisiva d pia non est. docuit aut ex hoe,q, non sit nobis curae ad intuendum ad id, quod in
distinatione ponitur, num si genus vel dria diiviniti, ad hoc insit per se:quodcunqi enim in ratiae quid est ponit sue genus vel otia sit,sue nO, sed aliquod eius principium sit,per se in primo modo inest. Num propositiones .in quibus subiectum Odit in de finitione piaeditati, sat per se in
C Irea secundia modii diecdi per se dubitatur, quia in
proportibus, in quibus spes puteat de genere, subie stum ponitur in damnitione praedirati ,re is nA est sidi
eatio per se. ista. n. animal est homo, est per accidens, eunon sit de omni. Et similiter in prinpositionibus on ubus disserentia prsdieat de genere subiectum ponatur in rc ne praedicata ut addim,quia est eius propria materia
in nee ihi est plicatio per se quia no est de omni .im. n. animal est ronale est per accidens, ut de se patet. Ad C h Deile respondent ad pavea respicietes: S di eunt, qua a praedicatio per se psupponit i dieatione esse dire cliam ct istae prs dicationes no sum dire te,ideo no sunt ad .ppositu. cum . n. dixit Arist. q, per se seeundo modo sunt,quae cuncp insunt alijs oce. intelligitur salua praedis eatione dirosta. Haeetnsores quoad primani obiectionem repelleda no videat, an se in no plene vera vla quia ut patebit, propositio, in qua distinitio aeeidetis in concreto praedicatur de eo est per se in prurio modo, i Micet improprie fc in ibi interuenit praedieatio in directae Non ergo praedaratio indirem perseitate OIno deliruit. Ned dato, se esset obiectioni seeundae no satiat, quia Miratio diis de genere non est minus directa in praedi ratio simi de naso,& eraspitudinis de eapillo,ec paris denumero de similes, neut. n. in istis subiectunt ea sit in rane praedicaraece muniux est praedicat , S prs dicatum eomparatur ad subiectum ut forma ad materiam, ita in illis ne in quibus dii a praedicatur de genere.genus. n. vi H dictum est,quia proprie est differentiae materia, in eius Tatione,ut additum cadit,& eoius est ipsa, & differet ita se habet ad ipsum vi forma ad materiam. Non est e xo indireeta praedieatio disserentiae de genere, aut on nes istae sunt indire sis quod est voluntarium. Opor tet igitur aliter indere dc dicere cum Aristotele inii capit talo. pdieatu reeipies in sua rone subiectu, quod
ea est,quod sinplY illi inest necessario,vt tis bile homi
ni se habere tres mangulo. quodda vero,ci, non simplh, sed sit, disiurietione necessario inest subiecto, ut par vesim par respectu numeri. Et En hoe dicitur u, huiusmodia uelae proposιiones,eom 5 quo sunt nee es Iaria sunt perse,re quia non sunt necessariae nis pdieato sub dis iactione sui Opposta sumpto, ideo non sunt per se nis illo modo. unde ista,animal est rationale tion est per se, sed 4sta, Malest rataonale vel irro ter se ut ista, numerus Et par,no est per se,sed ista,numerus est par vel impar. via de
120쪽
vnde Averrois hie ait o quia genus diuiditur per opin Aposta diuisone essentiali, no euadit ab uno e Orti,oc proportio eius ad vim is membrum sub dilJunctione est si cui proportio hominis ad risibile. A rast. quo in textu
re solenon,& altera parte longa us, intelligens per hse, differentias imaguli diuisuas .potius uspecies. Quado ergo dieitur in textu Q per se seeundo modo insunt qus cuin ce. intelligitur ite quaecus insunt aths,quae in eo rum ratione sunt, per se insunt,simplieiter vel sub disti,ctione sui propria opposti. Et per hoe patet responso ad alias instantias similes. s. nasus est simus, eapillus est crispus Se. lis enim omnes sub dis unctione sunt per se secundo modo, quia subiectum ponitur in rone Micati.
Considerandum est rursus,q, quia ad propostione per se in seeundo mo sumeit in subiecto includi id quod
ponitur in diffinitione prs dieati, re non oportet semper ipsum subiectum poni in dissinitione prs dieati, Ut patet quando passo superioris de inseriori praedicatur, ideo B cum in textu distinitur seeundus modus dicendi per se, de dieitur in ipsa subiecta insunt in distinitione praedio.
Ad maiorem elaritatem huius seeundi modi dicenda per se aduerte θ et in hoc modo tripliciter propositi oes reponuntur. nam quaedam proprie re principaliter re hae sunt tam ille in quibus .pprium de suo primo subie
Em vel eius diffinitione ensiciaturivi homo est iis bili Moc animal rationale moriale est risibile, u ille in quibus dissinitio propria de priano subiecto vel divinitione sui
primi subiecti dieitur ut ii mo est naturaliter potens ridere Sc.de animal rationale mortale est naturaliter po tens ridere dce.vel aliquid huiusmodi. oc hoe tam in ,
pr as simpliciter, i in dis unctis sue disiuncta sant dii e
remiae diu, suae, vi animal est rationale vel irrationaler sue sint propria quae vocantur pastiones disiuiti tae, ut numerus est par vel impar. Quaedam autem proprie resecundarici re irae sunt ills in quibus passo superioris D Cdicatur de inferiora vi Iso se heles habet tres annulos:o illae,an quibus passo interioris praedicatur de superiora particulariter sumpto,ut quaedam figura habet trestre
illae,in quibus passio alicuius subiecti praedicatur per sede iabiecto illius subiecti. vi imitum est vis bile, si color militi per se inest,& ills in quibus passJones mat lietna lieales pridieant de sens bilibus de quibus sunt demonstrabiles vel per medium naturale a priori, ut terra estrottida vel D medium mathematicit,ut radii tectexi ha hent tres angulos aequales Ace. Qus da vero improprie:
ει sunt tam ills in qua bus disi nitu prsdieatur de distantrione data non sis exigetia rea, sed modi senificandi tnasus curuus est simus .uilis in quibus dimnitum p dieatur de sua distinitione stata fim rei exigentia i cur
uitas nas est simitas,dc animal rationale mortale est homo. In his siquidem quia subiectum est ipsa ratio insui
cura,& prsdieatum no denominatur subie stum,ideo in secundo mo impropine reponi oportere duximus. Sunt
etiam hie loca re allae, in quibus directe interiora sub disiunctione de superioribus p dicantur,vi quantitas da scuta est numerus vel oratio. Est quom oc hie aram denda latitudo secundi modi dirandi per se non solii se
cundum i stos tres propositionum ordines, sed in quoli hetordine illa digniore loeum videtur tenere qus prius numerata est. Causas autem horum satis ex rerum ord, natarum eonditionibus elucescere credamus.
Num omitia, quae non primo.vel secundo modo insunt . per aeculens itisint
Crea propostione illam correlaria quam post duos
primos perseitatis modos addidit. Quae qa vero neutraliter insunt acei demtia sunt dubitatur. St. n. hoc
verum est sequit quod illa,quae insunt per se iuxta quartum modum per se Me dentaliter insunt,quod est manifeste salsum:quia propositiones quarti modi ingredium tur demonstrat ionem ut in textu dieitur. Ad hoe est dicendum Q eum quartus modus vi distinctus formaliter ab M as utatur per se ut caditione eausalitatis, de essectu κ.8c ut se non habeat in praedieetur de eausa,quaeli het proposito quarta modi inquantum includat persei talem praedicata nas, ngreditur primu vel seeundia modum,inquantum ineludit perseitatem causalitatis ingreditur quartum modum,& propterea omnis proposito per se ratione praedicationis, oportet in sit in primo vel in secundo modo. Vnde ista deeollatus interi)t ratione
causalitatis est in quarto modo,rat oe vero praedicatio
nis est in secundo: quia interitus est vi passo deeollationis, laeet non adsquata sibi, sed subiecto superiora comuni deeollationi suspensoni ,re caeteris huiusmodi. Su, taliter ergo ae optime dixit Arist. quscis nee in primo, nee in seeundo modo insunt aeeidentaliter institit,quia omnis inhaesio expers viri uis perseitatis, est et expers
quarti modi respectu illitis subiecti. Vnde notanter di
xit neutraliter insunt,insinuans per tu insunt . de per se itate praedicationis loqueretur, ine ite squidem praeda rationem iandata Signum quom huius no paruum est, o Arist. eontra quodlibet per se ponens suum accidens contra per se quarti modi non opposint accidentalem praedicationem,sed causalitatem,dicens, verons propter ipsum accidens est, ut si ambulante eoruscauit. Quod autem omnis pro postio extria primum de seeum dum modum si pure per accidens declaratur sJc. termini proposJtiois possunt dupliciter sumi. Lquidditatiue,
vel sin erre quod habent in hoe dc in illo realiter,uel f
rationem. Manifestum est aute quod perseitas pro si Ii Qtionis contects ex eis non sequitur habitudinem eorum messe quod habent hic vel ibi,qua a tale esse particula re contingens Oc eorruptibile est,eum cinani eo quod se quitur ad ipsum: proposito aut per se est necessaria re npetus veritatis v nde fit .vt propositio per se non fiat etiterminis,ms sm habitudinem,quam quidditatiue sumpti inter se habent. Talis autem habitudo in propositona hil aliud est v q, ex damnitione sua conium tio eorum mecessaria si,dc quia propositio ex duobus resultat ter minis subie e .cre praedicato, portet ιν quadruplici ter se habere possnt propositionas extrema ad perseita
tem . Aut. n. subiectum quid dilataue determinat sta pindicatum, aut econuerso praedicatum quidditatiue deterininat sibi subie sium,aut ut ii ii reliquum aut neutria
alterum. Si primo modo, fit propositio per se in primri modo perseitatis,in quo praedicatum est ipsa quidditas subiecti vel de subiecti quidditate. si secundo modo stpropositio per se in secundo perseitatis modo, ii quo p dicatum determinat sibi ex sua dissinitione tale subie
ctum. si tertio modo hoe est impossibile nisi in correla Nuis, quia daretur careulus diffinitionii. Correlati uora autem disi nitio alterius non facit alterius praedicatum . α extra primum modum, quia virum eorrelativorum no radi Tnitur ad reliquum nisi in obliquo. Si autem quarto modo tune propostio est pure per accidens, unde na asperseitas coniuncstionis terminorum erat, si neutrum ex
sua diffinitione, alterum sibi necessario vendieat Iam enim dictum est, sola siti dissinitionem habitudo per
seitatem praedicationis constituit. Quae agitur neu traliter insunt iccidentia sunt. Cin C A tertium modii perseitatis aduerte ex supra.
dictis quod cum intextu dieit i, per se sunt, quaensi de tum ni is subiecto dictitur alio quodamὶ suffieitu, intelli turde QMnix subiecto inhaesciis, quo substacia ear et Oe hoe institiasse videt Aristo. per illa verba,alio quodam . subiectum. n. inhaesonis est vere aliud ab eo quod de eo dieitur,& Fmhoe tam prima u seeunda substantia per se est iuxta hue
tertium modum, Ut etiam textus manifeste proponit. Vnde eum. S. Tho. declarando tertium modum dicit q, per se ut signifieat aliquid solitarium, constituit tertium odum perstitialis, non intelligitur de qualibet sol Ddme,