장음표시 사용
131쪽
e nuenit hiate coruo.sed quia impediri potest suxus nisgredinis ab illo principio in tali particulari. sicut et visus impeditur in homine es eo non per subtra monem prata capi ,ex quo originatur Oculus tam quo ad potetiam vi suam. Qiquo ad organum, sed per admittione alicuius impedientis,ne a tali eausa veniat nune talis esseetus, rein proposito plus est. no enim puto eoru una ita a ni re
dine polle abduei quan sustus remaneat ec sie saluat ne cessitas physica Se solutio AD s xcvNDuxi dubium dieitur in nulla est in hoe secundi processu aequa voeatio, qm loquimur de aecidente inse/dubis. parabili in ordine ad proprium eius subiectu quod est indiuiduunt .modo declarato. In diuiduo autem inestaeci dens inseparabile neces lario, non solum fm rem, sed etiastra intellectum componentem re diuidentem, physice in cuin in eius diffinitione radat siti aliquid sui, quia aroprium illius est. Unde propositio negatis aceidens ini e parabile ab indiuiduo illius speciei euius est aeeidens in .separabile non solum est salsa, sed impossibilis. sicut ne pans quode uno aliud praedicatum neeellariu physice. Quando ergo dicitur a Porphyrio; in aecidens insepara bile non sim intellectum, sed rem est inseparabile, est in telligendum in ordine ad speciem, respecliu euius dentaminatur illud praedicatum accidens inseparabile re non respei tu indiuidui, respectu cuius denominat .pprium. α sie sermo eius sortii aliter veris tur re nostrae non obstat sententiae,quia lut diximus hie loquimur de ae/cidente inseparabili in ordine ad individuum. Nullai: tur aequi uocatio est, sed semper de Decessario ineste smintellectum componentem re diuidentem est sermo. Antequam autem tertio satisfiat dubio, quartum soluuendum censeo vi facilior si disciplina. Solutio AD QUAR Tura ergo dubium dicitur , Q acti densu,tii inseparabile inest indiuiduis ratione alleuius eo munisubii. Per se inuenti in illis. re e mune illud ipsa indiuidui principia sunt. Et ad huius improbatione dicit in eum principia rei sint duplieia, scirinalia. s. re materialia.& pratica pia formalia sint specifica, principia indiuidui materia ita principia esse oportet. Prineipia esit materialia dupliciter sumi possunt. Vno modo ut constatutiva sunt hii aus, & sie.ppria sunt hiate, α ecim unia nein elle ne is in tetrigi pollunt. Alio modo absolute fim se re uniuersali ter, qua cum quada latitudine, plura vel Oia indiuidua iulius speciei vel generas ambiunt. ει materialem similitu dinem vel dissa militudine inter illa faciunt, re se eomu/nia sunt pluribus no solii indiuiduis, sed speciebus rege
.i neribus quia sorma, tua primo respiciunt,est sorma valde generalis,ut alibi di is est..uer. gratia . principia ma terialia Matium,ex quibus oritur mastutineitas, re ea, ex quibus orit seminei las,eu latitudinem habeant, sin qua haee sunt Oibus ss mellis eo munia, re illa OIbus masculis, dupliciter pollunt aeeipi. s. ut constituunt hune masti tum vel illam semina, re ut sunt c5munia olbus vel masculis vel feminis oes. n. mastuli cum assimilemur in masculineitate, in pranc pus quo talis sexus necessario assimilantur,& iiir est de seminis inter se, irae quo p maseu lus, sicut ita est hiemas lusu, no ille, ira haee habet sui
sexus principia .ppria, a, non illa.α sede aliis M. Ad primam vero rbatione, q, tale ramune non instindiuiduis per se.dicitur u, tale comune inest indiuiduis per se,non ut genus,aut species,aut differentia, aut pro prium, sed ut principiti materiale eone, quod in cuius meorum dis nitione si diis niretur apponeretur, unde coiti it eis per se in primo modo dicendi per se, neut pun istum inest lineae,octii neci genus, ne. species, ne p dii
serenita,ne m proprium eius est.
Ad secundum a bationem eiusdem dieit,o tale comune est substat ia .ua est praneipiti materiale indiuidui sit, statis. Nee sequii ergo Q, datur gradus medius inter spe. eiem oc indiuidua,quia tale esimune pars indiuidui ma ierialis in Sola aut forma gradum in praedicamento co
stit uit. Vnde non oportet quaerere amplius per quod tale coinune inst pluribus indiuiduis, quia vidi laetae in primo modo inest eis,seut nec per aliquid animal per se inest ho ut leoni oc homini cte.
Ad id quod vitimo addit dicitur. Q sm philosophos illa differentia intelligenda est de proprio re accidentem separabili in ordine ad speeiem re non in ordine ad indiuidua. Et merito, quia aliter non ellet locutio forma lis res. n. quae est accidens inseparabile ut dictum est)denominatur aecideris inseparabile in ordine ad speriem, ira ordine naui ad indiuidua proprium denominatur. AD TE nTi vari nune dubium dicitur, quaa accie soluis,
dens inseparabile non se uita principiis sormalibus spee te initici ei quia eius propria passio esset, nec a principes mate- bii. Dalibus indiuidui ut constituunt hoci quia se extra hoe non inueniret,sed a principes materialibus,quae extra allam speetem indiuidui absolute inueniunt: ideo nee hie coruus, nee aliquis coruus in diis nitione nigredinis, maeeidens comi est inseparabile, reeipitur, sed principia
illa materialia,ex quibus necessario oritur nigredo, seu eo mune illud prine apium materiale,eui eonuenit nigre do, puta coruus terminatum minimum lucis sapiens in
distinitione nigredinis ponere debet, squis eam diis nisve vellet. Et quia tale comune ut diximus per se in pi, ιι imo modo e uenit indiuiduis eorui ct carbonis A squasunt huiusmodi ut principium in materiale,cosequens
eii, et nigredo per se in se eundo modo iniit talibus indi uiduis. Continent enim per se in se ipss subieetu .pprii per quod diffinienda est nigredo. seut Sor re Plato ei tinent in seipsa subie tu spitiina risibilitatis. Vnde ex malo intellectu eo uer, ae dixit. s. Tho peedit obiectio.
norun . Volumus Q, apsum indiuid uti,de quo aeridens inseparabile praedi eatur per se in eius diis nitione ponat, quia hoe non oportet, sed quod per se in seipso ecit ineat
causam,ex qua nec ellario fuit,re eosequenter subiectu,
per quod diffiniri debet Se. Et se patetinui r verisse,
tum si Aristotelis dictum Q. s. omne accidens, quod aio inest per se,non inest neeeilarao cte. Ostendimus. n. in etia a idens inseparabile illi,eui Deeessario inest, per se
inest nulla aequivoeatione interueniente. C I R C A eatidem probatione eiusdem coetu sonis, uerte. . s. Tho. mouet dubium ex eo. Aristotelesor
culare demonstrationem feeisse videtur,dum superius demonstrationem neeessariorum eise ostendit, quia est de per se, ct nune ostendit ipsam esse eoiu quae sunt per se quia est de necissariis tae. Et in responsione quatuor dieit dubitationem indueentia. Primum est,et osten dere demonstrationem esse ne eessariorum quia quod stitur est necessarium) est vera demonstratio. See uim dum est, quod ostendere demonstrationem elle necessa morum quia est eorum quae sunt per se non est vera de monstratio, sed ad hominem ostenso. Tertium, ut men non expresse confirmat, sed neeesse est sutant otio est v, ostendere demonstrationem esse eorum , quae sunt per se,quia est neeessariorum, est vera demonstra tio,qua in hoc capitulo utitur Aristoteles. Ex his au tem conseitur quartum, quod est responsio sua ad duo bium motum, i, lieet Aristoteles secundo re tertio pro cessu qui circulares sunt usus fuerit,seeundo tamen non usus est vi demonstratioe smplieiter, sed ad hominem, re ideo ei reulum demonstrationum non saeit. propter quod primum processum qui simplieiter demonstra
Duus est re cireulo caret ad demonstrandam eo elusione secundi proeesus apposuit.indueunt autem horum sagula dubitationes langulas, sigillat im prosequendas. Cinc A primum enim videtur, et, falso dicitimst, o solui , , ille pro celsus laetus peedcta capitulo. s. demonstratio est T. . .. necessariorum,ouia quod scitur est necellarium,st vere demonstratio. N ullus squide Meellus ab ellectu ad ea imoni est vere ut modo loquimur demonstratio. seirea sit citectum esse denioli strationis ipsum demonstrationis
132쪽
nomen superi is ostendit quando dictum est demonstratio est syllogismus laesens scire init .pcedere a coditionishusiplius scire ad conditiones demonstrationis non est vere demonstrare. Ad hoe faciliter dicit,u, quia caussT e L sunt sibi maice causae ut dicitur in quinto metaphystes
non inconuenit scire effectum Oc causam demonstratio nis esse. Vnde pol dupi iciter accipi. Vno modo ut eis:
eius est demonstratio is in genere causae estimentas,& se illo no usi sumus in proposito peeita. Alio modo ut finis est demonstrationis, quae nil ut aliud est, Φ instrumentuintellectus ordinatu ad scire. N sie est causa demonsti tionis in genere musae finalis,& se sumpsimus seire insposito, re qm causa finalis est prima omnium causarii recausa causam, deo Meelsus Aristo. assumens pro medio ipsum scire,ut causam finale detrionstrati Gis,Vere a priori demonstrativus fuit dum ex dissinitione scire, demonstratione esse necessariorum conclusit dices. Scitum est necillimum ergo demonstratio est necessariorum. IRCA secundu Vero malor occurrit difficultas. manifeste siquidem apparet salsum illud secundo dictum. s.cpa cessus insce deliquo ii capitulo laetus. s. demonstratio est neeest om quia est de his quae sunt P se, no vere demonstrativus sit,sed ostenso ad holem. processus. n.a priori sesteris saluis coditionibus) vere demonstrativus est.ille aut a priora est,ua per se Prius est necessario. ideo enim; positio est necessaria, quia per se. sterarii autem e5ditioni nullus apparet desectius. ergo demostrativus vere videt. Ad hoc dupliciter . primoq, necessarium
est prius simpliciter per se. A q, ideo esto positio per se,
quia est necessiaria,N noecontra. cum. n. necessariu per GP t.c. o. raneat ad ronem causae,Vt. S.Th .ait quinto metaphyses. p. de necessario,quia causa est,ad qua de necessitate sequit effectius, Oc per se vel modus causandi,vel mo diis praedicandi, ponitur in quinto metaphyscae: priussiper. t. aut lit causae ratro causandi, oc praedicandi modus,e5- cap. I. sequen)k est, quod neces lamia simpliciter fit prius per se. Et confirmatur hoc ex maiora ambitu ipsius necella rh, necessitas. n. inuenitur in rerum natura inter illa,quss fierent extrem appositionis, non faceret Γpositionem per se,ut patet in vibus Γpositionibus de secundo adiacente in substantes incorruptibilibus aliis a deo. Vnde adeo ista est o se, lici eth risibilis,ua homo necessario ea sat in se risibilitate, re se de aliis Occ. Secundo dicit in ιδεν se
is ius scire ponitur, per se autem O. nihil alit est magis iniim si alie ui. ii sua diffinitio 8ce. Clarum quoui est in scire ponit in diisnitione demon strationis ex tine sumpta. Meosequenter de primo ad vitimum neeessarium cadit in diffinitione demonstratio nis, de eonuenit ei in primo modo dicedi per se, re ideo dato, p se prius simplieiter sit necessario, non in prius inest demonstrationi se ut esse eorpus est prius smplieiter is esse disgregati uti visus, intimius in albo inest eae disgregatauum visusu esse eorpus Se. V nde quia con elutio inhoe reinu est, demonstratio est necessario ii, remedi uni erat quia est de per se, satis subtiliter intuendo terminos e lusionis formaliter, auia maior extremitas inerat subiecto intimius Ad prius ii medii, ouesio ad holem di ta est, re non vere demonstratu3. Shaeerni videt mihi sis mentῖ. S. T. tenenda. Hoe. n.vident eius verba sonare eum ait sed est oste so ad holem, apud que notum est o demonstratio si eoru qus sunt per se quasi diceret, sm naturam notitis est , demonstratio sine cessariorum. sm holam vero q, si per se oce. Et qua opopolitorum eadem est seientia, ut dieitur nono metaphyhex ideo patet ex his ratio tertia di sit a. S.Tho. CIRCA quartum vero potest dubitari,quia ex insone ista non videt ineonueniens dari cireulti di me,ita a, primusscessus sit vere demonstratio,& seeundus de nionstratio a posteriori. Vtrum aut talas circulatio pos A si sim veritatem fieri, sed quia ut praemisimus, oportet ante hoe multa distulere. in cap. t a. v bi ex intentione de hoe trai tabit quaestio haee disputabitur. susi eit pro niae Aristotele circulum a se improbatum non sectile. Cinc a probationem secunds concluso uis dubita liuneula quaedam est quo probata sit esseav. non. n. videtur sequi. demonstratio est ex necessariis cirra unum quod penus. ergo est ex per se et sm q, ipsum Se quia demonstratio a posteriori est ex necessari;si ii illo gene re, quia nee ipsa egreditur subieistum genus, ct est non est ex his, quae sunt sira ipsum, eum n ii si ex caussism quas insunt pastiones &c. Ad hoc facile dicitur,ca, quia iam praesupponimus ex declararas demonstratione esse ex prioribus simpliciter , ct seire de quo loquimur, esse rem per causam cognostere, non oportet amplius solicitum esse de necessares aposteriori. Quia quaerimus ergo ex qualibus prioribus est demonstratio, sus eieterprobatum est, est ex per se,& secundum quod ipsum, B quia ex necessirias,citea via si quod in gentis est Ne. Ponset quo ai non in conuenienter diei, oly circa, quandam necessimorum prioritatem insinuare videtur.
Num si praemissae essent necessariae N non per te sciretur eondusio propter quid.
CIrea tertiam conclusione dubitatur. quia ibi sim ei, postionem. s. Tho.dicitur Us prsmissae essent semper de necessariae,A non per se, nesciretur concluso propter quid ut sunt per sgna syllogismi. Ex hoc entin videtur in necessarium re per se in propositionibus non con uertibiliter se sequantur cuius oppostum superius dixit Aristoteles. Si enim aliqua praeimissa est neees aria, auarnoti est per se ut hie dieitur clarum est in non eo uertibiliter se comitatur. sequi quo in videtur ex hoe aliud inconueniens,in. s. in demonstrationibus a posteriori p- misti non sunt per se, od consequenter nee necessariae. m doctrinam traditam. Et tamen in s ne sexti eapituli. dictum est,n, nec quia, nec propter quid stiri potest nisC ex neeessariis Se. Ad haee simul dicitur. q, praemissaec est praemissa S est enuntiatio, inquantum enutiatio est ad hoe in si per se,sufficit in praediratumst in dissi nitione subiecti vel econuerso. Inquantum aut est; missa quia respectu eonclusionis est praemissa)non solii exigit quod dicis est,sed et in sit per se praemissa illius coclusionis 5 quia hoc habet ex medio,ideo exigit, in mediumst pit se medium illius conclusonis. mediu aut nullum
est per se medii nisi sit per se causa illius e usionis, ocideo oportet de primo ad ultimum, i, si praemissa debet esse per se, i, si per se causa coclusionis. Quia ergo aliud est ν postionem esse per se inquantu enuntiatio est) Maliud inquatum praemissa est,quia ad illud sumeti perstitas praedicationis,& ad hoc exigitur perscitas eausalita tis in medio respectu conclusionis. Et multae sunt enuntiationes per se,quae non sunt i missae per se.& smiliter quia ad nee essitatem pira tuarum ut se sumet tu, eonta neant mediu, quod necessario inserat talem eoncluso nem ad perseitatem eam ut se exigitur in mediti se V eausa per se conelusonis, Oc mulis sunt piratu, necessa riae,qua no sunt per se,ut patet, qn ex tertia passione eo cluditur seeunda,& ex secunda prima Se.ideo eo uerti hilitas per se oc necessaria in .ppositionibus posta, intel ligenda est de eis enuntiationes sunt, α non siti . praemissi sunt.Et quia Aristoteles αs.Tho. hoe in to eo de praemissis ut praemissae sunt,loquebantur,ideo di xerunt v, in syllogismis a posteriori, praemissa S s snt nece scariae, non in sunt per se. Quod aut haee si eorum
mens, patet ex verbis subluetis, an ait,lioc enim Per se. non per se scitum quasi diceret, tunc enim conclusio per se non scietur per praemissas, quae sint per se praemissae eius, sed per accidens. accidit enim eis ex nostro intelle citu ,ut scire sacrant illam conclusione,quia non in esse ii-do, sed in cognoscendo causae sunt.Vnde hoc magis ex plieans subdit ne propter quid.
133쪽
principalis. secundae uisio. Cor. PL
modaemon butio non eu ex extraneis. Cap. s.
Non igitur e si ex alio genere transcenden
et monstrare, 't geometricu arithmetica.
Tria enim sunt,quae sunt in demonstratiothus, unum quidem, quae demonstratur, ipsa concluso, hoc autem est. quod inest generi alicui per se.vnum autem, dignitates, dignitates autem sunt ea,ex quibus . tertium genus ipsum subi eram,cuius passiones Zc per se accidentia declarat demonstratio. Ex quibus quidem igitur demonstratio, contingit eadem esse, quorum aut genus alterum, quemadmodum Arithmeticaeci Geometriae, non est arithmeticam demon strationem coaptare ad accidentia magnitudi nibus, nisi magnitudines numeri sint. Hoc aut ut contingit in quibusdam, posterius dicetur. Atithmetica vero demonstratio semper habet genus,circa quod demonstratio, θc aliae consi militer.quare aut simpliciter necesse est ide esse genus,aut aliquo modo, si debet demonstratio
transcendere aliter vero, Q impossibile, manifestum. ex code. n.genere necesse est extrema &mcdia esse . nam si non per se,accidentia erunt, Propter hoc Geometriar non licet monstrare,
Q contrariorum una est scietia, sed neq; Q duo cubi cubus, nec alii scientiae,quod alterius nisi quaecunq; ita se habent inter se, ut sit alterum sub altero, ut Perspectiva ad Geometriam, re Harmonica ad Arithmeticen. Neq; si quid inest lineis, non secundum in lineae,oc secundum qi ex principηs .pptiis. ut si recta pulcherrima linearum, a uita in contrarium se habet ipsi circunfercntia .non enim secundum Q proprium genus ipsorum est, sed secundum quod commune aliquod . Summa linius cupistili haec es .
Non est ex alio genere demonstrare descendentem. Deelaratur se. Tria sunt in demonstrationibus Aquod demonstratur,& hoe est passio coelusa: o quibus demonstratu α hae sunt dignitates: oc de quo denion stratur,re hoe genus subiectu, cuius passi es demonstratur. Et in his quon gentis est alteri dignitates easde esse
contingit. per se aut accidentia non contingat esse eade vi patet in accidctibus numeri oc magnitudinison arithmetica re geometria. Sed re subiectu non eontingit ese idem. Atithmetica enim habet proprium genus, circa quod fit demonstratio, re aliae scientiae smiliter Se . Neeesse est simplieiter idem genus esse, aut se, s de
bet demonstratio descendere. probatur a priori,quia ne cene est ex eodem genere media dc extrema esse: aliter non per se insunt, sed accidentia sunt. Alterius scientiae non est demonstrare quod alterius est,ut patet in geometria quae non dem nurat quia cotrariorum eade est disti plina, nec duo cubi sunt unus
euhias: nis quaecun in se se habent v, alterum sit sub altero, ut pei spe stiua ad geometriam. Nullius seientiae est demonstrare id quod inest subie cto suo re non ex proprηs principiis eius ut se, ut patet in geometria,qua non demonstrat o linea recta est pubcherrima linearum,nee o sit contraria circulari
NYxNDrNs in hoe rapitulo declarare demonstra tionem non esse ex extraneis duo facit. Primo ex fine 1 cedentis eapta eoncludendo pponit principale e uso ire ira, ct enumerado requistia ad scientia declarat ea in duetione. seetido ex dietas coeli dedo, repetit eande quatia seeunda fecimus conelus Onp,vi eius sensum sub aliis verbis aperiat be correlaria duo addedo. Dixi aut eandem esse primam Oc seeunda conclusone, quia eum
in stetida dicat, q, oportet esse ide genus smpiF, vel se in demonstrationibus, re in prima dieat,et non psit esse aliud re aliud gentis . nihil aliud in seeuda fur nisi qd do clarat,q, ly aliud, in prima postia intelligat aliud cino.
Num N quomodo medium N extrema eiusdem generit esse oporteat.
CIrea primam conelusone dubitat, quo Arist. gene
Tis note Viat. St. n. genus accipit ut est unum qui noulium,salsum esse videtur, i, media oc extrema O rtet esse eius sena generis . contingat. n. medium esse in genere substatis, S alteria extremora in genere qualitatis. si aut genus aliter accipit,quo veriseisitur quod a. X. Tho. in expostro ne secuds coetusonis dieitur, q, tue smpla ideest genus,eum ad inferius propria distentia superioris constitutum descenditur , oc tunc est idem,se,qn ad in serius constitutum per extraneam ditiarentiam venit.
Ad hoc dieitur,q, genus ut a Porphyrio dieio potest
accipi tripliciter.&fm qualibet sinificatione eius veri seatur,o no licet descedere de genere in genus. St. n. lyxenere denominet 1 ubiectu scietia' tue genuS sumit ter Do modo,ut est viati de quinin uribus . extenso to gene ris nole,re ad analopia oc specie speetatissima. Et si e cum diei tu, medita re extrema oportet esse unius reneris, io est intelligedia in recto, sed in obliquor seu non tormair, sed eausaliter. i. oportet media et extrema eiusde generis esse ita Q, alteria extremii est ipsum genus, alteria est eius D se accide et se e eius de generis OusUr,& in obliquo. Mediu vero est alterius illa, ut se n se principiti A csi sequeter est in oblaquo eiusde generis,dc fm huc intelle ctum ciare patet, in no licet demonstrado descendere de uno genere in aliud oino genus ua alia Dino sunt princi Dra,ct aliae passi oes eoru . Nec reputo hae exposti ne esse eo tra Albertia hie die eur,u, hie no accipit g nus,ut est v nu i dicabile,qm exledimus noraris nomen
ad id ad qu genus primu pdicabiliti no se ex tedit Sc. Si ast ly gne, de nolet prinei pia subicisci, vel subiecturone suoru Opriora, principion tunc genus sumit secudo modo ut significat principiti generationis,& est sensus, Q no licet descendere de principio unius generatiois in aliud oIno principiti alterius generatio is. α hoc verum est. quia cu idein si .pprium principiti subiecti , 5e suarii passion 8c seientis de eis, ubi est aliud oino poncipii est aliud subiectu oc aliae passiones:& cose lucter primae demonstrationes non poli unt deseedere ad istas, ct sinhoe media dc extrema sunt eiusde generis fila origine. ut
patet,& illud cense ε aliud oino genus, quod nee n disti
rentiam extrema,prius ante se principiti contrahit, neen ditiarenti priam Se. si aut luet genere denominetola,quae sub viti ea eadsit scietia ut se) subiectu spartes re past iones, tunc genus sumit primo modo ut id e ligniscat,quod collecticiem multo in ad se inuleem re ad unuprincipiti quodamodo se habentiu ce est sensus, o no li
cet descendere de genere an penus. i. de Una cognatione, vel colligatione per se rem fluentium ordine quoda ab uno in Oino aliam eognatione dee. Et hoc veru esse e probatur ex diecis,quia tales colligationes oIno diuerss,olao diuersa neeesse est habere principia propria, oc ea, quae a principiis Oriuntur,oc e seque ter ex una alia scirino pol &c.oc sm hoe media 5c extrema esse eiusde generis:nihil aliud est cs esse eiusde eognationis Se.S vnum genus esse Oino aliud ab alio est unam colligatione non ineludere Ineaphat
134쪽
Includere aliam quod aeeidit qo prinei pium utriusinge clusio demostratisiis: aut demostratici posti Oe digeres.
generis otiio aliud est,modo supra expotato Ne. Et lieet asir rati, simo sitiit βὰ monstrationes re scientiaee tertia exposito Uarius quod amodo insinuet veritatem .seeunda in Alberto eonsona sit. prima in seeundam Participans iudicio meo dire Re textum coprehendit eo
, Aristo. expresse subiectum ipsum genus denominat tam hie u inserius dicturus scientiam una es e unius ge neris subieeti partes re passiones eoiis derantem &e. reputo q, Aristo. subiectum genus nominet no solia ea ra tione quaavi in pluribus est paleabile de pluribus disserentibus specie, sed etia re potius quia est uniuersale id, nde generant eius pastiones per se accidentia: re partes subieetiuae sie ut re in physeis aliqua esse eiusdem gene ris re die uni : quia sunt eiusde subiecti: quod est eorum
nerat ionis principiuna, in quo immediate reeipiunt Se.
Et sin hoe addedo primae expostioni in sublestii ipsum
denominat genus viro. modo: larius est quo media et Iul MII - - - -- - ι
extrema sunt eiusde generis:sa oportet ad eande genera non sempiternorum simplieiter, quae tamen saepe fiuntrione ola in demonstratione posita per se pertinere Sc. B seientiati quartaeon elusone declarat,quaa hoc contra
Eorum a sit quae sape fiunt demonstrationes re scien quarta tiae sunt .declaratura priori:qnismu, huiusnodi sempersunt,inquantum autem non semper stra partem sunt.
Series autem haec es. CVm declarasset demonstratione perseitatem habe
re, deduxeritin inde non esse ex extraneis, in hoe ca pitulo intendit ex eo et demonstratio est de omni sempiternitatem e rit quorum est demonstratio ostendere.&tria facit. Primo ponit primas duas propos tu continentes conclusones, quarum secunda oritur ex prima pota ta n modii eonsequetis,unius conditionalis, cuius ante e edens iacimus mediu, ct sequela manifestauimus M. subdidiim quas aduersaliuam propositionem ad priorum deelarationem perseetam. Tertiam seeundo coeli t- sonent: quia diffinitio est de numero eo N,quae ingrediutur demonstrationem satis eOmode inseruit. tertio quo
Lieet diuersimode hoe ut priuipi ut illud ut effectus &e. Cinc A Declarationem primae eonclusionis: duhita cuneula oriri potest: eur Aristoteles numerans ea, quae in demonstratione sunt: medii no meminerit. Ad hoe lacile dieitur ci, numerans extrema subiectum. s. re pas sonem susscienter n ea insiluauit medium, quod subiu endo deesarauit esse eiusde generis cum extremis.
Quod demonstario insimpiternorum. cap. 9.
MAnifestum autem, & si fuerint proposi
tiones uniuersaliter, ex quibus est syllogismus,q, necesse 5c conclusionem perpetuam ei in huiuscemodi demonstrationis,& ut simpliciter dicam demonstrationis. Non est igitur demonstratio corruptibiliti,neq; scientia limpliciter,sed ita, sicut secundu accidens: qiri non Unti Cuersalis ipsius est, sed a ligni& quodammodo.
Quando autem sit, necesse est alteram non Uniuersalem esse propositionem, & corruptibile. corruptibilem quidem, quoniam di conclusio, existente: non Uniuersalem autem,quonia hoc quide erit, illud vero non erit, in quibus. Quare non est syllogizare uniuersaliter , sed Q nunc. Consimiliter autem se habet ec circa definitio ne s. quoniam definitio est,aut principium de monstrationis, aut demonstratio pol itione di Dserens, aut coclusio quaedam demonstrationis. Eorum vero, quae cepe sunt, demonstratioes, ec scientiae,ut i unae desectus, manifestum,q, se cundum Q quidem tales sunt, semper sunt: secti dum Q vcro no semper, secundu partem sunt. quemadmodu aute defectus, conliniit ter alijs. Summa huius capituli haec es.
cesse est coiicIullonem demonstrationis simplici
Non est ergo demonstratio,nee seletia simplieiter eorruptibilium . probatur utra in eonesus a priori equiade.
monstratio simplieiter est ex unbus. tenet consequetia, sa teporalitas conclusonis includit no v litate eius: non
uritas alit eius inseri n5 vntate pmissae: & eeonuerso,no Vntas praemisiae inseri non uritatem conclusonis Scippositio. 3. Selenita est eorruptibilium sin accidens. Diffinitio quom est perpetuorum:α non eorruptibi humabatura posterioria quia aut est pruicipiis,aut condubi. eonesuso
ADv ERYx eirealitera duo. primu esto textus glo satus a. S. o. assimatiue legitur,ibi Quod aut uniuersaliter nci ipsius est. eo aut hoe,quia alioru textus hahet. Quod aut uniuersaliter Se. seeudii est, ineu multa antiqua eometaria. s. Tho. viderim in nullo inueni glosata ab eo verba textus immediate sequentia ly quare Meo ne lusone. q, ad sy, similiter se habet Se. Aliror aut de hoe,quia in antiquis textus me plaribus verba illa in Deniuntur. S sunt haee,eum si, no vniuersale aut, hoe quide erit, hoe aut non erit,ex quibus est. quare non est syllogizare uniuersaliter, sed qm nune est. rus saluo meliori iudicio piat se eontinuari cu expositione. s. Tho. quare re conclusione neeesse est esse sempiternam, cum Qt prae in uniuersalis. non uniuersale aut praemissam dico,q, hoe quiden, erit,hoe aut non erit. i.qn in hoe vel nue eoiinget. α in hoe alio vel tue no eontinget colum g terminos ex ubus est, &ppea eum tali pmun non est syllogoare. i. cocludere uniuersaliter, sed qm nune est.
Num non uniuersalitas conclusionis interat non va)uer salitatem alterius prςmiis .
Irea probatione prime S seetide raelusonis dubita
tur,ua non videt veru quod ibi assumit re exponit a S.I o. s. ν non untas eoesusonis inserat no vnitate alterius prs mitis . hoc.n. salsum elle apparet. in primo tertio
no solii syllogietando sed demons Ado: vi patet di do. ois homo est risibilis. ola homo est MN.ergo quod da alal est risibile. ubi euideter apparet cociusione no vlem es se. et in puriss suntvres priori sties:et posteriori sties eis. Ad hoe dieitur duplieiter ta bene. primo, i, dictum Aristo. N. S. Tho. intelligendum est de praemisi sis assu mentibus vere medium: in in prima in figura eontingit sumere: in qua mediu primo,subiicitur. & tertio praeest: nanque siquidem talit in si cones usio non est uniuersa list re vere mediuini init: in oportet altera praemissaruelle non uniuersale. α quia instantia adducia assumpse mediu,quod re primo re temo subest, ideo non est con tra intentionem textus. seeundo dieitur in illud dictum est verum uniuersaliter in omni figura: stando tame in fra limites demonstrationis. n5 enim nune loquimur de so a syllogistica simplieiter, sed ad demonstrativa ma teriam applicata Se. Et dicitur in illa eones usio scilicet
quoddam alal est risibile re sibi similes, sunt per se S de
OLVt ex dietis patet. α uniuersaliter ciis eocluso ex ne eetrarias eoelusa ta in illo, a quo us alio modo est neces T. imsari quia ex neeessams no sequit nis necessariu,vi do p.ε. cuit Arist.oem aut ppositione neeessariam esse per se reconseque ter de es, suptia deelaratu rem batii est M. Via licet ista. at 1l est risibile. st n Meides, & ista,quodda Malest risibile si particularis priori stiee pn singulatu parti culare, reduci)ue in apud posterioristi eum est de os, amnahal e sumere, sub quoda Hali,qu no st risibile & nulla Tho. de Vio H ilia tempus
135쪽
tempus est sumere inquoias si ris bile oecontentia sub quoda arati oce. ut de se patet ειαὶ Sedeon traiqna de vi posteriora stieu pla ponit de omni priori uicu:ergo responsio titilla. Ad hoe dicitur, illa Dp sitio virtualiter est de omni priora stiee: qisi omne quoddam animal est rati bilecte. Ae hoe sufficit. Dixi vir iapriasonem esse
bonam: qm prima rnso eonnexionem praedicati eis su hie 'o absolute eos derans: q, posterior istica negocii pri maria intentione est: veritatem dicit. seeunda tota pro politionem amplectens: q, a posteriorinieci alienum noeste veritatem quo ri declarat. utram ergo bona est: sed prima Aristotelis mentem dein onstrationi pocissimontentam penetrare magis videtur.
scis quo sit , Irea propostionem illam. scientia est eomaptibi corruptibi- hum sm accidens notanda sunt duo. Primo eausa alium, s. Tho posta,qua motus est Aristoteles ad eius appos ,,s,s ionem. Secundo sensus multiplex eiusdem. Causa pro i eo...t pyer quam adiecit hic laanc propostionem,suit diue si tas opinionis suae ab opinione Platonis. Cuna. n. esset comunis animi eonceptio in seientia est impossibilium aliter se habere, oc sempiternorum. Plato stetitus in hoc Cratilum re Heraelitum,dixit, in entium corruptibil siquae apud nos sunt seientia no est: θc ad inuenit ideas horum entium, separatas ab eis pira esse,in eorruptibiles ocperpetuas, de quibus dixit dari diis nitiones re demon strationes: θc ad hoe sequebatur, D sciendo huiusmodi ideas, nesciebamus entia corruptibilia et apud nos sunt, . ut septimo Metaphyseae deducitur) oc maxime stitularia oce. Aristo. autem sensibilia sequens re nihil intelligens esse ad quod sensibilia non manuductit:tales ideas figmenta putauit: re scientia esse eorruptibilium, de sempiternorum saluauit: α ultra hoc posuit scientia esse cor ruptibiliti sim accidens. Intuitus squidem est in re cor ruptibili, puta Socrate, natura seu euentiam. s. humani tatem: re conditiones eius indiuiduales. s. has carnes, hae osti, hune locum fice. Consideranda nam censuit naturam no eonsideratis indiuiduantibus eonditionibus. se ut re unius pomi videtur color vis odore. et qm natura cuiuspretatis p conditionibus indiuiduanta buse sder Ha,sm rem quidem est coniuncta singulari, sin a
stractionem vero intellectus, seu sim se, non includit ali quod singularium, oc eorruptio omnis oc motus ad fingularia per se terminatum ideo naturas rerum: sm se sumptas incorruptibiles de perpetuas dixit, Oc de eis dari disi finitiones Ac demonstrationes,α de eorruptibilibus in eorruptibiliter sunt pii scientiam esse ponens, ipsa cor ruptibilia sis aceidens sora posuit,eum dixi iret. ergo, in corruptibilium 5c sempiternorum esse diis nitiones, de
demonstrata Oemne sorte crederes talia sempiterna ideas
es. aut quaecunqi separata sm res a eorruptibilibus, ad. dit in etiam ipsorum corruptibilium fim aeeidens, scientia es t Platonis opinionem simul oc eam elideret oce. opinio quide deiicit in expostloe istiusmpositionis ut patet,i t. Causa autem quia declarat,q, radix illa opinio Nis platonaeae. seorruptibilium non potest esse seientia, intelligi debet, per se,ct non per accidens. Et consequenter o deceptus est,non distinguens inter per se: oc per ae .elenesti cadens: nec mirum,quia etiam sapientes vi Primo Eleuchorum dicitur peraceidens Llli eontingit. Cap. . Ad euidentiam autem sensus predi tis propositionis aduerte, i, ly sm accidens,potest determinare ly eorru
ptibiliu oc pol determinare lyest. Si primo modo sumatur,tuc ly eorruptibilium stat pro uniuersalibus. Et est sensus, Q seientia est eoae ullam quae sunt eorruptibilia per aeens:& abs in dubio hoe veru est: quia se etia est node vlibus separatis fin rem a singularibus, quae corrum putatur ut plato posuit sed ulabus habentibus esse in
partacularibus generalibus de eorruptibilibus:Neon se quenter est de his,quae eorruptibilia sunt fim accidens. . aliud spartaculare. s. vel sin aceidens. .sm partieularia quae accidunt eis ut se M. Si autem seeundo modo su
I matur se iv eorruptibilium stat pro partieularibus: deest sensus in seientia per accidens terminatur ad eorris p tibilia. i. partieularia a Pse eorruptibilia sunt. Et ideo absolute corruptibilia voeatur. oc hie sensus est non minus verus re magis ut arbitror sm metem Aristotelis. Verus quidem dupliciter. Primo quia eum seientia per sedc primo terminetur ad uniuersalia,quae me niptibilia sunt non separata siti esse a corruptibilibus viplato posuit)sed in quibus continentur singularia comi ptibilia: oportet q, scientiaria ccidens terminetur ad sim gularia. Dictum est enim in seire rem prout est in alio. est scire rem illam fm accidens. Tali l; quidem modo. Sciens omnem dualitatem esse parem, seit hane dualit,tem esse parem &c. restiens hominis natura scit omnia hominis singularia oce. secundo quia ex eo Q sciet a perse 5c primo terminatur ad uniuersalia, extendere se m test adminietilo inferiorum virium ad singularia eorru.ptibilia,quorum naturae sunt illa uniuersalia. Potest. mp sciens uti uniuersali cognito dupliciter. Vno modo ut obiecto re hoe lacit eum intellectuales limites no egre .lmir dissiniendo demonstrado passiones oce. Alio mo do ut medio respectu lingularium re hoe ministerio in seriorum virium applicatus Heli: quoties eones usio est proposito sῖngularis oportet squidem tune alteram mmisarum saltem esti uniuersalem. critia ergo seretia nostra est de uniuersalibus sempiternis, non talibus,quae singularium naturae no sunt,ut plato posuit,sed talibus, ut eo rii applieatione ad corruptibilia, quorum sunt na
tura, ipsorum corruptibilium notitiam habeamns,eor
ruptibilium dicit seientiam esse per accidens: tum quia terminari ad indiuidua eorruptibiliano eonuenit selen diae in intellectu eonsistenti de directe, sed dum egrediε quodammodo re resectitur adminiculo sensuum supra corruptabilia in quibus saluatur uniuersare illud oce. Dixit autem hune sensum esse magis intentum ab Aristo tele primo. Quia iuxta hue tira sensum actualiter se imus I re uniuersalia ineorruptibilia re sngularia eorum cor
ruptibilia,tieet diuers mode. Securi dii enim priores se sus uniuersale actualiter stiri tantum do dicebatur sv patet. Et consequetersunditus opposita opinio destruitur, dum ad omnia scientiam extendimus. secundo quiam hune sensum dicta peripateticorum protundius tui telligsitum dum dicitur ab eis: i, dii initiones in demon strationes rerum extra animam existentium re partie larium sunt.vt habetur a Commentatore primo de ani
Ad supradictorum maiorem euidentiam aduerte ocum dicitur naturas rerum eorruptibilium siti se stim, V RH ςrtaraptas,de quibus dantur demonstrationes re damnitioes,
esse in eorruptibiles re perpetuas potest intelligi dupli eiter. Vno modo posti uerta sie est sensus in nunqua de s
nunt esse an rerum natura: quia semper aliquod indiui duum eorum saluatur: licet hoe dc illud eorrumpatur. 5e hoe lieet de multarum rerum naturis stra ponentes s aeternitatem mundi verificari posset,non tamen posset in eos,de omnibus, quorum est scientia, verificari. Clarum est enim ut inferiora omittamus quae in alias terrae quartis perpetuari sorte dicentur: in coniumstiones, 5 situs re aspectus eaeIestium corporum in rerum natura semper non sunt Me. propterea tioe modo intelligedum non est: uniuersalia incorruptibilia re perpetua esse. Alio ergo modo intelligitur. s. negative: cic tune est se sus:q, abstrahunt a corruptione cic temporum differen- ijs. t. non habent in se unde corruptioiri,aut tepori sub
dan L licet hoc habeant sim quod in particularibus sunt: quorum per se primo tam generatio O corruptio est. 5
hie sensus est verus in omnibus: liti sine in rerum natu ra res sint, siue non Vniuersaliter conceptae, Variabilita tem aliqua non incurri t. nihil. n. n inus habitudines re
connexiones rost ad ea, quae per se illi insunt, saluantur particularibus rotis corruptis: silexistentibus ut patet induetiue
136쪽
4ndu titie in his, quae per se insunt seeundu omnes m dos perseitatis, ut nunc probabitur. Costat aute*nem in diffinitione , nee in seientia eadunt nisi ea quae per se
insulat. Num positiones in quibu praed icatur pridicata iturudita
tiua..el essentialia. sint perpetuet veritatis.
rea supradiictas eone luscines simul Meurrit dubii
an propositiones, in quibus praedicantur prudieata quidditativa, vel essentialia sint perpetua veritatis. Vis detur enim v, non .ex duobus. Primo ex eo quod diei Cap. I. tur in secundo perihermenias. Q non sequitur, est homo mortuus.ergo est homo:qua a mortuum opponitur hol. Ex hoe arguitur se. no magis opponitur homini morsiis no esset sed mortuo homine proposito quidditati ua: puta Sor.est homo, reddit falsa. erilo uniuersaliter qua
cumprenon existente falsa est pdieatio quidditatiua de illa re sic in hyeme ista erit salsa. Rosa est substantia. se
Ia sit , eIe cundo ex eo Q in praedi mentis dicitur, ab eo in res est ea finem. Vel non est oratio dieitur vera vel salsa. Ex hoe enim Hare habetur si res non est perpetuo tempore: q, nec etiam
veritas orationis perpetua perseuerat. Alutabitur enim oratio de vera in saliam re non ex stente.
In oppostum aute est textus dicenseo tam diffinitio idemonstratio sempiternorum est. Ad hoe dicitur roomnesspositiones quidditatium S ementiales sunt sterns veritatis.& eausa huius est: quia non signifieant temhabere quodcum esse:siue in intellectu diuino aut crea to, sed abstrahunt ab omni esse cui in metaphystea deo auente declarabitur. Pro nune aut suppositis his,quae cap. s. pH- in sexto ea pitulo diximus de necessitate propolῖtionii,
et o dubio i in quibus speetes de singulari praediratur. probatur duo
plieiter intentum rationibus logie alibus. Primo se,ola propositio categorica. euius subiecitum necessario se quitur praedicatum,est necessaria Oc perpetua: oes pro positiones quid ditatiuae 5c essentiales sunt huiusmodi. ergo. minor est clara. Maior autem habetur ab Ara te π.G.L Ie in eap. . vhi declarauit sempiternitatem propositio. nis attendi penes sequelam praedicati ad subiectum. di xit enim ideo istam eme sempiternam,homo est animal, quia semper tenet consequentia, Λ est homo. ergo est animal. 5c probatur nihilominus ex regulis logaealibus dicentibus ru, omnis e nditionalis simplieiter vera: est simplieiter neeellaria Oc perpetua. 5c Q consequetia bo na re formalis equivalet conditionati: S in utra equi Malet quo ad necessitatem Ac perpetuitatem: categorice illas sustentanti. aequalis squidem neeessitatis oc per γturiatis sunt, si sortes est homo, est animal. oc sortes est homo. ergo est animal. 8c homo est animal euius virtu
te ills tenent Si igitur consequentia oc eondationalis ne cessitatem re sempiternitatem habenta oportet Q etiam categoraea huiusmodi perpetua sit. seeundo se duorum contradictoriorum necesse est alterum esse verum . sed hee sunt duo eontradi, toma,homo est animal ,homo noest animal ,etiam homine non existente ut patet ex post praedicamentis.) rapitulo de oppostis. ergo necesse est alterum esse verum. Quaeritur ergo quod eorum sive rum. Si alsirmativum habetur intelum. Si negativum, tune se, homo non est animal ,ergo homo no est animal rationale. a superiori ad insertus destruisti ue. homo non
est animal rationale ergo homo non est homo a distini tione ad diffinitu. hoe est manifeste Ipossibile. ergocte.
Rnde ad Ad primum in oppostum dicitur ret aliud est loquitatioucs. de ista eonsequentia. Sor. est homo mortuus,ergo est homo,& aliud de veritate istius sor.est homo , posito ca se, sortes si mortuus. Differunt enim h se adinvicena multum: iuoniam in illa consequentia,mortuum ponit pars significati per accidens in ista autem propositione non sgnifieatur,sed supponitur ina: vi denotas Sortem non existere ut enim superius die tum sui t) necessitas in pro postionibus re consequentis attenditur penes con nexionem sJgnificatorii per terminos.& non penes e in
stentiam eorundem. Vnde quia quando dicitur,sortes est homo mortuus. iv mortuus destruit significatu per Cap. sexto ιlv. homo, quia nilial aliud silmseatur nisi q, sor. est ea, dubio pii
dauer humania,S ideo non sequitur,ergo Sortes est limino: quia humanum cadauer non est homo. Cum autem absolute dieitur. Sor. est homo: s non aequivoce sortes nomine inaris) qua tu eun supponas ipsum no esse, seu mortuum esse: non variatur veritas propostionis: licet ex hae hypothesi varietur res inc5plexa: qm res,quam
vocamus Sortes: non est: sed in cadauer est mutata. re vi situ, propter hoe ut diximus decipi utur multi iii hac re: qm Ebst . Sili cadaueri sortis sponit vulgus: de quo patet: nec ho
minem nec animal diei. Et hine patet error dicentium: Q, mortuum additum homini eum dicitur. sor. est ho mo mortuus, non opportitur vivo, quod quidditati uec lauditur in homine, sed actuali vivere: iam enim nosti: quid signa ficat ly homo mortuus: oc et se ut humanum cadauer quidditatiue opponit uiuo:se homo mortuus. IClarius autem elucescit quod dicimus: s squi ualentem
consequetiam scrutatus fueris dieentem. Sor. est homo plebis. ergo est homo. Quando ergo dicitur. non magis opponitur mors homini cs non esse. i. non existere. dicit
Q hoe est simplieiter salsum: qni mortuum additum ho mini destruit eius smis tum . non existens vero illud non destruit.ut de se patet. Dieitur praeterea ad mino . re, quod salsum est: Q Sorte mortuo: falsa reddatur ista. sortes est homo. lieet falsa sit ista.& tune semper. Sortes mortuus est homo. Ad sm dieitur, uilla auetoritas Aristotelis male exponitur arguendo: im intelligit non deesse: vel non esse res ineomplexae: sed de esse Ac no essesgnifieati complexi ipsius orationis: ita in sensus est: ab
eo in res si fieata per orationem non per eius termi nos est vel non est, ratio dicitur vera vel salsa. Hie aut
sensus nihil obstat dicitis:quoniam signis tum nenun ciati oes quidditati uas Ac essentiales ita se habet ut senifieatum sit licet termini no sint&c. A Ntequam vitta procedatur: quia hinc sumitur in Quos iεtia ostientia est uniuersalium ideo declaradum est, quot si , lavin modis intelligitur pro postio illa. Sciendum est ergo
eum uniuersale dieat haec duo. s. rem uniuersalem: qua druplieiter sumi potest. primo pro re, seeundo pro uni Uerialitate tertio pro toto coniviusto ex re& uniuersalitate, quasi ex duabus partibus. quarto pro toto coniumeto sed non quas ex partibus,sed se ut ex re & rei conditione,sine qua non Se. Primo modo sensus est. seientia est terum . seeundo modo scientia est uniuersalitatuni tertio autem scientia est totius composti. s. rerum Vnis uersalium . quarto demum modo sensus est, scientia est rerum: quae habent uniuersalitatem tancin conditionem,sne qua non sciuntur Se . Quis autem horum sensuuverus oc intentus a peripateticis si mam festari Helle potest,praesupponendo sagnifieatum similium propolim,
num: in quae unm materia fiant Se .sq, eum dicitur.
Scientia est,hominis,houis,celi,dei ree. nihil fgnifieatur nisu, scientia ipsa ad hominem bouem ξce. terminatur rancs ad obieestum cognitum &e. hoe squidem se
se dicimus mathematteam esse numerorum re magni tudinum:&physicam rerum naturalium: re medicina Primui tiri corporis humani scientiam cte. Hoe enim stante diei in editur atur primus sensus non est intentus a philosophis per plia osci-
illam propostionem sed sit verustaliquo modo αα No Dis. est intentiis quider quia s solii hoe voluissent dieere,sat
suisset dieere, o seletia est rem re no oportuisset vns vo cabulo uti. V eritas vero est quia scietia nostra ad res veto iti est. ipsas turminatur aliquo aut modo:quia scientia non ter minatur ad res quolibet sumptas raut qualiter in se ha- scili n5 imbentes Se. quia non ad singulares sngulariter oce. tedis apta. Seeundus quo in sensus extra intentione philosopho, lolopbis. rum est, licet verus partieulariter st. Logita enim est Ver' part scientia de uniuersalitatibus, non autem aliae scientiae. curariter in Proserentes autem di tam propositionem de scientia in ira comuni
137쪽
eommuni loqui itur. Tertius vero sensus omnino sati Asus est: qui seientia nulla est ei rea tale eomposita nisi sorore per accidens cte. Scaeantiae. n. reales sum de rebus,quae sunt in rerum natura. tale aut copositum nihil est in re
rum natura ut dieitur in primo de aia.) scientiae quom rationales de intentionabus sunt,& no de compositis ex intentionibus oc rebus Oee.N uti i ua siquidem in aliqua distinitione dicitur, .uniuersale est. 11.5 e. sed . est occioc similiter in syllogismis no assumitur omne. A.Vniue sale est quod oce. de simplieiter omne. A. est. P. Quar tus igitur sensus est verus re intentus: vetus quide,Rascientiae obieestum est res ipsa: qin ad ipsam selendi actus terminatur,aliter seientiae reales non es sent de rebus.Et quia res non potest intellectui obiici Oc sciendi actu ter xii inare. nis repraesentet abso eonditionibus indiuidua libus,quod est reprs sentari uniuersaliter, oc rem habere uniuersalitatis conditi nem, ideo habentium uniuersa litatem vi conditione sne qua non, scientia est. Intentus aut a peripateticis est, quia volunt dicere per hanes F stionem et scientia est de rebus non singulariter sumptis quia se variabilitati subsunt,sed uniuersaliter sum ptis rita uni uersalitas, seu uniuersaliter eoneipi non estres sella, nec ratio Π, res sciatur, nee pars rei sciis, nec ter
minat actum sciendi, sed est conditio sne qua res nG seυtur ab intellei tu nro directie. Sie ut approximatio ignis ad combustabile, nee est ignis, nec pars eius,nec ratro Q comburat,nec principium comburedi, sed conditio sine qua non potest comburere. Diligenter aute notato haee
quae diximus, qm ex his habes quomodo res obieetiimseletiae si,& quo uniuersalia sint extra animam, re quo de eis probentur passiones oc assignentur diis nitrones,
oc quo prs dicemur in propositionibus,re genera snt respecies, cte in prsdicamentis reponant,re similia. semper enim intelligitur de uniuersalibus sira quartii sensum. i. de rebus uniuersalitate sultis tari ii conditione sine qua non taliter squidem rebus haec via eonueniunt, praeteres esse in rerum natura, o ipsis uniuersalibus eonuenit C sin uniuersalitatis conditione,licet non demonstretur
de eis absis illa oce. Et s ecitra hoe arguaturo sis huc sensum seientia re di innitiones &e. non sint de rebus extra animam, se,scientia est de uniuersalibus. i. rebus ha/hentibus uniuersalitatis conditionem: res habentes tale conditione, vi sic, non sunt extra animam: ergo scientia non est de rebus existetibus extra animam. R ridetur
et in tali processu qualitercunm formetur aee identis sal latra,vel figurae dictionis, vel a sin quid ad sinplieiter inuenitur, quia proceditur a modo rei, seu a re eum tali conditione, quod idem est,ad re ipsam Bee. ut patet. sain praemissis sumitur res scita vel diis nita vel praedicabilistae. sulta tali conditione uniuersalitatis,in eones uso me autem, res ipsa,quae a stum sciendi terminat absis eo ditione, sene qua non divinitur,nee stitur, nee praedica/tur&c.eones uditur non esse extra anima,quod sophisti eum est deberet. n.se eocludi,ergo seientia non est de re
hus existet abus extra alam, absipvlItatis codition qus Flextra alam non inuenitur,re hoe est verissimum. Quae propositiones sint sempiternae veritatis, demon
CIrea quartam conclusonem,& ea, quae a s. i .in
eius edi positione di euntur, notandae sunt in primis diis dis tinctiones, ae drinde ad declarationem proeedendii est. Prima distinistio est ista. Sempiternitas est dii plex. quaedam simpliciter, ecquaedam talis. Sempiter num lina plieiter est, quod nunquam esse desinit ut ho/minem elie animal, re triangulum habere tres. Sempi ternum autem tale est,quod nunquam tali tempore de ficit,uel smpliciter,ut solem oriri,& eelipsin esse,& si mitra,vel ut in pluribus, vi sub eane esse secitatem, oc ligus sub ea pricorno, Oc smilia dce. Seeunda distanoctio est, ea,quae sape in re natura sunt, possunt considerari duplacater. primo in ordine ad subiecta sua abs
ltite, ut e si s ad lunam, & seeitas ad dies eanicula, res. secundo in ordine ad subie ta eadem se disposta,veeel ipsis ad lunam in tali stu &e.&seeitas ad aerem ea
ni eulare,extraneis accidetibus sublatis. Et ex his plibatis sciendum est, ea, quae sunt saepe utra psempiterni talem habent diuersimode sumpta. s. n. considerent in ordine ad subieeta sua absolute se sempiternitatem tale habent ut patet qui semper insunt quado nata sunt i esse, vel simpliciter, ut inestestahus: velut in pluribus, ut in inferioribus Oce. si autem eosderetur in ordine ad
subiecta se disposta,vel sit uata&e. se sum sempiternas inpliciter,ut A est Ipossibile subiectis se aeceptis abesse talia. non potest squidem fieri,ut Lunae in tali stu respe stu solis re terrae Oce. eclipss non iniit M. Et om propositiones sunt signa terii, virom modo proposit Aes sor
malae,sempiterras veritatis sunt,& demostratisies ingrediuntur. propter quod inter propositiones de omni αne cellarias, non solum necessarias simplieiter numerarimus, sed etiam neeessarias necessitate physea distimela in duos ordines, proportionaliter ad ea quae nunc discimus &e. Ne autem videamur hoc voluntarie dice re, Osteditur propositum ratione: enim propositiones, supra ea.
in quibus ea, quae saepe fiunt de suis subiectis absolute enunciantur empiterns veritatis, modo diisto sint, elarum est ex eo in sgna sunt rerum taliter sempiternarii. Quod vero talis sempiternitas sumetat ad demonstra tionem, probatur dupliciter. Primo quia,eum sempiternitas necessatatem sequatur, re ad hoc i, de rebus natu ratibus habeatur scientia sussciatu, habeat talem neeese statem, tam in se, in in propositionibus de eis formatis, quia necesssitas in propostionibus ex rerum necessitate oritur re illius est signum: eonseques est quod talis semγpiternitas ad demonstrationes sussciat. Et confirmaturhoe auctoritate Alberii dicentis quod sempiternitas in proposcionibus demonstrationis,est propter necessita
tem materiae,eirca quam versatur, ae per l, e no est maior sempiternitas in propositionibus, i in ebus necistatas exigenda. seeundo, quia qualis est proportio de monstrationis simplieiter ad necessarium oc sempiterna simpliciter , talis est proportio demonstrationis phy seae ad necessarium physeum ut patet huiusmo
di autem sempiterna, de quibus loquamur, naturalem neeestitatem dc sempiternitatem habere eonstat:demonstrationem ergo non sinpliciter, sed physeam ingredi non prohibentur. Quia vero hoe in loco circa demon strationem smplieiter, expositorum intentio Versatur, ideo conati sunt redueere ea quae saepe fiunt ad sempiternitatem sinpliciter, ita ut de eis formari possent propositiones simplieiter sempiternae , oc dixerunt sumenda esse talia quae saepe fiunt in ordine ad sua sublesta se dos sta Sce re se ex praemissis taliter ordinatas, demon stratione simple sera cloe uerunt. Et quia hoc obseuris verbis dixerunt,ideo breuiter declaradaeenseo. Dicunt ista,quae saepe fiunt,sunt sempiterna in ordine ad eau sas vel Limpliciter sumptas,ut in eoelestibus: vel non imis contra VPeditas, ut in inferioribus. Se. Quae verba possunt du iuvi Pliciter intelligi. uno modo ut huiusmodi sint sempiterna in ordine ad causas praeelse, Ac fm hune sensum salsitatem continent, vi essicae iter probauimus in cap. 6.uatam altera prsmi intum ui concluso,es et non senapiterna. Alici mo polrunt intelligi huiusmodi esse sempiterna in ordine ad raucis, sed non praei se . sed propter causas etiam in ordine ad subieeta sempiterna, ita lieet in ordine ad ipsa si ieilia absolute sumpta senapite itatem simpliciter non habeant, in ordine tamen ad subie- ista sumpta siti eam dispositionem, qua causis per se connexa sunt sempiternitatem simpliciter propter ipsas causas habet Bee. Oe hie est sensus intentus ab eis. Vnde Albertus dieit, i, lie eleel ipss non insat Lunae temper,inest tamen semper Lunae sumptae sub causa eclipsis .puta lune in tali stu.&e. S. s. Tho. in fine huius capituli loques
138쪽
de his ait. In utris in autem ordinandi se sunt demonstranes , ut ex uniuersalibus inserat eo luso uniuersalis, re mouendo illa, in quibus pol en e desectus vel ex parte teporis vel ex parte causa. ubi aperte vult, quod sublatis deiectibus termini sumendi sunt, quod nihil aliud est sumere eos, ut sunt sub talibus dispositionibus, quibus desectus tam temporis, ii impedimenti excluduntur. Ad maiorem autem claritatem dictorum scire debes, inter istos tres terum ordines de quibus habet scietia, magna differentia est quo ad applieationem uniuersalisi ad singulariaece. In lus enim quar semper sunt smpliei-ter,sumcit singulare sublestum, sub uniuersali subsume re, ut omnis dualitas est par, haee est dualitas.ergo &e. In his autem quae semper sunt regulariter, vi in es testi bus,oportet subsumere tepus singularizatum, qui non omni tempore 1ῆmpliciter inuemun t,dc dicere,sed nune terra interponitur inter solem &e. In his vero quae sem per sunt deductis impedimentis . oportet vitta haec suta sumere re singularietare eausas, per exclusone. impedi meto diecte,sed hoc nune ex talibus principηs non deiicientibus nee impeditis generatur. ergo Occ.
Quod dem stratio est ex propri s non ex
QVoniam autem manifestum, Q unumquodq; demonstrare no est, nisi ex unius - citiussi; principiis, si quod monstra.
tur insit secundum Q illud, non est scire hoc. Et si ex veris, de in demonstrabilibus monstra tum sit, 3c immediatis. Est enim sic monstrare,
quemadmodum Bryso quadraturam. secundu
comune enim monstrant tales rationes, quod
di alteri in erit. quocirca A in aliis coaptabun
tur rationes non cognatis. igitur non secunduq, illud scit secundum accidens. neq; enim co
aptari posset demonstratio 8c in aliud genus. Vnumquodq; autem scimus non secundum accidens quando secundu illud cognoscamus,
secundum si, inest ex principiis illius, secunduet illud. vi duobus rectis aequales habere, cui
inest per se, quod dictum est, ex principiis his ius. Quare si per se oc illud inest cui inest, neces
se est medium in eadem cognatione esse .s vero non, sed quemadmodum Harmonica per Arithmeticam. Talia autem monstrantur quidem similiter.difier ut vero, ipsum enim,quod, alterius scientia subiectiam nanq; genus alte ru, T sum vero, propter quid superioris, cuius
per se passiones sunt. Quare Sex his mani se num , quod non est demonstrare unumquodq; simpliciter, nisi ex uniuscuiusque principiis. Sed horum principia habent commune. Si vero manifestum est hoc, manifestu θc quod non est uniuscuiusta; propria principia demonstra
re.erunt enim illa omnium principia, 5c scientia illorum domina omnium .dc nant magis scit, qui ex superioribus causis scit, ex priori
bus enim sciuit, cum ex non causatis sciat cau
sis.quare si magis sciui 8c maxime, ec si scien
tia illa esset,ec magis,& maxime. Demonstratio autem non coaptatur in aliud genus,nili ut A dictum est, geometricae in perspectuas , aut mechanicas , re arithmeticae in harmonicas. Summu huius capituli haec es.
DEmonstratio procedit ex principiis uniustitiusque siti quod illud est Se. probatur dupliciter a priori. Primo quia ad scire non sua cit discurrere ex veris,inde monstrabilibus 5c immediatis. quod probat duplicitet.
primo exemplo Hrissonis. secundo quia tales rationes Meedunt ex comunibus illi re aliis, quia in aliis non proximis eaedem rationes socii habent. seeudo probatur quia scire non ex principiis illius inquam una est illud,est se ire illud non sin q, est illud quia demonstrative scire no eo uenit in aliud genus: sed taliter seire est se ire illud fim a ei dens,quia viiii quod sm aecidens scitur quando non siti in tale scituriae. Si per se illud. i. patrio vel medium inest eui inest,ne B eesse est medium in eadem proximitate esse oce. Si vero no,passio vel mediti per se inest subiecto θα. Sed se ut harmonica per arithmetica, similiter demon stratur. Tune quia est talium coclusonia, est alterius. i. inferioris,quia genus subiectum est alterum: propter Ad vero superioris,cuius sunt minones per se. Quare non est viri ustui usqi principia prima demonὰ strare. sequela probatur dupliciter a priori. primo quia sunt principia omnium. secundo quia scietia illorum esta pria omnibus. i.est ex omnibus tanu ex propriis Se quod probatur, quia intelligens ex superioribus causis magis sci quia ex prioribus oce. Scientia illa est magis, re maxime scientia 5ce.
t NYx KDxNs inhoe eapitulo ostendere et, demon stratio est ex propesis re noti ex comunibus,quod perinde est ae ossedere in est ex lus quae sunt sis Q, ipsum,tria
C facit. primo ostendit hoe uniuersaliter, prima coneluso Ne,re eius eortetario. secundo quomodo hoe salvetur in subalternis seientiis, laesida concluso ne ostendit.tertio quomodo in comunissima seientia metaphys . sinuoniatur insinuat in probatione seeunda tertiae concluso nis ex duabus priora bus sequentabus. Num si Pallio. es medium non per se insit subiecto.ex
iala p=ocessu fiat demonstratio.
Clara secundam conclusionem dubitatur, quomodo est possibile, a, pastio vel medium no per se insit sit taedio, re tamen fat demonstratio. haee.n.ubimuleemaduersantur, oc destruunt se mutuo. si enim passio non inest per se subiecto, concluso erit per Meldens ta nontieeessaria, od si medium non inest per se subie sto altera
prsmisiarum, n qua medium subigito coniungitur, per accidens re non necessaria erit,& consequenter demon
senatiuus syllogi sinus de his,aut ex his non fit. ex opposito si demonstratio sit, oportet, de praeminas omnes, re D conelusonem neeeliariam re per se esse. vi ex dictis patet ede. Quomodo ergo verisseisit quod Aristoteles dicit in secunda coetusone. si vero n5 Dis demonstranLAd euidentiam huius diis euitatis se ledum est,in pas
so pyramidis vel trianguli seu numeri,vel numeralis p portionis, Suniuersaliter euiuis pertinentis ad scientiam subalternantem, quam seientia subalternata nouit
suo inesse subieeto,aliquo modo inest per se subieeto sub
alternatae,& aliquo modo non per se, sed per accidens Subiectum. n. scientiae subalternutae, eum includat in se id quod est superioris scientiae, oc addat extraneam dis ierentiam in supra dixit. S.Tho. 5 infra declarabit,in quantum includit id quod est superioris, erus passio nes per se sibi vendi eat inquantum vero addit differen tiam extraneam, illas non per se sibi e iungit. quia id, ratione cuius aliquid per se inest, eiusdem generis esse
oportet cu eo quod per se inest ut pluries dictum est.
139쪽
Rursus, quia medium proprium, cui talis passio primo inest,est de genere superioris seientis, oc subiectu in sub alternatae alterum est a subie isto subalternantis per differentiam no illius generis Ad extraneam. oportet ipsum quis medium aliquo modo per se,& aliquo modo non per se in subieeto subalternatae inueniri,eo modo quo de Passione dictum est. eo Q medium se passio eiusde sin pliciter generis poniatur eise.subicctum aut aliquo mo do eiusde , re aliquo modo extranei tae. Rursus quia sit biectum scietiae subalternatae est proprium eius subie ctii, ratione extraneae disserentis uni per illam distinguitur a subalternantis sithiecto eum loquimur de itis,quae insunt subieeto subalterna is, ut dii tinctae a sub ternan te magis debemus inspicere quam habitudinem habeat ad distet etiam illam extraneam, ut quae sit eorum habi ludo ad illius disseretiae substratum . quod de propms superioris scietiae est 5ce. His praelibatis Helle est riis nem deducere: quia in praesenti textu est serino non deuibuscia in non per se, sed de his quae per se non insunt, Feut passiones subalternantis sublesti iubalternato in latit Oct. Vnde Aristoteles non dixit, Si vero non similiter demonitiatur sed dixit s vero non, sed scut harmo-ntea per arithmetici liuius smiliter demonstraturi qua s diceret,s passio vel medium non inest subiecto sinpliciter per se, sed taliter per se, sicut subalternas per se inest subalternatis, sunt nihilominus demonstrati nes, per allud in medium quod superioris est euius illa passio est smplici ter per se oce. Dicitur ergo ad dubiit. , quia nec medium, nee passio superioris seletiae seu subalternatis, per se inest subiecto subalternat s ratione disserentiae extraneae,quam addit, ideo Aristoteles labat ternatum taliter intuens ea non per se dixit. quia vero re passio remedium huiusmodi insunt per se eidem subie sto rati ne substrati, deo in ea demonstratione allum i dixit Ace. re medium esse fetetiae superioris,dc subiectum inseri ras docuit. Noli repugnat igitur quae dixit, sed subtiliter intelleeta,modum demonstrandi in his quae non Oino n Cia insunt, nee propria sunt insinuant oce. Nee obstat di. Os si in huiusmodi demonstrationibus subiectum viis
deamur ponere aggregatum per accides. s. coniunctum ex substrato,& disseretia extranea, puta liueam visuale,
ec de toto eoniuncto praemissas lacere per se. quia tam medium u passio per se inest illi rati Ae substrati oce. hoe
inquam non obstat praesenti intentioni, qna sitie subie, stum subalternatae sit aggregatum per accides, siue non neutrum. n. nunc diximus 3 propositiones supradidis nia sunt, docuit squidem. S.Tho. in tertio se n. distri. q.
.ar. 2. et ad perseitatem propositiotiis licet exigatur,ue quid est in praedicato per se eonuenire subieeto,re proopterea ista non est per se. Sor. est homo albus. cu contin gat ipsam esse lalsam, non tamen exigitur,cuilibet quod
est in subieeton se inesse ipsum praedicatu, oc propterea ilia est per se. Sor albus est homo oce. eum sit necessariare sempitern s veritatis &e. nihil ergo osseit perseitati diistar utra propositionum si si bieetum earum posuimus coniuncstum . de quo ratione substrati) medium S pas.
sonem , per se praedicauimus. Verum aute inter sub stratum,& illam differetiam accidentalem, qua vi sub alternata seletia subieistum fit,st per se e sinexio. Et viruc munctum totum si per accidens: in cap. 11.vhi de sub alternatione scietiarum agetur, aliquid dicetur oce. Num Metaphysta sit vere scientia.
CIrea ultimum correlari u oecurrit dubitatio, an me taphysea ipsa si vere seientia. Ingerunt enim duo dubitationem hane. Primum est, quia vere scientia procedit ex veris Guss in essendo. Metaphysica autem novidetur posse procedere ex veris catas in essendo, quia passiones entis idem sunt realiter eum en te,dc conseque ter non habent causam per quam insint oce. Secundum est quia metaphysea iapientia est. vi dieitur ita primo metaphyses. iapientia autem cGua selemiam distingui
tur in sexto ethicorum. Hoe duhiuin,quia partimi Neale, partim autem metaphysicale est, ideo nune sue cincte tra stabimus, in metaphys , s Deus nobis eoi cesserit Vitam,quae hie inchoamus terminatura. Dicen dum ergo in metaphys ea vere est scientia.ut Ara. loqui T. i.
tur in hoe libro de scientia demonstra tua . Tum uanon solum passiones entis habent eausam, sed etia ipsumens. ut in principio sexti metaphyses dicit Arist. Tum quia passiones partium entis habet causas oce. Tum s a Cap x. ad rationem seientiae humano intelle qui eonformis sui Mit scire ex causs in emendo virtualiter,& non exigitur seire ex ea uss formaliter,ut ex supradictis patet in capistulo secudo. 8c u hoe patet solutio ptinas obiectionis,ua illud non obstat. Alia eniim quae diximus paetum resor mauit. Ad seeundam autem obiectionem dieitur du plieiter, Primo inscientia dupliciter sumitur, uno mo do ut se. i.ut habitus per demonstrationem acquisitus. Alio modo, ut virtus. i.ut bonum reddit habentem Ocelus opus.& smiliter sapietia dupliciter cons deratur. Lut virtus,re ut per demonstrationem acquiritur oce. Si loquimur de sapientia oc scientia vi in genere virtutis sunt)se una non est alia sed eontra aliam distingui qm alio modo perficitur intellectus iudieando de rerum na turis . per causas altissimas,ec alio modo per causas insoriores Se.vnde θc circa agibilia, alia virtus est, per qua iudieamus per causas inseriores. s. sness,oc alia, sin qua iudieamus per causas altiores s. gno me, ut patet sexto ethicorum. Si autem loquimur de sapientia Oc seientia, ut per demonstrationem acquiruntur, se sapientia strein Cip ν. tia est oce. Et quia Arist. in sexto ethi. loquebat de eis, ut virtutes sunt,ut expresse dicit. S. Tho. super Boetiu Bodi de trini. q. s.articulo primo. ideo sapientiam contra scit s. M.1. tiam distanxit, ponens quin virtutes intelle istuales. Se eundo dieitur quod sapientia non distinguiteontra scie tiam, sicut una species contra aliam, sed seut proprium
contra e mmune. sevi persestissimum animal contra animal comuniter dictum, oc perseetissimum entium
contra ens oce. scietia enim nihil aliud nominat nisi h hi tum per demonstrationem aequa situm,quod comune est omnibus selen tres. Sapientia vero notat talem habi tum ex primis causis rerum procedentem, quod est ultimum in quod potest seientia, de proprium Vni tmo c. τ e tota. Et quia virtus rei attenditur fim ultimum sui posse. t di ci= a. eitur in primo esti ideo sapientia non solum est scientia, sed est maxime scientia, Oc virtus olum scientiarum θω. vi in sexto et hieorum habetur,utra responsio. s.Tho. consona est, licet sola secuda formaliter habeatur ipsoan. q. supradiistis oeci
DIssicile autem est cognoscere, si sciuit,aut
no .dissicile est enim cognoscere, si ex uniuscuius* principiis scimus,aut no,quod est in
re. existimamus autem, si habeamus ex veris
quibusda sullogismum,& primis scire. hoc au
tem non est, sed oportet primis cognata Me. Dico aute principia in unoquoq; genere haec, quae Q sunt,non contingit monstrare. Quid igitur significant ec prima , 5c quae ex his, accipi
tur. 1 autem sunt, principia quidem necesse est
accipere, alia vero monstrare, ut quid unitas, aut quid rectum,aut triangulum .esse aute Dialem accipere,1 magnitudinem, altera vero monstrare. Sunt autem, quibus utuntur in de
monstrativis scietiis ,alia quide propria unius
140쪽
cuiuscs scientiae, alia vero comunci. communia . autem secundum proportionem, quoniam utile utiq; quantum in eo, quod sub scientiam est, genere. propria quide, quemadmodum linea esse talem, & rectum 'communia vero, Ut si ab aequalibus aequalia auferrantur, quod zaequalia sunt reliqua. susticiens autem est unumquodq3horum, quantum est in genere. idem enim faciet,& si nonde omnibus acceperit, sed in magnitudinibus solum, Arithmetico autem in numeris. Sunt autem propria quidem, quae ac cipiuntur esse,circa quae scientia speculatur in misitentia per se, veluti unitates Arithmetica, Geometria vero planeta, Sc lineas haec enim ac
cipiunt esse, & hoc esse. horum autem passio nes per se, quid quidem significat unaquae v accipiunt: veluti Arithmetica quidem,quid in
Par aut par , aut quadringulum,aut cubus Geo metria vero, quid irrationale, aut res rangi,aut
c5currere.quod autem sunt, monstrant & percsimunia,N ex demonstratis.& Astrologia co- similiter. Omnis enim demonstrativa scientia circa tria est, ct quaecunq; elle ponuntur. haec autem sunt,genus, cuius per se passionum est speculativa oc communia, quae dicimus digni rates, ex quibus primo demonstrant: tertiis, passiones, quarum quid signiticat unaquaeq; accipit. Nonnullas tamen scientias nihil prohibet quaedam horum despicere, ut genus non
supponere esse,si sit manifestu, ' cit non enim similiter planum, Q numerus est, Sc Q irigiduec calidum. 8c palsiones non accipere,quid si gnificant,si sint planae: quemadmodum neque communia non accipit, quid significant, hoc, quod est, aequalia ab aequalibus denacre, quo
niam notum. sed nihil minus natura tria haec
sunt, circa quod monstrat,& quae monstrat reex quibus.Non est autem suppositio, ne, ' petitio,quod necesse est esse propter ipsum, x videri necesse . non enim ad extrinsecam ratione demonstratio, sed ad eam, quae in anima,quo niam neq; syllogismus. semper enim eli instare ad extrinsecam rationem, sed ad intrinsecam rationem no semper. Ou.ccunq; igitur monstra bilia existentia accipit ipse non monstrans, laaec quidem, si apparentia discenti accipiat, supponit,& sunt non simpliciter suppolitio sed ad illum solum si vero,aut nulla inexistete opinione, aut Sc contraria ita exiliente, accipiat idem, petit. Et hoc disterunt suppositio oc petitio. est enim petitio,quod subcontrarium est addiscentis opinioni, aut quod aliquis dem5strabile existens accipiat, re utatur no molirans. Termini quide igit no sunt suppositiore, neq;.n.cise aut non ella dicunt, sed in positionibus suppositiones. terminos aure sola intelligere oportet.
hoc autem non est suppositio nisi R ipsim audire suppositionem aliquis esse dicat. Ied quibuscunq; existentibus .eo lla sunt, sit conclusio.Nel Geometra falsa supponit, luemadmodum quidam asseruere dicentes, non opor tet salso uti, Geometram vero mentiri, dicen tem pedalem non pedalem,aut recitam descri Ptam non rei iam crastentem. Gcometra vero
nihil concludit, eo q, haec est linea, quam ipse locutus elised quae per haec ostenduntur. Praeterea petitio dc suppositio omnis, aut ut totis,
aut ut in parte definiti Oes vero neutru horum.
Formas quidem igitur esse.aut unum aliquid preter multa,non necesse,si demonstratio erit. elle quidem igitur unum de multis Uerum di cere , necesse eli.non enim erit uniuersale . nisi hoc sit . si autem uniuersale non sit, medium non erit,quare neq; demonstratio.oportet igi
tur aliquid unum oc idem in pluribus esse, non
DIssicile est cognoscere si est scietis aut non. probatura priori quia dist elle ςst discernere an ex propres cuiu sciamus,quod est vere scirit,an non. quod probatura signo,quia opinamur quando p scire, si e veris A pri niis habeamus syllogismu, quod Fira veritatem non est scire,sed oportet proxima esse primis. Principia in unoquoq; genere sunt illa, quae eum sint
Vera non contingit demonstrare.
Quid signifieant prima, re quae ex his sunt disterentia
accipiendum.ut quid unitas requid tectum. Quod sint principia,neeesse est accipere,ut unitatem esse: q, vero sint alia,necesse est monstrare Principiorum, quibus utuntur demonstrativae scientiae aliqua sunt comunia,ut si ab aequalibus aequalia de mas aliqua a pria,ut linea esse liuiusmodi re rectum. Priticipia comunia sunt lux fim analogia quatit utile est in eo quod est sub scientia genera accipiuntur. Sufficiens est acceptio comunium principios appli eatorum ad genus propriu. declaratur a signo, quia idefaciet geometra , si non de omnibus accipiat,sed in ma
Propria principia sunt,qus accipiunt ei e re noc elie, circa quae scientia speculatur quς sunt pei se.1. passiones quarum quid signiscat accipit reca, sist demonstrat per comunia re ex his quae demonstrantur, declaraἱ quia. Omnis demonstrativa scietia circa tria est.Lquae supinponuntur esse: genus csubieetum,cuius per se passionuspeculatim eii oc dignitates, ex quibus demonstrat pri niis passiones, quarum quid sigiuficant unaquae p
Et si quasdam scientias nihil prohibeat quaedam lio rum despicere,quiano similiter ira nifesta sunt in omnibus scienti)s, genus subiectum ac passio sicut re comu
nia despici contingit,quia valde nota sunt:tria tamen lupradicta in omni sunt scientia, corca quod, quod, ex quibus demonstra ur.
Quod propter seipsum esse necenta est 5c videri ne cesse est,no est petitio ne in supposito,sed dignitas. pro batur a priori, quia non est ad exterius ratione, sed eam, quae est in anima instare: quod probatur dupliciter a posteriora de ua neq; syllogismus est eius,5 uaad exterius ronem semn est initar ad niterius non senaper. Omne demonstrabile, quod accipitur ecte absil de
monstratione. 5elusi . Diffiniti . couenietia.
Differ Elia. Diu isto. Distinitio Conclusio. Disto. Declarati .Fxelusio.