장음표시 사용
151쪽
uerti pira praedicatione. porte es quidem omne naturaliter causans generationem 5c eorruptione habere eotia mos motus ne Oce. oc omne se habens contrarios motus causare generationem Ac eorruptionem. Demonstratio ergo quia, est per esse quiri conuertibilem eonvertibalis late causalitatis,oc praedicationis modo declarato.
Num sit pollibilis N eouueniens demonstratio cireularis.
Clica secundam eonelusione dubitatur an a causa de monstrata,quia est. per effectum potat essectus de monstrari Ppter ud. oc uniuersaliter an sit potabitis dein
monstratio etteularis. videtur. n. Q se. Primo quia exopresse Aristoteles hie dicit in demonstata causa per esse istum eonvertibilem ipsum demonstrare potest a priori.
Secundo quia expresse Alberius dicit in hoe primo ibro tractatu secundo cap. is. o demonstrare unam cau sam per alia re econuerso non conuenit, eo s. causae sunt, imuicem causae oc inessendo, de in demon lirando. Tertio quia si demonstratio cireularis esset sis se pro Irahita nun in aliquis posset ea absq; reprehensione vii. Videmus autem in Aristoteles pluries usus est ea indi uersis Ioeis, se presertim in seeundo esti ubi primo oste dit dextrum esti esse partem orientalem,quia inde inclin ς is , pit motus cslestis, deinde ostendit inde incipere motum csli,quia ibi est dextrum. In eodem quom libro ostendie
stellas esse immobiles fili se quia sunt sphsries, deinde et Eta, ostendit eas esse sphsricas,ua sunt immobiles sim secte. T , oppo ita est ratio secudo loco facta ab Arist. in ea,
T. 5.. . pitulo tertio ad.pbaduna, demonstratio sinplici tertici potest esse circularis, eoncludit siquidem illa ratio,si bona est de omni demonstratione, qm ex sorma circularis processus emanat, de non variatur ad quod suus termi mus applicitur. Arguat. n. se demonstrare circulariter, estieedere ab eodem ad idem , sue per unum, siue per inulta media fiat hoe. distursus autem ab eodem ad ideperficitur, concludendo idem ex seipso, ut patet arguendo a primo ad ultimum, si. A. est,n est,si B. est. C,est. ergos.c. est. n. est,& s.B. est,Λ. est ergo de primo ad ultim s.f.A. est. est. Tan ast demostrare ridiculii est. ergo θce.
Ad euidentiam huius dubitationis diligenter inspicere oportet unde habet processus circularis Q, ab arte alienus censeatur, ioc. n. viso iacile erit ostendere uti possit exerceri,& qn non. Ad habendum authoe eum demonstratio eireularis duo dicat ex eonditionibus demonstrationis,& cireuli,quantum ad .ppositum spediat procede dum est 5c ut periectior si do istrina a demonstratioe in comum ad speciales demonstrationes est de stendendia. In demonstratione igitur eo muniter sumpta duo exigutur. alterum ex parte rem, ei rea quas est demonstratio. alterum ex parte demonstrativi discursus. Ex parte qui/dem rerum in Omni demonstratione exigitur neeessario eonnexio terminoiuet,ut expresse habitum est capitolo. s.
T. e. s. Sed ultra hoe demonstratio simplieite seu propter uda exigit q, proeedat semper a causa ad essecium, re eon se
quenter a notioribus fm naturam ad minus nota. De monstratio vero quia) exigit oppostas conditiones. Εκ parte aut distursus, exigit demonstratio omnis, νprocedat ex notioribus nobis .ique eum hoc illa exubus praeedit, suerint etiam fini se notiora, siue non ,vt patet
T. s. ex dictis in rapitulis seeundo de tertio. ec ex ipsa distiplidi c. ns generatione, quae semper ex notioribus oc eredibiliora buu nobis procedit de saeue probari posset utendo illa maxima, spter quod unumquod 8ce. Cireulus aut in proponto nil aliud exigit nis Q praemissa fiat eoncluso, re eoneluso sat praemiisa, seu oc in idem redeat,in. A in
seratur per. n.5c. n. per. hae sunt coditiones demonstrationis eircularis,quas examinando discutere DP rtet, aris ni copossibiles ridestruant sonuicem. si . n. eo patiuntur se demonstratio eireularis refutanda non est, sin aut,
hei elida merito est. A prima igitur demonstratio seranditione inchoantes dicimus, in cireuli eonditioni noaduersatur uniuersaliter, sed qmp. si connexio nan ne
eessaria est inter terminos dem strationis,m omni par
te unde eunc incipias circulus admittitur, propterea uauitum cun* procedaturab. in .h. 5c regressus fiat a. n. in . . semper saluatur neeessaria connexiq: si vero connoxio claudicat ex parte maioris euiremitatis circulatio impeditur, qm regrediendo non peederetur ex necessa rijs. Conditiones quo p requisitae ad demonstrationemrpter quid satim circulo conci ariantur,quci' non. Tripliciter. n. talis processus fieri potest. Primo a causa ad ei se T. u. istum qui tamen est eausa suae causae in altero genere causae,eum rauci sint sibi inuicem eausae, vi dicitur in secundo phys. re in tali processu cum mutuum inueniatur m pter quid,circuli ratio non impeditur, procedendo. n.ab A. in. nσpter quid demonstratio fiet regrediendo quo in A. B. in . A. demonstratio propter quid ei licet in alio ge nerae musae,ec similiter semper procedetur a notioribus msis naturam,tot nacti modis dicitur notius natura, quot
dieitur causa,cum ab eodem dependeant esse 5c eogno F stibilitas rei. Seeundo fit a causa ad effectum, qui tamen est eausa sus ea usae in eodem genere causae, non ita ut id εnumero si effectus oc eausa eiusdem, seu idem specie ut Patet in his,quae generationem circulare habeni) ut va/por Ac pluuia oce. de quibus erit sermo in secundo huius
c. s in huiusmodi. n. sciit in naturali generatione inuenitur circulatio,ita in intellectuali discursu qui ars imitari debet naturam,sed vera ratio circularis demonstratisii
in istis no est quatio est ab eodem ad ide numero, sed *ecie,opter quod proprie loquendo in taliseesu cireulus de quo loquimur inueniri non pol, qtia impossibile est idem numero esse causam sus causae in eode geners cauesae Tertio fit a eausa ad effectium,qui nullo modo est causa suae eausae, re in tali proe essu manifeste patet, et, circvi e re' tes. ius a priori non admittitur,eo in regredi edo, dato Q sero ra. Austraretur necessaria connexio, non tamen fieret demon
stratio propter quid, sed quia. Admitti tamen non pro hibetur in tali proeessu ei reuius dii rinis, s essessitus stC conuertibilis, ita o unus proeessus erit propter quid, ocalter qtna. Ex parte ergo rerum nil in uenatur repugnans uniuersaliter demonstrationi ei reulari. Conditio aut requis ta ad demonstrationem omnem,ex parte distur sus. s. st ex notioribus nobis eire ullam messui Obstat, utra cireularis distursus, lieet inchoet a notioribus no his, regredit tamen a non notioribus nobis, quia ex conclusicae ad eius principium, ex quo cognita est redit. Est igitur ei reularis demonstratio vntanda ex eo q, non procedat ex notioribus nobis, de consequenter eum nil no bis de nouoniam sestetur niti ex notioribus nobis, circia . , Iaris discursus nihil manifestat. unde, dicitur demon stratio cireularis,ly circularis,est eonditio diminuens rationem demonstrationis, de euius ratione est, a, si ex notioribus nobis,oc consequenter demonstratio vere cir cularis non est demonstratio, absolute loquendo. cu authoe invariabiliter inueniatur in omni cireulari Icessii, ut se, oportet dieere 4non licet ei reulariter demonstra i re,ne simpliciter, oca prior . ne inmutando pollerius in prius , qrsi semper saluatur hoe, Q, non regredimur a notior abus nobis. Qua uis autem ita se veritas habeat ut diximus. Duabus tamen ea usseontingit circulari discursu abs preprehenso ne uti. Primo quando circulati distur sui ante regressum admiscet aliquis alius discisse . . sus vel quodeuin aliud ad nilnie ulu quo augetur cogni
Do conesusonis abregrediendum est. Tune. n. a notiori
bus nobis si regreisus,re mani sellatur tuc nobis duo. s. illa propositio quae fuerat praemissa non smplieiter uanota erat sed alio modo re conuertibilitas conclusonia, s . Oc sie cireulo usus suit Aristo. fm Alexan. N. S. Tho. in seeundo ali. quando ostendit stellas esse sphaericas quia immobiles dee. Secundo quado ei reularis discursus noad hoe fit ut ad principium manifestadum regrediatur, sed ad hoe vi reducatur id a quo ineepimus ad illud ad . quod pervenamus Vtellectus in suam causam. ut ii oste
152쪽
dere primo sortem ecte vivo, quia ex se mouetur,re de inde habitudinem terminorum in se intuendo regrede ter dicendo in moueri ex se no est causa in Sortes vivat, sed potius econuerso, quia vivit, ideo mouetur ex se. ocoperit. fm. S. o. n. a. esli lee.'. Arist. usus sui tetreulo qAex dextero esti motum incipere dixit oce. Ad argu menta ergo in oppositum dieitur. in sermo noster est sormatis,& ideo non loquimur nisi de demonstratione ei
culari pura, quam constat non procedere ex notioribuet nobis re coii sequenter non esse veram demonstratione.
Auctoritates vero in oppositum, Oe usus Aras. Oc estera huiusmodi qus ab illustribus viris dicta cotrarati sonare vident intellige da sunt de demonstratione cireulari ad in ista re fulta aliquo alio adminiculo ante regressum, vel redueente essectum in causam, ut diximus. Diei εseeundo, et, dociores illustres ideo dixeriret, circulus
di rimis est coneessus siue ibi sit dissormitas fili disseisitiam, quia,α propter quid, siue sm diuersa genera eausarum de eo itionum, sue quouis alio modo, eire ulum
vnisormem negauerunt, quia quantum est ex parte rem de demonstratione loquebatur. patet autem ex distis, ex parte rerum non prohibentur huiusmodi ei reuli dit
formes, sed uniformes, sed prohibentur sx parte nostra, qui ex notioribus nobis procedere debemus necissario, unde se ut iam dictum est si aliud e nobis prima conelu so notior fieret, quod multis modis euenire pol, regres
sum 5c eireulo distormem eomittere non erit vitiosum. Medium quot modis contingat vile non conuertibile, re
niis ex tali medici gemonstrationes fiant.
Adesolatio tertiam conclusionem quatuor notanda sunt. dei. Drmii est,n, non couertibilitas medii, de qua est hie sermo, eum coprehendat in se Vtrius extrem rum, inter quae mediat conuertibilitas,non est intelligeda quo stmodo, sed ad diuersa relata diuersimode sumeda est . quinanin conuertibilitas in quadam aequalitate consitit,&sequale medium est inter maius oc minus, medium non eonvertibile esse eotangat duplieiter, veI quia est maius, vel quia est minus. Ac quia medium inter maiore mi norem extremitatem naedium est, quatuor modi no eo uertibilitatis ipsius medii fiunt,q. s. est vel maius malo re intremitate,vel minus, aut quia est maius minore extremitate, vel minus: quos .f. Tho. in expositione pulucherrime tangit,oc si quidem medium, de quo loumur, effectus. s. est ita non conuertibile, sit ira aliis primo, nost demonstratio. inquit. s. Tho. 5 bene loquendo de demonstratione asi rinatiua,quatie titia fieri potest in secunda saura, ut patet demonstrando lapidem no esse animal, quia non habet operationes vitales, se, omne animal habet operationes vitales, lapis non habet opera rationes vitales, ergo lapis non est animal. Affirmativa vero fieri non posse clarum est,quia maior erit salsa praedi eans minus de maiori. Si vero medium ideo non con Uertatur, quia minus primo est,optime si demonstra. tio,vt patet demonstrando de simia q, sit animal, quia respirat,si omne respir s est animal, simia respirat: ergo. Negativa autem fera non potest, quia oportet in malo ri Otiiungi essectum causae,ae per hoe eu e uniuersalemaisrmati vana, quod nee in prima nee in tertia fgura fieri potest re in eunda salsitas aecidere licet tertia figia ta in hoe easu subsilentio pertransiri debeat, qm eones usiones de omni ibi non sunt.) Si aut e medium ideo non conuertibile, quia maius est tertio demonstratio assio matrua fit ut patet in exemplo nune dato re negata ua, si diei potest maius aliquo quod neotitie illi ct aliis inest vi patet dicendo. Omne habens lassium est animal, pM Mes non habet in aum:ergo non est animal. Si vero mea dium ideo non est conuertibile, quia minus tertio, neu assirmativa, nee negativa demonstratio fit vi de se mitet. Vnde eum dieitur. in quibus autem non conuertutur media Ace. intestigendum est damodo esse sius maioris extremitatis,qui pro medio sumitur,su ideo non coa
uertibilis,quia excidituri maiore, vel quia oeedit mi, norem quo ad ast rimatiuas, licet quoad negativas me dio excedente maiorem fieri po it demonstratio. socundum notandum in hae conclusone est. q, illa verba Aristotelisqus in praedicato conclusionis sunt . . sed nopropter Mitid duo instruant primum est in demonstr
tro proeedens ex medio non conuertibili oc non causa, concludit quia est sed non propter quid est. Neeundum in q, demonstratio talis dena onstrat quia est sed nia eo uertit in propter quid,mutando maiorem extremitatε in medium, sicut conuertitur demonstratio proeedens ex effectu conuertibili, qna tune contingeret medis esse maius primo quod non contingit. Tertium notanda
est, o Aristoteles tertiit morum demonstrationis ua ex hae eonelusone ostendit,ut demonstratio quia diui datur in demonserationem per eausam remotym sue eo munem re per essessitu, Fc hare per eo uertibilem aut noti
conuertibilem. Quartum notandum est, oportet talem esses tam , non conuertibilem assumendii in mediuesse effectum necessarium requirente talem causam,ad quam concludendam assumitur, licet causa non necessario eauset talem essetis,ut patet de respirare re esse Mai. et ESi enim talis necessitas non esset non pollet fieri demonstratio quia didium squidem est superius, . non con tingit scire ne in quia, ne in propter quid, nem per mediata ne v per immediata si permissae non sunt necessaris.
Scire rem pet comunia euiusmodi scire siti
rea quartam conclusionem. Aduerte tu Thom ista scire rem per eo munia re non peruenire ad ppria T. e primo est cognoscere quia,& non propter quid N edin sequen pHoprio ter nec quid, quia ut in seeudo dicet ide est ud,& Opter quid Se . Ex hoe comprehenditur a peripatet ira iit do vitrina. S.Tho. qua dicimus a, de substanthsim materia libus quas pellectus re comunia tna cognoscimus tae. ec nunq; puenire possumus ad ultimas disserendias, nee proprias passiones quia e gnoseimus,ct non quid. Aduertere tu squi non definis latrare Q peripateties oc do ctrinae ec loquelae expers es) oc videns Aristotelem hoo
expreste sonare,quiesce 5c venerare quae dicimus. Quo nam medio extia posio fiat demoni batio quia.non i
Irea eandem quartam conelus nem animaduerte dum est, et per medii ra extra siue per eausam remo tam duo possumus intelligere. s. Omnem causam iaci iiii
mediate proxamam e ctui, A hic sensus non est ad me tem Aristo. qm illud vorat hie mediu extra vel eausam
remotam 3 euius affirmatione non causatur necessario affirmatio esseditis, vel negatione, negatio,vt patet intextu. Multae autem sunt causae non immediatae proxi
mi essectibus,quarum affirmationes effectus affirmaeoc negationes negant ore. ergo multa causae non immodiata proximae effectibus non sunt hoe in loco numer dae inter medie extra, seu causas remotas oce. Alinor patet uniue saliter de subiecto respeetu secundae vel tertie passionis propris, cuius immediate proxima causa est passio immediate praeedens, oc non subiectum verbi gratia esse naturae immaterialis re subsistentis est eausa appetitus intelle qui,qui vocatur voluntas, sed non im mediate proxima,qm mediat habere intelleetum, ideo enim habet voluntatem,quia intestabam,oc non econ Derso. Sicut ideo habetur intellectius quia est naturae in materialis subsistentis, A non e eonuerso oce. 5c in asstramatio immaterialis subsuentiae causat habere voluntatem re negatio immaterialis subsistenta Ri naturae non habere voluntatem, ut de se patet &e. Non est igitur intelligendum per medium extra omnis causa non imme
diate proxima est dicturece. Secudus autem sensus estv per medium extra) intelligamus causam comune eois Immitate tali, i, non sit conuertibilis eum suo esse tu eo uertibilitate eausalitatis. Talis siquidem causa qm non habet mutuam connexionem neeesario eu suo esserit - est euius
153쪽
est euius negatio Ad si inserat,vt eausa e5munis, neeemorio negationem, non ita assirmatio assirmationem,ut patet in excplo Aristotelis de respirare et animalitate. Vis nota unius effectus eim multipliciter contingat esse plures eausas in proposito dupliciter cotingit. Vno modo ita in una tin sit eonvertibilis, re altera excellens trespirare eausatur ab habere pulmone re ab habere an is viam senstitiam, Oe in talibus demonstratio per causam immediate proximam est propter quid .Demonstratio vero per causam distatem seo modo,quo fieri potest est demonstratio quia. Alio modo ita, no tria una, sed plures ordine quodam sint eius causae conuertabiles conuertibilitate eausali ree.ut patet in seeuda passione propria eiusdem subiecti, re tune demonstatio aquaeum illam causarum procedat,est demonstratio propter quid,licet non potissima&e. datur squidem latitudo inter demonmationes propter quid. Doeuit autem hoe Aristoteles
cum medium extra interpretatus est eausam euius ne natio eis negatione inferret, non tamen assimatio asst mationem ea usaret,ut supra deduximus, re nite alia via deducimus ex eo in Oppostorum eadem est disciplina. Si enim medium extra faciens demonstratione quia,est causa talis cuius negatio, eis negationem inserat,vi causa eo munis, non tra amrmatio amrmationem causaretrmedium intra facies demonstrationem propter quid est causa talis,euius et amrmatio amrmationem re negatio Negationem causat iuxta illam regulam, sevi propos tu in proposito ita oppositum in opposto, oc cum illa ea ιυsa st comunis Ac non convertibilis, ista vero conuertibilis,licet non immediate proxima semper sit, eonsequens est q, per mediti extra, non Ois causa non immediate vixiana, sed illa qus non eo uertibilis est intelligatur 5 e.
Quomodo si a Duratio causa est assirmationis, negatio sit eausa negationis.
CIrea illam regulam,si assirmatio est eausa essemationis 5ce. Adverte ci, ex insufficienta ruminatione ver horum Aristotelis accidunt ei rea hane regulam imper itinentes dubitationes,quas attendentes textui nulla ra
dice saetas perspicitat. Aliud squidem est dieere,falsi
amatio est causa amrmationis,negatio est causa negatio
nis S eeonuerso: oc aliud est dieere, si ammatio infertini ationem, negatio inseri negationem Oc ee uerso.
Tantam diis retia inter l, se duo est,quanta est inter causare re inserte oce. Secundum Aristo. non dixit, qfii sal/sum est&destructitium logi . sundat enim paralogi senios consequentis a destructione antecedetis, re a post,eione consequenta s. obseruando nan in talem regula,qaticet dieere eurrit,ergo move dicemus non currit, ergo Non mouetur. primum vero Aristo. dixit, quia veru estoc conruetivum posterioristies artis, dum ex hoe disternere nouimus causas a non causis, re consequenter domonstrationes propter quid, a demonstrationibus qua re oce. Et tenet regula ista, ut comuniter dicitur in ea usis proprηs in quocunqi genere causae. Tales siquidem si
Quomodo demonsiratio per eausam remotam sat solum in se eunda figura.
Circa quintam eones usonena nota, non ociose Aristoteles adiecit, Q per causam remotam fit demon
stratio in se eunda figura. Insnuauit squidem ex hoe o in nulla alia figura talis demonstratio fieri potest, quod
ius ipse doeuiuet, non aduertissemus. Causa aute quare
in nulla alia figura fieri potest demonstratio per eausam
remotam est: quia medium Oc maiorem extremitatem oportet coniungi amrmative in maiori propostione,cii medium si causa re maior extremitas esse stus. Et oportet medium non particularietatum esse. Si enim parti tu
larizaretur, non compararetur maiori extremitati meminentiam,quod est eo tra hypothesim . Ex primo lici tum sequitur in nullo modo primae aut tertiae figurae hahent maiorem uniuersalem negatiuam, aut uniuersalea istinatiuam fieri potest,quia esset salsa maior. Ex secudo vero sequitur Q in exteris modis tertiae figurae seri non potest. in sola ergo secunda figura, non tamen in bus eius modis , sed tra seeundo uniuersaliter oc quarto partieulariter fieri potest talis demonseratio: qira minor
eorum subheit affirmative 5c uniuersaliter, maiore ex tremitatem medio termino esim uniori. Vnde colligere Potes . Q per causam remotam non potest fieri demon stratio affirmat ilia, & ex hoe roborare quae supra dixi mus, d per medium extra non omnis causa non imme diate proxima intelligeda est: solam enim eausam rem 'tam eam vorare se Aristoteles declarauit nune, ex qua demonstratio negativa fieri potest,amrmativa aute n5. Constat autem ex supradi stis, in ex multis caussiaci in
mediate proximis possunt demonstrationes assirmatius re vllas seri,ut patet in exemplis ad duetis quare &e. Q modo in diuersia se lentiis quia δή propter quid abi
uirem distinguamur, de num per causam remotam demonstretur tantum in secunda figura.
Crea particularia verba. s. mo.in calee huius ea pia tuli posita, multiplex est dubium. Verba squidem eius sunt ista. sciendum aute est . illa differentia quia,ec propter quid, quae est sm diuersas scientias contanet sub altero dictorum modorum. s. quando si demonstratio per causam remotam . Dubitatur enim erimo quid intendat per hae verba. aut intendit Q qui re propter quid, ad diuersas scientias pertinentia, disserant per hoc , ipsum quia, dieat eausam remotam, Ac propter quid dicat eausam proximam, aut perhoe. ipsum propter quid dicat eausam remotam, S ipsum quia, dieat nulla causam, sed tantum sensu, vel experiem habeatur ξω. Tertium sensum ex verbis eius eliei posse omnino non
video. si primum sensum intendat: salsum est quod dieitur, tum ex parte ipsus quia quoniam scientia inferior No oportet, per causas remotas seiat quia,eorum quo
rum nescit propter quid, sed vel sensu ipsum pereipit sa
vi patet in perspectiva cognostente in res a remotis minor videtur mendi cudo propter quid a geometra, ua. s. vere causae sunt,tanta necessitate connexae suo tessestin xa angulo minori subtenditur linea minor: vel experieti a
hus propriis, i, posts poniat Oc perempis perimunt, nec
aliqua, aut alia limitatione egere apparet maxima haec.
Insinuauit autem Aristoteles in textu distinistionem adductam eum dixit: negationem animalis no esse eausam non respirationis,& dixit negationem animalis, inserre non respirationem. Et si diligenter inspiciamus, non so una distinctionem dictam docuit,sed glosam a posterioribus expressam inseruit in eisdem verbist dieens enim
non animal non esse eausam non respirandi, de ea usu, Ptia loquebatur, quoniam causam comunem re remo tam ei re, pse proposuit, oc clarum est ex se :non respira re enim a priori concluditur ex non esse animal. Cum autem audis negationem esse propinam causam negationis intellige proportionaliter,eo. modo quo negationi eouenit esse propriam causam,aut effectum,quia una. s.
ut chirurgicus experitur vulnera circularia tardius sanari,cuius propter quid , geometra nouit, ut in literadici tur&e.Tum ex parte apsus propter quid,quoniam medium alterius generis non est medium proximum. oportet enim ut dictum est, medium esse eiusdem generis cuextremis. Constat autem Q, tale propter quid,scilicet ad re.
alteram scientiam pertinens est alterius generis, Ut pa tet de medicina re geometra ece . non est igitur tale pro pter quid eausa proxima, re consequenter primus se sus vir diqi ruit oce. Si Deundum sensum intendat salsus apparet quod dicitur. Primo quoniam est esitra duo di. sis Aristotelis in hoe capitulo. Dixit enim in seire per causam remotam ese stire quia,& no propter quid,ergo propter quid in proposito non sonat eausam remotam. Deinde dixit,v per eausam remotam demonstratio fit
tantum in secunda silura. Clarum in autem Q per tale i
154쪽
propter quid, ilicet pertinens ad alteram scientiam, potest demonstrari uniuersalis affirmata ua ,ει consequen/ter in primo primae.coneliada ε enim ex eo in circuli par tes non appropinquant sibi, quia est figura sine angulo, i, omne vulnus circulare tardius sanatur, re similiter eo Huditur, Q omne visum a remotis v de ε minus, ua Ace. Non sonat igitur propter quid in .pposito causam remo ta secundo, im est cotra ipsa. s. Tho .verba. ait. D.in ista di fierem latiit et quia A propter quid secundum diuersas scientias continetur sub altero dictorum modorum,
inter modos autem dictos nullus est ubi propter quid sit causa remota, sed est totum oppositum: qui causa re mota distinguitur contra propter qtiid re dictum estu,
facit seire quia. Tertio, ani hoe est cotra rationem. Ν . n.
quando propter quid habetur ab una scientia ct ipsum quia ab alter psum propter quid est eausa remota eo nescisonis illius,eum illa concluso si demonstrabilis, ochabeat eausam proximam necessaria&e. Cuius erit docere illud propter quid proximum non alterius ab illa, Bquar nouit quia sim te dicentem, . propter quid ad alteram scientiam pertinens differt a quia: qm propter quid
dicit eausam remotam: ergo dicere proximum propter
quid est seientiae eoanostetis quia, Be consequenter sei et quia oc propter quid, quod est contra hypothesin. Seeundo dubitatur qualiteretinui intelligantista,quo sat istam differentiam inter quia ec propter quid smdiuersas seientias contineri sub altero istorum di torum modorum m. s.Tho. verba re contineri sub alio modos in Aristotesis tetitum dicentem. alio autem modo dis sere propter quid syllogi sinus ab ipso quia, secundum a ui est per aliam seientiam utrunm spe lari. iAd primum dubium dieitur primus sensus no est
intentus a. S. Tli . Vt rationes adductae concludunt,&ipsa. S. Tho. verba ostendunt. paulo enim ante supradi Haverba exponens exemplum Aristotelis de vulnere cireulari ait, o vulnera circularia tardius sinantur,mediri est scire quia qui hoc experitur, ubi expresse insinuat CQ scire quia inferioris scietiae in proposito non est seire per causam remotam, sed cognoscere se esse, sue experimentis re inductione, sue sensu, sue a posteriori oce. Primus ergo sensus ab eius mente alienus est. sm igitur
sensum, sin mentem eius oportet esse,α ita est' ita si, in tendit, Π, quando quia A. propter quid pertinent ad di uersas scientias, propter quid est mei remota ipsius ua, de hoe probat triplieiter. Primo ratione adducta eontra primum sensum ex parte propter quid, rna. Lest me
dium alterius generis . nee est opus repeterea secundo
probatur ratione Aristotes is hie,se,id cuius affirmatio non est uniuersaliter eausa astirmationis non ea causa
proxima illius: sed propter quid alterius seientiae est id,
cuius affirmatio tis est eausa uniuersaliter astirmationis maioris extremitat is,ergo tale propter quid non est causa proxima. minor exemplariter patet, quia ad esse ei
culare non sequitur vin tardius sanara quia no omne circulare tardius sanatur, ut patet in circulis ealestibus, qui nee citius nee tardius. sanantur. Sicut re Aristote. Ies dixit, q adesse animas non sequitur respirare, quia non omne animal respirat. Tertio eausa proxima de monstrat in prima ficura affirmative, propter quid alia terius scientiae non demonstrat in prima figura au titie. ergo oce. minor excplariter patet, quia salsa est ista maior,Omne cireulare tardius satiatur. Ad euidentia autem solutionum .'c huius materiae notandae sunt duae distim itiones. Prima est causa remota,id est no conuer
tibilis de qua loquimur) est duplex. ex cuius quod id est non oritur talis effectus, niti per diuisiti an eius diste rentias contrahatur ad hoe,vel illud. Quaedam vero ex cuius quod quid est oritur quidem talis enectus, sed nonis posito in tali nntem. Exemplum pilara vile animal
est eausa remota respirationis, non ita in ex natura ala
lis stuat respirare, sed quia ex natura animalis specifieata ad tale genus animalium, puta habentium pulmonem emanat respirare. Exemplum secundi, esse ei reulare ea causa remota tardae sanationis ita Q, ex natura citcularis fgurae non alicuius sui in serioris posta tamen in vulnere auit tarde sanari. Vnde haberi potest triplex disserentia inter istaseauias remotas. Prima est,q, essectus caii se remotae, primo modo vere emanat ab illius eausae in seriori, se non ab illa causa remota, nas eo modo quo passiones speciem oriutur a generibus radicaliter, esiectus autem causae remotae secundo modo vere stitit ab ipsa
licet non nisi polita in tali materia) propter quod remota eausa est. secunda differentia est v, in causam remota primo in do non oportet seri resolutionem talis ei λctus. sistit squidem intellectus quaerens causam respina tionis,cum ad habere pulmonem,uel aliquid huiusmo di venitur. in causam aut remotam secundo modo oportet resoluere talem essectum: non enim sistitur quaerendo quare vulnus eireulare tardius sanat donee incireti ii naturam veniatur, quia .s habet partes distantes oce. Εκ hae sequitur tertia disserentia, i, causa remota primonaodo in demonstratione non assuri titur affirmativa,5
in negativa laeti seire quia ut doeuit Aristoteles. eausa bῖς cap.
autem remota seculo modo in demonstratione uniue
sali affirmativa assumit,ta iacit scire propter quid. Vbi ut clarius pateat utrunm horum. L& Q, in demoniuratione affirmativa assumatur,re Q, faciat scire propter quid Nota secundam de tertiam diuinctiones. secunda est, causa remota seeundo modo id est ex cuius quod quia est fluit effectus modo dicto pol duplieiter sumi. V nomodo abstracta alio modo contracte ad materiam. Exeplum primi,figura eireularis. Exemplum feeundi, siau ra cireularis in vulnere reci Tertia est, stare propter
quid eontingit duplieiter. Vno modo solitarie. id est
ab sui applieatione ad effectum. Alio modo applicateo eum applicatioe ad effectum. Exemplum primi,cogno stetis lunam recedere quotidie a quatuor punctis esti reaccedere ad illa nesciens, vel non aduertens ad eius esectit oce. nouit propter quid fluxus Oc re quaeus aqua rum sat solitarie)eo u, no applieat ad essectum causam. quam nouit. Exemplum secudi,quando re nouit talemaeeenuria re iecta iam 5e talis varietas est causa si quuod iefluxus. Quibus stantibus, dicimus primo, in causa remota,ex cuius quod quid est fluit euectus in tali tan tum materia posito abstracte sumpta non assumitur in dentonstratione uniuersati an4rmativa, qua maior esset
nisa medio excedente inaiorem extremitatem, ut patet
in exemplo Aristotelis dicendo,omne, cuius partes sibi non appropinquant,tardius sanatur haee enim est salsi. sicut de ista,omne cireulare tardius sanatur 4 secundo dicimus, in eadem causa eodem modo sumpta iacit scire propter quid solitarie de no applicate. patet hoe quonia, geometra,visie,cognoscit ei reulare, re Q, partes eius si hi non appropinquant M. quod est eausa quare vulne
ra circularia tardius senarit,ec tamen non applicat eau familiam ad talem es Muni. s. tardam sanata nem, qua hoe geometriae limites exit occ. Tertio dicimus .a, eadem causa contracte sumpta assumitur in demonstratione vili affirmativa Sc laeti seire propter quid) appliea trivi patet in eodem emplo dicendo omne vulnus habens partes non sibi appropinquantes tardius sanatur: vulnus circulare est huiusmodi. ergo. Quarto oc ulti
mo dicimus, eadem causa remota, etiam abstracte aia sumpta, ingreditur demonstratio em uniuersalem adirmativam non formaliter, sed virtualiter re resolutive, quoniam vis totius demonstrationis teum demonstrat tardius sanari se vulnere eireulari) robur habet ex ipsa circilli in eo, et rculus natura, cte in illam oportet tan dem resolutionem fieri. Ad primum autem eorsi,qupin oppositum ob heiuntur,dicitur,q, hoe neutri eorum,
quae dixit Aristoteles repugnat, qm quado dixit,et scire per causam remotam, est stire quia, intellexit de eausa
155쪽
remota prim modo ut patet exemplo subdito,& ex eo squod addidit,cp. s. syllogismus huiusmodi sit in secundam gura, vel dicatur 4 Aristoteles loquitur unconcluso oc causa remota eiusdem sunt seientire, secus vero est quando sunt diuersarunt seientiarum. Quoniam nanqi diuersarum scientiarum diuersa sunt genera subieeta statim,ut dicitur quod quia pertinet ad unam scientiam,&propter quid ad alteram causam remotam per ly. pro pter quid intelligere cogeris eo. tale propter quid dicitur quale diuersa seientia habet. diuersam autem sciem
iam medium extranei habere necesse est generis, Ac consequenter causam remotam . infert ergo propter quid in altera scientia causam remotam, in eadem autem setoria unum destruit reliquum. Si enim est propter quid, xo est eausa remota.& econuerso, i est eausa remota n5 est propter quid, ira in eadem seientia propter quid non natum est diei nisi sit proximum. unde si in eadem seientia accideret conclusonem A medium ita se habere, im cui se habent vulnus circulare re tardius sanari re figi Fra circularis,ex illo medio abstracte non posset demon/seratio propter quid fieri ed oporteret eAtrahere ipsum Ec ideo non dieeretur propter quid in eadem stic tia ea sa remota,in diuersas autem scient iis,qm eontractionem medii abstracte intelligitur oportere fieri, eo ipso diversa scietia est, nihil obstat dicere,ci causa tali modo re mota si propter quid ad diuersam scientiam pertinens. Illud vero quod seeundo addueitur ex Aristotele . s. causa remota non demonstrat nisi in seeunda figura, intelligitur similiter,uel de causa remota primo modo,vel in eadem scientiar qm verum est uniuersaliter de omni causa remota, id est non conuertibili abstra ste sumpta, , non potest ex ea demonstrari nisi negati ue,re in seeuna figura,& si ad eandem seientiam pertinere dicitur talis causa,& concluso, cum illa seientia non cogatur uti illa causa contracte. Clarum est,q, ex ea se sumpta demostrare affirmative non possit, sed in secunda figura Oee. Neeus autem est in diuerssicientiis loquendo, qm sta- Grim ut dieituri medium est alterius scientiae contrahe dum vel proximandum,dicitur ad hoc in assumatur ab a squidem seientia ad aliam, non nis contractione, vel approximatione Venitur. Vnde quando dicitur, qtalis eones uso propter quid est alterius seientiae, re est causa remota, non oportet intelligere hoe ae si illa causa se abstracte assumatur in demonstratioue se ut intelligitur,cum loquimur in eadem scientia,sed et illud propter quid,& talem causam abstra se consideratam a superiori contrahendo vel ad cognitionem ducendo assumerecportet, re consequenter non est opus demonstrare in
huiusmodi in secunda figura, sed in primo priniae oce. Ad seeundum quod ex verbis. S. Tho. sumitur, dicit modi supradicti ab Aristotele sunt quatuor ut patet diligenter intuentibus)kilicet demonstrare per causam conuertibile,& per causam remotam,id est non conue tibilem,& per effectum eonvertibilem,oc per egestum non conuertibilem, nee est possibile quintum modum ostensiue demonstrationis inuenire. Modus vero secundus subdiuisus est ab Aristotele quidem, sed non nis a 5.Tho. subdiuiso patefacta est. s. per causam remotam, ex euius quod quid est Bee. vid mus,vel per causam remotam in eadem seientia,&in diuersa. Si in eadem fiedemonseratio,qui si in altera fit demonstratio propter quid, quoniam M. continetur ergo disserentia inter ua, G propter quid ,oc quando ad diuersas pertinent stibal tero distorum modorum; quando. s. fit dem 5stratio per causam remotam, non ideo Q suprapositus si aliquis modus, quo demonstratio propter quid fit per causam remotam. sed ideo, quoniam supradictus est unus m diis, quo demonstrativi fit per causam remotam re de claratus est tune quidem secundum virum sui membri modo vero secundum reliquum 5 . Ad testium d eitur, Q, illa conclusio, ius propter quid alterius est sui lix puta vulnera eireularia tardius sanantur, habet modium proximum,quod nihil aliud est cv eausa remota eo
tradia ad talem materiam . eum quaeritur euius erit ablud medium proximum cognoseere,dicitur Q nein geo metrae simplieiter, neque medicismplieiter, quoniam utriusin limites exit cognoscere illud cum applicatione, sed mediet,ut accipit a geometra: quomam omne robur
talis demonstrationis ex principiis geometrici sest ut di stum suit re ideo non sequitur, ergo medicus scit quia, oc propter quid, contra hypothesim, medicus enim in
eo q, medicus, tantum quia nouit,scut geometra,vt se
tantum propter quid. Ad seeundum dubium breuiter dicitur, vere hie modus inter dictos continetur, c vore alio modo differt quia a propter quid secundu diuesesas seientias. Primo quoniam secundus modus continetivum ut di tum est)eo inest eius membrum, oc ab om nibus modis declaratis, scilicet primo. seeundo secunduvnum sui membrum,& tertio oc quarto hie alius est. Secundo,quoniam quia,& propter quad in eadem scientia disserunt, ex modo cognostendi, seu seeundum media, quoniam propter quid scire, est scire per causam proxi mam , quia vero peresse iuna,vel eausam remotam. In diuersis vero seientiis disserunt secundum obiecsta, eo Qipsum propter quid,alterius generis subiecti est. ab ipso quia re tamen ipsum propter quid in alia scient a conuenit in modo cognoscendi eum scire, quia,in eadem seientia per causam remotam: quoniam utrunm causam re
motam tantum habet ut ex dictis patet) Vnde propter differentiam edi parte obieeti Aristoteles dixit, alio aut εmodo. Propter conuenientiam autem in modo cogia
scendi supradietam. R.Tho. eontineri dixit sub altero didiorum modoruni Tertio,qm Aristoteles aliter forma
Dit supradiistam distin stionem. distinxit enim set quia dc propter quid aut sunt in eadem seientia, aut diuertis: deinde subdiuisit in eade scientia ipsuira qua ideo quando dixit, alio autem modo retulit diuersitate ira ad illud
membrum in eadem scientia euacuauit enim sie prima a se Distam distinctionem. s. Tho .vero quoniam distin ιstionem eorundem membrorum aliter tormauit, modo scilicet supra deel arato, ideo sub altero dictorum modo rum contineri dixit:& ut intelligeres Q alater formauit distinctionem addidit s. s. quando fit demonstratio pere ausam remotam) insinuans per hoe tria reliqua mem
bra supradidia. iaci sin ergo contrariatur Aristoteles ocs.1. sed ad diuersa ahetatem retulerunt. Num demonstratio diuidat ut suffieienter indemonstrationem quia & propter quid
Cinc A diuisionem demonstrai totus in quia, oc pro pter quid,dubium ingerunt verba Averrois in prologo phyticorum,& in secundo commento. o. oc alibi ponentis tria genera se monstrationis. s. quia, ct propter
quid,re sinpliciter aut enim ipse superfluus,aut Aristoteles diminutus apparet.
Ad hoe breuiter dicitur, et ut patet ex seeundo eocli commet .a s. diuiso qua seeit Averrois est subdiuit ox nius membri Aristotelis hoc modo.Demonstratio primo diuiditur in quia, de propter quid. Deinde demon stratio propter quid diuiditur in demonstrationem pro pter quid ina, re simplieiter. Apparet enim ibidem, Q demonstratio quia seu smi voeatur illa, quae a posteriori procedit,quam tune oportet fieri cum ei stus est
notior causa.ut si demonstremus terram interponi inter
solem S lunam, qui videmus lunam eclipsari: De monstratio vero propter quid voeatur illa, quae a priori quidem procedit, sed non ad eoneludendum esse tum esse sed ad ostendendumpropter quid talis e flectias est: visi demonstremus eclipum de luna propter interposito
nem terrae inter solem & lunam. Hcie enim ii si quaeritur ut sciamus lunam eclipsari,quoniam selisu hoe apparet,
sed ut seiamus quae est eausi Q luna e lipsetur. Vnde in illo modo demonstrandi prs di ea iuna eue ocinesti subie
tii c. . Setudo cedili in n. Octauo
156쪽
cto absolute.est prius se magis notum uacausa, prςdiea
tum tamen sub ratione certi ellectus, seu in relatione ad causam propriam est ignotius de per demonstrationem inuestigatur. No qu fritur enim, an eclipsis sit aut infit,
Iunae, sed quare est: quod nihil aliud quaerere est, qὶ ei
ius causae effectus sit. Et his duobus generibus demonstrationum quali semper utitur philosophia naturalis.
Demonstrataci vero 1ini serier vocatur illa, quae a
priora si e procedit, i, simus ostendit re praedi tum ines se subiecto re quare inest. dc ideo vocatur etiam demousratio caae deesset ut uuis audietini,neseiata manstulit habere trestae. de demonstretur quia figura rectilinea habens angulum extrinsecum Me. simul acquiram stic
tram q, triangulus habet tres de eausam eius. Et tali modo demonstrandi maxime visitur naathem. tica, propter quod sunt in primo gradu certitudinis. Neuter ergo suis perfluus aut diminutus est, sed Auerrois explicauit, tu' stoteles implicite dixit.
De latentiarum labalter iratione.
HIc antequam ultra procedatur de subalternatione
scientiarum agendum est,quid tu .cunam sei et iam subalternam alteri. Ad cuius euidelitiam scaendia est.
Albertus hoc ni loeo recitat tres conditiones requiri ad iubes ternationem kientiae,re dicit, Q, est positio eo munis re satis subtilis de bona. Prima conditio est, . su hiectum subalternatae eone piat in se subiectum subal
ternantis eum additione disterem aeco trahe luis ipsum ad naturam vel materiam determinatam, vi linea vastabilis contrahit lineam. Neeunda est, in illud additum a subalternata oportet esse alterius generis ab eo, cui additur,re propterea seletitia de speciebus 5c differet is di uisuis superioris, non subalternatur sereni ia de illo superiora. Tertia est, in illud addita a subalternat a no sua ta natura oc subiecto illius, eui additurialiter seientia dupassionibus subalternaretur se lentiae de subiecto, quod est salsum, quia eiu idem se tetitiae est pastionem de subie A eum entis per aeeidens nulla stili Tnitio, ut dieit septi,ino metaphysico Prsterea qua ratione de hoc aggre, T. e5.ri. Adgato linea visuali est icieini pari ratioue de linea tangi is
hili A dulei de Olida erit seietia, de se in sinita erunt scietiae subalternatae geometriae. secundi vero propriam Reproba vocem ignorare videtur, dum dicunt illud additum esse Dollae detras, i nem eius,cui additur,oc addunt, in non conuenit opinionas.
in sua abstra tione. Si enim passio eius est per se,& de omni est,ecue eomi enite, in quod a quidem se, in quo dam vero non pastio eius non est. Si dicatur in illi intellinunt non q, illud additum sit passio eius,cui additur ah, solute,sed Qeiussui additur cotraJe sumpti passioni. Si se inquam intelli unt,ad proposit una no loquuntur, quia quaeritur quo illa differentia si aeeidentalis illi su periori cui additia subiectum facit subalternat aer constat enim. M, illa disserentia additur in superiori absolute occontrahit ipsum,de non praesupponit contractum: visua latas enim eontrahit tineam de non praesupponit lineame, Te contractam ad inat 'am visualem, aliter subiectum Perspectivae esset non linea visualis, sed linea. n. visualis, quod talium est.& no concederet ab eis. Falsum quo ii assumunt , Q. svis bilitas st passio quantitatis: primo,
quia non conueniter per se ut patet quia non quantita ta mathematici sumptri. Seetido,quia omnis passio Auit ex principiis quid ditat titis sub dicti sui. Clarum est aute, . ex quantitate in eo q, quantitas non emanat visbili tas,alioquin mathematicum quid esset visibilitas, scut T. cos. A caeterae omnes quantitatis passiones nec ex secundo
de antina hoe habent,sed , eo lor sit per se visibilis in se
cundo modo dicendi per se. Ex hoe autem q, selisibilia . comunia dicunt sensibilia a se, non sequit,ergo visibilia P se .Quomodo autem nee sequatur,ergo sensibilitas est pa o quanti, non est praesentis intentionis. Incidunt et
ocisti in eandem foueam in qua re priores: luia ponunt subie stum scientiae agaregatum ex subiecto Squod di si nitionem habere non potest. Si eut enim ho ictum cosiderare. A. S.I ho. autem secundam conditio/ C minis albi non est diffinitio,ita nee naris sum, im diis ni Qtio diste
nem habemus, quili de prima oc tertia nulli dubiti esse debet, oc quartam. seientia subalternatis dicat Ppter quid de prinei piis seientiae sit alternatae, quorum ipsa subalternata aceipit quia . Od hane vehit magis neeeua mam plumes reperit in doctrina sua,re semper prs oculis eum de hae re loqimur visus est habere. Verum qiii magna dubitatio est,quo subieci uni subalternat s scientiae sit illud quod est superioris seientiae per differentiam a dentalem contractum, ideo Vt hoe elueeseat alioruintelle stum recliadum censui oce. Quidam intelligiatu, differentia illa addita fit ita aecidentalis. cum eo cui addit ur, saeit , num per aecidens. oc se subiectum per speetius ponunt aggregatum per acciden pura lineam visualem. oc hi ex obseruaticine eonditionum suprapo sitarum moti sunt. Si enim illud additum est res alterius peneris, re non passio purum accidens esse vide ε. Quidam vero intelligunt illam dimerentiam ita aceidentale, inponunt eam esse passionem eius eui additur, nite lineas,echmiliter sonos, ut proportioues sm numerostio unam naturam significat, ut dicitur septimo met
physieaeoce. Mihi videtur i, inter illam disserentiam Cpio Io pro additam δε id cui additur si connexio per se primo mo pria
dci dieendi per se, non seut inter diffinitum, eius reis T. c. 3. Dus,vel disterentiam, nee seu tria ter passionem re subie, T. cis. Cium sed seut inter distini tum de mus principium, sicut inter lineam re punetum. In dicta nitione ii quidem illius differentiae accidentalis Oportet ponere illud,cui addit,
licet non econuerso In ratione enim visualis cadit linea, ct in ratione sonori, numerus. Quantitatem autem die
cadere in nitione visualis Oec. non solii materialiter sumpta,qisio ponitur in ratione cuius in physei .eo ιγ physea
non abstrahunt a quantitate, sed etiam formaliter sum ptam,quo non cadit in ratione physeorum, eo dimnitiones mathematicae de naturales sunt impermistae: im possibile est squidem intestigere visibilia, ut considera tur a perspe tua. i. inquantum sunt proportionalia mReproba tio primae
nientem tu ei non in sua abstractione, sed se eontra sto, re hi mouentur ex seeunda conditione, propter quam coguntur ponere illud additum esse aeeidentale aliquomodo,ut patet in subieciis Per speetiuae de Altis eae qui Peripectiva est de linea visuali, Geometria autem de si xea simpliciter. Ex secundo autem de anima habetur ab Aristoteleu, vis bilitas est passio quantitatis, una dicitu, sensibilia esimum a sunt sensibilia per se,de similiter est
de numero sonoro. Primi in hoc iudicio meo ercat ipponunt subie fisseientiae et arcte tum per accidens. Omnes enim demonstrationes unius ieientiae,eum sint inter se ordinatae. Oportet liabeant passiones collinatas ad inuice in re ad subiecium,a quo ordinate emanat, ab aggregato autem per aeeides passiones, quo ordine, aut qua aggregatione 5 eolligatione orienturi Prae
terea quo subicctum illud habebat vim diffinitionem, non intellestis linea ut linea, oc numero ut numero. αsiatile est de medicina, Ac agricultura re alae hi uia respe istu naturalis philosophis .haee omnia addunt ea, de quo rum ratione subalternalitia sunt. sinabile siquidem ab arte ab v natura intelligi non potest oce. Est igitur inter distet entiam illam aeeidetalem, L id,eui addi ur per se Vmo in primo modo perseitatis oc tamen disterentia aecidentalis dieitur,quia genus subieistum scientiae subalternantis non per se diuidit aut contrahit, ut differentiae
diuisus euiu p generas faciunt, quae per se dicterentiae illius dic intur,ta sunt. Quo autem haec duo ad constitu itonem subrecia subalternatae scientiae concurrant perci pi Bellius potest, s supposueramus uniuseuius in scietiae, sitie subalternata sit,sime non, bi essitum vilicum oportere elle, Unicum autem non qualicuui unitate, sed vilit, eratio ius tormalis, uni ab illa unitate sumitur scientia
157쪽
ipsa, AI per illam ab aliis distingiti t. hoe enim stante sta, aettim habemus , nil obstat res quam uetica distantes viai sit ei scietiae, H umca ratione formata eas considerat,α , Oportet eo ni uti siti illud,quod ponitur subie 'tini subas ternatae sub umea ratione formali subiectium esse. Quod qualiter st, se accipiendum est. Conium Lim ex rebus diuersorum generum, multipliciter potest intelligi esse subiecita in scientia, seu cadere sub una scientia,vt iubie.ctum. Primo ita, a, totum a gregatum sub virius lira tione subieetum lit, de hoe est impossibile, qa non esset una ratio sormalis obieetiua in una scietia A propterea diximus, q, nee aggregatum ex subiecto Oc accidete, iieeeκ subieeta 5c proprio subiectu esse potest. secumdo ita, et, totum aggregatu, ut partes eius adunantur in tertio, sibimqu si . Ghoe destrii it seipsum. s enim ut adunant in tertio, subiectum sunt, ne at ipsum aggreratum , ne spartes eius subiecta sunt, sed illud tertium siue illud ter itum sit magis uniuersale, sue subie lutcsimune viri risue accidens comune, sue ea usi comunix decinis sorte quis dicat quia illud tertium in nominatu est, illud e tuitistum subiectum dicit circuloquendo tertium anno arai natum. sed hoc in proposJto dicere, fingere,& suetere potius vide ε, O veritatem sessori. Tertio ita, a, totii ag gregatum subiiciatur, sed vita pars ut stat sub rationeat terius, itaq) ratio unius partis per se attingatur, alterius vero non ,hisi per accides , sevi homo albus videtur.eo , album per se videtur, cui ut se accidit esse hominem, re hoe etia destruit seipsum propr te loquendo, eo q, hoc modo subiectum non est totum aggregatum, sed illa tm enis pars, quae ess ratio obiectiva. Est etiam contra com munem assignationem obiectorum potenti s&habiti hus. non enim dicimus, in subnatia colorata sit obiectu visus. nee q, substatia quanta sit subie5tum mathematicae, sed eoloratum obiectum visui, de quatia ira mathena alicae subiectum damus. auarto ita, et, totum aggregatu subiiciatur,re utram pars per se attingatur,ut una ita raconem alterius ingreditur, vel ab alia per se de det. echoe non potest inuenim nonani coniundio ex rebus di c v Mersorum generum, im ad hoe exigitur u inter partes illius contuiti ii si per se eonnexio ex parte alterius extra mi non solum in esse naturae, sed vi attingitur a tali habitis,aliter per se non attingeretur utrunq re consequeter et, unum alterum in sui ratioe suscipiat, vel ab illo per se dependeat. Et hoc modo videtur mihi q, subicium sub alternatae aggreget res diuersorum generum re habeat uni eam rationem formalem quod ut elarius fiat exemplariter declaratur. subiectum Musi eae est hoe eonitin
citum numerus sonorus constat autem Q, muscus no eo
siderat sonum in eo is sonu,qm hoe physici est, ne in numerum in eo is numerum,eo in arithmetiei est, sed eon sderat numerum in sonis .i.Vt iacit sonorum differetias, vel magis .pprie loquendo sonum ut Iportionalem mi umerum. Considerare aut sonum ut proportionalem elare patet v, est attin re, re sonum 5c numersi per se. α sonum vi deindet a numeralibus proportionibus,& eta a, est uniea ratio formalis. Attingi vero dixi utium per Us eo . numerales proportiones sunt media musealia, de sonora sunt conclusiones,ad quas illa media applieantur,re quia numeralis proportio est ratio sono q, attin. gatur a musco , α sonus est ratio numerali proportioni in ab eodem accipiatur, licet diuersimode,quia primum, ut sormale sim ut materiale hoe sarit,& smile est in per spe stiva respe tu geometriae. V meam vero ratione foris inalem dixi non alterius partis,nec virius nee alterius tertia sed ut una pars ab altera n se dependet, seu ut par tes sunt tibi inuice coaptata propter hoe Q, una alterius rationem penetrat,de illius disserentias saeit &e. Et licet
Cay to: est itast q, s. subientiam subes ternatae unieam habet ratio ea medium nem formalem obicetiuam, quia tamen res diuersorum vitea. t. o. petierum esitanet, ideo diximus superius an rapitulo. t e. u. Q, ea,quia sunt superioris non contracte sumpta, no pet
se insunt sub alterii: tis ratione disserentiae aceidenta sadditae. Strant siquidem hae duo simul, eo disterentia illa, curra extranei generis fit,non habet ex suo genere in illa,quae subalternantis per se sibi conueniant, sed hoe habet ex eo in superiori contuitista est. Ex dictis ergo patet,q, ab stibal ternationem scientiarum post tres condi. Quae requitiones ab antiquis positas oportet addere quartam, ius runc ad subest fundainctum eius, quam addidit. s. Tho.& nodi fieri alie ira: ab ea, nisi sicut sundam et una a fundato. dicemus igitur,. ς Mn Q oportet primo subiectum eontineri sub subiecit Octe secundo, quod disterentia contrahens sit extra naturam contraeti. tertio in non sit eius passio. quarto. per se de
pendeat ab illo dcc.Ex hoc enim sequitur, Q principia istius accipiantur ab illo, ecu, ille nouit eorum propter quid, qin nouit id, quo dependent, quod a. s. Tho. erat additum. α ad claritatem quinto loco ponatur Q. s. sub alternas dicat propter quid principiorum subalternatae, quorum ipsa accipit, quia,oc senianifestum est quaest F connexio inter subalternans re subalternatum, ecquo suba Iternatae subiectum fit unum,&quid sit unam sciotiatra subalternari alteri. Et nota Q de s alternatione proprie loquimur,ut Aristoteles locutus ela re non ex tenso vocabulo ad nnanem inodum, quo una scientia ab oaltera mendicat. io dicitura quibusdam, Q chirurgia - Λ subalternatur geometriae quoad illam conclusione, ut nera cireularia &e. Oc distinguitur ab eis subalternatio
quoad modii sciendi,vel quoad subiectu ves principia
De Ollogi iii fornia demonstructionis. Cap. l .FIgurarum autem maxime scientialis est prima. Mathematicae nanq; scientiae per hanc demonstrationes serunt, ut Arithmetica , ct Geometria, ec Perspectiva, ec sere ut di xcrim, quaecunq; ipsius propter quid considerationec iaciunt. aut enim omnino, aut ut plurimum,oc
in plurimis per hac figura ipsius propter quid
fit syllogismus. quare propter hoc erit Vulmaxime scientialis. maxime nanq; proprium ipsius scire est propter quid speculari. Polica Scipsius quid est scientiam per solam hanc venari possibile. in media enim figura non sit praedibcativus syllogismus, ipsius vero quid, est scientia a stirmationis. in ultima autem fit quidem, sed non uniuersaliter: ipsum autem quid est,
uniuersalium cst. non enim homo aliquo mo-
do est animal bipes. Amplius haec quidem illa
rum nihil indiget, illae vero per hanc conden santur 5 augentur, quousq; ad immediata Venerint. Manifestum itaq;, q, ad sciendum maxime proprie est prima figura. Quemadmodum vero contingebat A inesse Bindiuidue, ita re non inesse accidit. dico autem indiuidue inesse aut non inesse, eo Q non est ipsorum medium: sic enim non erit secundum aliud inesse aut noinesse. Quado igitur aut A aut B in toto aliquo sit, autoc ambo, non continait A ipsi s primo non inesse. sit enim A in toto C: si igitur ii noncst in toto C contingit enim ipsum quidem Acise in aliquo toto: ipsum vero B non esse in
hoc syllogismus erit, ψ A ipsi s non insit: si
cnim C, A quidem omni: ipli vero B nulli: A
nulli eorum, quae B. Consimiliter autem oc si u
158쪽
in toto aliquo est, ut in D, ipsum nanq; o omni Binest: ipli autem Anulli ipsum A qua re ipsum Λ nulli eorum, quae B, in erit per syllogismum, eodem pacto monstrabitur & si ambo in toto aliquo sint. Quod autem contingit ipsum B noesse in quo toto est Λ, aut rursus A, in quo est B,
manifestum ex coordinationibus, quaecunq3 non commutantur ad se inuicem. Si enim nullum corii, quae sunt in A C D coordinatione, de nullo praedicatur eoru , quς sunt in B E F: ipsum vero A in toto est H coordinato existenti: planum , Q B non erit in H. commutarentur enim
ordiriationes.consimiliter autem & si B in toto aliquo est. Si vero neutrum sit in toto nullo: non insit autem A ipsi s : necesse est indiuidue non inesse. Si enim erit aliquod medium,necesse alterum ipsoru in toto aliquo esse. aut enim in prima figura,aut in media erit syllogismus. si quidem igitur in prima, B erit in toto aliquo: aftirmativam nanq; oportet, quae ad hoc, Pro positionem fieri. sin autem in media virul coligerit. ad utraq3 enim accepto priuatiuo, efficitur syllogismus. ambabus vero negati uis existentibus, non erit. Planum iram, Q contingit aliud alii non inessse indiuidue:& quando con tingit, quomodo diximus. Summa huius capituli haec es.
FIgurarum magis faciens scire, maxime prima est. probatur a posteri ri,quia aut omnino, aut scut freque/tius,5c in pluribus per hane figuram sit propter quid syllogismus. deelaratur hoc inductive, sa mathematicae. s. arithmetica, geometria perspeetiuare sere&e. seeundo
quia ipsus quod quid est scientia per solam primam ve/nari possibile est. deelaratur ly solam, qm seientia quod quid est amrmationis est, in secunda autem sit syllogis mus affirmativus,et qm quod quid est est uniuersalium,
in tertia autem non eoncludit vlF. tertio quia prima aliis non indiget illa autem per hane densantur oc augmen tantur quousin in immediata veniant. Sicut datur uniuersalis assirmativa immediata, ita 5c negata ua dee. Quado praedieatum aut subieetiam in quoda toto est, aut ambo non fit pro postio nestativa immediata. probatur a priori, quia tunc semper est mediis, per quod unum negat ab alio. declaratur hoe in omnibus diistis modis, in terminis, semper ponedo illud totu pro medio oce. interminis aut Λ prsdicatora subiecto: C toto respectu pdi cati re medici D,toto respectu subiere se medio. Contingit subieetum non esse in quo toto est praedicatum, re ecouerso. declaratur a posteriori,quia eoordina/tiones non comittantur ad inuicem, ita a, nihil unius pindicatur de aliquo alterius. patet interminis A CDE: αn c, scilaeet eoordinationibus duabus:& P,eapite primae coordinationis. Sed negat ius vos,nee subieetum,nee prsdieatum est in toto nullo, necesse est uniuersalem negativam esse immediatam. probatur a destruetione, seu cipposto e5se quentis ad oppositum antecedetis: quia. su medium ha het aut subiectum,aut prsdicatum in quodam toto erit. hae e sequela probatur, qm aut in prima aut in secuda Qgura syllogizara uniuersalem negatiuam oportet , 5c icipitina subie tum in qu a toto esse oportet: qua minor
ibi semper ammativa est,re in secunda inditiarenter sobieeium, vel 1 dieatum in quoda toto esse oportet r quia utrius p negatione syllogismus fit ibi, ocvti infimus negativam esse est impossibile. Deelatatur in terminis Apraedicato, B subiecto &e. medio.
prua demonstrationi tractare, una syllogismus quidam demonstratio ea, duo Leit, primo vniea conestigone trihus rationibus primam figura maxime utilem demonis stationi asserit. seeundo, qm in plura a figura ex negati uisyroceditur,& oportet demonstratione ex immedia tis fieri sentedens,in negativa sint immediatae, deelarare proponit hoe. oc quia oppostoria eadem est diseiplina, tres modos negatiuae mediatae in secutaeones usione de clarat oce. addens quandam eon elusionem,quam supponit. Et se tandem qus sit negatiua immediata,tertiaco
elusione explanat. B Num altero extremorum existente in quodam toto
CIrea seeundam e lusionem dubitatur quomodo se Averum Q altero extremorum existente in quodam itoto reddatur,ppostio negatiua media . hoe enim videt contra superius determinata in capitulo secundo oc ter tio arguedo se, nulla proposito,euius rationibus termi norum pro terminis postis redditur immediata est me diata: propositio negatiua cuius alterum vel utruncs extremorum est in toto, politis rationibus extremoria proterminis, multoties redditur immediata. ergo huiusmodi propostiones no sunt mediatae, sed Imediatae. Μaior ex supradictis habetur. Alinor deelaratur exe piariter in ista linea non est qualitas,ponedo imo lineae quantitas. ABC eonstat enim in eum illa si immediata, squalitas non est qualitas, ut Aristo. docet in hoc capitulo. istam etiam oportet esse immediatam.quantitas A BF, Non est qualitas. Ad hoe dubium, quod ideo motu est ut at C tenti 5c eonformes superioribus reddamur, dicit quod ratio adducta verum concludit oc cogit loquendum de propostionei mediata sis se,non aut de immediata sin rationem, seu ratione nostri. regulam siquidem illa,quae in maiori assumitur uniuersaliter vera esse probauimus superius in locis allegatis ubi re terminos, quibus vii mur deesarauimus. Sie ergo, qm Aristoteles de media tis 5c immediatis sna rationem loquebat, ideo illas etiamediatas dixit,quae fim se immediatae sunt. quare autem de mediatis oc immediatissm rationem loquatur non fm se superius diximus, quia. s. consorme nobis inser mentum sis irabat. Num res unius praedicamenti praedicari possit de te
rea illius eones usonis suppostae deela rationem,dubium primo aceideret. an eapita eoordinationu praedicamentalium habeant aliquid superius. Sed quia hoemetaph eale est,illueusin disseratur. Dubium feeun13 do edet an sim veritatem praediea meta sint impermista, ita et nihil quod iiivno est in altero sit.sed una hoc quom
metaphyses perserutationis est dimittatur. Dubita Te,. tiuncula quom oritur quomodo si verum o nihil unius praedicamenta praedicatur de aliquo alterius, eum n5 so tum per accidens, sed per se, nedii in secundo modo per se itatis, sed etiam in primo,ut supra dixit Aristo. in eap. quarto res unius praedicameli prsdieetur de re alterius. Ad hoe breuiter dieitur, ca, intelligitur de praediratione per se in primo modo intrinsece:licet enim linea prae dicetur de triangulo in primo modo, non tamen in trinisseee, sed ut extra essentiam eius. Dicitur secundo, , intelligitur de praedicatione quae unipiti reeto, tu oc vera oc so est,quod addo propter eos, qui tenent praedica Henta esse idem realiter. Et intelligitur de his quae proinprie sunt in praediramentis non denominationibus ab illis sumptis. Me albedo natus, nee risibilitas praedicatur
159쪽
de homine: sed album ocrisibile, de similiter linea non p sdicatur de triangulo, sed rectilineum Oe huiusmodi. Ethoe magis sonant ipsa Aristotelis verba, utrunm lainen
Verum est. Quot modis eontingat unam negaritiam propositi te melle immediatam.
CItea tertiam conclusonem aduerte, o propositione negativam esse immediatam dupliciter contingit. s. es extra in nullo toto uniuersali sunt,ut substatia non est qualitas,& qni mediate sunt sub aliquo, ut rationale noestirrationale. Et si diligentius Pscrutati suerimus textu Aristotelis non primu im modum, sed etiam seeundum instiuauit intelligendo per sy esse in toto, non absolute, sed ratione cuius negatur ab illo,vel illud negatur ab eo. ta smiliter per ly non eise in toto,ratione cuius negetur ab illo,vel id ab eo. hoe aute, quia eontigit dupliciter. s. vel quando non in toto non sunt, vel quado in toto quidem sunt, sed no tali ratione citius negatio in si alterius, ideo negativa i mediata contingit dupliciter. Est autem Fhie sensus abis dubio verus, Oe Aristoteli idei reo attri huius,qm in calce capituli epilogans ait se dixisse q5 5c quomodo fit negativa Imediata. innuens se meienter tradid ille ,qn hoc contingat. suffieietem aut doctrinam non video, nisi supradicta sententia eius st,re sorte in si nuauit hunc sensum, per ly qusdam, re ly nullo, eii dixit toto quodam,& toto nullo,ut addendo ly quoda ostendat se aecipere esse in toto non simpliciter, sed tali ratam, cuius negetur, Oc apponendo ly nullo,ostendat se loqui de no esse toto, quod negationis ratio st. Et sm hoe per
coordinationes,qus non eonautantur adinvicem no ar
tamur ad intelligendum praediramenta tiar, sed quascum ct in eodem praedicamento, quae ad inuicem non comu i tant. propter quod Aristoteles ea tegorias in speciali no
nominat,sed comuni voeabulo coordinationes. Quomodo vere medium oporteat esse distinctum
rea eandem conclusonem aduertendum est quod Ge, hoe loco firmatur quod superius tradidimus. s. vere medium demonstrationis debet esse formaliter di stinestum ab utro in extremorum. Deducitur aut hoe e hoe loeo se. proposcio negativa vera habens neutrum extremorum in toto est Imediata,& eum talis,habet medium indistin stum sormaliter ab altero extremo uet: ergo tale medium non est vere medium quod reddat spolistionem mediatam cosequentia est euidens ex terminis. antecedens quo ad primam partem est Aristotelis in iis tera.quoad secundam vero exemplariter ostenditur in utroq; genere Imediatarii. Primo, qii extrema non sunt simplieiter in toto. ut nulla substatia est quantitas. ratio
enim substatis seu eius coeeptus formalis distinetus me o um esse potest. constat nano substantia concipi postern de ente eoneeptu proprio, e lasere distincte vi alibi hoe decla N essentia i rauimusὶ re similiter constat eo neeptum sormalem di .phemio q- stinctum alleuius non distingui formaliter ab illo.vo p ' to ergo concepto illo A syllogizahitur se, nullum a est Hquantitas: omnis substantia est ar ergo nulla substantia est quantitas .est ergo ibi medium indistinctum forma Iiter. Secundo quando extrema non sunt in toto P quod titterum negetur,ut nulla albedo est nigredo: ratio enim albedinis seu eius propria re constitut i ua di Ferentia medium esse potest indistinctum tamen formaliter ut diximus. Nee obstat proposto siquis dieat omne dissere tiam esse totum uniuersale speciei, quia disserentia prae dieatur de pluribus oce. Tum quia clarum est et differentia non est totum uniuersale diis niti. Tum quia fatuum est dicere,et disserentia propria speciei athomae, praedi eatur de pluribus differentibus speete: nima enim diis serentiarum propriarum veriscat sorte omnem differsi. tiam esse in pluribus. Dicitur ergo propositio Imediatas m Aristotelem, quae caret priori medio formaliter disinino ab extremis, licet aliquo modo medium habeat sm rationem non in hoc constituit propostionem Ime diatana fria se aut quo ad nos uniuersaliter, sed latitudianem mediatarum quoad nos ostendit, α diuersiam rationem mediationis re immediationis,dum aliquae pro pter medium distiniste cognitum ira, quando. s. media est sola diffinitio, aliquae etiam propter medium sor maliter distinctium,cla isum tamen in extremo,quando Ditieet medis est aliquod superius mediatae nobis sitit: se se quae hae ratione immediatae nobis sunt, mediatae
De ignorantia demonstrativa. cap. 3s.
IGnorantia vero,quae non se dum negatio nem, sed secundum dispositionem dicitur,esi
quidem deceptio, quς per syllogismu fit. Hare
autem in primo quidem in existentibus aut noi nexistentibus contingit dupliciter . aut enim quando simpliciter existimet inesse, aut non inesse:aut quando per syllogismum accipiat suspicionem. Simplicis quidem igitur suspicionis
simplex e sit deceptio, ius vero, quae est per syllogismum, plures. Non insit enim A nulli corii
quae Bidiuidue. si igitur syllogizet A inesse ipsi
B, medium accipiens C, deceptus erit per syllo gismum. Contingit quidem igitur Utra' 3 pr positiones esse falsas, contingit autem alteram solum. Si enim neq; A nulli eorum quae C in sit: necp C nulli eorum quae B assumpta vero suerit
Utraque e conuerso, ambae falsae erunt. Euenit
autem ita se habere C ad A 5c B, ut neq; sub Asit, neq; Uniue aliter in B. impossibile nanq; Besse in toto aliquo.dicebatur enim A primo ipsi
non inelse: A vero non necesse omnibus enti bus inesse uniuersaliter: luare ambae salsae. Sed& alteram confingit veram accipere, non tamevtram volueris, sed A C. C B nan I propositio
semper falsa criti. eo Q ipsum B in nullo sit: AC Uero euenit. quemadmodum si A & ipsi C, ocipsi h insit indiuidue . quado enim idem primo praedicetur de pluribus, neutru in neutro erit. Differt autem nihil, neq; si non indiuidue insit. Deceptio quidem igitur inexi siddi 5c per haec, re ita hi solum: non enim erat in alia figura in existendi syllogismus. Quae vero est non cri siendi 5c in prima sit 5c in media figura. Primultaq3 dicamus quot modis in prima sit, & quo modo se habentibus propositionibus. Contii git quidem igitur utrisque falsis existentibus.
guemadmodum si A 5 ipsi C, dc ipsi v insit in
iuidue . Si enim acceptu fuerit A quidem nulli
C: C vero omni P falsae erunt propositiones.
Confingit autem Sc altera talia existe te, & hac
Vtrauis. Euenit enim A C quidem veram esse, CB vero salsam. AC quidem veram: quoniam non omnibus entibus inest A. CB vero salsam:
quoniam impossibile est C incise ipsi v cui nul
li inest A. non enim amplius vera crit AC PI
positio. simul autem si ec ambae sunt verae , ct
160쪽
conclusio erit vera. Sed 5e CB contingit veram A e contrario,m se habent propositiones, si debet
esse, altera existente niti. queadmodum si a Scin C,& in A et .necesse. n. alteru sub altero esse. quare si acceperit A nulli eoru quae C inesse,nl- sa eritrpositio. Planum igitur,q, altera falsa existente,oc viris , erit nisus syllogismus. In me dia aut figura, totas quidem esse propositiones
ambas fallas,no contingit. qn .n. A omni B insit,
nihil erit accipere quod alteri quide omni,alte xi vero nulli inerit. Oportet aut sic acciperpositiones,ut huic quide insit, illi vero non insit siquide erit syllogismus. si igis sic acceptae falsae,
Planii,q, e contrario e couerso se habebunt hoc aut impossibile. In aliquo vero utranssi nihil .p
cui insit. St. n.A quide Oi acceptu fuerit inesse vvero nulli: tata quide ambae ypositiones, non G tois sed in aliquo. Et e couerso quoq; posito priuatiuo, c5similiter. Altera vero fallam esse, di Utrauis, cotingit. quod.n.inest A omni, & Η inest.Si igitur acceptu fuerit ipsum C inesse quidem toti A , toti vero B no ineste: C A quide vera erit, B C aut falsa. Rursus,quod B quidem nulli ineli,nem A oi inerit.si.n ipsi Aidi ipsi B: sed nolnerat Si igitur acceptu fuerit CA quide toti in esse, B vero nulli: B C quidea politio vera,altera aut falsa. Consimiliter vero ec transpolito pria Matiuo.quod. n. nulli inest A ,neq; B nulli inerit. Si igitur acceptu fuerit C A sde toti non inesse: A C quidem .ppositio vera erit,altera aute salsa. Et rursus quod ot B inest, accipere inesse nulli A Llsum .necesse enim, si a omni oc A alicui inesse. Si igitur acceptum fuerit, C inesse quidem omni B , nulli vero A : C B quidem vera erit, C A te falsa. Planum igitur,q, 5c ambabus existe tibus tasis,& altera sol uberit syllogismus decortorius in indiuiduis. In his vero, quae insunt non indiuidue,aut non insunt, qn quidem per
proprium medium es liciatur tau syllogismus, no possunt ambae salis esse. ppossitiones, sed ea
solum , quae est ad maius extremu. Dico autem
proprium medium, per quod fit contraductiois syllogismus. Insit enim A ipsi B per medium C: syllogismus heri.sic ast acceptis,ambae efficiuntur fal*.queadmodum si A q uide toti D inest: DVero nulli eoru, quae B: his.n.conuersis, syllogismus erit, oc appositiones ambae lalis. Qia vero medium no sit sub a,vi D, A o quide Uera erit, DB aut salsa, nam A D quidem vera, qm non erat in A ipsum D:D B autem falsa,qm si esset vera,&co lusio vera esset.sed erat salis.Sed cu per me
diam figuram efficitur deceptio, ambas quidei non contingit falsas esse .ppositiones totas. Caenim sit a sub A, nihil contingit, huic quide Oi, illi vero nulli inesse, quod modum dicta est ξc
prius. Alteram aut euenit, di Utralibet. St. n. C,
n ec A N B insit: si acceptum fuerit, ipsi quidem
A inesse, ipsi vero B non inesse: A C quide vera erit,altera aut lalsa. Rursus, si acceptum fuerit C ipsi quidem B inesse, A vero nulli: a C quidem vera crit,altera aut Elia. Si igitur priuatiuus sit deceptionis syllogismus dictu est,qn, & st quae erit deceptio. Sin aut affirmativus, qn quidem Persprium mediu, impossibile ambas esse lal sas.necesse inm,C B manere, si quide erit syllogismus, queadmodum dieiu est 5c prius. quare
C A semper erit sella haecin .est,quae couertitur. Consimiliter aut Sc si ex alia coordinatione ac cipiatur medium, lueadmodum dictu est ec in priuatiua deceptione. necesse. . D B quide ma nere, A D aut conuerti, Ec deceptio eadem est ei
quae prius. Qia ut non per*prium: si o quidesit sub A , haec quidem er it vera,stera aut salia: euenit. n. A pluribus inesse, quae no sunt sub se inuice.si vero non sit D sub A, planum quidem, Q haec semper erit falsa, assirmativa nanq3 acci- Pitur , D B vero contingit Sc vera essere nium: nihil. n. prohibet, A quide nulIi D inesse,D vero ipsi a omni:ut aiat scietis, scientiam asit musicci Nem rursus si neq; A nulli eoru , quae Di nem Pnulli eoru,quae B. Manifestu igitur,o no existete medio sub A, oc ambas euenit talas esse, ecvtra volueris. Quot igitur modis; re per quae euenit fieri deceptiones,quae fim syllogisinu, Scin inaediatis, Ac in iis quae e demonstrationem,qQ igitur necesse est CB affirmativa accipi, cu D manifestu. Planii aut est , ecq, si quis sensus de sit syllogismus: planii, m semper haec erit vera;
non .n .conuertitur: Α C vero nisi,hac enim co
uersa contrarius fit syllogismus. Consimiliter
aut di si ex alia coordinatioe acceptu suerit me clium.Ut D licet in toto Ast,re de Boipdicetur: necesse.n. o B quide ypositione manere, altera Nero conuerti. quare haec quide semper vera,
dia aut semo tilia. oc quasi talis deceptio eandeest et,que est per sprium mediu. Si vero non a proprium media iniciatur syllogismus: qn sub Axiuidem sit medium ipsi vero A nulli iniit: necesse est ulta esse ambas.accipiendae nai sunt
secerit, necesse &scientiam aliquam deficere, quam impossibile est accipere: Iiquidem addi
itam us aut induetione,aut demonstratioe . Est aut demostratio ex uniuersalibus, inductio vom ex ijs,quae fini parte: impossibile asit uniuerasalia speculari nisi per inductionem, qui ec qus
ex abstractione dicuntur, erunt per inducto nem nota, si quis voluerit nota iacere,q, insunt unicuiq; generi nonnulla, si ilan separabilia sunt, sin q, tale hoc unumquodq;: inducere aut non habentes sensum, impossibile. singularia nanq3 sensus est,n5.n.cdtingit accipere ipsorii