장음표시 사용
161쪽
si emia nccp. n. ex uniuersalibus sine inducit Εne, neqῖ per inductionem sime sensu. Summa huius cupitub haec es.
pria ippo. TGnoratia non sm negationem, sed stia dispositionem Idi a pes syllogismum est facta deceptio.
See u Ignorantia fini dispositionem in his,qus sunt primo, aut non sunt contingit dupliciter seum simplieiter: αcum per syllogismu aeeipitur opimo salsa Tertia. Simplieis opinionis est simplex deceptio,eius autem, quae est per syllogismum plures sunt. a. peluso. Propostione uniuersali vera negatiua re immedia/ta existente amrmativam uniuersalem oppositam syllo fetans p aliquod medium deceptus est per syllogismu. patet I terminis pristitius A prio a tertio:& C medio oceametiratio. Contingit in huiusmodi syllogismis utrasin propoli.
tiones esse talsas contingit re alteram tantum . primum declaratur dupliciter. contingere. s. quando a primu nulli contento sub medio eonuenit, oc similiter mediti nulli seonteio sub tertio: utram enim tune accepta C corrari
sunt. Et quando medium non est sub primo, re est non
continens totum tertium. minor enim me necessario est
salsa, quoniam tertium in nullo toto est sin veritatem, quoniam iam di sum est primum immediate negari Atertio sin veritatem. Maior cum, ea salsa, quia non ea xecesse primum inesseoibus Ge. patent haee in terminis generalibus A primo B tertio: oc C medio M. secundum autem. Leontingit alteram tantum esse sessam, verisseat non indigereter, sed quo ad minorem tantum. Asaior enim potest esse vera, Minor autem est neeessario salsa. probatur hoe. quia tertium in nullo toto est. probatur ii lud,primo inrediate existente in medio & tertio. Cum primum praedieet idem de pluribus neutrum in neutro erit. patera thse interminis generalibus δε primorn tertio c medio &e. Dissert autem nihil nem si non im idii dualiter insit &c. Negative uniuersalis oppostaea Ermative uniuersali cive WImediatae deeeptio fit ut prima remedia figura. in prinia quialem tripliciter. primo eae utram salsa deela rat hoe,primo Imediate existete in medio αἱ tertio M. seeudo ex maiore vera,re minore falsa. Declaratur. mae ior vera esse potest,qm primu non inest oibus quae sunt. minor autem falsa necetiario, maiore existente vera est. Tum qua impossibile est in tertio epe mediu in quo nutili, est primum. Maior . n. esset salsa , si minor esset. vera. aeum qin si vita messet vera, cones usio non erit falsa. tertio contangit ex minore verata maiore salsa. Declarae hoe tertio subiecto primo,α medio existe te ordine quodam, ita in tertium sub primo re primum sub medio sit. patent lixe omnia in terminis generalibus a primota tertio rec medio. 3.eoncluso In media autem egura,totas esse .ppostiones utrasin
salsas non contingit. probatur, qm inter terminos uni uersalis affirmativae verae re in mediate,euius negati
contraria eon ludenda est nullum mediu potest inuenio siri quod tonsist primo, re nulli inst tertio, vel e uer D. si alat tu media figura fiat syllogismus,oportet seas
sumere medium, consequenderes amba erunt totaliter salsae, earum contrariae erunt verae, α consequente cailla uniuersalis affirmatina supponatur vera, dabit me dium inter eius terminos: quod vere nulli primo inestre omni tertio,vel econuerso, quod in impos ibile &e..pelusio. Contingit is in huiusmodi utram esse salsam in quo dam .deelatatur, medio existente in primo α tertio par tieularit et&e. ns adusta Contingit rem huiusmodi alimine salsam,α qualibet inclinereter.primo declara E in setiando. s. eamestres, o maior sit Verare minor falsa, medio in toto primo in existente. probal,qm quod omni inest primo, oi tertio inesse supponitur quod vere econuerso. Minor vera, α maior salsa,patet medio in nullo tertio existere.probati Regula
s i. n.in nullo est tertio nem in primo toto erit,sin quod in primo omni est . in tertio est,quod est oppos; tu ante cedentis M. Declarat deinde S in primo eiusde. s.ces, te, , maior vera, re minor salsa, medio in nullo primo existet e. probaε, im quod in nullo est primo, in nullo estertio supponis. Quod vero minor vera re maior falsa, medio in toto tertio existe te pia qm qu es tertio inest, salvi e Inullo prio esse. oportet. n. salte I quoda pilo Iesse. Et viri sis ergo salsis re altera tisi fit syllogismus de ceptiuus in indiuiduis 5ce. In his aut,quae noti indiuidua sunt, negativa e si raria affirmative vere re mediate n med ia mprium in prima figura est impossibile concludere ex utrisqua saliis, sed maiore ina salsa. probat quia in syllogismo falsitatis murior affirmativa remanet, maior vero conuem tur in v. posita qualitate respei tu*llogismi veritatis εια Per medium ex alia coordinatione in quo in toto est
primu Ac de tertio toto dicit, simili modo fit deceptiois
syllogismus. Declaratur eadem ratione reciver mediuna non .ppriu seu extraneum utram necesse
est qsim esse salsam, iti. s. mediii est sub primo,& in uultilo ter Do,pbat, qm cotrarie seu couersae in oppostia qua litatem assumendae sunt in syllogismo falsitatis,quir vero maiorem eontingit esse verare minorε salsam,qn. s. mediu extraneu n5 est sub primo ibatur, et a nis minor esset salsa,cGessio esset vera contra hypothesm, In media aut figura syllogismus decepticiis negative huiusmodi cottam t. salvirmatius medi .us, non pi tesse ex vim sui totalh salus.rbattua spore est mediii inuenire, quod totali inst primo oc nulli tertio vel econuerso, ut dictum est supra.ex altera vero totaliter salsa et quaesiuiesse pol. Declarat medio existente in primo toto re ter tio toto. α hoe patet in seeundo & in primo stetidae &e. Affirmativa eo tramam vn negatiuae vers re mediate syllogismus deeeptisiis stipriu mediit eu utram salsa eo cludere no pol pME'a minor manet eade, et erat in sei
log smo Veritatis contrarie: madorem aut couersam esse
oportet in opposta qualitate, vi ductu est prius, sevi αeoesus One in primo. n. primae hoc ina seri posse patet. Per mediu ex alia coordinatione, simile in .pprio. cinquo nullo est primit, re quod toti inest tertio, similiterra deeeptio ut re supra dictu est in negati uis ea de rati ne,quia. s. minor manet,& maior conuertitur tae. Per mediti non Dpriu seu extraneu qiiqi minore ne eine est esse salsam: qn. s. mediu sub prio continet. Pot. n.
a in pluribus esse: quae no sunt sub inuice qn aut malo rem oportet esse falsam, qA. s. mediu non est sub primo, qm aflirmativa assumit. Alinore vero tunc contingit veram esse re salsam veram quidem medio no existe te sub primo, Minexistente tertio,ut scietia respectu alatii veprimi , α musicae vi tertia, falsam vero medio ne p subprimo, ne in tertio existente. patent haec olam termitinis generalibus 4 primo B tertio:& c medio tae.
Quot modis, re per quae syllogismus deeeptionis in immediatis& mediatis per demonstrationem fiat nimnifestum est ex diistis. lSiquis sensus desecerit, neeesse est&aliqua seientiam deficere quam impossibile est aequirere, si vere ad disti mus Se . probatur a priori, qm deficiet inductio,& eonsequenter demonstratio. probatut miti vilia, ex quibus est demonstratio pon est abs in inductione speculari.wbatur: qm re quae n abstra stione dicuntur, inductione nota sunt. probatur : qm in unoquo ri genere sunt non separabilia quaedam sol quod unumquod in illota habet esse. Inducere aute non habentes sensum. est imposuisse. probatur: am lingularium proprie sensus est M. T. Series datem hae est. QVONI A M oppositorum eadem est ditaplina determinare intendit in hoe rapitulo de ignorantia opposita
demonstrationi scientifice.α quatuor facit. Primo nauptimis
162쪽
primis tribus propostionibus ignorantiam multiplilae A vel ineruditione,quod est fieri n5 direeten Nilogismii.
ec multis modis contingere declarat. secunda quomo do fit ignorantia dereptionis per syllogismum quo ad Imediata propos trones quatuor principalibus ecinctu sonibus Imediate sequentibus docet tali ordine. Prima coneluso ne deelarat quo affirmativa salsa opposta nogatiuae vers 8c Imedia is syllogizet,inserens ibi regulam diuisionis generale. seeunda quo negativa falsa oppost ta affirmativae verae eclinediatae syllogizet in prima fi rura. tertia vero, quarta,& quinta,in secunda Sc. tertio quo deceptio per syllogismu fit quo ad mediatas .ppos tiones septem sequetibus eGelusionibus ins nuat tali or dine: qm primo ostedit quo negativa salsa opposita affirmativae Vera oc mediatae syllogizetur in prima figura, tribus seu uentibus conclusonibus s.sexta per mediumrprium illi asstinatiuae verae. septima per mediu simile .pprio. Octava per mediu extraneum , oc quo in seeunda figura. nona eones usone. deinde, quo affirmativa salia
diuisione iacit supradieram. de sua hoe idem osno est dis finitum de diuisum, sed non eode modo accipit fieri per syllogismum in dis initione re diuisione, re eode modo glosanda sunt similia verba antiquom doctorum oce.
Quomodo di quando per medium extraneum contingat
syllogioli minorem saliam. CIrea duodeeima conesusone dubitat quid intelligat Aristoteles per tu A, eum ad probandu hane e u sonem uti syllogizatamrmativa salsa eontraria negati Dae verae de mediatae per mediu extraneum existens sinprimo. minor necissario est salsa,assiimunto A potest in pluribus esse,quae no sunt sub inuice. St. n. per ly qntes git maiore extremitatem, vel non est ad propostu, vel male adducitur: qm quando dicit A, idest primu potest esse in pluribus, quae nci sunt sub inuice,aut ly pluribus, supponit pro his, qbus non est opus ad consectione talis syllogismi, fic se dieit veru,sed non adspositum: ad sytire mediate syllogizetur, tribus n logizadiim miliam, linea est numerus, per mediis
aliis sequentibus coclusonibus. decima peri prium modum ipsius negatiuae.vndeeima per simile sprio. duodecima per extraneii quarto dc ultimo quo accidat ignotalia negationis ultima conclusione determinat 5ce. Num ignotantia secundum dispositionem si per syli gismum ficta derepti
circa principiti huius ea pituli dubitatur, uni Aristo
teles diffiniens ignorantiam prauae dispositionis ait, quod est per syllogismum laeta deeeptio: Oe deinde diuidens es,distinguit in ea, quae si simpliciter, oc ea quae sit per syllogismia: expresse liquidem aeterum me brum diuitionis repugnat diis nitioni re ee5uerso, vi patet. Adhoe dicitur tripliciter sustinedo. ibi diffiniatur ignora tia sta prauam dispostione,quod sis .f. mo. expostio ne sustinere no oportet. Primo,quia ignoratia fim dispositione ut plurimu ex syllogismo fit,ideo per syllogismutan4 eausam diis nita est more naturali si seientiam eon
extraneu existens sul, primo nil refert, an numerus ponsi inesse pluribus quae non sunt sub inuice,an non. St. n. numerus indualitate ira, esset nil minus diceretur, oia dualitas est numerus: OIs linea est dualitas: ergo ola linea
est numerus. Aut ly pluribus, supponit pro his,quibus opus est ad illum syllogismum. s. mediore tertio.& hoc eadem est ad spositum qui si pranasi inest pluribus,quae
risi sunt sub inuice θcvnu illorum assuma ε ut medium,oc alterum ut tertiit necesse est maiorem esse veram, de minorem salsam,ut patet dicendo. ois leo est alat, is homo est leo. ergo oce. Sed tune no habet intentu,qm conclusio est ne eessario vera qm primum enunciabi t de sua patie sublestiua, quod est esitra hypothesim . si aut per iv intelligit aliquod aliud a maiori extremitate, tuna Aristoteles squi uocatione eomist, eum a loco primi in eadem rone expresse utat. Ac si aequi uocatio cocedat, sterit via ad eertitudine sum eda de verbis Aristotelis,qni
causat absqi syllogismo ece. ideo diuisa est in e quae per syllogismii 5ce. Secundo dici εία est inso Alberii odie finitio illa n5 est data de ignorantia stra dispositione uni
uersaliter, sed ea, de qua intendimus loqui. intendimus aut de illa,quae per ratione fit, re node illa, quae propter protervia vel ineptitudine comploronis accidit. Et smhaee non est ide omnino diis nitum de diuisum, sed ratio diffinitioni subdita est in segregaret aliud membrum in intento a nobis. Posset tertio sorte diei, quod quia nul lus operatur Fin qua V potentia aspiciens ad malum fm Aristo. θc Dionysum,ideo oIs ignorantia sim dispostione ex aliqua ratione procedit.Tam proteruus enim ii quieuno ineptus nonnulla ratione dicitur ad assen mendum magis hie parti in alteri. sed qm hoe contingit multipliciter, quia quin ratio causans salsam opinione,no est ratio concludens illa concitisone, sed cGehidens aliud o traneu, ad quod in sequitur assensus istius ad falsum puta esi proteruus ne supera Dius videat, etiam sbi ips emeatia rationia verarum auertens, vel peruertens salse assentire sua libertate vult , viveret n. ano ratio illa nil aliud ut quod da virtuale seu habituale est mediu,sicut videns stella oc nulla ratione motus loquens de quantitate eatu dieit eas esse par Mies stesta magna depleta quas ex quantitate istius eon eludat qualitatem illam, cuius simile pati vident ineruoditiocinepti. de quibus dicit in quarto metaphysee non persuasi falso assentiunt, quia inqua tot modis ratione salso assentire esitingit oc solii primus modus vere ocm case proprie syllogismo utitur, ut patet,ideo Aristoteles ad vim n sinuandum , duo ieeit:qm ad ins nuandili, ois
error ex aliqua ratione aliquo modo orat diffiniuit ignorantia stra dispositione: quae nihil aliud est 4 error psyl Iogitas. Ad insinuandi, autem o aliquis mor directe fit per syllogismu, aliquis vero directe fit 13 proterviam
stores illustres expile exponetes A maiore extremitate.
Ad hoc breuiter dicit,4 per a intellexit maiore extremitatem, re per lν plura,intendit medium 8c tertita,n5 quo ad salstatem eonelutionis, sed otio ad veritate ma toris Ac salsitatem minoris. Non. n.Aristoteles adduxit dire ete illa verta ad probandu direste nisi hoc tin,in cratingit mediti extraneu sumere existes sub pcto,et si e seri maiorem veia, re minore salsam:& hoe suffieienter de clarat per illa verba,& s hoe contingit conclusione ex sente vera avirmativa, a sortiori continget eones usione existente a virmativa salsa, oc consequenter inditeiste declarauit intentum. Roboratur autem responso ista ex suos mili, quod in hoc pitulo supra secit Aristoteles,vt. s.Tho glosauit,ec habetur ex Alberti verbis dilige
ter enucleatis. Num contingat aliqua eognoscere absq: inductione e2 s statibus accepta.
Crea sinem eapituli aduerte et, secunda opinio,quam deducit.s.Tho.in expositione sua esse eontra doctrinam Aristo is hie tradita,est opinio,qua finxit Auer rois in tertio de anima circa selicitate nostra in conte platione substantiarii separatam. posuit enim, Q in postre arao cognoscimus substantias separatas non per sei etias speculati uasoc se bilia, sed per eoniunestionem euim tellei ta agete occi ec se posuit aliquid cognosci a nobis absin inductione ex sensibilibus manu ducente. Nee sus scit dicere, q, praesupponitur,tune cognita suisse sens,lia,qm eodem modo dicerem contra Aristotelem, ad acquiredam metaph eam non requiritur sensus oc imductici metaphysealium, sed sufficit Q maestematicaliuvet phys ealium habita sit. Quomodo autem de substantiis imaterialibus, oc uniuersaliter non sensibilibus scierixia fit,in tertio de anima tractandum est,ideo hec nunc
163쪽
De quaesti obus circa infinitatem demonora
Est autem omnis syllogismus per tres terminos, ec qui quide monstrare pol, Q A inest ipsi C,eo Q inest ipsi B,&hoc ipsi C: priuatiuus
aut alteram quide propositione habes, valiud quid alii inest,alteram vero,Q non inest. Mani
festum igitur Q principia, oc quae dictitur sup
positiones hae sunt accipientc. n. haec ita necec
se est monstrare, ut Q A inest ipsi C per B. Rurasus vero Q A ipsi B per aliud mediu, dc ψ B ipsi
C consimiliter. Secundum opinione igitur syb
logizantibus 5c solii dialecitice, planum Q hoc solii consideradum,si ex quibus contingit pro habilissimis fiat syllogismus. quare dc si est alia
uid in veritate eoru,quae laut A B,medium: vietur aut non esse,qui per hoc syllogizauit,syllogizatus est dialectice. Ad veritate aut ex is, quae sunt,oportet considerare, se habet aut sic.
Qin est Q ipsum quide de alio praedicatur non
secundu accides,dico asit secundu accidens, ut
album aliqn illud dicimus esse homine, no si militer dicetes re holem album,hic quidem .n. non alterii aliquid existes album est,albu vero, qt aecidit homini esse albo, sunt ita* nonulla talia, ut per se micentur. Sit igitur C tale, quod ipsum quide non amplius insit alij, huic aut e B primo, ec non sit aliud intermediu, dc rursus Eipsi ipsum p consimiliter,6 hoc ipsi B: an igitur hoc necesse est stare,aut contingit in infinitum ster Et rursus si de A quidem nihil pdicatur per se A vero ipsi H inest primo,intermedio aut nul
li priori,& H ipsi G,Whoc ipsi B an oc hoc stare
necesse est,aut 6c hoc contingit in infinitu iret differt aut hoc a priori tin, qt hoc quidem est, an contingit incipieti a tali,quod nulli inest alteii sed aliud illi sursum in infinitu ire; iterum vero incipiete a tali, quod ipsum quide de alio, de illo aut nihil praedicatur,deorsum considerare, si coungit in infinitu ire. Amplius media auco tingit infinita esse determinatis extremis. di co alit veluti, si A ipsi C inest,medium vero ipso V xum B,ipsius vero B & A altera: horum aut a ra,an ec haec in infinitum contingit ire, aut im- , '. possibile est alit hoc considerare idem,S si demonstrationes in infinitum vadunt :& si est demonstratio cuiusilia ut ad stinuice terminatur.
Consimiliter autem dico ec in priuatiuis syllogismis ac propositionibus,ut A inest B nulli, aut primo: aut erit aliquid medium ,cui priori non
inest, veluti si ipsi C quid B inest omni A rursus alia adhuc priori hoc, ut si ipsi A,quod C omni
inest in his etenim aut infinita, quibus no inest prioribus,aut stant. In iis vero, quae conuertuntur, non similiter se habet: non est enim in ijs, quae rei u sum Praedicantur, de quo primo
E praedicatur, aut VItimo: omnia enim ad omnia sic consimiliter se habet, siue sunt infinita,quae de ipsio praedicantur,siue utraq; sunt quae dubi tantur infinita, praeterquam Q si non similiter contingit conuerti sed hoc quidem, ut accides, illud vero ut praedicamentum. Summa huius capituli haec Q.
OΜnis syllogismus est per tres terminos,ex quibus
amrmativa cu assirmativis, oc negativa cu affirma tiua et negatiua,ex quibus monstrant constant,patet in germinis generalibus,A primo:C tertio:&B medio. Secunda.
Principiare dicte suppostiones haee sunt. Tertia.. Accipientes haee sic, necesse est monstrare, primurnsit tertio per mediu: Oc iterum in primu insit medion aliud mediu. re sint iliter, in medium inst tertio.patet iu
x terminis generalibus A primo C tertio B medio.
Syllogismus dialectieus adhoe ut ex verisimilibus sit Quam.
Intendit , re iden positione vere mediatam,sed non siri apparentiam,vlterius non Phat. Syllogismii alit ad veritatem, ex his quae sunt,oportet intendere ut sit. Sunt quaedam,quae fini sepdieantur,non m aeeides. Quint dico autem Fin accidens, ut albu dicentes homine, non imiliter hominem ditentes album.. Nunquid tertio existete infimo eontingat in infinitu Prima q3. re,accipiendo eius primo praedicatu,re praedicatu prae dicati,& sic deinceps, aut necesse est alicubi stare. Nunquid primo existente summo, eontinstat in infi M M autum ire sumendo eius primo subiecitu, ec subiectum subieeit,re sie dei neeps,aut necesse est & hie stare. Di fleri secunda quaestio a prima,qm prima incipit ab Dissero . Intimo particulari ta sursum infinitatem quaerit, seclida econtra incipit a summo via re deorsum infinitate urit. Nunquid contingit infinita esse media determinatis Tertia. a terminis ore. ita ' inter primu& tertium re acceptum mediu iterii sit aliud medisi,et post iteru, se deiceps.
patent haec in terminis A primo:c tertio:S B medio re c. meta a Quaerere haec,est quaerere, an demonstrationes in in finitum veniant,re an sit omnis rei demonstratio, re an ad inuicem includantur. Similiter in priuatiuis syllosti simis&propositionibus Extensio. quaeritur,an procedatur in intinitis,an stetur,quia enim seu negatur ab alio quaeritur,an prius negetur ab alio. α iterii an prius ab alio de sic deinceps. palet hoc in ter hamis propositionis negatiue, A predicato B subiecto. i.priori,oc. t. adhuc priori ree. In conuerribilibus non similiter mouenε quaestiones Coctus Hiae Δ. . probatur a priori. qm ibi non est de quo praediis cδtur priri o,aut intimo M.&omnia ad osa similiter se Datie et ii sunt infinita puteata,vndi ii sunt infinita re 1icet non similiter contingat conuerti, quia unum sicut accidens,aliud vero ut praedicatum inest oce.
. INTENDENs determinare in demonstrationibus sinitum este processuna, inchoat in hoc rapitulo disputa tionem circa hoc. 5c tria sapit. Primo nan proponit quin propositiones, ex quibus rationabilitate, re ne cessitatem huius tractatus Ocnumerii quaestionum accivere debemus. quatuor siquidem primae numerum octieeessitate insinuant. quinta aut cu prima parte quartae rationabiliter in demonstrativis moueri has questiones docer dum nee in dialecticis,nec in praedicatis fini aecia Uens locum habere has queaestiones videmus oce. sed principila intentum in affirmata uis: re declarat has includere tres alias,ac exte dit eas ad negativas demonstrationes oce. tertio unicauditasdictisqusstionibus demonstra Mones per terminos conuertibiles oce. De re ductione
164쪽
De reductione Omnium crucssionum notarum ad duas rimas. Cap. ι .
QVod is tur intermedia no contingit insi
nita esse, si deorsum Sc sursum stent pei
-' ei meta, manifestum .dico aut sursum quod in magis vile, deorsum vero quod in id, quod sin partem .si enim A pdicante de F,infinita sunt intermedia, in quibus est B: planu q, contingere posset ,ut & ab A in deorsum alterii de altero pdicaretur in infinitu antecb.n.in F deueniatur, infinita sunt intermedia: ec ab r sursum infinita,antecb ad A deueniatur: quare si haeci
posssibilia,&ipsius Λ Sc rimpossibile infinita esse media. Neq;.n. si quis diceret, q, alia quide PRIMUS. Is A figura, ali in alit ex secunda, aut tertia, q& scstabitur finitae .n.sunt viae. finita aut finities,ne
cesse est,finita esse ola. Quod igit in priuatione siquide ec in eo qd est inesse, statur, manis estis.
Summa hausu capituli haec e l.
Non eontingit infinita esse media, s ii sursui I .i.ma i.pcluso. svre: dc deorsum,1. particulare stent praedicata. probat a destructione consequentis Ace. qm inter prodieatum de subiectum infinitis existetibus inedias contui git a pdieato in infinitum descendere praedicatione finianteuon subiectum eueniat, infinita sunt media, dclitaeontinget a subieeto in infinitum ascedere pdieationes: im ante si veniat ad I dicatu infinita ponunt media. tet in terminis A primo: r tertio & n infinitis med js ct e. Nec p siquis dieata in primu medium de tertium habi- exelusio. ta esse adinvicem supponimus: oc ideo finita est neeesse sunt ipsoru A B C inuicem, Ut no sit mediis,alia is eira media oce. nihil. n.diiseri, qui quodcu limediorum
vero no est accipere, nihil disteri: quodcuq3.n
accepero eoru,quae B,etit ad A,aut ad F,aut infinita media,aut no quo aut sint, primu infinita,
siue statim, siue non statim nihil differtiquae.n sunt post haec, infinita sunt. Planu aut 5 in pri uatiua demonstratione, i, stabitur,siquide in pa
dicativa statur ad utracp. sit. n.non contingens: nem sursum ab ultimo in infinitu ire. dico aut
ultimu,quod ipsum quide alij nulli inest, illi ve
ro aliud,H F: neq; a primo in ultimii. dico aut primum,quod ipsum quide de alio,de illo vero nihil aliud li utiq; h. ec sunt, re in negatioe sita hitur.Tripliciter itaq; monstratur no inexistes, aut. .cui quidem ipsum C, B inest oi, cui vero ipsum B ipsum Λ nulli. Ipsius ita*A 5c sempalterius distatis necesse est pgredi ad imediata, i dicativa n2q; luec dii tantia: alteruVero misi
sestu, i, si alii no inest priori, ut ipsi D,hoc opo cebit ipsi B oi inesti: & ii rursus alii priori ipso b
rion inest illud oportebit ipsi D ta inesse: quare it,quae sursum est,uia stat,& quae deorsum flathit,oc erit aliquid primo cui non inest. Rursu si v quide ot A:ipsi vero C nulli ipsum A eorum
Quae C,nulli inest. Rursus hoc si oportet mon strare. Planum q, aut per superiore modii mon strabitur,aut 2 hsica ut tertiis. Primus igiturdi eius fuit secundus vero monstrabitur.Sic auiPVtiss monstraret', ut q, D ipsi qui de B oi inest,si vero C nulli, si neces le est inesse aliquid ipsi v. DEt rursus, si hoc ipsi C no inerit aliud ipsi D in est, quod ipsi C no inest: igitur qin inesse semir
superiori stat,stabit & non inesse.Tertius vero modus fuerat,si A qui de B oi inest,ii iam ero C non inest,no oi inest C cui A. uursus vero hoc aut st superius dicta, aut lil monstrabitur. Illo quidem ita si modo statur. sin asit sie, itersi acci Pietur B inesse ipsi P, cui ipsum C, non oῖ inest: echoc rursus consimiliter. Baut stippositiῖ est stari& deorsum, planii q, stibi BCC non in
existens. Manifestum aut i, ,ec si non una vianion liretur,sed cibus, ali lii quidem ex prima
aceeptum . sue statim sue non statim , tun num alteri extremo, sue per infinita media distet a praedirato ocsublesto, siue non , oportet P infinita media ab altero . .ei elusio.
cratenaoria distet,& consequenter i infinitae intercipiatur pradicationes , ut prius deducebatur 5ce.
Iti priuatiua demonstratione statur, i dc in fidieatiua statur in visin. . sursum in vnssimii, oc deorsum in par tatieulam imum oce.probat in singulis fistulis.&primo Tin prima , una inter medium re tertiti sunt sinita media, quia ibi est distantia agarmativa quae finita supponituri
inter primu autem 5c medium ti infinita sunt media, taquod primu prius remoueat ab altero medio, ite rum prius ab altero, i ab illo,ocile deineeps in infinitu. Oportet infinitas esse pdicationes assirmativas quod est oppositu anteeedentix di c..pbat cosequentia. qi opor tet quodlibet aeceptum mediu affirmara vla de eo quod prius sumptum erat Se patet in terminis A primo C tertio a medio.&D medη medio in negatiua 5 e.
In se da quom figura idc accidit:qm pinissa negatistia mediata, ii in antia habet media, oportet cum medii s i a multiplicatione, multiplicari semper affirmativam Mi- Teationem medride anteriore medio supra sumendo . ocia sursum in infinitum ibitur.patet in terminis A pramo: c tertio: n medio,M D medii medio oce. In tertia quo aisnura idem accidit. is negatiuar missa mediata infimia habeat media,oportet Athiasti viatiuam multipliore semper prsdieatione meditantserioris de medio post sumpto subsumedo,& se deorsum
in insitiitum ibitur. pMet in terminis c primo A tertio: nitiedio C media medio, eost lus. anon vitavia de m00strat negatiuit, sed oibus,mo
do per primam Ic modo per seeutida, o pertera tactarii figura adhue oportet ese statum in ne tua s s est iis omisi fi status in amrinatiuis. probat a priori , qui soles mae guli. . sunt filius finita aut finitio; sumpta finiri necesse est e .. μ
MOTAs quatitiones sntedens soluere reducit in hoe eapitulo oes ad duas: unde duo facit. Primo reducit quc' stio id de infinitate medioix ad pranias, unica coetustae, inhidEdo obiectionem quanda, secudo reducit una auxeoclutione qusstione de in fiuitate .negatiuarum adiistimet maniseitatis hoc in prinia secutata tertia figura filictuini: de idem in ossius simul, tertiacon usone.
qui in secuda figura se potesi; procedi in infinituta, sedatiuis, quin infrid ens affirmati tuaesidi ratione insuri uti oce. Doliata ciliare Aristoseles Mesar uitii ThoMevio. K Da ius o In prima si
165쪽
De pissionibus circa in initatem demon Ira
Est autem omnis syllogismus per tres terminos, 5c qui quide monstrare p5t, Q A inest ipsi C,eo Q inest ipsi B, di hoc ipsi C: priuatiuus
aut alteram quide propolitione habes, v aliud quid alii inest,alteram vero,* non inest. Manifestum igitur Q principia,&quae di tur sup
positiones hae sunt accipiente. n. haec ita neces
se est monstrare, ut Q A inest ipsi C per B. Rurasus vero Q A ipsi B per aliud mediu, cti Q Bipsi Cconsimiliter. Secundum opinione igitur θυlogizantibus 8c solii dialecitice, planum Q hoc solii consideradum,si ex quibus contingit pro habili sismis fiat syllogismus. quare si estalia
quid in veritate eoru,quae laut A B,medium: videtur aut non esse,qui per hoc syllogizauit,syllogizatus est diale nice. Ad veritate aut extas, quae sunt,oportet considerare, se habet aut sic.
Qui est Q ipsum quide de alio praedicatur non
secundu accides,dico aut secundu accidens, Ut
album aliqn illud dicimus esse homine, nommiliter dicetes re holam album,hic quidem. n. non alteria aliquid existes album est,albu vero, qὶ accidit homini esse albo sunt ital nonulla talia, ut per se I dicentur. Sit igitur C tale, quod ipsum quide non amplius infit alii, huic aute Brrimo, dc non si aliud intermediu, de rursus Eipsi ipsum p consimiliter,& hoc ipsi B: an igitur illoc necesse est stare,aut contingit in infinitum
ire Et rursus si de A quidem nihil pdicatur per se,A vero ipsi is inest primo,intermedio aut nulli priori,& H ipsit C, dc hoc ipsi B an Ze hoe stare necesse est,aut re hoc contingit in infinitu iter dissert authoc a priori tin, qm hoc quidem est: an contingit incipieti a tali, quod nulli inest alteii sed aliud illi sursum in infinitilire,alterum vero incipiete a tali, quod ipsum quide de alio, de illo aut nihil praedicatur,deorsum considerare, si cotingit in infinitu ire. Amplius media aucotingit infinita esse determinatis extremis. di co alit veluti,s A ipsi C inest,medium vero ipsorum B,ipsius vero B dc A altera: horum aut die trian oc haec in infinitum contingit ire, aut in
possibile est asit hoc considerare idem re si demonstrationes in infinitum vadunt: 5c si est de
a nonsitatio cuiuis,aut ad stinuice terinsnatur.
Consimiliter autem dico oc in priuatiuis syllo gismis ac propositionibus,ut A inest A nulli,aut primo: aut erit aliquid medium , cui pilosi non
inest, veluti si ipsi et quid B inest omni:& rursus alii adhuc priori hoc, ut si ipsi A, quod C omni
inest in his etenim aut infinita, quibus no inest prioribus,aut stant. I n iis vero, quae conuertuntur, non similiter se habet: non est enim in iis, quae retrouersum Praedicantur, de quo primo
E praedicatur, aut Ultimo: omnia enim ad omnia sic consimiliter se habet, siue sunt infinita,quae de ipso p dicantur,siue utraq; sunt quae dubitantur i nita, praeterquam Q si non similiter contingit conuerti sed hoc quidem, ut accides, illud vero ut praedicamentum. Summa imius capituli haec ess.
OΜnis syllogismus est per tres terminos ,re qui
affrmativa cu ais ali uis, Ac negativa es amrma tiua et negatiua,ex quibus monstrant constant patet in eterminis generalibuso primo:C tertio:& B medio. seeunti. Principia ecdicte suppostiones haee sunt. Tertia. Aeeipientes haeesie,neeesse est monstrare, sprimuinst tertio per mediu: oc iterum optimii inst medion aliud mediu. 5c similiter medium inst tertio.patet in S terminis generalibus 4 primo C tertio B medio. Syllogismus dialeeticus adhoe vi ex verisimilibus sit Quarta. intendit , oc ide postione vere mediutam sed non smnpparentiam,vlterius nonibat. syllogismii aut ad veritatem, ex his quae sunt,oportet intendere ut sit. Sunt quaedan quae pna seplicantur,nonsmaeesdes. Quint dico autem sin accidens, ut albia dicentes homine, non imiliter hominem dieentes album.
Nunquid tertio existete infimo eontineat in infinitia Prima Sir accipiendo eius primo praedicam,& praedicatu prae dicari,& se deinceps,aut necesse est alicubi stare. Nunquid primo existente summo, eontingat in ingis secunda. ratum ire sumendo eius primo subiectu, ec subiectum D ἰά α sic deinceps,a ut necesse est re hie stare. Differt secunda quaestio a prima qm prima ineipit in Digeiavi. intimo partieulari Oc sursum infinitatem quaerit, secudaec 'tra incipat a via Ac deorsum infinitate qrit. Nunquid contingit infinita esse media determinatis Tertia. i terminis oce. ita inter prim si re tertium re areeptum medis item sit aliud medisi et post iteru δε se deleem.
patent haec in terminis a primo C tertio S E med o 5ce. Dedin Quaerere haec,est quinere, an demonstrationes in in fani tum veniant,re an sit omnis rei demonstratio, & an ad inuleem ineludantur. similiter in priuatiuis syllostismis&propositionibus Exuasci quaeritur,an procedatur in in itimis stetur,quia eniim via si negatur ab alio quaeritur,an prius negetur ab alio. Dc item an prius ab alio re se deinceps. patet hoe in ter Dianis propositionis negatiue, A predicato,& B subiecto. I priori,i c. t. adhuc priori θce. his onue tibiai us non si liter mouent quaestiones Coclusa. ita reciprobatur a priori. qm ibi non inde quo praedi catur primo,aut vitimo 5 c.5 omnia ad OIa similiter se habe et si sunt infinita puteata,vndi.p sunt infinita re 1icet non similiter contingat eonuerti, quia unum scuta idens, ud vero ut praedieatum inest oce.. Series autem laee s. IN T TN DTNs determinare in demonstrationibus sinatum esse processum, ineboat in hoc rapitulo disputa tionem circa hoe . oc tria Deit. Primo nan a proponiequinq propositiones, ex quibus rationabilitate, ne cessitatem huius tradi,tu ec numersi quaestionum accivere debemus. quatuor siquidem primae numerum remeessitate insiluant. quinta asit cis prima parte quartaexationabiliter in demonserativis moueri has questiones docet,dum nee in dialectim nec in praedicatis Fin aeci ciens loeum habere has queaestiones videmus θce. sees
do mouet tres quaestiones circa principale intentum in cimrinatiuis: de declarat has includere tres alias ieexte dit eas ad negati uas demonstrationes et e. tertio unica
coneluitonh excludit amictis quς stionibus demonstra
tiones per terminos conuertibiles 5ee.
166쪽
m reductione omn:um quaestionum notarum ad duas rimas. CV. ι .
QVod initur intermedia no contingit insi nita esse, si deorsum ec sursum stent i di
- camela, manifestum. dico aut sursum
quod in magis vile, deorsum vero quod in id, quod stra partem .si enim A pdicante de p,infinita sunt intermedia, in quibus est B:planu q, coiitingere posset ,ut ξύ ab A in deorsum alterii de altero pdicaretur in infinitu:antecb.n.in F deueniatur, infinita sunt intermedia: oc ab p sursum infinita,antecb ad A deueniatur: quare si iraecia
poissibilia,&ipsius A ec rimpossibile infinita
esse media. Neq;.n .si quis diceret, q, alia quide A figura, aliqnasit ex secunda, aut tertia, i,5 sic
nabitur finitae. n. sunt viae finita aut finities,ne
cesse est,finita est rota. Quod igit in priuatione siquide N in eo qd est inelse, statur, manifestu.
Non eontingit infinita esse media, si insursum.i.ma i.pcluso. gis vle :oc deorsum,i. particulare stent praedicata probat a destructione consequentis Scc. qui inter praedieatum re subiectum infinitis existetibus med4s contin git a fidieato in infinitum descendere praedieationes, liuante in in subie tum eueniat, infinita sunt media, α iirreontinget a subiecto in infinitum ascedere pateationes: qm anteusi veniat ad sedicatu infinita ponunt media. p tet in terminis A primo: r tertio re n infinitis med 3s oce. Nec o siquis dicat. in primu medium de terrium liabi- exclusio. ra esse adinvicem supponimus: N ideo finitaest neeeile
sunt ipsoru A BC inuicem, ut nos it mediuialia is ei remedia Ne. nihil.n.differt, iiii quodcul mediorum vero no est accipere, nihil dissicit: quodcuq3.n. - Ω - Ω- -- . - accepero eoru,quae B,erit ad A,aut ad F,aut infinita medi aut no quo aut sint, primit infinita, siue statim, siue non statim nihil dissieri: tuae.n sunt post haec infinita sunt. Planu au i & in pri. uatiua demonstratione, i, stabitur,siquide in p/dicativa statur ad utraq;. sit .n. non contingens: nem sursum ab ultimo in infinitu ire. dico aut
ultimis,quod ipsum quide alij nulli inest, illi ve
ro aliud,ut p: neq; a primo in ultimi dico aut primum,quod ipsum quide de alio,de illo vero nihil aliud si uti ai h ec sunt, re in negatioesta hitur.Tripliciter nat monstratur no inexistes, aut .n.cui quidem ipsum C, B inest oi, cui vero ipsum B,ipsum A nulli. Ipsius ita BC, ct sempalterius distat te,necesse est pyedi ad inaediata, dicativa nai lure distantia: alteri ero mani
sestu, i, si ali j no inest priori,ut ipsi D,hoc oporcebit ipsi A oi inesse: Κ si rursus alii priori ipso Dinon inest,illud oportebit ipsi D oi inesth: quare lin,quae sursum est,uia stat,& quae deorsum stahit,& erit aliquid primo cui non inest. Rursus'
aceeptum siue statim siue non statim, iunetiam alteri extremo, siue per infinita media distet a praedicato ociabie. io, siue non, oportet in infimia media ab altero .cxtremoria distet,ec eonsequenter in insinitae intereipiatur praedicationes, ut prius dedueebatur oce.
In priuatiua demonstratione statur, ire in Ddicati is statur in utri .i. sursum in viissimii, Ac deorsum in partieularissimum &e.probat in singulis fisturis.oc primo in prima, qm inter medium re tertis sunt finita media, quia ibi est distantia assarmativa. quae finita supponituri inter primu autem oc medium si infinita sunt media,ita quod priinu prius remoueat ab alteron a medio, d ii rum prius ab altero, a ab illo,ocile deitieeps in infinitu, oportet infinitas esse pdicationes ais alitias,quod est
oppositu antecedentia &αsbat eosequentia. qui opor tet quodlibet acceptum mediu aisrmara vi, de eo quod prius sumptum erat recipatet in terminis A primo C tertio n medio ec D media medio in negativa oce. In se da quo in figura ideaeeidit qmi missa negatum mediata, si in inita habet media, oportet eum medii multiplicatione, multiplieari semper in emativam Mi/eationem medd de anteriore medio supra sumendo, a se sursum in ii nitum ibitur. patet interminis A primo: C tertio n medio, ec D media medio oce. In munda figura Elia
quide Oi A ipsi vero C nulli ipsum A eorum, e C,nulli inest. Rursus hoc si oportet mon
sua strare,planum si, aut per superiore modii mon strabitur,aut st hue,aut tertiti. Primus igiturdia eius fuit secundus vero monstrabitur.Sic auiPutit monstrarer, ut in D ipsi qui de B oi inest,srvero C nulli, si necesse est inesse aliquid ipsi P. DEt rursus, si hoc ipsi C no inerit aliud ipsi D in est, quod ipsi C no inest: igitur qm inesse senis
superiori stat,stabit oc non inesse.Tertius vero modus suerat,si A quide B oi inest,ir iam vero C non inest, nooi inest C,cui A. Rursus vero hoc,laut ' superius dicta, aut sist monstrabitur. Illi, quidem ita si rinodo statur. si aut se iterii acti pietur B inesse ipsi ricui ipsum C, non Oi inest, ec hoc rursus consimiliter. Qiliasit supposita est stari Sc deorsum, planu i stabae A C non in existens. Manifestum aut i, ,&si non una vianion liretur,sed cibus, at ii quidem ex Prima
In tertia quo figura idem accidit. qm si nenatiua millamediata intinua habeat media,oportet Ac ibi estir, k η mativam multiplicare semper in dicatione medii ante . crioris de medio post sumpto subsumedo,oc sic deorsum
in infinitum ibitur. patet in terminis Cprimo:A tertio: nmedio,&C mediὶ medio. 3 -
. Si non una via de monstrasi negatiuit, sed olbus, ino l. η - 'do per primam,&modo per secundi re modo per ter is, clam figura adhue oportet esse statum in ne tiuis is est iis omiti si
status ἐῶ affirmatims. probat a priori, una. Stales viae tauri.
sunt Diis,finita aut 'vites sumpta finiri neces la esto creto autem haec .
' No τ s quaestiones intedens soluere reducit in Ioeripitulo OH ad duae:vitae duo Deit. Primo redueit qui sti Oh de insinitate medio tu adprinnas, Unio eo lusioe, inhidedo obieetionem quanda, secsido reducit una.
aliaeoclulione qu siticines de infinitate negatiuarum ad
illam: et manifestans liue in prima seetidaoi tertia si urasi illatim: re tandem in cibus simul,leritaeonesusone.
Quomodo in negando Aristotelet processum in inquitum ii in seeunda sputara n alii iis quin itis nitetitur assu i
Irca declarationem adductam in textu. ad in si ital
167쪽
mum costituere voluerit Aristo.
prohilogis in se do modo se ds tm,et no in primo modo.& ideoqus itur quia non est eadem ratio de primo*seeundo. In seeundo squidem modo semper medita oportet amomatiue praedicara de anterioris demonstrationis medio, quoniam semper medium anterioris emeitur maior ex tremitas posterioris habetis maiorem assirmativam, ut
patet Ace.6c ideo ratio Aristotelis stando infra sm mo dum optime concludit, quia semperastendit,sed in pri. mo modo hoe non habet loeum, qm mediti in eo fit ma lor extremitas in prosellogismo habente maiorem negativam, vet facile exemplo patet, diminutus igitur videlAristoteles in seeunda figura. Ad hoe facile oc breui ter dicitur quod magna arte usus Aristoteles omisi illum dum formaliter.& sim aggressiis est quoniam secumdus modus regularis est in omnibus prosyllogismis in infinitum, quo ad hoe,Vmedium sequitur semper alte/
Tum extremum determinate primum. In primo autemedium neutrum extremorum determinate sequitur.
Sed in syllogismo tertiuόα in primo prosyllogismo pri- .mum,de in seeundo tertium.& in tertio primum, oc se alternatim in infinitum proceditur.Quia igitur stetidus modus semper regularis.peedit, Oc per illum Deilius infinitationem in sursum e preliedimus re in tertia figura, i etiam regulariter inter mediti sub priore medio assiu
mere oportet,declaraturus suillime erat,4 sequebatur infinitatio in deorsum primum modum feeundae ratio
nabiliter omisi a sacilioribus tradens disciplinana. Neetsi ita omisit, quin ex dictis seiatur etiam ibi sequi idem inconueniens:qm,s infinitabitur primus, oportet infini
tare assirmationes tam sequentes minorem extremitate
in maiorem semper in sursum qua alternatim oportet as sumere medium seques vinam ut Helle patere potest in terminis. Nihil ergo necessariorum omissum est,sed iacilior assumpta est via ad eudem perducens terminum, scilieet infini talem amrmationis in sursum. CIRCA declarationem quam in tertia figura addu eit aduertendum est,m Aristoteles secundum tertiae,ut *llogismum proponit ,α quintum eiusdem profvllogismuna iacit, motus sorte ea ratione, vi ostendatu nihil dissert quo ad propostum, siue uniuersitem siue parti cularem contingat esse maiorem,quae negat sua probanda est Oportet enim semper ibi minorem esse aflirmatiuam, S consequenter medium posterioris syllogismi semper subi ei medio anterioris: quoniam minor extra miras posterioris fit, ut patet. α De deorsum infitutaturam attonis processus.
De solutione quisbon m motarum logice,
Vod aut in illis, logice quide speculanti bus ita manifestu.In iis quide igitur quae in eo,q, quid est i dicantur, planum: si
dixero: tunc.n.*ho albus est, cui contigit esse musicii dico sed lignu est subiec tu,quod quidd& erat non est cru quid existens, ii quod lignis, aut lignu quoddam . si itaq3 oportet nota pone re , sit quide ita dicere pdicare illo vero modo, aut nequaq; pdicare, aut praedicare quidd non simpliciter,sm accides aut praedicare: est aut.ut quidd alb quodpdicatur, ut vero lignit illud, de quo pdicatur. supponatur itaq; predicatum praedicari semper de quo pdicatur simpliciter,
sed nonfm accides: sic.n. demonstrationes de monstriit.quare aut in eo quod quid est, aut ququale, aut q; tum,aut ad aliquid,aut faciens,aut patiens,aut ubi, aut qia,cu unum de uno pei
tum fuerit. Amplius substantia quide signiscalia,quod illud,aut qd illud aliquid significat,de
quo pdicantur. quaecul vero n5 substantia signisi at,sed de alio subieeto dictitur, quod non est,neq; quod illud aliquid accidetia. queadmodum dehoie albsi. non. n. est homo, neq; quod album, ne*quod album quid,sed alal fortasse, quod quidem. n.alal est, homo est. Quaecunq3 vero n6 substantia significat, oportet de aliquo subiecto pdicari,S non esse aliquid albu,quodno alterum quid existes albu est. Species.n. leant,nanq; Sc teretismata sunt, oc si sunt,nihil ad sermone sunt, demostrationes. n. de talibus sunt. Amplius si no est hoc huius qualitas, re illud huius,neq; qualitatis qualitas, impossibile est mutuo pdicati sic, sed veru quide dicerec
tingit: mutuo aut praedicari vere no contingit. Aut.n. ut sustantia pdicabitur, veluti si genus existEs,aut differetia imitati.Haec aut monstra ta sunt, ii no crunt infinita,nem deorsum, ne psursum vilio bipes, hoc aiat,hoc aute alterum, neq; aial dehoie hoc aute de Callia in eo Q est quid substantia. n.omnem est definire tale, insinita vero no est pertrasire intelligentem, quare neq; sursum, neq; deorsum infinita. illa nanino est definire de qua infinita I dicatur. sic ital genera inter seno retrouersum praedicabutur,
erit enim ipsum quod ipsum aliquid est. Neq;
utiq; qualis, aut alioru nullum,si n0 Fin accides enim est definire, aut cognoscibile ipsum Q Ud M P . m
erat esse, infinita vero no est pertras ire nee E H P Vsuorix Qiδ n. haec accidui,&de substati est terminata esse, lus in eo,* quid est pdicant.
Vniuersaliter aut sic dicimus: est.n. dicere ve re, albu ambulare,di magnu illud lignum esse, ec rursus lignu magnum esse, 6c holem ambu lare sed alteruestita dicere,& illo modo. qn .nia
album es e dixero lignit, tuc dico, i, cui accidit ut sit album lignu est, sed non tanq; subieetiam ligno albu est neq; etenim album existes, neq3 quod est albu aliquid, lactu fuit lignum: quareno est nisi fini accidens qn aut lignum albu esse dixero, no Q alterum quid est albu, illi vero citigit ligna ei se veluti sin musicum album esse iijs pdicatur: sed certe neq; sursum i finita erui, de Vnoquoq3naque pdicatur, quod utiq; signiscat,aut quale quid,aut tum quid,aut de taliabus,aut quae in jubstatia: haec aut determinata sunt,ec genera pdicametorii determinata sunt: Rut.n.quale,aut stis,aut ad aliquid,aut facies, aut Paties,aut ubi,aut qii. Suppositum aut fuit unum de uno pNdicari.ipsa vero de ipsis,qua cunq; no quid,sunt,no pdicari,accidetia nanq3
sunt oia: sed haec quide per se, illa aute secti duin
alterum modum: haec autem omnia de subi csto aliquo praedicari dicimus, accidens autem
168쪽
non esse subiectum aliquid, nihil enim talium Aponimus cilla,quod non alterum quid existens dicitur,sed ipsum alijs, Sc alia quaedam de alio. Neq; sursum itaq; unum de uno neq; deorsum inesse dicetur. de quibus enim dicuntur accidelia,quaecunq; insunt in substatia uniuscuius a, .llaec infinita non sunt, sursum aut oc ipsa quo uaccidentia utraq; non infinita sunt. Necelle est
igitur es la aliquid, de quo primum aliquid praedicatur, & de hoc aliud oc hoc stare, di esse ali quid, quod non amplius neque de alio priori, neq; de illo aliud prius pescatur. Vnus igitur modus dicitur demonstrationis hic. Amplius aut alius est, si de quibus priora aliqua praedica tur , est horum demonstratio, quorum aute est Ademonstratio, neq; melius euenit se habere ad
ipsa, eb scire, nec scire sine demonstratione: si
autem hoc per haec notum,haec autem non no Uimus,neq; melius nos habemus ad ipsa cI; scire,necp quod per haec notum sciemus. Si igitur est aliquid scire per demonstrationem simpliciter, & no ex quibusdam,neq; ex suppositione, necesse est sitare praedicationes intermedias : si
enim non stant, sed est semper acceptio ad superius, omnium erit demonstratio quare,si infinita non euenit pertransire, quorum est demon stratio, haec non sciemus per demonstratione. si igitur neque melius nos habemus ad ipsa, it scire, non erit aliquid scire per demonstratione
simpliciter, sed ex suppositione. Logice igitur
ex his quidem aliquis crederet de eo, quod dictum est resolutorie vero per haec manifestum breuius, nem sursum,neque deorsum infiniu a praedicata contingit esse in demonstrativis scienti js, de quibus consideratio est .demoni tratio nanque eorum est, quaecunq; per se insunt rebus. per se vero dupliciter sunt. quaecunque
etenim in illis insunt in eo, quod quid est, ocquibus ipsa in eo, quod quid est in existenti
hus ipsis. Ut in numero impar, quod inest qui dem numero, inest autem ipsi numerus in ra tione ipsius 8c rursus multitudo,aut indivisibile in ratione numeri inest: horum autem neu tra contingit infinita esse,necput impar nume- Dri: iterum enim in impari aliud esset, cui inerat existenti,hoc autem si sit primum numerus in erit inexilientibus ipsi. Si igitur non contingit infinita talia esse in uno,neque sursum erunt in
finita sed necesse utique omnia inesse ipsi pria
m O, Vt numero, & illis numerum: quare con
uertentia erunt, sed non supertendentia. Neq; etiam quaecunque in eo,quod quid est insunt, neque haec infinita sunt: ncque enim esset Utiq;
definire. Quare si praedicata quidem per se ola
dicuntur: haec autem non infinita, starent viiq3
quae sursum:quare dc deorsum, si autem sic, di
que in medio duobus terminis semper inerunt sinitaui vero hoc planum iam, Q nccelle clit de- inonstrationum principia esse, no omniumcise demonstrationem: quod dicebamus quosdam dicere a principio. si enim sunt principia, neque omnia demonstrabilia, neque in infinitum tripotest esse enim utrumuis horum,nihil aliud est, q: esse nullam distantiam immediata,ec indivisibilem, sed omnes diuisibiles. intro nanq; proiiciendo terminum,sed non assumendo demonstratur,quod demonstratur: quare si hoc in infinitu contingit ire, contingeret Utiq3 duorum terminorii infinita in intermedio ei le
media sed hoc impossibile, si stant praedicamen , ta sursum & deorsum. Quod autem stant, monstratum fuit logice quidem prius, resolutorie
Summa huius capituli haec e LIN his quae pradicant in quod quid est, non procedit I.pelusio.
in infinitum. probatur dupliciter. Primo a priori quia contingit diffiniri. secundo a posteriori notum est v, aliis quid erat esse, enet consequentia viral, quoniam inῖnita non est transire. Praediratio assirmativa re vera multipliciter fi Lut Diuisio. albsi ambulat,& magnu est signit,& lignum est magnia. Dissere tertius modus a secundo:qm id, quod subiicit Disteremia in secundo, non est ipsum praedicatum nisi fim accidens. prim/. Deci iratur, una ratione alterius, cui accidit esse album, Od non sui subiectu est. probatur aut a priori, in ne in at bum, neqt quod videtur album aliquod est, laetum est ligi um. Sicut et in primo modo accidit . id autem, quod Hi tertio subiicitur,est illud simplieiter.Declaratur oco hatur per eadem principia opposito modo sumpta. . . Si oportet nomina ponere, tertius modus i dicari vo cetur,esteri non,vel sin accidens: oc consequenter praedicatum vocetur, quod estve album,α subirecta , quod est ut lignum siem iubsiciatur nobis, quonia sic demon strationes demonstrant. Prs dicat um est,aut in eo quod quid est,aut quale, aut quantum, aut ad aliquid, aut faciens, aut patiens occ. cuvnum de uno praedicatur.
Praedicata significatia substantia quod vere illud est, aut quod vere illud aliud est, significat de quo praedicat,
ut animal de hole. Praelieata non substat iam signifieatilia,sed de alio subiecto dicta, nem quod vere, idest nem. vere illud aliud est accidetia sunt,ut de hore album. Quaecunm non substantia significat, oportet de subiecto quodam predicari, ita in iubiectum non quoniam aliud tale est, tale sit. Species gaudeat: inonstra enim sunt de si sint nihil ad rationem sunt, ini demonstrationes intex his Hoe non est liuiusmodi qualitas,& illud huiusmodi, Oc uniuersaliter qualitatis non est qualitas. Impossibile est omnia aeque praedicari adinvice, lieet cotingat vere dicere.probat a priori,qin aut sicut substaria praedieabii, ut genus Oc differetia.& haec ostesa sunt, P no infinitant: qm eontingit dii Aniri omne substantia inter supremu Sinfimii. Et si genera adinvicem aequa iter praedicamur, erit ipsum quod vere ipsum aliud est, aut sicut quale,re hoe etiam non, qni de qualitate nullualiorum praedicabitur nisi finaceidens, qui omnia haecaecidunt re de subie Ito p dicantur. Ne ri in sursum,nein in deorsum cotingit infinita esse 3.c5clusio. praedicata. probatur resumendo re applicando pinissa. Praedicatum aut significat quale aliquid,aut diu occi Primu se aut quae sunt in substantia. . positum.
169쪽
secudum. Haee dc genera praediramentorum infinita sunt. JTertium. Vnum de uno praedi eati concessiim est.
Quatium. De quibustini non aliud existetibus nihil pdieaturi qm accidentia sunt,&de subiecto die untur, Ac siti acet dens, non est subiectum aliquod qmnihil talium penit. subiectum is ratione alterius. Quintum. Substantiae siti se ipsas substantis sunt. Tune sic,quod deorsum non infinitentur,qm de quibus di eunt accidentia, sunt quae nin in substantia viaiulauius in sunt. Hae autem non sunt infinita in sursum non infinitentur, mipsa substantialia dc aeeidentia infinita non sunt. Eorum,de quibus priora praedicantur,est demonstratio.Quorum demonstratio est non potius possunt se habere ad ipsa, ut stire: seire non est sine demonstratione. supponet. Si hoe per haec notum est. Haee autem nescimus, ne praelitis habemus ad ipsa wseire:nein per hoe notum sese
.eocluso. si est aliquid seire per demonstrationem simpliciter,
ec non ex aliquibus, nem ex suppostione, nece Ze est st, ire praedicamera media. Probatur consequentia i destruistione consequentis r qui, si non steterint omnium erit demonstratio,ex prima suppostione: dc qm insanita naest transire, haee non stiemus per demonstrationem,&quoniam nem melius habemus ad ipsa i scire. ex secun da suppostione,oportet ex ultima suppositione, Q, nihil irra. Le. erit tale per demonstratione simpliciter quod est oppo 34 . h stum antecedentis. Logice quidem igitur oce. s. ccclvi in Nem in sursum nem in deorsum, e tingit infinita esse praedicantia in demonstrativis scient s. Probatur analytiee se, qiu demonstrationem non nisi ea quae per se ilia
sunt ingredi litur. Hae ea utem duplieiter sunt ut primo modo,aut secundo. Iuxta seeundum modum non proeeditur in infiniis, im non infinitamur quς ita se habet,ut numerus diminiat in par 5c impar,aliud, ec se deinceps.
Et se statur in sursum. Et praeterea iuxta hunc modum, omnia conuertibilia oc non excidentia sunt: qm omnia
in subiecto primo insunt re in illis subiectum. Iuxta pris cmum quos modum non proceditur in infinitum, qmpeliret divinitio, stabitur ergo sursum, oc consequentera egeluso. deorsum,α consequenter in medias. Si statur in mediis neeessariu est, demonstrationum esse principia, re non omnium esse demonstrationem. Probatur ex conuertibilitate horum rerum, quae ex opopositorum conuertibilitate, Lola esse demonstrabilia in infinitu ire,ec ola esse mediata. Manifestatur, qm lmat tendo terminu, no assumendo demonstratur. Oc sie occi
n x Duc Tra omnibus quaestionibus ad duas, de immitate affirmativa in sursum. Loc in deorsum intedit inhoe capitulo soluere eas. ec duo prinei paliter saeit. primo soluit eas logice tali ordine. In prima eOelusione ostendit in affirmatione praedicatorum quid ditatiuorunon procedi in infinitum. Deinde uniuersaliter ostendistur, q, in nullius pradicati assirmatione infinitatur pro Ieessus siue per modum ei reuli, oc hoe in seeunda conetusone,sue per modum lineae rectae tam sursum pdeor sum, de hoc in tertia conclusone. Sed ante ut ranui earii praemittit distinctionem praedicati assirmatiue,re subdita sonem,& membrorum differentiam re declaratione. ut inde, quid tam praedicati Ri subiecti nomine intelligatur,oc quot vere praedicatoria modi, oc de quibus praedicentur insiluans viam ad intelligeda,quae in his tautio nibus dicuntur paret. Μomordit inter l,se Platonem, ad inuento per se subiecto. Deinde alio modo princi
pale intentii ostendit in quarta eo nes one praemittens quatuor suppositiones,quarum seruitium manifeste pararet. secundo principaliter ostendit principale intentum analytice. In quinta coneluso ne oc in sexta applicato ritatem deelaratam ad illas alias quaestiones , quascumissis eoincidere dictu est,du moueretur ones in cap. 6.
Num subiectum per se an per aecidens praediretur de sua
passione:& num ouoduit accidens piaedicet ut de acti dente per accidens.
CIrea distinctionem praedirationis a Tirativae,qine
inlitera sit, Oeeurrunt ni ultae dubitationes, propter
sui eonnexionem simul mouendi. Primo enim dubi latur,an in id quod dicitur. c. prodi ratio subiecti de aecidente,est peraecidens habeat locum qii subiectum dieitur de sua passione. Seeundo an id quod dicitur. s. praedicatio accidetis de aeeidente est peraecidens, si ita
Vniuersaliter verum, Q quoties res praedicamenti accr
dentium de re eiusdem vel alterius generis aecidentis dicitur,fit praedicatio per accidens. Tertio iuxta hane secundam descendendo speei aliter dubitat ur, an hoe dictum habeat loeum, quando passio vnius subiecti de altera eiusdem passione praedicatur. Ratio primae dubitationis est, qni subiectum dieitur de passisione in primo modo perseitatis,Vt superius decla rip. . ratum suit,ed consequeter non dicit per accidens de eo. dubio pilo Ex opposto aute ratio qua Aristoteles probat hie,prsi circa mo- dieationem subiecti de accidente esse per Meldens non dos pet taminus habet locum inter subiectum Oc passione' sin ter subiectum 5caeeidens. Ratio seeundae est,qissi geometria re arithmetiea perirent si illud esset uniuersaliter verum: utram enim de quantitate, quae aecidens est de monstrat. Ex opposito autem est textus subdens' uni De rsaliterqualitatis non est qualitas,&Q substantia finise substantiae sunt,& huiusmodi. Ratio tertiae est,qm tam seeunda passio per primam a priori is prima per se eundam a posteriori monstrat de subiecto,& eonseque ter una alii subiicitur in demonstratione, ec per se dieit de alia, re non per accidens. Ex opposto ratio est Aristotelis, quae militat non minus aduersus hoc, ut aduersuaduo aee identia separabilia. Ad horum euidentiam . primo deel aranda est distin reo lacta ab Aristotele . Seeundo examinanda est eius ratio,& tertio respondendum est. Distinctio ieet trinis bris sor maliter ponatur,m sm veritatem,re textum diligenter inspectum hi membris est re nihil aliud intendit. nisi praedicatum aut inest subiecto sim se, aut sm acetis
dens. primi exeplum ponitur,quando accidens de subiecto praedi eatur. seeundi duci exempla ponuntur, subdiuisonem insinuantia,qn subiectum de aeeidente,& quando accidens de aecidete dieitur. Cum autem dicitur hoe in loco praedicari per se, ec per accidens seu fra se, ec sma idens, meminisse Oportet eorum,que I. . patulo cude perseitatibus tractaretur diximus. Non enim sumun est Lmtur hie per se ec peraeeidens eo modo quo sumiatur ibi, qui ibi per se sumptum est postiue, ut distinguitur e notra accidentali te hie autem per se sumitur cvtibi etiam tetigimus negative, ut distinguitur contra per aliud ocidem sonat quod non per aliud, aut ratione alterius,Vt patet in textu dicite . ista lignum est album, est per se,
eo Q lignum ipsum est albu,oc nodicit albia, quia aliud
aliud sit albu,oc spterea multae Micationes nuccensen tur per se,quae superius iudicatae sunt per accides,Mpter connexionem eontingentem subiecti eum praedicato. CIn C A rationem autem Aristotelis, ex qua omniου
turbatio oritur, sciendum, duplieiter potest intelli Ratio siquidem eius eosistit in ho vere subiectum prs dicati non intrinseei,oportet o sat praedicatum. i. subie ctum sit factionis praeditati. aliter non potest dieisprie esse illud,& potest formam sie. Omne quod proprie est
te, fit,ves actum est tale: accidens aut non fit alterum accidens, quia aeeidentis non est accides. ec similiter ac cidens non sit suum subiectum. ergo A e. Primus ergo sensus huius rationis est,ut maior, in qua stat tota vis, intestigaturqn illud non est semper tale seu non per se coniunctum illi tali. Et hie sensus ex duobus confirmatur.
Primo ex eo quod Aristoteles ait. alhu non sit lignia sed id,cui aecidit esse assium, insinuans quod tune habet
170쪽
Reiulatio serigd senia sua se secuniam .
locum haee ratio, quudo id quod improprie ut subie sis sumitur, per a idens est coniunctium ei, quod est vere subiectum talis praedicati. Hoeaute non verificatur qra inter id quod sub aettur de prsdieatum est connexio per se puta risibile est homo. qm non aecidit ei quod est li5, 4 sit risibile. Seeundo eonfirmatur quia Deri non ha het locu in neeessariis, quae semper sunt, non enim oportet si triangulus habet tres angulos aequales, S Q, trian gulus fiat. . subiiciatur factioni talis formae, qus Medieatur extrinsece de eo, sed suffieit in ex natura sua sibi illamvedicet eo suam. Iste sensus dictacultates subterfugit, eo osin ipsum iam solutae sunt omnes quaestiones,ex eo Q hie non est sermo nis de eontingentibus. Sed dilia xenter intueti videbitur,iudicio meo sensus ille voti rarius si magis ui rationalis. sundamenta enim,quae somit, oc alia, quae sumere potest. s. o Aristoteles se in per dedit hie exempla de aecidentibus eontingentibus,& cphie logiee procedit Oce. friuola sunt ut intra ostendet. Erat igitur secundus sensus,u, uniuersaliter oportet id uod vere est tale, fieri tale,re aecipimus tale,vt dieitura forma extra quidditatem rei, ut risihile respeetu hominis, Ac album oc magnum. Ad euius euidentiam sciendum est, . quia praedirata tenent formaliter de subiecta materialiter, ideo Aristo
teles ex eonditionibus physei subiere,& fornis natura subiect,re praedicati iii mpositionibus declarat. In phy
seis autem haee quatuor inueniuntur.su, idem substera
nitur lactioni alicuius formae, oc illi sormae, ut patet qa aqua eatefit:ipsa siquidem aqua est quae non solum fit calida,seu mouet ad calorem, sed etiam recipit calore. Se eundo tarma nem substernitur subiecto neqi lactioni eius. Tertio Q forma non substernitur factioni alteriusso aer nisi sorte una mediante alia suseipiatur.ut color recipitur in substantia media quantitate. Quarto quod risubiectum habens aliquam formam , mouet ad una et liam non oppositam illa et forma dieit racium per accidens ad illam aliam forma,quia. s. est eo unista et,quod mouetur ad illam. sicut enim ex parte musae esseientis diei mus per accidens muscus aedificat, ta ex parte u sae materialis dicimus in assium fit dulee. Haee igit qua tuor Aristoteles ad propositionum affirmativarum noquid ditatiuarum subiecta&pdieata transtulit, volenso id proprie seu per se subiectu propositionis huiusmo
die statur,quod substernitur ipsi praediecito,& conse quenter satio metus si fieret.Eteonsequenter qra unum veridens non substernitur alteri . non si subiectum in propositione respeStu illius nisi sin aecidens,idea ratio ne veri subie sti e ui eoniunctum est. Praedicatum autem id im esse voluit, quod in subiecto recipiti reptopterea nee subiectum de aecidente, nee aecidens pradieari d
cuit. 8c ideo edidit illam uniuertilem. Omne quod pro prie est tale, si tale,hie est sensus rationis huius. Ex his autem diligenter perspeetis manifeste patet . haec ratio habet locum non solum in contingentibus, oc inuice separabilibus,sed etiam in neeessariis, qm non magis ri sibile homini substernitur, album eidem. sicut enim album est homo. quia hoe eui coniuncta est albedo est homo, ita 8c risibile est homo,quia hoe eui coniumsta est Hsbilitas est homo. Et probatur hoe ratione Aristotelis id quod non fit nee laetum est praedieatu proprie subi ctum illius no est risibile respectu hominis est huiusmo di. ergo dce. Nec obstat soluta iam obiectio supra tactas quod nee homo fieri potest risibilis,nee risibile homo. quia cosua sunt. Dicimus enim ab ipso Aristotele in se
eundo de csto, ad eo Oseendum prineipium tam eiueiens. materiale, de quodcum aliud non debemus in/tueri,an in cs perit illud eausare, an non, sed habitudine
unius ad aliud. susscit enim q, si inciperet illud,hoe esset materia illius,sue essetetis ece. Vnde, qua si risbile ho mo seret risbile sibi non nisi per aceidens substernereε. econuerso autem s homo sciet risibilis, homo fim seri subiiceretur. ideo nihil minus illa. stimile est homo est
per accidens in proposto quamuis necessaria ut illa. album est homo. Prima aut instantia contra hoe ad con firmationem prioris sensus adducta,ex dictis etiam recoditur,qm ex textu couincimur terminos hie assumptos
physice esse intelligendos, qm ratio ipsa physea est. Soeundum aut physica documenta non refert quo ad fieri
ex aliquo per aeeides, sue illud si necessario eoniunctuet,ex quo fit pse,sue contingenter. Vnde in primo phv xl. G. s. morum in priuatione seri per aecidens res dieitur, si ly 79.
ex,denotet causam materiale,re tamen constat eam esse
neeessario coniunctam materiae,ex qua res sit per se.m ergo dieitur ab Aristotele hie in album si vel est lignuper accidens quia hoe,cui accidit esse album, fit vel est lignum, physeo mores lyaeeidit sumendum est. Quod ne limites egrediar, sedeciarasse sustietat. Ad primo ergo dubium dicitur,et quando subiectum praedicatur in tecto de passione, est praedicatio per accidens, Oc et GB cut multae propositiones hoc in loco cesentur per se, quae superius sunt peraceidens,ut homo est albus, ita multae superius iudieata sunt pse lieet improprie, quae hic ceu Aa si id sentur per accidens, vi sinum est nasus: Ad seesidum bium
riadetur negative. multae enim sunt res de genere acci
dentium, quae proprie praedieantur de rebus aliis de gonere accidentium, ut patet de passionibus numeri θc lis ne aere coloribus re huiusmodi. Nee Aristoteles dixit oppostum. qm per substanti subiectum . 5c similia in teljigit praedicata substantialia, tam rei existentis in praediramento substatiae, naeeidetis. Et perly accidens, seu quod dicitur de subiectores milia, intelligit praedicata denominatiua ut se,ipsus rei. praedicata namd intrinse ea sunt illa,ciuae substernuntur extrinseeis 5c denomina tur ab eis. Vnde Aristo. in probationem tertis conclu- .nonis expresse diei Cinea,de quibus dieuntur accidetia, in substantia vestist inusis sunt quas suimet i riterpres a subiecta substantialia rei per praedicata vero denomina C tiua eiusdem intelligenda dieeret. Notanter aute dixi denominatiua ut sie)qm denominatiua tripliciter sumi possitnt,i. denominatiue, hie strue,& udditative. Ver hi gratia coloratum potest sumi inquantum denomina riuum est, oc substratum respieit ut eius qualitas. oc e5 sequenter ut ne nulli substernitur. 5choe modo qualita tis non est qualitas. 5c accidetis non est accides. Si vero sumatur subieetiue,vi eum dicimus, loram est qua nitum, tue substernitur alicui. sed qua hoe aeeidit sibi deo diei mus in huiusmodi sunt per accidens. Si aut sumatur quid ditatiue, ut diei mus eoloratum est visibile . se etiatiliquid praedicatur de eo,sed quomodo tue non substeris nitur eoloratum, inquatum denominat prius subidim, sed inquatum quid ditas quaedam est. ideo uniuersaliter velificatur, Q, denominativo ut se, proprie praedicata sunt,ec non subiecta. Non ergo docemur hoe loco aces dens de aecidente non praedicari, sed sicut didicimus insuperiori dubitatione, subie mim vel subiecta. i. quid 13 ditatiuum non diei de filo denominatiuo, ita nune disci mus denominatiuum de altero eiusdem denominatiuo
non dici nis sm aeeidens. hoe enim modo statum quae rendo inuenit inserius re superius. Ad tertium dubia Ad remadupliciter dicitur,primo sequendo di sta,et ratio Aristo dubium. telis habet locia, qti passio de passione praedieatur. se ut ec quando subie stum de passione dicitur.& conseque niter,u, oes huiusmodi praedicationes sunt per accidens,ia
impropriae. Et scut stat subiectum diei de passione peese in primo modo perseitatis,oc per accides vi modo lo
ruimur de per accidens, ita pari se iter stat passionem e passione per se. iuxta superius dicta. oc per accidens in nunc dicta praedicari. Secundo dicitur,praemitte do duas disserentias. Quarum prima est inter praedio tionem subidisti de passione re passionis posterioris de passione priori .s Neistum no oritura passione, passio autem posterior nascitur ex priore. Secuda est inter patisones