장음표시 사용
191쪽
scient a & opinio, penes euidentiam re ineuidentiam
obteisti ita . euidentia seientiam laeti. ineuidentia aute talis opimorie. Notanter autem dico ineuidentia talis zopter duo. Primo quia non Ois ineuidentia opinione est,sed aliqua suspieionem, aliqua existimationem,ut didium et t. secundo quia non intes ligo ineuidentia priuatiuae sacere opinionem, sed ineuidentiam contrariae, eum. n. omne manifestativum luminis ratione habeat.
propter quod & ipse medius terminus lumen cocius nis diei t. imaginor . lumen quo clarent quaecuti gnoscunε,latitudinem no paruam habeat S fm eius . diuersam participationem,uiuersini Ode res patefiant iii tellectui, Ita . quaeda sunt quae tira in se luminis, seu manifestatiui habent,u, euidentia intellectui sunt per se,ut principia. Quaedam per reductionem ad alia ut eorum conclusiones Se . quaedam adeo parum habent luminis, vi ad euidentiam non suis elat. suis ciat in ad determinationem intellectus ad unam partem, quod est ipsum relinquere cum sormidine alterius. ει hae sunt opinabilia. Quaedam adhue minus habent, ita vi nee ad una par tem determinent. licet magis inelinetit ad hane u illam, ut suspicabilia. Quaeda adhuc minus Se . Talis ergo gradus luminis seu manifestativi vel ineuidentie seu obseuγritatis opinionem iacit. Et qm talis me uidentia oriturq iam ex natura ipsus rei cognite. qu. s. ipsum complexu contingens est, nullo. n. modo inc5plexo contingeti in uenitur aliquid .unde sue eo plexionis euidentia ostendi possi, qm nee termini eius tale manifestata uia esse pos sunt,nee aliquod medium,qm contingens esi. ano aut Oritur talis ineuidentia est modi ea participatione luminis intellectus dum vel proprias terminorii conceptabus vel mediis necessariis carere contingit,vel male ordinat media,vel acies intelleiatus non figitur, propter phantasmatis motum M. Ideo opinio potess elle de eontingentibus,& de ne sariis, licet diuersinode:quia de contingentibus est propter ipsius obiecti naturam.quae se iri non patit. Deneeessariis aut propter ipsius intellectus desectum. Ad Aristotelis vero intentu descendendo dicit, in quia opinabile tali ineuidelia constat, α duplexesi quoddam ex sui natura, quod . ex natura sua no p tesse euidens, ut coplexum contingens,& quodda ex parte intellectus, quod. s. licet ex se euidens esse possit,huie in re illi ineuidens re ineertum est Se. ut coplexum ne
cessarium &e. ita de opinione dupliciter loqui eotingit. Vno modo i ordine ad ipsum opinabile fm se. Alio modo in ordine et ad opinabile quo ad nos Re. Et si sustinere volumus Aristotelem locutum suisse de opinione inordine ad opinabile sin se,ne eessariu & contingens no minaliter sumere oportet ex parte obiecti re dieendu est fim ipsum,m opinio disserta seientia.quia seletia est veri necessarii,opinio autem veri contingetis. R ed seque teret sals, quia veru contingens mutabile ius in salsum recires militer eum dixit,et opinio est Meeptio propositioin
nis Imediate,non necemrie intelligenda est e tangen
iis &e. Si aut sustinere volumus o sermo Aristotelis si de opinione Ut in modo, tune prosundius dicta Aristotelis intelligere oportet. α diligenter aduertere, Q stoteles ineuidentiam quam diximus eireum loquitur n contingens alitet se habere, re euidentiam per sv ne cessarium tae. intelligens per necesserium. necessarium in se,& in cognitione nostra re per eontingens vero c5tingens in se. vel inapparentia &α ita o seientia distat ab opinione in hoe q, scientia est veri necessarii, Virommodo. r. q, n n solum sit necessariis, sed et si visa sua ne eessitas. Opinio aut est contingentis.estero modo. i. vel propost ionis contingentas, vel necesse contingenter. α
merito, quia mala consurgit ex partieularibus defecti hu bonum aut ex causa integra, hie sensus est magis dignus Aristotele,om enucleat opinionis natura. Vnde magnus Albertus dicit. Q ad uerbialiter accipiendia est ly.no necessarie, cu in textu dicit in opinio est aeceptio propositionis immediate no necessarie. El. s. Thri. dicit in expositione, in opinio de his est quae aeeipiuntur, ut
eoutingentia aliter se habere suesiit talia, siue non Ne Nec praetermittedum e it Q opinabale aecipi, seu erano servi eontinges potest dupliciter intelligi. Vno modo, ut contingctia) concurrat, ut eoditio cognita opinabi lis,& hoe modo salsum eit oportere opinabile apparere ut continges, nee hoe intelleximus eu diximus opinabiis te oportere elle contingens in apparentia saltem, qui sinhune sensu na opimo vera de necessarias eia et non solum
diminuta cognitio, sed salsa apprehῆso,qm apprehede rei necessariu polle aliter se habere &e. Alio modo potintelligi ut contingetra eo neurrat ut modus eognitionis
seue uidetis. Et hie sensus est verus re intellis. Verus suidem quia opinas coplexum tibi obieetu quatseu tsit neeessarium in se cognostit contingeter. i. apprehedietati claritate, qua videt hoc se esse, sed no videtur in no possit aliter esse Se. ita sicut ipsum eo plexum diuidit per necellarium re continges ita et cognitio seu claritas
eius distingui ε in eo nitionem per modii meesarn, re nna dum conti upetas,re illa vocaε claratas necessaria qus ostendit se esse A no posse aliter esse , illa asit eonti Dres quae licet ostedat se esse,nsi in ita quin possit aliter elle. Intetus alit. qm per hoc uniuersaliter,& primo diis
runt seletia re opinio sui dicturam est) quia seientia ne
cessario attingit obieetu suum. opinio vero contingemtocte. Et sm hoe patet quid inde duna si primae rationi dubitandi. die edum est enim in Aristoteles distinxit opinione & scietiam no ex eontingetia,& necessitate obie
.sti absolute. sed ex eo ingentia re neeesstate eorum incognitione seu apparetia. Posset quom ct sorte n5 maledici in in principio eapituli. Aristoteles separauit opinabile fis se ab ipso fis se tabili, re opinionem a scietia, nordine ad opinabile re scibile absolute, re postmodii in procella capituli ins nilauit uniuersaliorem dii rentia quam diximus tae. Ad id vero quod dissensone inter Aristotele S. s. Tho indueit dicit q, nulla est inter eo id icta cotraductio, ini. s. Tho.de opinione viri uersaliter
docutus est,sue ex parte iobiecit, siue cognoscentis, sue aliunde eo: ingat. αdixit in nodistinguitura scientia ex parte obiecti Fili se sumpti,quia seletia de necessarias est, A Opimo de necessarijs esse pol .nee ex parte medij si se sumpi quia in m idem medium si clare videat conexa eoolutioni,sacit sei etiam, α sino ita,clare saeit opinio nem, sed ex parte subiecit, quia scietia includit euidelia ab lip sermidine opinio elaritatem quadam eum formi dine alterius partis. quod nihil aliud est dicere,cs dicere, o distii ut ex hoe et obiectit ira fetetiae necessarium est nosolum in se. sed in sua apparetia, obiectum vero opinio nis est est ingens vel in se vel in sua apparetia, in Aristoteles dixit, appellauit aut S.ThO. diis: retiam hae ex parte subiecti,& nia ex parte obie sti,nee inedia quia nec ex diuerstate obiecti, nee ex diuersitate' traedia . uniuersali ter prouenit. sed seinper est in diuerstate tali modico gnoscendi quae ex parte subiecti se tenet,& quonia sor male in opinione est, contingenter, seu cum formidi ne cognitio habeatur Sc. CanC4 illam propositionem a sumpta intextu. s.
verus es: intellectus &. scientia, re opinio, ct quod per
hae dicitur, plura notanda sunt.1 Primum est in quatuor illa vera quae ponitrui militer veritatem habent. Alia enim ratione verum est,u, dicitur per scientiam αintelle qum ct opinionem.& aliter ipsa scientia re opi nio re intellectus, illud enim est verum, quia ipsum est e. haec vero qm illius sunt cognostitiua &e. Sed quo niam alterius negocii hoe est, alibi distirendum reor. . Secundum est Q notanter Aristo. dixi ta quod per haec dieitur,re non dixit re subiectum eorum vel alius huiusmodi, qm res de quibus sunt huiusmodi habitus potiunt considerari dupliciter. Vno modo in seipsis αse cum complexione eareant, eo Q extra animam nullacoplexio
192쪽
Gplexio est, vetitatem quo ecisse est non habeant. Alio modo eo derantur,ut stant subsecunda operatione intellectus, re se eo plexione ni quandam sortiunt,&veritatem aut sal statem adipisti neeesse est Se. Et simi liter praedicti habitus habet duos terminos,unu ad que proxime terminantur, re hie est eomplexum quoddam, quod obiectu eorum dieit, re alterum que ultimo attinagunt. i. mediante illo prommo,' illa est res ineoplex s. esse subiectii,si suas passiones . e. Et propter hoc diei hq, aliud est obiectum,ct aliud subiectis scietiae cte. Quia
ergo talis disseretiam huiusmodi ne lipeda no est. ideo
Aristoteles notanter dixit Q verum est & quod p haee dieitur)qm hoe sonat Adplexum quod obie istu est, re nores ipsas absolute. non . n. dieunt res nisi ad eoplexionem reducte, nisi sorte in prima operatione intellectus,quod propositum n si impedit &e. Tertium est,in eum dici tur opinionem esse veti,vel suspensue suseipi edum est, expectado subidictam determinationem, qualis vera sit,sa eontingentis.& ideo vera re salsa &e. vel quia omnia appetunt honum,& honum intellectus constat esse vorum,opinionem esse veri, intelligendum est per se,quo
niam falsi est peraecidens Ne.
Annot. CIRCA solutionem seeundae usinis. Aduertendum est,u, ex ea clare habet differentia opinionis S scientiae ex parte subiecti,quam supra diximus qm hine habet ostientiare opinio differunt n arbitrati & no arbitrari. et suit adeo intentus Aristoteles hoc in loco,vt in s nuaret
hane differentia, ut praetermisisse videatur seientia re a rere necessitate in obiecto,dum eam tacuit, qua elarumhoeerat,' propter hoc ut dilabim est,no differt primo ab opinione, sed per euidentiam ct ineuidentiam. cinc Λ id quod dicit in solutione primaqGnis. s. non de eodem penitus sunt opinio vera re salsa, re illam eonsequentiam,quae ibi fit. si Ino eiusdem esset opinio vera re salsa, non opinaret, qui salso opinare L Dubitatur. quia non solum de eade re, sed de eodem enuntiabili non inconuenit alique habere veram opinionem,& ali quem alteria filiam. de hoc. n. enuntiabili epiriclos esse, eum duae sint opiniones esitradictoriae oppostae,neeesse est alteram esse vera & alteram salsam. Et confirmat.
quianis opinio vera & salsa essent ei rea olno idem sed solii orea idem subie 'to, ut in litera dieit opiniones opinposis no essent ineopossibiles,quia sim diuersa respice rent unum subiectu &e. Ad hoc diei et quia opinionem esse alleuius nihil aliud est ui illud esse opinatu vel opinabile:et opinionem velia esse alleuius,nihil aliud est is illud opinatu esse veru opinione Alsam esse alicuius nihil aliud est is illud opinatum esse salsum,consequens est,n, opinionem vera re taliam es 4e OIno eiusdem, nihil aliud sonat Qq, idem OIno opinabile sit simul verum resalsum. Hoe aute eum anifeste impossbilest, relinquit ἐν impossbile si iano eiusdem obiere esse opinione voram re salsam licit possit esse eiusde sublesti ree. V Iet aut consequetia illa, qui a s omo eiusdem obiecti esset opinio vera & salsa,veritas opinionis no attenderet smadsquatione vel eonsormitatem ad se esse in re,inopi nio dieit,sed eonsisteret in apparentia,' tune quod mappareret esset verum, re quia quilibet opinat sm n, sibi apparet, quaelibet opinio esset vera. α eonseque ter nul la esset opinio salsa. & eo sequenter qui opinat falso non opinaret, seut si nullus homo esset albus quieum habe retalbedinem , noesset homo ree. Ad argumetum in oppostum dieit, eum idest iudicium de oppositionere veritate re falsitate opinionum re enuntiationum,oc
in fine. L enuntiabilium, ut ex fine secundi perihermenias habet.
therme. Sicut impossibile in idem OIno enuntiabile esse sbi ipsopposi si, ita impossibile est indo eode olno snt opposv
is opiniones Se . sed seut ensitiabili affirmat luci vero, ut ibidem dieit, opponi ε negat tuum de ei e terminis, Ocalfirmati usi de opposto, ita opinioni vers de aliquo affirmativo, opponuntur opiniones non de eodem, sed de negativo eorundem terminora & de affirmativo eg trarii, de non sunt opiniones opposis de hoc enuntiabili,epi eielos esse,sed una opimo est cuius propriti obie cts est epiciet os ee,altera quae dieit epiriclos no esse &α
stat aut si, aliud enuntiabile est epietes os esse, re aliud
epicies os non esse. Falluntur aut in hae re minus eonsderantes,ex eo Q non solum eiusde subiere, sed etiam praedirati eo init esse diuersa enuntiabilia Se. Et p hoe
patet responso ad eonfirmetionem: quia opiniones op postas non oportet esse circa idem orno obteistia ad hoc
ut sint in eopossibiles, sed sumetto snt ei rea ide subie
esum re proedicatum contradi tome complexa vel circa
idem subiectu de praedi eata opposta. Et nota 'eu dicit opiniones oppostas seu veram & falsam, no esse eiusdeolao,intelligitur ut proprii obiecti: nihil enim prohibet
opiniones opponias esse eiusdem orno eo sequentis, pismon an Φ arbitrans epicies os non esse,eosequenter de
struit epiet elos esse oc ile est a se primo negati ut de quo B dammodo Hus opposti oce. Advertendum quo est,
o quia nihil reset in proposito,an ei rea idem subiectum opinemur contraria praedicata,an idem praedicatu, assarmati uere negative, qm vir hicpest identitas subiecto, re non identitas omnimoda: ideo Aristoteles proposto insistens abso dimnistione dixit, eiusdem omnino non esse opinionem S e. veram ct salsam.
Num eiusdem obiecti seientiati opinio esse valeat.
CIrca ipsam solutionem primae qonis. Dubitatur an verum si, eiusde olito obiecti non possit esse seientia re opinio &e. Videtur enim o hoe nihil prohibeat,um seientia re opinio nihil ponunt,aut postum conno tant in obiecto, per quod disserat. Vt ex dictis patet. qnreti modo eognoscendi disserunt. ει si se est nihil apparuex parte scientiae,aut opinionis,quod vetet eas in unum conuenire obiectum. Et confirmatur. qm experientia
doeet in huius enuntiabilis deum esse unii,eotingit una rationem aliqualem habere re demonstratione non pe C netrare,adeo in eu formidine alterius partis intellectus
restet, alterum aut penetrare,ct tunc manifeste eiusdem
Oino erit opanio,cuius est scientia Se. Ad hoe dieitue multipliciter, in multis modis eontingit loqui de opinione & seientia Ne. St. n. sequendo primum sensum iu prapositum sermo si de stibili re opinabili, ira se et ara est responsio, ,.s impossibile est idem OIno esse scibile, tam in eode ii in diuersis,sive suppostis siue teporibus. um stibile ex propria natura est enutiabile necessarium. α opinabile ex se est contingens, ct impossbile est transferre eontingens in necessarium Seconuerso &e. possis hile est in eiusdem quodammodo esse scientiam re opi rionem simul. qm non ineo uenit circa idem subiectum smul diuersa cons derare, alterii opinando,alters selen do M vi de se patet. Tenemus. n. de multis subiectis aliqua demonstrative seientes illis conuenire, aliqua vero opinantes in eis ins ni cte. Et secundu hune sensum sal
uatur similitudo in textu adducta inter id editatem veri
D re sals opinabilis, re identitatem stibilis & opinabilis,
qm seut ibi non erat identitas omnimoda sed fm subie Aum ita hie no est identitas osmoda quia non est idem
enuntiabile stibile re opinabile, sed fini subiectum,quia cotingit e5municare in subiecto opinabile et stibile &e. Et huic sensui multum fauent ola. quae die ε in hoe ea
pitulo &e. si aut si sermo de stibili re opinabili non fini se re absolute, sed in ordine ad oti hoIem re simul. se diei in impossibile est idem OIno esse statu re opina
tum,qm sequeret Q ide olno enuta ite esset huie simul euidens & ineuidens certum re incertum. necessario aeceptum,&ineontingenter,quod est spossibile &e. Dsbile tamen est eiusdem quodammodo e uestiet iam re opinionem in eodem simul M. qm non inconuenit de eodem subiecto, puta sole,aliqua opinione puta v mo ueatur eccentriee, & aliqua seientia, puta . aeceu a retecessi causet generatione α eorruptionem &e. tenea
193쪽
ν mus.& m hune quom sensum saluatur similitudo supra
diuta, quoniam non contingit idem enuntiabile, sed idesubiectum esse opinatum re scitum simul ab eode Oct. α hie sensus a. s. Tho. ex textu sumitur. si autem sit sermo de opinabili re scibili non ex meritis obieeti, nee ex ordine ad eundem sed simpliciter de opinabili re se hili, duplieiter traderi potest quaestioni inotae. Primo
concede do et, non inconuenit eiusdem cino esse opinio
nem ec stientia qui idem enuntiabile potest ab uno opto native teneri,et vere,oc ab altero vera scia haberi Ne vi experimur quotidie, oc licet negare hoe sit indisciplina ti, attamen declaratur sequendo similitudinem Aristo telis. Selenduest natam in ideo opinio vera α salia non possunt esse olao eiusdem, quia veritas 5c salsitas in opi nione ex esse rei oritur,qm ab eo u, res est vel non est oratio dicitur vera vel falsi ct e. Et se sequeret ci, idem olino esset re non esset sinus, si idem Oino esset vere re salse simul opinatum 6ce. Certitudo aut stienti pre incertit .
do opinionis non uniuersaliter oriuntur ex reria, aut mediorum conditionibus sui superius declaratum est.) dc ideo si idem orno est scitum re opinatum, non sequatur in idem olito habeat in se conditiones oppostas. sed .
Ium n, habeat oppositas conditiones, puta eertitudinere incertitudinem in ala, hoc aut non inconuenit an da
uertis hominibus, licet in eodem ut diximus stim pos stille. Quod enim inconueniens sequitur,s v num enuntiabile mihi certum, tibi dubium est. Et confirmatur, quia se ut nihil prohibet idem Oino enuntiabile ese n
. tum tibi S mihi ignotu, ita nihil prohibet mihi esse eeritum & tibi ineertia, certitudo etenim α incertitudo modi cognitionis sunt. Et licet haec responso sit verissima, non tri est hie intenta ab Aristotele, vi exprese patet mih sh. litera. Nec putet quisui hoe esse contra Aristotelem. qm
Verum vero non est contraraum. ut dicitur in secundo
Perihermenias. Et quod ipse dixit verum est, o citod
nos θce. diuersimode,ut ex praeeedentibus patet. Nec
obstat , eluas militudinem in dissimilitudinetia verterimus , qui similitudo est oc no idelitas,imore hoc ipsum confert diseretioni eiusdem,ut sciatur in quo assimilatiost, re in quo non &e. Posset sorte aliter dici, loquendo et de opinabili restibili uniuersaliter, ec simpliciter, in
opinio oc scientia non sunt eiusdem In , sed quodamo do, quia licet sint eiusdem enuntiabilis, in illud enuntia hile non eo de modo se habet vi relatum est ad scientia, oc ut relatum ad opinionem,qna vi respicat opinionem, induit rationem contingentis,ut aut res leat scientiam, laabet rationem necessarii. sed haec raso licet si vera, non in videtur textui consormis. Tum quia titulus duo bi tatio tus ab Aristotele mois est. an ius denotationes. s. seiri re opinari,possnt idem denotare, an non,& rtisci eius est, ci, non denominant idem otiio,sed idem sis suis
hiectum de e. ista autem riaso vltimo indueta dieit idem cino enuntiabile denominari se itum re opinatum dee. Tum quia diuersitas illa,qua ponit dicta responso, non est diuersuas varians obiectum, sed tin est distin imo modi attingendi idem obiectum θω. Distinctio. n. eiusdem enuntiabilis, per hoc si, induit racione contingentis,vel habet rationem necessarii est distinctio fim modos quos in ala habet qui obiectum non variant. Aristoteles aute expresse vult varietatem obiecti esse inter se, tum θί opinatum lce. Posset in hae responsio palliari dieendo, a, lieri non sit hie distinctio obiectorum absolute,est tamen distinebo obiectorum in esse cognito, oc omnia quae Aristoteles dieit de diuerstate obieeti, intelligenda sunt uniuersaliter loquendo inesse cognito. Voluntaria tu videtur expositio magis textus interpretatio eo . s. militudo adducta in textu non habet loeum, re verba Aristotelis ibi dieentis, scientia oc opinio sunt eiusde, quia hominis, re non inno eiusdem, quia scientia est voti hominis,opinio non veri hominis aluari non nisi erator te videntur. Psset nan dici, is sivilitudo tenet quo
ad non omnimodam identitatem, sed non quo ad modii
non identitatis. N Q illa verba intelliguntur de eo quod non est homo in esse cognito, seu sm apparentiam,vi diastum est, ae si dixisset o scientia est necessarii, apparem eis necessaria,& opinio apparetis esitingentis oce. Qui quid igit intenderat non est inutile cognouisse, re hane sonem,qm vera ec principali intento pro fieu multia expressit oce. Ad rationes ergo inopposuit non opor tet aliter respOdere, qm loquendo de opinione oc se etiasmpliciter veru est , eiusde olno obiecti esse possunt, sed non eodem modo, ut ex tertia re quarta responsione patet. nec hoc negauit Aristotelesin si negastet salsum dixisset,loque do autem de opinione re seientia,ex meritis obiecti. sie est impossbile esse eiusde ut prima responso dieit, oc similiter loquendo de eisdem in eode smul,
ut se eunda roso dixit Sc. quarum alteram, vel utra ius Aristoteles ins nuare voluit oce. Inc Λ conclusiones illas eorrelarias, Aduertedum est primo, quia Aristoteles in eis expresse ponit disti rentiam inter idem opinari re sciri ab eodem homine.&diuersas in eodem tempore,5 diuersis, rimam res poris sonem a se expellere videtur: quoniam ii opinabile,non est idem omnino quod scibile, ideo quia opinabile est in se contingens,& scibile necessarium,S ideo est quod, modo idem, quia idem est subiectum utrius in, scut nee respectu unius hominis, ita nec respectu plurium eontinp:todem omnino esse opinatum Oc statum, oc se ut respectis plurium contingit idem vi subiectum esse opinatu Oc scitum, ita respe tu unius, possum enim ego opinari
aliquid de deo,seire aliquid de eodem, S similiter est re spectu eiusdem temporis diuers. Si eut enim impossibis te est idem otiio esse simul necessarium de eotingens, itata sueeegsue,quia non fit mutatio de contingenti in ne ccssamum,nee econuerso. S smiliter idem subie, to esse a 4eeenarium de contingens sin diuersa simul, nulla repognantia in oce. Et se nullam disserentiam facit ad idem esse opinatum Oc scitum,pluralitas suppostorum vel te porum. cuius oppostum Aristoteles hie dicit, propter
quod sola seeunda responsio textui eonformis videtur. quoniam ut ex ea patet, multu resert an ab uno,an pluriribus, an simul, an di semetis temporibus idem omnino
si opinatu Ac seitum, lieri nulla differentia sit, an ab uno vel pluribus simul vel successue idem quodammodo stopinatum re seitum die. propterea quando in textu dicitur . alio unum quodin esse eontingit eiusdem .seut diisetum est. ly se ut di tum est non refert ly ei uidem , qm non est sensus,ca, in alio cotingat idem quodam odo esse opinatum oc scitum, sed Q, in alio contingit idem Oinni no esse opinatum oc se itum, sed refert totam concluso
nem quae ex di stis sequitur 5 c. si quis tamen pro reue rentia Arastotelis,cui etiam, quae nunqua adlualiter eo gitauit,vera tamen a postera oribus attributa sunt. quantum congrue posset adaptare responsonem textui saluabitur,ista nune diista disseretia, inter unum se plures opinantes. Dixi autem pro reuerentia Aristotelis, misenus dignum Aristotele videtur, ui partieulariter deteris minauerat quaestionem hanc, re iuxta quartam respon sonem uniuersaliter fit decisio&e. Posset tamen aliter inducendo has coetusones, perspicacitas Aristotelis saI uari, tenendo primam responsonem in praee edenti duis
hio positam esse intentam abeo. ec dicendo, ch prima soluit quaestionem intuendo opinabile oc stibile sim se, seu ex parte obie si re deinde in his conelusonibus locutus est de opitiabili oc scibili in ordine ad unum vel plores simul vel mee essue. Advertendum in se eundo licet primaeoncluso correlama, iuxta secundam responsionem si eotieluso priueipalis.& non fuisset separanda a superioribus, ut tame via detur Hellior ad supradicti separauimus eam, re etiam quoniam hic explieite meminat Aristoteles unitatis de pluralitatis,opinantium, sin Hieitet vel sm tempus oce.
194쪽
Numigem enuntiabile sciri Ae opinati s mul ab eo dem possit.
CIrca hane partem occurrit dubium. An verum sit uniuersaliter, impossibile sit idem omnino enun viabile opinari re stiri eode simul Se. Videtur enim .et, non si uniuersaliter verum . primo quia nihil proh het idem enutiabile ab eodem simul teneri per medium
contingetis,et per medium necesamum,ut continue ex verimur in scientisseis proe essibus ubi probabilia necessar iuranti Atrantiar, pini autem dc scientia in hoe disterunt,quia illa per medium e ni ingens, haec per ne eessa ruim est. ergo oce. Seeundo quia contingat eidem enun tiabili itecessario ab eodem assentiri simul per duo me dia, quoru in unum est vere neces larium, & alterum est contingens existimatum tamen esse necestitium: et rite cum allensus per vere neeessarium si scienti sieus,per apparens autem necessarium si opinativus, sequatur in eodem simul esse seientiam 5c opinionem eiusdem omni mo oce. Castis inpossibilis,womnia assumpta manife- A
se sunt vera praeter hoe Q astensus per medium contino gens apparens cellarium sit opinatiuus octi proba tur. Quia si talis allensus non est a tus opinionis assignetur cujus habitus actus si, de ius quis fingat aliquem allium habitum ab his quos in intellectu posuit Aristo .diteles non iuueniet in si id quod diinum est. ergo Ne Tertio quia si aliquid impediret opinionem rustie 'tiam eiusdem esse in eodem simul, hoe esset oppostici euidentis re ineuidentis, eerii re dubii. Quae est interispinionem destientiam . Sed hoe non impedit, quoniamedium neeessarium re contingens possunt dupliciter inueniri. Vno modo seorsum ea utantia suos proprios esse ius. Et fieri reandem eatisantassensus conditionum incompossibilium. Quia unus est certus re alios du hius. Et hoe modo elatum est v, scientia opinio eiusdem in eodem non sunt. Alio modo inueniuntur simul causantia unicum assensum certum & nullo modo du/hium. Qui ratione mel' probabilis opinatiuus ratio ne medii necessaria scientineus est, ct se unus assensus erit utriusque habitus simul, opinionis scilicet sc selemtiae oce. Quod autem haeedistinetio non si fictilia declaratur exemplo, sol Oc eandela accensa, si sumantur ut Orsum caulantes luti una, se eausant lumina conditi num ineompossibilium, quia ille causat lumen clarum, haee obsturum . Impostibile est enim idem lumen esse clarum de obseurum . Si autem medium illuminatum illo lumine obseuro recipiat solem, tue simul sol oc can dela eausant unum numero lumen, de duo agentia par tiabaa Clarum est enim v, eandela non desinat tune illu/. manare. Similiter has se habent opinio re scientia. Quaὸν re simul possunt esse in eodem Se . Ad haee dicitur. p mattendo. non est praesentis intentionis discutere In simul eontingat actualiter opinari re seire idem, ita , non inquinans an in lectus possi habere simul plures actus circa idem. Sed sume it nostro pro sto ansmul possimus habere tiabitum opinionis α scientio Dcirca idem omnino. Et ad hoc dicitur cum Aristotele Q non, oc ratio est, quia eum opinio Oc seientia eirea ideopponantur primo secundum certitudinem oc ineerti
tudinem ex parte subiecti,non medii ne in obieeit,oc impossbile sit opposta se eundum id in quo opponuntur adunari,non potest fieri ut opinio re seientia eiusdem omnino snt in eodem subiecto simul Se . Quod enim
opinio ec scientia opponantur secundum certitudinem dc itieertitudinem ex textu patet:quod autem talis ceristitudo ec incertat udo uniuersaliter se teneant ex parte subiectit, re non obieeii nee media deeraratur. primo vnon ex parte obiecti, quia de eodem omnino enuntia
hili contingit esse opinionem re seientiam in diuersis vediximus α tune est manifestu q, squa est certitudo obie
A istalis vi rius m. Deinde o non ex parte media . Tum quia non omnis opinio est per medium, sed contingit opinionem esse propositionis immedia is , ut in textu dicitur, Oc eonsequenter ex parte medij non potest uniuersalis differentia assagnari inter opinionem oc scientiam. Pro pter quod Albertus dicit, i, notanter Aristoteles dixit opinionem esse acceptionem immediati propositionis, ut sciam uxi sortiori . Oc mediata re immediata sub opinione eadunt. Tum quia contingit per idem medium in altero debilioris ingenti fieri opinionem,& in altero sei etiam. Et tunc certitudo medii squa est in viro , quia idem est oce. Ultimo i, si ex parte sublesti. Tum pro pter sumetetem diuisone. Tum ex quid nominis ipsus opinionis. Omnes enim tunc nos opinari arbitramur αdicimus, quando in intellectu nostro formido aliqua re manet alterius partis vir decunm veniat formido illa, quae nil aliud est cin non plena determinatio intelle 'tus ad hane partem , Oc tune seire arbitramur re diei mus, eum abis formidine alterius partis alteram certam in tellectiust non voluntas habetifice. Ad argumentum vero primum an oppositum dieitur, licet contingat idem enuntiabile cognoscere simul per medium eontingens oc necessarium, non tamen contingit illud simul opinari Ac seire. Non enim distinistio ex parte media sus se it ad distinistionem opinionis Ac scientiς, sed exigitur, vidi istum est,incertitudo ex parte subiecti. Et aduerte,
prout dieit. S.Tho. tertia parte. q. .articulo tertio, s 3. p. q. .eut in generatione substantiae sormam anteeedunt dia arii. spositiones, re in aduentu sortirae corrumpuntur re suramiores conco nutantur , ita in processu seienti seo opi niones per probabilia media prscedunt demonstrati nem secundum quam introdueitur scientia,& in aduen tu seientiae desinunt quidem opiniones, sed eon comitantur firmiores existimationes per aliam Sc media prob,
hilia. Habentes enim media demonstrativa Deilius αfirmius probabilia coniectamus de possidemus. Et hoe
notandum est non parum quoniam liberat a laqueo ve nantium oce. Ad seeundum dicitur admittendo ea sum , sed negando assentire per medium contingens existina a tum nece sarium si actus opinionis. Et cuuias
ritur , cuius ergo habitus actus est dicitur o est a)tus gnorantis praus dispositionis, re non oportet fingere nouum habitum. Ad tertium dieitur in illud argu mentum si aliquid concludit, eone ludit id quod dixi mus in respontione ad primum, Q scilicet simul per me ditim probabile re neeetrarium assentire eontingit. Et exemplum re declaratio adducta nihil aliud indicant, quoniam claritatem re obscuritatem medii cocernunt. Sed ex hoe non sequitur.ergo opinio re seientia stant mmul. Quoniam iam deesarauimus in obseuritas 5c clari ras seeundu quas differunt seientia et opinio ex parte su hiecti se tenent. Argumentum autem proeedit ac si se tenerent ex parte causae. Quapropter dicta a Durando)in illo argumento quo ad distin tionem illam re exemplusnt in declarationem de robur eorum qus diximus in responsione ad primum oce. CIRCA vltimam partem eapituli aduertendum ea Annot. Ara stoteles solertiet re opinionis re intellectus tantum meminit de seientia mustans eliquorum habituum dis, serentias atqs relinquens. Fecit autem hoe quoniam in tellectius prine,pium est scientiae quae eones usonem re spicit, opinio autem re principiorum de eonclusonum est. Solertia autem media coniectatrix est,a natura initiusumens re ab exereitio promptat udinem. Reliqui autehabitus extranei a scientiae proposito sunt. Commentariorum Thoms de Vio Caietani super librum Primum Posteriorum analy ticorum. F inis.
195쪽
POSTERIORUM ANALYTICORUM LIBER SECUNDUS,
Cum Thomae de Dis Caietani clarissimis
commentari . De quaesitambin qua γ ciui unt. Cap. I.
Vae quaerutur sunt aequalia numero iis,quaecuqῖ scimus. qua γi imus autem quas uor, quod,. P
pter quid, si cli, ad est. cu enim
virum hoc, aut hoc insit, quae imus in numerum ponenteS,Velut virum deiicit Sol, aut non, ipsum Q quaerimus. Signum autem huius,cum enim inuenimus Q deficit , celsauimus, ct si a principio sciremus, et deficit,non quaereremus utrum.cum autem scimus ipsum Q, tunc ipsum propter quid quaerimus, Ut scientes, w deficit, ec Φ mouetur terra,propter quid deficit,aut Pter quid mouetur,quaerimus haec quidem sic. Nonnulla vero alio modo quaerimus, ut si est, aut non est centaurus, aut Deus. Si autem est
aut n6,simpliciter dico, sed non, si albus est, aut non. Cum Uero cognouerimus Q est, quid est quaerimus, ut quid igitur est Deus,aut quid est homor Quae quidem igitur quaerimus, ec quae
cum inuenimus scimus haec ec tot sunt. Qitae rimus autem,cum quaerimus Q,aut si est simpliciter,an est medium ipsius aut non est quando autem cognoscentes, aut Φ, aut si est, aut i in
parte, aut simpliciter, rursus ipsum propter ad quaerimus,aut quid est,& tunc quaerimus quid est medium.Dico autem i,aut si est in parte,&simpliciter, in parte quide, an deficit Luna aut augetui si enim est aliquid,aut non est aliquid in talibus quaerimus, simpliciter vero si est,aut non est Luna,aut nox.Contingit itaq; in omnibus quaestionibus quaerere, aut si est medium, aut quid est medium, causa enim est medium:
in omnibus natat hoc quaeritur, anne desicit anne est aliqua causa,aut non post haec,cum cognouerimus, ψ est aliqua, quid igitur est haee quaerimus.Causa enim est Q sit non hoc,aut illud,sed simpliciter substantia, aut non simpliciter,sed aliquid corum,quae per se,aut secudum accidens sunt,medium est.dico autem simpliciter quidem subiectum, ut Lunam, aut terram, aut Solem,aut triangulum,ipsum vero quid defectum aequalitatem,inaequalitate,si in medio, aut non in omnibus nant his manifestum est,
Q ide est quid est,re propter quid est. Quid est
desectus priuatio luminis a Luna propter ter rae obstructionem . propter quid est desectus aut propter quid deficit Lunar eo in deficit tu
men terra obitructa. Quid est consonantia r tio numerorum in acuto dc graui propter quid consonat acutum graui eo Q rationem habent numerorum acutum dc graue,nunquid est c sonare acutum dc graue nunquid eli in num ris ratio ipsorum cum autem acceperimus, lest,quae igitur est ratio,querimus.Quod autem
est medii quaestio, significant,quorumcuqῖ meo dium est sensibile, quaerimus enim cii non sensimus, veluti de eclipsi si est,aut non: si vero ensemus supra Luna, non Utiq; quaereremuS nessi
si sit,neq; propter quid, sed simul utiq; mani se
s stum es letaex eo enim quod sentitur,& uniuer sale nobis factum est scire, sensus nanci est, Φnunc obstruitur, manifestum enim est si, nunc descit, ex hoc autem factum uti fuit uniuersa
Ie. Quemadmodum igitur dicimus quid est scire,idem est,& propter quid est,hoc vero simpli
citer ec non inexistentium alicui,aut inexistentium, uti duo reciti sunt, aut Q maius, aut mi nus est .Quod igitur omnia,qus quςruntur,est medii quaestio,planum. Summa tutius capituli haec est.
aestiones sunt aequales numero his quae vere sci mus. Declaratur: quoniam quaesita sunt: quatuor: ' Quia, propter quid,si est,quid est.
Ipsum quia tunc quaeritur, eum ponentes innuine G rum quaeramus utrum sit hoc, aut ho ut virum sol doficiat,aut rici. Declaratur ex duobus signis. primum est, quoniam inuento quia deficit,pausamus secundum est,
quoniam si a prineipio notum suillet,quia deiiceret, no
Ipsum propter quid quaeritur scito quia,ut scito in luna deficie,propter quid quaerimus. Ipsum si est quaeritur,cum qiis rimus,si est aut non est simpliciter, re non cum quaerimus si est albus aut non,
ut si est,aut non est centaurus,aut deus cte.
Ipsum quid est scito qna est quaeri ε, ut quid est deus, quid est homo. Quaesita ergo rescita haeere tot sunt.
Contingit in omnibus quaestionibus quaerere, aut si est medium,aut quid est medium. Declaraε hoc. Primo quoniam cum quaeritur quia, aut si est simpliciter quae rimus utrum si medium ipsius aut non. Cum autem cognito quia est,aut si est aut in parte,aut simpliciter,pro
pter quid est,aut quid est quaeratur, Quaerimus quid sit H inedium oce. Probatur deinde hoe idem, quoniam in
omnibus istis quaeritur causa, usa autem medium est.
Declaratur hoc primo in compositis quaeitionibus, quoniam quaerendo Vtrum luna deficiat, an fit aliqua eausa desectus quiritur: L hoe scito quid sit eausa illa propter quid inuestigatur quaerendocte. Deinde uniuersaliter quia causa tam emendi substatiam simplieiter ut non simpliciter, sed essendi aliquid eorum quae sunt per se,aut se cundum accidens medium est. Confirmatur hoc idem quoniam in omnibus his quid et propter quid idem est. Probatur. quoniam idem. i.quid passionis respondetur viri.p,ut patet de desedita Iunae re consonantia. Dicitur haec secunda pars confirmationis in exemplis consonan tis.Et aliter in textu non habetur. Et similiter quia re si est idem sunt. Quaerere nano, quia,est quaerere an fici
quid illius praedicati, unde Oc hoc a epto quid est id lud, quaeritur. sitim, Omnis
196쪽
est num terminetur ad in adiaces, vel terrui.
Omnis qui stio est med h. Probatur sino,qm medio
existente sensibili si non sentit quaerimus. Si aut sentitur non quaerimus si est,necvΓpter quid ,ut patet de eclipsi iuns. Si enim essemus iupra lunam neutrii qus reremus. Sed simul manifestum esset. Ex sensu quidem singulari ter et intellectu aecipiete ex singulari sensato Vniuersale. Sie ut ergo diximus, idem est scire quid est , dc propter quid seire hoe autem aut est simpliciter, aut eorum quae
insunt oce. Sertes autem haec es.
DE NON TRATIONI a natura declarata, qua ipsam ex primorum principiorum re medii prae istenti eo enitione procedere di qum suit intendens in hoe libro de his determinare a medio inchoans intendit in hoc eapitulo omnia seibi Ita oc dubitabilia ad medii selemiam re dubitationem reducere. Et ideo a quaestionibus merillo exorsus est. ει in prima conclusione tam eat sic quae sitorum numerum ponit. In se do vero ad duas media Aqua mones omnes reducit. In tertia autem ad medium absolute omnes tendere declarat.
Numisistit quotiones scibiles quot sunt stita circa primam conclusionem Ac dicta in ea multiplex dubium occurrit. Dubitat enim primo cirea ipsam conclusionem, quia maior numerus videtur quaestionii numero vere scitorum seu scibili ure nihil enim distat in xposto inter vere scibale revere scitum. Quaesticies s Ouidem in textu dicitur, sunt quatuor,vere autem scitauo tantum sunt. s. quia,& propter quid. Quod se pro batur quonia per lν vere scitum aut intelligitur idem quod per demonstrationeni notit,aut intelligatur idem quod eremudin aliter cognitum. Non enim potest dici Q sumitur hoe seeundo modo,quia se maior esset numerus seuorum ut quaesitorum, quia principia prima hoe modo se ita sunt, quia certissime cognita, re tamen ipsa Don sunt dubitabilia. Relinquitur ergo ut sumatur pri- Cnio modo, oc tunc probatur intentum, quoniam quodqvid est troia scitur per demonstrationem. Tum quia immediate inest diis nito. Tum quia ad primam operatio nem intelleistus per se pertinet. Tum quia praesupponi tur in demonstratione vi in principio prima dictum est. Quoessio quo ii an est, per demonstrationem sori non potest, quoniam praecognostere dc praedeterminatam esse ipsam oportet, vide monstratio fiat. Omnis enim seientia, ut in principio primi diictum suit, de Conamentator infinities repliciu , supponit suunt subie istum esse. Secundo dubitat ut ei rea dees arationem quaestionum assignatam a. s. Tho. Dicit enim ibi duo ombigua. pri mum est, quaestio quid in est quaestio de enuntiat Gesecundi adiacentis:hoe aut salsum videtur,quia quaestio quid,aut quaerat de eomplexo,aut de incomplexo. Si de complexo,constatu, quaerit complexum in quo diis nitio praedicatur de diiunito. Talis autem eomplexio ad enuntiata nes de tertro adiacete pertinet, vi de se patet. Si vero de incomplexo, iami ad seeundu, ne in ad tertia adiacens. talis quaestio pertinet, qm incomplexum, necesse,nee no esse dicit Seetidum est in eonelusones ille uia.& propter quid .ideo die untur ponentes in numerum,quia quς runt de compositione duorum, stitieet suis biecti oc praedirati. his enim ratio si bona est a patiquisti an est ponit in numerum, quia quaerat de consepolitione praedieati eum subiecto Cum enim quaerit, an centaurus stinihil aliud quaerat ur, nisi an existentia in si centauro. Tertio dubitat Hrea quaestione an est. Quod esse quaerat,quonia esse. Vt in quinto metaphyses dieitur est duplex. Qi oddam quod est rustus entis. i. ipsa existentia re
rum, oc quoddam quod eonsistit in ipsa veritate propo sitioni Et ut omentator. s. metaphyses dicit. Expossiores istius qus sti propter hoe dupleae eae diuersmode
exponunt. si enim quaestio an est quaerat de ipsa rei existentia,tune sequitur quaerat de non necessario , quo mam sin veritatem metaphyscalem ab antiquis prola tam 5c vere doctis posterioribus approbatam nullius quiditatis eum sua existentia eonnexio est necessaria lamplieiter, exeepta ipsa primae causa essentia. potest. n. intellectus insin eontradictione intelligere componedo quam euQ posteriorem naturam eum no esse Se. si aut quaeratur de esse quod fgnificat veritate .ppostionis. i. an isterpostiones snt vere, eentaurus est,decima sphe raestiae. Tune sequitur in scientia non sit de rebus,sed de propositionibus, ct o praecognitio quia est,non sinis de essespositionis, euius oppositum in primo ostendimus. Et fruseratur omnis intentio quaerentium. Non enim quaerimus ut ad propostionum notitiam veniamus, sed in res ipsas esse cognoscamus, i patet cu quae
ritur. an substantiae separate sint. Quarto ei rea eandem quaestionem dubitatur, euius esse quaerat, an subiecti, an passonis, an utriusque. Si enim dieatur quaerit, an sublestum fit, statim obstat mite seientia re conseque ter demonstratione quae sine scientia no est, supponere subiectu suu esse,qm de subie isto praesupponitiit quid ec quia. si aut dicatur Q, qtis ritesse passionis , superfl ue poni εsuaestio quia est, una ipsa quaerat de esse passonis, qm esse passonis est inesse, quilla inquirit. Si dieatur in quirit esse utriusm,oc o differta quastione, quia est,quonia quia est quaerit de passone tantum, an est vero se viro. obheitur, tum quia eiusdem quaesti non debent esse plures quaestiones, Tum quia Aristoteles intextu loquens de quaestione an est, subiecti exempla dedit stilicet de deo, de emtauro, de
Quinto dubitatur e5muniter eirea qaaestiones quid est, oc quia est, an quaerere de praediratis quae sunt par tes di initionis. st quaestionis quid, aut 'quia . vide tur nam quaestio quia est,quaerat desii gulis praedi ea tis quid ditatiuis qm quaestio de tertio adiacente est qus stio quia vi. s.1ho.expresse hie dicit.) Qus rere aute an homo sit vial, vel ati sit substantia, est quaestio de tertio
adiacente,ut patet. ergo dce. Ex altera aut parte videt Q si quaestionis quid, qm illud quod ria detur conueniet erad interrogationem facta per quid, quaeritur per quae stionem quid. Oportet enim ria sones quaestionibusa, portionales esse. Constat autem ex Aristotele re Por phyrio in genus praedicatur in quid de specie, ec reddit quaerent quid de sperie. igitur oce. Sexto dubitatur etreaquςstionem quid est,an quirat de eomplexo vel incomplexo. hinc. n. videtur et, quae rat de eomplexo,quoniam quaerat de stibili. seibile aut non est nis verum quod in enuntiationis coplexione eo sistit. Et eonfirmatur ex Qerbis s. Tho. dicentis hie, Qua sola enuntiatio est stibilis, eonsequenter sola ipsa est quaeri bilis Sc. Inde autem apparet o quaerat de imcomplexo, quoniam id quaerit quo in uento cessat. In uenta aut dii initione elarum est . non quaerimus quid, diffinitio igitur quaerit. Divinitio vero ut in primo ha bitum est,non dicit esse vel non esse ergo θce. Septimo circa omnes quaestiones abs in argumentis dubitatur quomodo inter se a praecognitionibus dis serant Oetauo oc ultimo. iterum proponitur quaestio ominsa in prinei pro primi, an omnis scientia supponat suum subiectum esse ita Q nsi probet illud ine. Videtur enimo bustum esse probari possit in scientia euius est subiectum. primo quia omnis seientia potest uti demonstratione quia . oc propter qiud. ergo potest demonstrare suum subiectum ei te a posteriori. Anteeedens patet,vaseul per causam probat ut essectus propter quid, ita eeo uerso per esse stum demonstratur causa quia . Consoquentia Ibatur, quoniam subiectum est eausa aliquo ii
ra L in solutine sectissidubii elaea
in tium termine adiu plexu. ureos s.
scientia supponat suus subiectu ee
197쪽
in illa scientia, &eonsequenter cum ex eisestu possit aposteriora concludi causam esse, sequitur subiectum esse
formaliter demonstrabile. Et confirmatur inductione, quonia in libro Elench rum probatur syllogismum sophisticum esse per simile.& Priscianus in libro consti uetionum ostendat oratio nem constructam esse &e. Cap. r. Ad primit dubiudieii dupliciter . primo in Aristote Ies accepit ore scitia neutro illorii modo ii, sed intellexit vere scitum idem quod in uestigatione certum, ut per is certum distinguatiir ab opinato,α per ly in uestigatione distinguat a principDa natura inditis. α ne claudit in se omnia dubitabilia quae ponunt per certitudine co gnosei, siue per demonstratiotiein, siue non. recolequenter notitia ipsius quod quid est A e. Ad id vero quod ad ditur de quaesitione an est, dicitur Φ non est verum vin q, omnis demonstratio supponat eius subiectum esse, ut in pruno dictum fuit re infra declarabitur, re .ppterea liat Cib. i. . Prs cognitio respectu demonstrationis terminantis
quaestionem quia est. vel propter quid . de sit cones usio
respectu anterioris demonstrationis terminantis ustio nem an est Se. Dicitur secundo u, per vere scitia aece pii per demonstrationem cognitum. Sed cognitum per demonstrationem non unita alter sumendum est, alia aliquid cognoscitur proprie per demonstratione, Ut conesuum&aliquid minus.pprie, ut mediu quod est ipsum
quod quid est,quod per demonstrationem quodaamno infra.e. . r. do cognoscitur,ut infra dicetur. Vnde Albertus dieit v, vere se ita hie dieiatur ea quae per demonstrationem vel
in demonistratione cognoscimus.
Ad secudii. Ad secundum dieitur. in duplex ista distinimo harum
dubium. qu sitionum. Lin simplices re compositas non ponentes
In numeris, re Ponentes iti numerum non est ita accipi e
da,ut eodem modo quaelibet simplex sit simplex, it eseodem modo quoibet composita sit composita. Simplices enim quaestiones cum sint, an est, ct quid est. si ex parte rei qussite simplicitate sumis dissimiliter simplices sunt quaestio naui quid est ideo simplex est, quoniam purum'
Mim mistu in quid est,quaerit, quaestio vera an ei , ideo simplex eli. quoniam et Ie rei simpliciter. i. ab ν aliqua additione quaerit. Quaerendo enim an centaurus sit. non quaeritur.an centaurus habeat este tale vel tantum 5 e. sed abis additione. an habeat esse. Si autem ex parte modi quaerenditi mpticitas sumatur, dissimiliter quoin sim Plices intiem Mur : quoniam quaestio an est. per modum enuntiationis simplicis exercetur.& enutiationem sim Plieem proponit. 5 patet cum qu fritur, si centaurus est: quaestio vero quid per modum enuntiationis simplicis exercetur, sed eam non proponit. Cum enim quaeratur quid est homo, non proponit discutienda simplex enuntiatio, sed in complexu in illud, puta homo. rmatur ta men talis quaestio per modum simplicis enuntiationis ab iprsterito. s. ut patet. Eodem modo est dicendum ex parte compositarum quaestionum. s. quia est, pro Pter quid est. Si enitimc parte rei compositio spe stetur quaestio quia est, ideo eoposita dicitur, quoniam ad duarum rerum compositionem quaerendam inuenta fuisse videtur, α semper copolitione in extremorum directe quaerit,oc realem copositionem eorum quaerere permittitur. Quaestio vero propter quid non quae illo copolita dicitur,quia copo icionem directe qurrit, sed quia copositionis causam poli alat. Ex parte quom modi quaeredi, quaestio quia duorum media in inquirit copositionem, exercetur per modii enuntiationis de tertio adiacenve tuam ponit, Vt patet, cum qusrit, utrum homo sit perfectissim uiri aialium. Quaestio vero propter quid qui causam talis copos te enutiationis quaere dO M ponit. Altera quom di iuuetio in ponentes in numeru,re noponentes in numerum, eodem quo in modo distribuit. Simplices. n. propzer supradictas causas non ponunt innumerum, ire copolite propter antedicitas quo raci Ma
Ε in numerum ponunt,ponere. n. in numerum in xposito nihil aliud est, is urere de duoria adunatione,vt. s. o. exponit. Ves quaerere de elles iecta non simpliciter, sed tali, ut Aspharabius S. Auleenna exponunt voti auteliorum si inplicitati Oc eo lationi supradidiis proportionabiliter indet ut facile dedite, potest. Ad prima di bitationem ergo in oppositum dicis, Q. S. ThO.no dicit
quaestione quid quaerere enuntiatione de seeundo ada, cente, sed tua dieit . 14mpliees quaestiones reseruntur ad
primum modum enuntiationis. ista autem relatio quoad quaestionem an est,clara est, quo ad quaestione vero quid est,potestaeeipicte pro relati sie similitudinis, iaquam o quid ad nidoum simplicis enuntiati nis exercitur,ut diactum est potest accipi pro relatione conse quentis ad praecedens, ana scut quaestio Miner quid seu tur quaestionem, quia est,ae per hoe pertinet ad enuntiationem de tertio adiacente, ita quaesito quid sequit quae ita nem an est, ae per hoc respieit enuntiationem de se F eundo adiacente. Potest quo liaeeipi pro relatione pro praseausae ad Opra una usatum,quasi eut quaestio proe pter quid)causam enuntiationis de tertio adiacente querit,ita quaestio quid)causam enuntiationis de secundo, lieet licie non faciat ex modo quaerendi re his duabus relationibus attestatur Averrois in ii e loeo, ex malo e go intellei u s. Tho. procedit obicimo pina. Ad se cundam vero dieitu, ratio illa est optima ex modo que rendi sumpta nee habet locum in quaestione de seeundo
adiacente, qin sm loriam enuntiationis simplieis nulla media compositio inter duo ponitur. sm vo o tertium
adiacens duorum compositio quaeritur,qni ly est coni, priopolitionem importans,inter duo mediat. Ad tertium ς-P-3- dicitur. Quaestio an est. quaerit de vir i esse diuersi, x Π mode, Cni ipsam existentiam rei quaerit, ut terminum QR ultimo tornavia ter quaestum, veritatem autem proposse DCnis quaerat, ut terminum fm quid seu medium. Inquirentes nanq3,an centaurus si nunqὶ desistimus quo usin C cognoscamus centaurum habere existentiam. Et imadhoc non perueratur nisῖ media compositi e intellectum
cuius Veritas ex eo s. res est vel non est, resultat. ideo Et sub eadem inqua sitione cadit,an illa propositio sit vera. cetit aurus est. x eritatem siquidem huius intueri est eo gnoseere centaurum esse.
A primo vero eorum quae obhciuntur in oppositum dicitur Q, ei lentias rerum e cistere potest accipi duplicister. Vno modo absolute. Et sc in veritate sub demon
stratione non cadunt categorica, quoniam res non ne
cellario existunt, re causa existentie earum est liberali vas prunae causae, quae necessitari simpliciter no pol 5ce. 'AIio modo praesupposito uniuerso, re se necessariu est species oes elie, A consequenter demonstrari potest eas est e. tius signum estu eum demonstratur intelligentias cile, ex colligatione quam habent eum orbibus &α ostenditur,Wsimiliter cum demonstratur, sphera imiselle, ex ipsi uniuersi persectione dc connexione ostendi H turtae Subsilentio autem hoc antiqui retinuerun qnaum uersum esse clare liquet, & radice necessitatis mani testa non fuerunt soliciti circa modum necessitatis talis quaestionis. Ad id vero quod seeundo obncitur patet ex ictasMe. Sed contra datam responsionem cibi ei eu, non sit conformis doctrinis. S.Tito. qua profitemur. νη m. s. Tho. Il prima parte. q. . arti. . ad secundum ait. . terminata quae itione an est. de deo. non scimus existe
Nam eius, sedi illa propositio sit vera. Deus est. Non ergo fila ipsum quaestio,an est,quaerit de existentia rei.
elle quod signa beata possitionis veritate. Ad hiadicitur, is eum ratione conuincatur ct ab ipso alibi ha beatur ex e v, quaestio an est, quaerat de existentia rei. patet in quoli. secudo ar.tertio Verba eius allegata oportet sano intellectu accipere, duo considerando. Primum quori mestu, non dixit quaestionem an est,non quaerere de exi circa Istemia dei, sed dixa tu per demonstratione qua illa quae, da . si io
198쪽
mo apud nos terminatur nescitur ipsa existentia dei sed Apropositio oce. Secundum est. non loquitur una uersa luersed de deo. Propter quod dico non intendit per illa verba dicere Q quaestio an est,non quaerat de ipsa exi stentia dei, sed sinu, quaesita rati existentia,cum inuenta fuerit non cognoscitur per demonstrationem smplici ter, sed solum ut tandatur esse verum propositionis re ponitus ad quaestionem an est. Et si instetur 4 s pro pter hoc dixit nos non e nostere existentiam dei,sequi .tur . uniuersali pari ratione dici pol de quolibet et non
cognoscitur existentia eius, cum terminatur quaestio an est quia non scitur alio modo, nisi ut fundat veritatem propostionis.hoe aut eonfiat esse voluntariu. ergo oce. tenet consequentia,quoniam sue coeludatur,ergo deus
est,sive ergo deeima sphsra est , siue aliquid aliud, nihil refert quo ad hoe quod est cognostere eostentia ut sumdat veritatem propositionis. Ad hoc dicitur in quia unaquae res tunc simpliciter cognosci amematur vel Negatur. quando fim proprium sibi modum cognosti l. B vel non cognoscitur.5c inter existentiam dei ει aliorumhaee differentia est, in propria cognitio existet saliorumst per quaestionem an est, quoniam nulla aliarum quae si onum quaerat de existentia res propria autem cogni
rio existentis dei fit per quaestionem quid quoniam ipsa existentia dei in ipsius quod quid est. Ideo existentias
aliorum terminata quaestione an est cognosci dicimus absolute existentiam autem dei terminata qusmone an est non cognosti dicitur, non quia omnino ignoretur, ed quia non simpliciter. i. sm proprium modum suae cognoscibilitatis eo noscitur.5 cognosci dicitur propos mo vera. a. ipsa existentia vi sundamentum est veritatis
Echine illius propositionis. deus est. Osormis est ergo responso data dostrinae. S. Ttio. α habes hine desedisi
sis , at Scota vel scoristarum in ptimo sententiarum dist. s.q. i. u.i in pitti in principio.Vbi adducuntur praedicta verba.S Tho. 2pio. Ad quartum dubium dicitur,4 quaestio an ess,quae Ad quattv eit de subiectore passione non ut passo est, sed vi res C dubium. quaedam in se est. quoniam dubitare erantingit de rebus illis, quae passiones sunt,an snt,dc pollunt res sis aecipi ut stitistantia aliarum passon una. oc eonseque ter de eis tunc supponet an est, ut patet de triangulo de quo quae - stio an est tarmatur,& tamen passio est vi dixit Aristo tellas in prineipio primi. Ad primum autem obiecto
rum an oppositu dicitur Q,lieet utra quaestio. s. an est. ecquia est inquirat quando ii ide esse,non in propterea eiusdem quaesiti formaliter sunt duae quaestiones, quo
niam aliud se aliter quaestum est rem illam quae est passio esse quod qus stio an,inquirit et aliud passionem ut sie esse. i. rem illam inesse tali subiecto quod quaestio quia est,quaerit,licet materialiter sit idem esse quo res it iast&insit. Ad eundu vero dieitur dupliciter. pri mo fm Albertum 4 Aristoteles dedit etiam exemplum de passione,eum dixit si nox est. seeundo Q quia tar . maliter loquendo quaestio an est,non inquirat de passione,quia non de passone ut passio est)quoniam eius ut Dia esse non est,sed inesse,ideo exemplum de passione nodedit sed tantumodo de subieeto, cuius esse adeo inqui rit,ut sicut iam dictum est, circa passionem non nisi,ut subiecta seu substantis rationem induit, licitetur. Ad quintu Ad quintum dubium dieitur. quia sin omnes ulla dubium stres expositores quaestio quia est, quaerit de tertio adia cente,ec nullam unis viderim exceptionem fieri de praediratis primi modi aut secundi, nullaqi ratio mihi Oecurrat cogens, aut probabiliter ducens ad talem excepti
nem,inquirere de singulis praedicatis quidditata uis quaestionis quia est Hre censeo. Tum quia hae infra latitu dinem terti3 adiacentis sunt. Tum quoniam in textu dia git duplex esse,quod pol qusti de te .cesse simplici ter od esse in parte. oc primum attribuitur quaestioni an est secundum vero quaestioni quia est. per esse aute sim plicitet sm omnes intelligitur esse sine addicione aliqua,
per esse autem in parte sm Alpha rabium Auleenam scAlbertum intelligitur esse partieulatum contractum redeterminatum per praedicatum substantiale vel aecidentale.Constat autem si, cum quaeritur de aliquo proelie, to quiddilatauo, puta virum coctum fit eorpus animatia absis dubio qua itur aliquod cali eum non quaeratur esse pertinens ad quione an est, relinquit iratur esse in parte, Ptinens ad qone quia est, quaeredo. n.ut ii coelum si eorpus animatum, mana seste patet . quaeri mus non utrum coelum habeat esse, sed utrum habeat esse tale, lieet ly tale non notet accidentalem disserenistram, hoe autem est esse particulatum 5e esitractum mepradicatum. Tum quoniam s istius quaestionis non est quaerere praedicata quidditatiua ad quaestionem quid reducentur, re hoe non couenienter diei potest,quoniam
vnies quaestioni vel olea responso danda est ves s plures pollunt dari,quaelibet saltem debet esse sumetens aliter in termino inquistionis no esset qui estendum,& sse quaestio esset terminata oc non terminata,quod impliscat contradictionem. Constat autem q, quaerenti quid de homine et boue non satassi assgnado singulas par tes dia initionis, sed oportet assgnati diis nitione. undeoc in primo libro di tu est, . cognoscere per comunia, non est cognoscere propter quid, quod idem est quod quid, ut in hoc capitulo dicitur, sed est eo ostere qui Ad rationem aute in oppositum dieitur, inlicet apud Τ.e 3α dialectieu omnia praedicata in quid redueantur ad quae stione quid, quoniam ipsi non est eurs, an per propria, an per comunia soluatur quaestio in posterio isticis,t meti vhi quaestiones semiles traduntur Sc non parui roseri seire per comunia rempra a Ne. ad quaestione quid, non nisi ipsum quod quid est pertinet. Negatur ergo assumptum illud. conine quod praedicatur inquid per tinet ad quaestionem quid, loquendo de quid posterioristice dce. Nee mihi ex his motus imponas, aliam me fa
teri quaestionem eitea partes divinationis re totam dimnitione 5c quia partes sunt priores toto me ponere quae ostionem,quia est ante qus stionem quid est,& squa sunt huiusmodi. Nihil enim horum ex dilatis sequitur) quo niam de partibus dissilitionis, ut praedicata sunt alie ui inexistentia sermo habitus intelligendus est. Nihil enim aliud fuimus nisi an quaerere virum homo si animal, utrum albedo sit eosor, oc huiusmodi pertineat ad quae stionem quia est,aut ad quaestionem quid est. de eis aut, ut partes diis nitionis sunt nihil di qum est. sed nune dicitur Q pertinent secundaria intentione tamen) ad quaestionem quid: tum quoniam quaerens de ipso quod quid
est, quaerat necessario de eius partibus, tum quonia eius dem rationis est,dare primum genus,& vltimam disse ren Dam Vt adunantur in una quidditate. Vnde ut ea uillatorum importunitas exeludatur,respondeatur est divinitione, is inquirere praedicata quid ditativa absolute se eundum inexistentiam eorum. insint vel non pertinet
smpliciter ad quaestionem quia est,inquirere autem ea quo ad modum in existetis, ex quo habent in partes sint dissinitionis pertinet principaliter ad qus monem quis quoniam eius est quod quid est, totum inuestigare, stetidariam intentione quia partes sunt,& pertinet ad quaestionem quia est, pro quanto abso eomplexione tertia adlaeeiis talis inquistio non est, minissemaliter in quia
hoe inquirit inquantum famulatur quaestioni quid oce. Ordo aut inter quaestiones non variatur ex his quae c5 tingunt per aceidens. Lieet enim ad seire quod quid est praecedat scire quia talia praedicata quae sunt partes divinitionis insunt ili diis nibili, tamen est hoe per accidens pro quanto primae operationi intellei tus immiseetur se rida et alibi declarandum est Oct. Ag starem Ad sextum dubium. dicitur 4 quaestio quid, quaerit formaliter de incomplexo, quoniam quaerere de c5Ne xo,iuxta seeundum adiacens pertinet ad Mus monem an est,re iuxta teritu ad quaestione quia est,&rpter quid.
199쪽
Tum qui quaestio qumrens coplexe de quod quid est, ad
quaestionem ua est pertinet, vi ex. S. Tho. verbis in hoeioeo haberi potest,cum dicit v, omnes quaestiones diale istice reducuntur ad uus stione Di, quia: constat liquidem capo ex primo Topi eorum. Q, una illarum quatuor quaestio num ibi enumeratarum est quaestio de diffinitioneitum propter ronem tactam obiiciendo, qna id est quaeiatum quod respondetur. Respondetur autem qu tioni quid,
ut ex dictis patet, ipsa diffinitio, ius inco plexum ud est. ergo cte. Ad tonem in oppolitum dicitur dis liciter. primo Q diffinitio lieet serinaliter non sit vera vel Mia,
Erra. Le. I. virtualiter in est vera,vt i principio pruni diuit. S. o. iumedio. oc hoe sufficit. secundo dieit,udicet quaestio quid, tu rat sormaliter de incomplexo . quaerit tamen id quod est ratio veritatis complexi, quoniam ipsum, quid est me
dium ad eon eludedum an est,re propterea scibile re vorum S enuntiabile appellatur. Scibilia liquidem no ea dem ratione omnia die untur, sed alia uteones usiones re haec proprie sunt an est,si quia est,aliae vi caussconelii
sionum, α hare sunt quid ,α propter quid. Quae quoniain enuntiationibus posita veritate formaliter sortititur,
non immerito solam enuntiationem quaerabilem re seu hilem esse dictum est. Et per haee patet duplex etiam re sponsio ad confirmationem Sc.
ad se, imu Ad lepi imum dubiuin dieitur,4 quavis diuers diuerdubiuta. sinode has quaestiones ordinare videantur,magis tamein verbis ui in re inter eos differentia videtur. Oportet enim Omnes conuenire in hoc ,-quaestio an est,quaerit
an homo st, quid est vero quaerat quid est homo. ua est
autem inquirit qualis est homo seu an homo si ris bilis, propter quid eandem causam pereunistatur, t propter quid homo est risibila s. Hoe enim aperte tradit ex texture expositoribus. Sed differentiam inter quosdam peporit diuersos sermone formali dum alia conue mentiam earum inspicientes. alii abstrae a uitastis magisψqus sta considerantes, alii ad pavea respicientes in diuersas
proruperunt voces. Non enim propterea. quia ocsquPitiones conueniunt inhoe quaerunt med iam, nec ex
hoe Q, ex ista res ereditur distingui, aut non diitingui are, aut quia primo debetur singulari nee ex alijs linius modi ordinande sunt quaesitones lis. Sed negociologi eo intendendo satendum simplieiter est quaeuiones uis ferre A conuenire. Differre quidem in hoe a, simplices quaersit esse simplieiter, eomposis vero esse tale. Et sim plices inter se in hoc dii ferre in altera quaerat de re an sit, altera quid sit. Composite vero in hoc q, altera qus m de re an habeat talem d ispositionein,altera propter quid imiam habeat, nee potest mens humana plures de re qua eun ii quaestiones formare ut patet. Nee est disposci ad philosophiam dubitationibus metem inuoluere quid sit
quaerere an centaurus sit. hoc enim quilibet mentis compos intelligens terminos nouit. solos enim eos latet qui nesciunt discernere inter notum per se oc notu per aliud. De quibus Conuenire vero in hoc si, omnes quaerunt medium indii phy, stincte a priori vel a posteriora, quia ut in textu dicituri T. c. 6. nitul aliud est ouaerere an eentaurus sit, ch an si aliqua
dc si causa ex qua habeatur cetaurum esse.Causam autem in
telliae in essendo vel in eognoseendo. Aliter de deo nopollet quaeri an st. Et smiliter est de quid est Sua est.
Et prop er hoe inueniunε illustres philosophi quando indixisse . quaestio an est, quaerit de re in ordine ad suam causam e meientem .hoe enim re similia intelligeda stitit eo modo quo itelligitur sermo Aristotelis Q, quaestio an est,quaerit de medio. α non considerasse hoc,fuit causa
temeritatis praeserentiu se. A praecognitionibus vero
quaestiones disserunt in duobus. re primo in hoe in sub prae opimione quid coneluditur quid nominis, sub qu stitione vero quid minime eo in quid nominis no est pars seientiae, sed variationi re placito humano subiacet. ne eessario tamen praesupponi oportet quia a vocibus do
Euina re disciplina fit. Seeundo in hoeo sub praeco
pnicione quia concluditur veritas principiorum Semesimplieiter subiecti. quorum neutrum clauditur subqusitione quia, sed Veritas principiorum extra quaestiones Omnino est, utpote ex se euidens. oc esse simpliciter sol,leeia clauditur sub quasione an est. Ad odia uum dubium dieitur dii tinguendo prius seno Ad octauusum quaestionis. Potest siquidem seientiae nomine aeei, dubia dampi ipse habitus tacti seus, puta metaphyli ea aut leonis oranium. tria Scivi sit sensus.vtrii omnis scientia tam metaphysica ii geometria supponat suumsprium subieci iam esse. oc non possit rbare illud esse. Et potest stren iis nomineaecipi demonstratio ut si sensus. virum Ois demonstra tio supponat illius demonstrationis .pprium subiectum esse Se. Si primo modo intelligat, respondet i secundum Expresse Averroim)que Thomistem hoc amitari videntain non Auer. α potest.pbari ne in a priori nem a posteriora. Tum Ra era physi. c.
prelle Arist. doeuit de subie si opstippotii quia est. Tum M. in si Quia ut ibi dictu fuit.)2iῆtis Mustunt passiones de subiecto vel n principia subiecti, vel per esse tus , vir a autem odo oportet psupponere subiectum esse . qua saluum est quaeret e no entis passones. Passo. n.cum quaerat ut in harens alicui sin imaginationem p uposito est e, ne eesse ea ut inquiratur de coneludatur inhaerens. Con
senti uirui his dicita Porphyrii de Alberti .ec. S. Tho.in circa.t, L pri ncipio primi. Et si ob elatur.ergo nulla scientiast
habit quaesta onem an est. rndetur dicendo comittitur Paralogismuscosequentis. Nam no sequit. nulla seletiaco ludit uiis sicine an est,ue suo subie sto.ergo nulla scietia probat eam v . stat D. terminat eam de partibus subiectis subiec ti. vel aliquo alio non de subim . Vnde metaphysi ea in n.pbat ens. quod est eius si te sita esse.retia ad ipsum maxime pertinet qusscio an est. Ἀ in sexto eiusde dicit. Si aut intelligat. seeundo modo,tuc Te t.
dupliciter resideε. Primo , omnis demonsti alio sup ponit suum subie sum esse,qm Arist. indistiniste dixit in primo de subiectio psupponi quia est. Et si inste . ergo
quaestio an est. no potest demonstrari. qm id cuiusque mur esse no p supponi tene. Ria detur in quaestio an eici non eo ne ludit in seeudo adlaeente, sed in tertio. itan, id euius ut subie sti)quaerat esse in .pponedo qonem in concius ne sum ii vis dieatum S e eludit de aliquo psupposito. oc se demonstraε esse. verbi gracia. quaerit vini deus stiniae fido adiacente. Sedeone ludi ε. ergo aliquodens est deus Ac se de aliis. Oc se senin supponit subieelii
non uonis, sed demonstrationi Sedelusionis esse. Ets instet. ergo nulla differetia est inter conclusione Roma an est. N eonclusione qonis quia eii. qtia utra in est de tertio adiacente. dc iῖ eonelus es uias si te non diueriit.ergonee qones dissertet. am ex stibilibu quaesitis distinguit tur. R ridetur Q, disserui in hoc o quia eget per se tertio adiacente, qῆ qu frit de certo subiecto certii pdieatuvltra verbii substat tu una. N n. n. in incertia quaerit utruqu desiin habeat tres angulos aut si alat &e. sed deter DNnate subiectum conclusionis oponi , utrum homost .alal. virum isocheles habeat tres &e. Quaestio aut an est. non .pponat subie siti coetusonis sed qonis tor,nee per se ex vi uoms eget altero termino, sed accidit ut in riaden do terminet eoasiam pici tertio non determinato sed vage. Concludit. n.ergo aliquid est deus. ergo aliquid est centaurus Se. Hune modum dicendi Oino non repello. F undam ctum in non habet unde tantam prouinciam
subire ematur . um Aristoteles in primo libro expresse πα, .loquebatur de demonstratione in qua passo de Libie
dio concluditur. ut ex textu re expositoribus patet. Sed ad hoe posset diei tenetur hoe . non auctoritate illa pura. sed aditidio hoc in omne quod demonstratur se habet vi passo,vt in serius habebitur. Alio autem modo re spondetur,re iudicio meo nite melius ileet ego priorem olim modum excogitauerim) q, non omnis demonstra
tio supponit subiectum suum elle, quonia aliqua quaerit α demonstrat illud. α hoe teneo vster in omnibus de o monstrationibus
200쪽
monstrationibus terminaruibus quaestionFanest. Μ
hieor autem ad hoc primo qna nulla ratio me incitat ad
oppositum .Quod enim tactu est in omne quod demon stratur se habet ut passio, intellisit quo ad noc quod est dici de altero, seu alteri inesse,qm omne quod demostratur se habet uti dicatum siue sit in secundo siue in tertio
adiacente,α non intelligit quo ad alias conditiones. s. Pse habeat ita in supponatur ei subiectum esse re praedic tur tertium adiacens Sc. Vsus quo p artis demonstrati ue in scie ins qui posset ad hoc idem adduci quoniam n Gvidentur inueniri demonstrationes in secundo achaon te. euani si terminent quaestionem an est .vt patet. s. phyrς seorum. ubi coeluditur substantias separatas esse in tertio adiacente. Et in primo Euo idis. ubi concludit trian gulum esse Sc. Hic inquam usus non ostendit intenti quoniam fm veritatem non qiueretratur in huiusmo locis quaestio an est, sed ua est. vi patet ibidem,subiectu enim quaestionis in. s. phusicoru est motor primus. N in primo Euclidis linea rei ta licet ex hoc eliciatur et com clusio an est. Et quoniam si ita quando is inue iuretur, a cilitati usui grate attribucdum eet potius*arti. Vt. n. in primo libro diximus,contingit artem demonstrata ua mis aliter docere S aliter exercere. Secti do quonia omne Wy one verum necellarium habens eausam est demonstrabile.
Mi dubii. Conelusiones quaestionis an est. etiam in secundo ad M44 2 4 i. eente sunt litiiusmodi. ergo Se. Et si dicai in sunt de
monstrabiles, sed no tali modo. Lin mundo adiacente. Contra. ex tribus terminis quo ii unum est vera cauγsa propter qua alter necessario inest alteri sumerenter iudemonstratio onnubus alijs terminis seclusis. Sed retentaeonesulsione de secundo adiacente inueniuntur laurus modi tres termini ergo Occ. Inuenitur squidem cum de ignis est quod quid est ignis ut Vere causa 5c mediu quo Motisse eise de igni concluditur. Motaste tamen ieetantem Ain An n. tomum And. in quaestione prima super me physicam 'io me. I- deeepti sunt in hae quaestione. quo ni i lion dat cinxerunt Mς intersciEtiam 5c demonstrationem probare subiectum 6 propriam et se,ut nos fecimus. Et propterea impugnans ille Averroim tenet scietitiam probare sabiectum ei te aposteriora praeaccipiendo quid nominis & decla ado illud fgnificatum esse re non posse probare subiectu esses priori. Quoniam ipsum subiectum est primo cognitu η δ'' prioritate naturae. Primum dictum declaratu est supe 'Mgmc fiu, essetasum destientia, reverit de aliquo genere de
monstratao nutu. fm autem die tum ex eius causa assigna
hentis altera causam euius esse quaeratur.Γprium est pira naturam medium ad eognostendam quaestione an est
se ut quod quad est passionis mediu est ad concludenduiplain incia consequenter ex eo potest fis naturae ordi. nem a priori eoncludi quaestio an est,quiequid sit de or dine quoad nos. Si aut intelligatur de subiecto lentiaem,tunc nihil concluditur qm quod quid est subie sti est
prius notum ordine naturae repost ipsum esse,qm qu γstio quid est,est prima imo sim se,sed non quo ad nos. et
cosequenter ex hoe non sequitu, non possit a priorisbari. Taceant ergo re audiant rinsones ad argumenta sua. Ad primum negatur consequentia. oc ad Miationem dicit non semper exes estu necessario potest probari causam esse, sed tune ina quando eausam esse est minus
notum nobi . Ola. n. demonstratio ex notioribus nobis
si a nobis fieri debet 1 edere debet,qna propter quod
Vnum qu in illud magis est. In seientia aut nihil magis notum est ei, stibi essitum esse, propter quod in ol scientia vel per se notum est subie tum esse vel a superiora selen Inorit Da sumit. Vnde in primo physeorum Aristoteles eotraxerx negantes subiectu naturalis philosophis esse no a poste riori nem a priori disputauit, sed ad metaphys eum con fugit. S. hoe merito. qui negato vel ignorato subiectu esse quomodo aliorum dependentium ex eo esse stabili
tum assumi poterit. praesertim eum qualibet scientia a subiectio inchoet Mnde non prouenit ex desectu mediici, scientia non probet suum subie quin esse. sed ex dese/ctu huius conditionis. quia subiectum esse non ponatur ut minus notum sed vi notissimum. Ad eonfirmatio Cap. nem dupliciter dicit. Primo in aliud est demonstrare ex ipropriis subiectum e M aliud est aliquati deelaratione i umor Patefacere. Ne . n. hoe negatum est,sed illud ut ex secu do phy. Ab Averroi habetur .vhi tentantes demonstra/ Αἔre naturam esse,deridentur, se aliquam innuitionem dari posse non reprehenditur. Tales autem sunt declarationes as miti,qua garguens inducit. Secundo dicitur. se ut in primo distum est. qm iu eodem tempore tradit scientia eum principio scientiae,quemadmodum princi
pium seientiae ponendo quod quid est subieeti in uel tigatur quod is praesupponitur in qualibet scientia a priori, ita subiectum esse in illo principio deelaratur. Et se scieri ita proprie die a supponit subieistum suum esse.
Quomodo quaeuit quaestio sit ipsus medii.
CIrea conclusonem re tertiam simul dubitatum. Ancum dicitur omnem quaestioem inquirere medium,
intelligatur et inquirat medium sui ipsus quaesticiis siue quaesiti per ipsam an alterius. Si enim sit sensus,o quaelibet quastio quaerat medium quaesti per ipsam , statim sequitur odiuinitio n5 immediate inest diti nito. quod est impossibile. patet sequela,qm quando qus ritur quid est quaeritur medium quaesita. Quaesitum autem est ipsa diffinitio. Si autem si sensus Q quaelibet quaestio Rus at medium alterius quasti. statim sequitur non Omnis quaestio quaerat medii ius quis inlinitas dicat esse quae,stioues, aut cireulariter se inuicem quarentes, quorum
utrunm est talium, patet sequela,quia semper es et alte rum dare quas tum,euius altera quaestio mediu quaerit. Ad hoe dicit q, ais ille uniuersales assi alius suntialsae, Nemenim ola quaestio quaerit medium sui psus, C necpomnas quaestio timuirit medium alterius, sed duae N earum. s. s est 5c quia est inuestigant suorum quaesitorii media,quoniam qu frendo an homo si quaerimus an se aliquod medium ad probandum hominem esse,& smiliter,quaerendo an triangulus habeat tres Se qu stimus si est aliquod medium ad concludendum triangulum habere tres oce. Non enim aliouid horum quaerentibus sa tisfacit smplex responso ais a tua, sed oportet me etiam ostedere quo hoe teneatur. Relique autem due. s. quid, S propter quid. non suorum quaestorum sed praecedentium media alio modo inquirunt. Interrogantes
nan in quid est homo non medium quidditatis humane quaerimus, sed ipsam quidditatem, quae medium est in quaestione an est,fc smiliter inmpter quad respectu quaestionis quia. Et aduerte in eum dicitur omnis qusstio est quaestio medii non est sermo formalis. Tum quonia sola quaestio propter quid inquirit medium sub ratione me dη. Caetere autem inquarunt id quod est medium. Tum H quoniam etiam id quod est medium, quaestiones an est V oc quia est, non primo,sed seeundario inquirunt, qssi se cundario iste quaerunt de ipso quod est medium. vi pa tetece. Ad rationes dubitando addite as non oportet aliter respondere, quia neutra pars sustinetur, sed medipprocessinus.
QVomodo autem Q quid est monstratur,
8c quis modus reductionis 5 quid est de
- finitio, di quorum,dicamus,cum dibitauerimus primo de ipsis. Principium vero sit suturoru , quod est couenientis simu habitis sermonibus. Dubitare.n.quispia posset, an ne