장음표시 사용
61쪽
indiuiduum enim unu numero est quod signi- sicatur. In secundis vero substat iis videtur qui
dem similiter appellationis sigura hoc aliquid
significare, quando quis dixerit hominem, vel animal non tamen verum est, sed magis quale aliquid siqnificat. neq; enim viati est quod sub tectum est,quemadmodu prima substantia sed de multis homo dicitur 5c animal. Non autem
simpliciter quale quid fgnificat , quod modualbum nihil enim aliud albusignificatu quali
tatem.) Genus autem 5c species circa substantiam qualitate determinant. quale enim quan dam substantiam significant plus autem in genere cy in specie determinatio sit: dicens enim
animal plus complectitur Φ qui hominem.
Hie ponitur tertia proprietas substantiae ei rea quam se procedit. primo narrat, quid prima saeie videatur dicendum .dicens, m videtur omnis substantia signifieare hoe aliquid oc deelarat eausam huius apparentiae indu cendo utram substatiam. s. prima Oc seeundam, oc ait, in primis substantiis hoe adeo apparet,quod est indubitabile θc verum, ut indubitabile reseratur ad elara apparentia,& verum ad existentia: dubitatio enim e5surgit ex aliqua occultatione, ec Veritas ab eo quod res est, ut insta dicetur ire subdit eausam indubitabilitatis huius ec veritatis: quia. quod fgniscatur nomine prinas subsantiae est indiuiduu& unum numero, ut se formetur
ratio. Omne significans indiuiduli de vitia numero signifieat hoe aliquidi pruna substantia signifieat indiuiduuoc unum numero: ergo prima substantia snnifieat hoe aliquid in seeundis vero substati s rauci apparentiae huius proprietatis est appellationis figura. i. similitudo eun mine primae si statiae qui similitudo eossiit in hoe se ut nomen primae substantiae solitarie prolatu suum s niseatu per se existens,ec ab aliis separatum indieat, ita quado absolute dicitur homo. aut animal proprium significatum per se existens, 5c ab aliis separatu insiluare videtur: oc magis ostendit eooperatio secundatu substantiarii loeo primarii, eum volentes de substatialibus hominu singulariti loqui, attribuimus ea homini ianis
cuida rei seorsum ab his, ut diis nitionii, de demonstra tionum exere itium ostendere videtur. Deinde cum subdit. Non tamen verit est deelarat supradiistae appa rentiae inuentae in seeundis substant is non subesse veri
tatem rei re dieit,nci esse verit seeundas substutiax signi Mare hoe aliquid,licet videatur se: sed significat quale. aliquid: 5e probat viri p. 5c primo parte negativa. s. Deunda substatia nci fgnifieat hoe aliquid,viendo eodemedio negative, re bene qm si amrmatio est eausa amomationis negatio erit causa negationas) oc dicit, neqi. n.
vnu est quod subiei tu est. s. sgnificationi seeundae sui, Istantiae. i.sgnificatu per illa: quead modii prima subsitati a. Addidit aute hane particula, qm fgnifieatu per se eunda substatiam eontingit esse nedum seu, sed unum, Mah eria indivis bile formaliter,ut patet de specie speei lista
Linio. naa: fgnificans autem hoc aliquid: oportet smiseee unum numero:& hoe ei reuloquitur ly que ad modii prima substatia: visormetur se ratio, omne sgnifieas hoe seniseat unii numero: see da substatia non sgnifieae
unum numero rergo oce. secundo probat parte affirmativam,v. s. significet quale aliquid subdens: sed de plurihus homo dieitur,ct animali ut formetur se ratio, sub nati a seni sieans id, quod dicitur de pluribus fgnifieat quale aliquid. seesida substatia est huiusmodi. ergo oce. Deinde eum subdit. Non auic simplieiter) declarat quo sensu dixerit substantia secundam significare quale quid: quale enim dicitur dupliciter. uno modo simplγ t
oc se est speetale prs dieamentum quod ideo smplieiter
quale dieitur quia sm essentia qualitas est. de iuxta lisse sensum non est dictu. Q seesida substatia signifieet quale quid quia no fgnificat quale quid: que admodii album signiscat quale simpliciter,qna album nihil aliud seniscat si qualitatem. i. arsi significatu albi nihil aliud in f
essentia ii qualitas, quae est palmo substatist genus autere species. i. seeundae substatiae,ei rea substantiam quali ratem determinant, qm fgnineant non quale absolute, sed qualem quanda subnatiam. Et hie est seeundus m diis, quo dicitur quale. s. sm quid, seu cum additione. se eundae ergo substantiae non ligni fleat quale simpliciter, sed quale substantiae. Et quouiam dixerat indistincte. genera de species qualitatem cirra substatiam determi nant. Be hoe non conuenit eis uniformiteri ideo subdit deetrando hane disiarmitate . in genere fit plus exten sue determinatio Φ in speeie:qm plura eomplectitur ut homo. haee est series liters superficie tenus tacis. Ad
interiorem aute sensum procedendo, Oportet terminos
declarare. Hoe aliquid compossit eum sit exly hoe, Moesial
portat quod dia demonstrabile. tale aute oportet esse signat su aliquod partieulare. uniuersalia enim n5 pontini sensu, si alia να- aut digato,aut quouis modo mostrari de ly aliquid ,im, cuine portat substantia Teut enim aliquantii notat qualitate,
re aliquale qualitate, ita aliquid substatiam. Vnde hoe aliquid nihil aliud est v substati a partieularis seu dem strahitis:& qua omne nomen primae substantiae iἰgnis
eat substantiam aliqua particulare, ut sortem, Plat ne hune lapidem hune ignem dce. ideo indubie verum est, Omni primae substatis conuenit smigrare hoe aliquid a sed eurrat hie dubitatiuncula ei rea ratione ad hoe ad
duritam an textu quia. Lindiuidus rex num numero est
quod signifieatur. um id quod fgni fleat ly hoc album ,
seu ly haee albedo aut haee linea est indiuiduu oc unum numero: de tamen no est hoe aliquid:8c se maior ratio nis sormat s superius ruere videt. Ad hoc dieitur, Qua semper subintelligitur in sermonibus materia subiecta, de qua est sermo: oc superflua censetur eius replieatior deo nune,eti de sistatia sermo sit, subintelligitur sit stantia:& est sensus. Q, id, quod signifieatur nomine primae substantiae: est substatia indiuidua, oc a numero di re propterea est hoe aliquid. Addidit aute postly indi
iii duum ly unum numero aut quia differunt rone:qm indiuiditu dieit ex priuatione diuisibilitatis in inferiora
vnu autem nia mero per postione unitatis materialis.
Aut quia individuum coe nomen est etia speciei specia tissimae,quae atoma. i. indivis bilis dicitur: re per ly vnu
numero eo trahitur ad particulare. species enim at ma
vi homo, unum numero non est, sed sortes est S in diuiduum dc unum numero.
Quale aliquid, seu quod idem est, quale quid multipliciter exponitur. Ah Aule. siquidem, Oe Alberto.e5 ἰ situ dicitur ex quali, de quo dixit Porphyrius, o dis serentia praediratur in quale: ec quid, de quo etia ide di xit, Π, tam genus u species praedicatur inquid: ita in se eundae substantiae significant quale quid quia importat quid ditatem importatam per genus,ec qualitatem im portata per disserentiam. verbi gratia, homo signisseat
quale quid ,ua fignificat animal rationale: animal enim est quid,& rationale est qualet re similiter est in aliis se eundis substantiis. Et si insietur eontra quia sm hoe genus generalisti irati substantiae non est seeunda substa tiatqm non silnificat quale quid, sed quid tantia: qm genus generalissimia nulla disserentia includit. Respodentu, generalissinu: A si no dieat quale in a stu, dieit tamequale in potentia. Vnde proprie loquedo deberet dici de ipso in significat quid qualificabile. Et saliter in stetur. sm hane doctrinam, significare quale quid noerit proprium Deundarii substantiam, sed ec et aes m. Tum quia hoe conuenit omnibus speciebus esterorum Micamento . omnes enim species coponuntur ex re
62쪽
nete 5c disserentiatdc eonsequenter ex qui Dc quali tali
modo sumptas. albedo enim signifieando eolore dilare patiuum significabit quid ratione eoloris,et quale rone disgregati ui. Tum quia prima substatia etiam signifiea. hit quale quid qni actu oc intellei tu ineludit in se genearis quid Ic disserentiae quale. sortes enim seniseat anitimal rationale hoe:oc sti seniscare hoe aliquid .et qualerat non opponuntur. Respondetur,dc ad primam in
iram dieitur,in quia in aliis pis dicamentis non inue1M uuid fim rem, sed tantii Fin modii: ideo simplr loquedo.iola seeuda sit,stutia spuat quale quid. Sed ista rea sponsio reeedita fiandamentis propriis. En enim hae re. sponsionem. quale quid no est compositum ex quid de quo di is est: q, genus dieitur in quid, sed ex quid fri re . . si abs antia. Et praeterea, si ea ratione quale quid non tam Matur ab alio ii pridicamenton sinciebu8,quia meis non inuenitur quid limpliciter, parit sine nee species
prci die amenta substantiae significabunt quale quid: qni in praedieamento substantiae no inuenitur quale simplυ Beiter, sed im modum tantii. Ad horia primum dicitur , i, responso super propria fundam eta aedifieata est: qm
quid ira modu derivatur ad quid sin rem: unde omnia quae plicantur i n quad,inquantu huiusmodi participat
modum substantis re propterea dicendo. quale quideoni postum est a quid mu genus proscatur in quid, n5 exclusum est quin si compositu a quidsm rem,lmo implicite hoe dictum,qm quod sumitura secundam'sumitur etia a principali. Quale quid ergo est eo politii ex quid ec sta modii 5 fm rem: ex quali aute in sim modulant si . Ad id autem, quod contra noe Obncitur secundo loco dicitur, et in textu expresse declaratur: ν hie no somitur quale sinpliciter: Oc ideo no est aequa ratio de re quali. quia quid simpliciter restis uiri eaequale autem declaratu est non sumi simpliciter: dixit enim Aristo. . seeunda substantia non lignifieat quale que admoda alobum quod lignificat id quod nihil aliud estu qualitas.
Ad secunda vero instantia principale dicitur, Q pro/ cptium est seeundaria substantiatu iunigeare quale quid pure, primae autem substatiae signitieant quale quid e 5 iun stum eum eoditionibus indiuidualibus: dc sie saluat oppositio inter quale quid re hoe aliquid. Hane expositionem dc si ob reuerentiam talium viroru defenderim:
non tamen sequor,quia nec mente, nec textu Arist. ponetrare videtur: ut exsequenti eri ne posita αλTho.
in. r. S. io. Metaphy. Oc quo ad aliquid Varius expressa in traetatu de natura generis sibi attributo patebit. Selendu est igitur quod ,cum inter Platone re Aristotelem fuerit dissenso de subsistentia speeterii, Platone uti
tra has. quas cernimus particulares substatias ponentequam alias subitantias per se subsῖ sientes, quas nos, pecies vocamus, dieebat liquidem inueniri ultra sorte αPlatone et eateros homines,liotem separatu per se sit, sistentem Me smiliter de equis de leonibus ece. Aristo tele vero asserente, Qvltra hos homines non inuenitur homo, o vltra hos equos non inuenitur equus oce. Ex ahae diuerstate Opinion si de rebus, orta uidetur diuers tas opimonii de notitinii signatione,ius sorte a posteriora proces sirustus fueriti. ex eo na' in apud Platone,homo est res. una numero per se subsistens inreria natura,
sequit co homo significet hoc aliquid. fgnifieare enim
hoe aliquid, vim textu dicitur, est signifieare aliquod indiuiduis vina numero. nec refert an illud si materiale,seut sortes,animi nateriale,seut homo Platoni eus. Ex eo autem quod apud Aristotelem homo no est aliquid in retii natura praeter istos homines, sequitur, ', homo non significet hoc aliquid: unde huius ronem allignado dixit, ne arenim v est quod subiectu est. oc qui radix ista metaphysicalis potius est artifex scientiaru Aristi,tes es ex propriis dialestica conficiens causam deceptio
nis figura appellatio itis dixit, ex eo quod separatim a latum ly homo,seu ly minat,substantia quanda dc una numero significare, scuteum dieitur lv sortes apparet ire apud Platonicos locii habet hse appareita: quod etia ea. I. homo siniseet hoe aliquid. Cum enim nota sunt spm
intellectu sui in principio Perihermenias diei tuo se ut ceraso errandi Platoni suit separatio conceptu u. credidit enim ea elie separata fim rem,qua stra conceptus a, strahunt ab atho ita Measo quo erradi suisse videtur, T Es militudo appestationis ut Aristo. etia in . . Posteriori innuit. loquimur nam de homine tanis de viro quodadiviniendo,demsistrando,quὀd sicut dicimus a, currit,' Q, moritur oce. Contra Platonem est seritio iste dicens,
i, seeunda substantia non signifieat hoe aliquid, re similiter sermo asstinatiuus dicens, sed signiscat quale ud.
Ad euius euidentiam recolendia est , in hie loquimur de substantia secunda formaliter,& no materialiteri. tra stare iram de seeunda substantia materialiter no est tra stare de seeunda substantia, sed de quod quid erat esset quod est iunda iraemia proxum si seeundae substatiae: hoe aute est metaphysei: tractare vero de substantia secuta formaliter, proprie tractare de ipsa: qin unii quod in tueproprie cognoscitur,cusormaliter docetum secunda aut subitalia formala ter vi superius dictum suit substantia
indulam intentionem secunda, puta uniuersalitate in
portat. Vnde re superatis Aristoteles posuit proprietatem seeundae sub1tantiae dici de subiecto, quod constat esse de genere secundam intention unxoc quia logici est triadere intentiones secundas: ideo hoe in loco de substatia secunda sor maliter loci uitur Aristotes . Hoe aut stante, sciendii ulterius est, ., eum subitati a fiat seetida per operatione intellectus,qua abstrahitur ab hoe oc ab illo,re accipiendo quadam una talem ronis, qua est una
in multis,oc de multis, a quibus abstracta est. α omne illud, quod sit per actum intellectus eirea substantia, staceides. m accidit ea re iratim denominat. de quale eoe voeabulli si ad omne accidens, ut patet ex diffinitione accidentas: qua dicitur ui praedicatur in quale, cosmuca: est ιν substanti eum fit secunda transi in aecidentis requalitatis sere natura. non amittendo natura propriam
substantialitatis, sed induendo aceidentis seu qualitatas actura .aecipit enim ut dilatum est ronem uniformis , α se quale aliquid fici 5c propterea dieitur, i, signat quale quid: quia qualitatem, id est v nasormata te,qua est una an multis,ec de multis,eirea substantia ovandam: id est substantias partieulares determinat. 5c huic sensui pri ptissicie eonsentiunt mnia sequentia ec anteeedentia. Et ut sigillatim videatur ratio in textu probans, o sui,
itantia seeuda signiscet quale quid , expreste hoe sonat. ait enim. qm de pluribus homo dicitur ec animal. ubi Hara luce sedes ex diei de multis, probasse in substantia
qualitate . sensus deinde exclusus, iuxta hae exponem, maxime excludendus erat: ex eo n ip quod Aristoteles
s iseatid secundam substantiarii non hoe aliquid, sed
aliquid quale. i. vniforme per actum animae dixerat: ocnon esse hoc aliquid accidentis proprium esse videatur,
3 qua substantia aliquid per se subsitans sonat, poterat apparenter inferri ergo seeunds substantiae apud te senilicant qualitatem, S eonsequenter non sunt reponendae
in Ddicamento substati hoc ideo eleganter meludit hoe dicens. quod nou significant qualitate simpliciter, que admodum allis, sed determinant qualitatem elaea sub ,
stantiam .album enim significat albedimem, qua est ita qualitas, non est substantia, nee substantis intrinseca.
oc se nihil aliud est qualitas. secundae aute substantiae
s gnificant qualitatem. i. Vniformitatem substantialem ipsarii primarii substatiarum, quae principaliter de piet prie substantiae sunt. Oc ideo non signifieaut qualitatem sinapi , . quodcviri traneum a prima subitamia, sed ipsam primam subitantiam essentialem qualitatem de terminant.ae s diceret, qu6d non esse Ioe aliquid pro prium n5 est aecidentis, sed eoe aecidenti. Ac pridieatis coibus, qua sunt secundae substantiae: ec licet liabeanthoe c
63쪽
hoe ede substatiae se eundi Ciaeeidentibus, disserunt in ab eis in Ioe: q, seetidae subsutiae sisnant ipsas essentias
substantiam coiter: accidetra aut signant natura extra neam a substatia. vltima quo' verba. s. plus aut in ge mere ui in spe determinatio fit: huie soli exponi eonsona vident. ex eo enim Π, tam genus uspes qualitate. i. viii formitate circa primas substatias determinat, rei te sub iunistia est in plus fit ista determinatio uniformitatis in genere u in speeie : qm genus plura coplectitur. An ieeedentibus autem multu consentanea probatur expoista, ex eo u se primarae Aristotelis intentioni satistitii dum se totaliter eliditur positio Platoni ea re adeo vili se at ur spes oc genera substatis,qus nune ut secti das substantias tractamus, ut sere inter accidentia annumerada videantur: quae Plato adeo magnificasse visus est.
Meua da substantia quomodo qualitatem importat, ut eonditionem sine qua non.
od est hie unum dubium t quia iuxta hane exponemo seeunda subsutia non sgnineat quale quid: quia tici significat illam qualitatem: tam enim homo uanimal si gnifieat tantummodo rem naturae,re non sqnifieat agagregatii ex substantia re illa qualitate. i. Vni forma te. Ad hoe dieii duplieiter stra duplieem qualitatem in istis inuentam. in homine siquide, aut animati abstradici per opus intelleictus, potest eos derati duplex una formi Cas. Vna quae est res secundae intentionis quae fit per a istum intellei ius, quam suprasempta seetiiri primo aspicient. Altera quae est res pranis inientionia, Oc est fundamem tum illius dieiae:& haee nihil aliud est ui essentialis indi
Didu risi umi Drmitas. i. natura ipsa, in qua essentialiter indiuidua consormantur: essentialem autem uniformi
tatem dico naturam ipsam hominis vel animalis no a solute, sed Ut ali stentem habet intentionem intellectus ut eonditione sine qua non'se enim uniformis in multis inuenitur: oc propter excitationem huius conditionis uniformitas ipsa essenti alas qualitas dicitur: quaa. s. ab opere intellectus quodamodo fit: qm sne e5ditione is la,quae per opus intelle stus fit actu non inuenitur. s er po ratio an oppositu loquitur de qualitate illa aecidentali dicitur, u, eadit sub fgnifieatione secundae substantis Non Ut res signati cata aut eius pars, sed ut coditio rei ii
pulseatae no solum sne qua non, sed etiam per qua sub stantia est stetidar homo enim, a no squiseet nisi hu, manam essem iam non tamen signifieat illa, nisi uniuersaliter cone epta S per hoe habet quod seeunda substantia sitire sub lonea eos deratione cadat, ut dictu est. se
aute s gnificare illa qualitate accidentale. s. vi conditio
siem,suis eat ad verifieandu q, subnacia seeunda sitiis.cet quale: θc ideo argumentu nahil obstat. Si autem vo/lumus loqui de qualitate essentiali, se negatur q,st se. cunda intretio sed est res naturs: Be cadit sub signationeseeundatu substantiaria, ut res signata: oc hoe opus est, Vt ante oculos supradie a legetis p ponatur,se ut oc pri/ma: ut ipsus prinas substrata S cciiideret semper ut illa prima assistente habet aliter sposito logieo nia subesset: iram si qui de haria respotionum hona re necessaria est.
ει prima ira statui illi de natura generis consona,secuda Verbo verbis. S.Tho.in.ν.α.io. metaphy. Innitat occ.
Ε Hic ponitur quarta proprietas substantiae e5 ueniens omni substantiae,sed non soli. s. carere cotrario. ubi duo facit, primo ipsam proprietatem ponit dieetas,u, inest et substares nihil esse illis eontrarim: oc inductitie declarat in primis de seeundis substantiis,ut patet. seci sido ostendit hoc non esse ita propclia substantiae, a, eonueniat sJbi soli, meonuenit etia quantitati: ubi duo saeit,quia prismo ostendit, quod quantitati et Q conuenit non habere eontrarii, per hoe quod nee spebus quacitatis esitanue, puta hieti bitri re trae ubito nee spebus quatitatis diser tae puta deec: cieto Ac alijs oc lim i aliquid coituriatur.
Secudo ostendit hoe nsi esse certia uniuersaliter de qua titate: d. somne quantu careat cotrario,qm aliquis forte dicet quo ad quatite disereta, quod multis cotrari εpauea: re quo ad quantitate eontinua, quod magno eo tramatur paruulsed quiequid sit de hoe,pro nune no est curae: meat enim psenti intentioni, Q, alicui quantitati hoc conueniat. Et propterea hoe eertiseans Aristoteles p subdit: determinatam quantitatu,ad certam sua generis spem nullam alteri esse contrariam. Vbi insinuat dupliciter fiami quantitatem: quaedam enim important qua Dratem eertam ut Neu bitum, tricubitum, deeem, cen tum, mille θce. Quaedam autem important quacitatem incertam, seu in determinatam, ut magnum paritia, multum 5e paucum: a dieentibus enim aliquid horu intelli tur quidem aliqua quantitatem esse,sed non determinatur quanta sit oce. eertas ergo re determinatas quanti tales constat non habere contrarium : inquat Aristote. quiequid de inde terminatis dici eontingat
Subilantiae nud, aceeptae nulla est substantia eontraria. nisi ratione qualitatum.
Hoe in loeo sunt dus dubitationes. prima est an sub
stantia habeat eontrarata. secunda,an magno fite contrariu paruit. sed uni hic in sequeti eapth ab ipso traetabitur Aristo. 5c prima logici negocii limites exit, sae pem tradiatur in Physicis et Aleta physea,vtram omit C tenda est. laouiti utri terminos instruendii ut decet cen seo. substatiς nomine hoe in loco non omnis res,qus a cidens no ei intelligit sed prima tantu: dc Desida substatia quod ex eo patet,isAristo. probas vlem inductive, haria tantia meminit:et nulla alia superius subnantia posuit. Vnde huie.pposto iaci obstat si sormae substat tales, aut disseretiae sint cotrariae: licet nihil horti si substatia. Rursus ita prima si seeunda potest duplis sumi. v no mo ni se ipsam. alio inci sim sua aecidetia: s eosderetur sit, stantia vi vestita est aecidentia sua puta ealorem vel frigus&e.&sensi sumi ε hie se enim una substatia est e5traria alteri r5ne suarum qualitatu re sin hoc in se eudo de gnone diei in ignis est esitrarius auus. Subtialia aut in cia nuditate e5siderata ab intellediu lieet
Inest autem substanti se tua nihil illis esse cotrarium. Primor enim substantiae quid erit con trarium Ut cuida homini nihil est cotrarium. at vero nec homini, nec animali aliquid est cotra rium. Non est aute hoc substantiae propria: sed
ec etiam multorii aliorum, ut qualitati.bicubi to enim nihil est contrari v. aλero nec decem,
nec alicui tali u. Nisii sorte quis multa paucis dicat esse cotraria, vel magnu paruo. de termina torum Uero quantorii nullu nulli est contrariu
iderata ab intelle, licit nunu nuda inueniatur in rosi natura) omni earet eoi rario:&se simitur hae. contrarietas aute,aqua cotrari nomen deris T c
uatur,duplὶ sumi potest. Vtio modo etater,ec se disso T. - ut in. o. Aletaphy q, est periei ita diaerentia: Sc se non sumit hic, im haee inuenitur in omni genere, ut ibi de di 'citur. N in.i. Physe. Alio modo sumitur proprie: oc sunt hil aliud est v maxima distantia sub uno genere eoia, quae nata sunt ab eode suseepti hili se eAtinue expellerer qualis est interealidum re frigidia album et nigru:oc de hae est hie sermo eum dieitur, substantia nihil esse con trariti. duae enim subsutiae, res in eodE genere maxime distantes sint, puta homo Ac imperis nisi im si eonchylisi
in genere animalis, no in eirea viisi aliquod nata sunt suseipi qm in nullo suseipi pollunt. esie est enim omni sub statiae in subieeto tisi eue,re eo sequeter oes alis eoditio res desunt. V aui aut esitraria primo modo e5ater,α se do proprie: qm nominibus est utendit ut plures. Si quis enim recte eosderet eoirarietate esse terminu me taphys lem, primo modo propthirime eotrarietas apparebite unde re mihi magis plaeet illam voeare cotra/rietatem metaphysea, hane vero physeam:ronabilitet
64쪽
tamen loquemisi usus obtinuit, Vt physiea esitrarietas
vocaret simpla cotrarietas, & no alia,quia ipsum eo tram nonae ab ipso cotra aliud processu iuniptii videt Ne.
Videtur aute substantiano suscipere magis re minus. Dico aute, no v substantia no sit ma gis ec minus a substantia. hoc enim dictu est, Qest, sed Q unaqusq; substantia hoc ipsum quod
est,non dicit magis Sc minus. ut si est eade sub
stantia homo, non erit magis, minus homo.
necp ipse a seipso, neq; alter altero.no est enim alter altero magis homo: sicut est albu alter u so
tero magis et minus albu: et bonu alterii altero
magis,ec minus bonu: sed di ipsum se ipso magis et minus dr ut corpus cii sit albis,magis nucalbu esse dicet dii prius:& cui calidu sit, magis dc
minus calidii dicit. subsiatia vero no dicit magis ne*minus: nihil. n.homo magis nuc homo
si prius: nec alioru acu,qus substatis sunt. qua
propter non recipit substantia magis et minus.
Hic ponitur quinta proprietas substantiae eo uenaena quom omni substatiae, sed non soli. snsi suscipere magis Oc minus. Ac tria facit m posita ipsa proprietate . quia pri/ino exeludit sensum salsum. seeudo deelarat sensum in tentu,ihi. sed qm vnaquscp. tertio ipsum intentu sen
cum veritate lite manifestat ibi sui si est haee substatis.)Aduertendia est enim,u, quia suseipere magis Ac minus euhil aliud est, ut logiee loquamur,ψpdieari cu ly ma gas, re ly minus: eu dicit subsutia n5 suseipere magis Acminus, potest habere dupliee sensum. Vnus est Φlν substantia dici pdieeteu magis re minus. 5e hue sensum si iam exeludit Aristo. superius die tu est oppositu, qudeelaratu fuit . spes est magis substatia u genus.α qua
diastu suit, a, prima substaria est maxime substati unde dicit,dieo aute hoc. csubstati a nci suscipere magis Oc mus,n5 Q sutistadia una puta spes no si mans oc minuasi stadia a substatia. i. v altera substacia, puta glae,quod
est magis substat atre pina substacia,qua est milius sui,
stati a. Secudus aut e sensus est,. id,quod dieit, seu quo λ , his uid damo denotatur substat la,vt hct,bos,leo, no dieit eu mal homilia aps α minus, de hic est sensus intentus. unde subdit,sed ci subialia qm Vnaquae. substantia,ut puta h5,bos, hoe ipsum quino di est. i. sis id quod suos o note signat. M.tti est id quod is ad miti' est v quodU, quod eriis rio nole denotat. no dieiε magis oc minus. declarando deinde hoc inlinuat duplγinueniri et cognosci susciptione magis oc inaniis nee est possibile Iueniri tertio modo. Primus ergo modus est, i 5 ide niae minus,nue magis tale est. Secudus est, qnaltem est magis aut murus tale altero. oportet enim ma
gis S minus,vel in uno tantu respectu. s. sui psius vel in multis inueniri: res in uno, hoe no posmi etia in eodetepore, ua amplieat in primus modus. si in pluribus est Reudus. Quod ergo neutro tuom ni odosu magis S minus habet, n5 suscipere magis re minus coprobatur. Vt formet ratio se, cie suscipies magis re minus aut ipsum 4 seipso,aut in altero respe stu alterius dieit magis re minus nulla substantia est limoi. ergo nulla subnatia susei .pit magis oc minus.cuius ronis maiore Aristoteles prismo ponit inseredo eam declarationa minoris dicens: vis haee substati puta sortes,st ho, non est ipse sortes a seipso me minus,nue magis h5:n5 enim est minus homo sortes puer u iuuenis, licet si minor homo,nee alter in altero. n5 enim sortes est magis homo Platone. ubi pa/tet re maiori, re aliqualiter minor. deinde induetiue Moepto ab opposito declarat minore sis vira ai parte: Odrimo secutam dieens, non enim est alter altero magisomo:sicut albu est altero albo magis albia. Deinde oe,ciarat prima parte inchoans ab oepto ab opposito diseens, sed ipsum albu magis Ac minus albii a seipso: cor
pus enim prius albu modo est magis albii substatia nonne Ne. Cotta hane proprietate tres instatiae sunt. pr ma de Hemetis: qm Auer. in . . C i. dieitea suscipere C Q. I p.
magis Sminus. Seeunda de anima intellectaua : qim q. ss. argu S. ho. m. a. sente. 8c in prima parte dicit no esse squa T. a seu di. lis perfectionis Fin substantiam in OIbus hominibus. 32. q. tiar.3. Tertia de generibus substatis: qm.S.Tho. in prima par i. q, 93.α ad te. q. sa. art. a. ad tertim videtur illa excipere ab hae pro, te itin.
prietate: oc expresse dicit, a, intelligitur de speeiebus. Sed qiu discutere haec altioris negocii est, summat nunc attentos reddidisse, re instructos, o Auer. m illam positioneni sustine dus n5 est: expresse siqui de Aristoteli co radicit concludenti, is necp homo, nem quicquid aliud dicitur subitalia useipit magis re minus, ide iudiciu devm S Oibus faciendo. Anima vero intellectiva perse ebore in uno in alio esse hute no obstat prosito. Tum quia ut dicet hoc non suiseit ad suscipere magis A mi nus.Tum quia substatis noIe no intelligitur hie nis sub
statia prima vel seeuda,ut iam dictu est. anima aute nec est subnati a prima,nee secuda ,sed princaptu Vtriusui. De generibus aute sie dicendu est, et, suseipere magis θc minus, realiter loquedo, pol intellisi dupli. Vno modo
pro eo q, est esse pia stius re imperieistius, re hoe m 5 genus cuiuis puteamenti suseipit magis re minus: qin
spes re G sant sicut numeri ita . oportet una eme perie vitiore,cte altera minus perseetamo ideo stas quia distetiae stitutiva unius est persectior dria esistitutiva alte xius,sed quia etia natura ipsus generis aseliori nasi sera uat in nobiliora spe . an minus nobili. Pu quod Auer. in. 2-Μetaphy. dixit. . genus plicatu prius reposte tius sui esse: iuxta huc sensum dixit. S. o. quod nia ea Lintelligit sui, stati a no suscipere magis et minus. Ut patet
ibi. Alio in G pGt intelligi pro eo quod est intendi oc rein timattia nau, re aliis suscipere magis re minus, nihil aliud citast si intcdi. i. suu propriu esse prosei seu augeri: α reum mi diminui seu minus Plaetionis aequarere. 8c hoc licet duplla cotingat esse et cognosti. s. in uno oc eode successiue vel in mul tis. ut dixit Aristoteleo ita sibi viritin moduvemeatu, licet de facto alter tin modus inueniret in reru nat ura,de poss*bili in debet habere visuca lata Q ad hoc u aliqua res suseipiat hoc mo magis oc minus, exi gitur Oc u in pluribus inuentu in uno persectius oc an altero minus perfectu esse possit.Et in uno re eode sue Giliue perseetius fieri posῆt, aliter no posset intensio ius ocremissonas motus millud saluari. Et hoe modo su stipere magis Oc minus non inuenitur in substatia ne
in qtiatitate,ut hie dicitur : & qm hoe n5 inuenitur nisi quia species magis participatur ab eode in uno tepore uin alio, vel ab uno indiuiduo magis in ab alio, ideo. S. Tho. ibi subdit:. cum dicitur substatiam non suscipere magis re minus intelligitur o species substantis no ni magis de post minus participatur ab eodem,aut ab uno magis cs ab alio. Vt se in primo dilato magis de minusi primo modo in substatia an rmauerit,ex subiunctas vetro magis oc minus seeudo modo in ea negauerit. Et primo modo large sumitur suscipere magis Oc minus,et
se do modo proprie: ideo qn limpis profert, fieut hoe
in loeo Meidit. sedesdo mo intelligedii est. Et ex hoe eria patet minia mellectiva non susciperet magis ec minus rlicet una si alia persectior. suseipienda autem i, se sunt, si reales rem .pprietates intueri voluerimus, uuis infra logice limites,qus prius diximus amplectenda situ cita.
Maxime vero subsutue proprium esse vide
tur,* cu Unu et ide numero sit,cotrarioru susce
ptiuuelle: quale in alii sude no habebit quis j quod proferat tale: quae q; no sunt substatiae,
Q,cum sit Unu numero,susceptibile cotrariori sit. velut color,qui est unu oc ide numero, non
65쪽
dicitur albus & nigrus: nem eadE acto S una numero erit praua & studiosa. Similiter autem& in aliis, quae substantiae non sunt. bstantia
enim,cum vnu oc ide numero sit, capax cotra rioru est. vi homo cum Unus 5c id e numero sit
aliqn qitide niger,aliqn autem sit albus,& cali dus S mgidus,& prauus & studiosus in nullis autem atqs aliquid tale videtur. Nisi quis sors
tan instet, dicens orationem et visum eiusmodi
esse eadem enim oratio, oc idem visus verti vel falsum esse videtur veluti si vera sit oratio, sedere quenda surgete eo falsa erit. Similiter autem de visu: siquis enim vere putat sedere aliquem, surgente eo salsum videtur ei eunde habete de
eo visum: Sed re siquis hoc suscipiat tantum o-do dissert: nam ea quae in substantiis sunt ipsa mutata susceptibilia sunt cotrariorti: frigidum
enim de calido sactum mutatum est alteratum
enim factu est & nigrum ex albo,& studiosum ex prauo. Similiter ante dic in aliis uni quodUmutationem suscipiens est susceptibile contra riorum.Oratio autem 5c opinio ipsa quide immobilia omnino perseuerantur. cum vero res mouetur contrarium circa eam sit: oratio nal
permanet eadem eo Q sedet aliquis.Cum vero res remota si aliqn quidem vera, aliqn salsa fit. similiter aute 8c in opinione .Qitapropter pro prium solumodo substantiae est, eo q, sm muta tionem suam susceptiua est contrariorii. Siquis aute ctiam recipiat placitu & orationem dices susceptiua esse cotrariorum,n5 est hoc verum. oratio natim & opinio non in eo Q ipsa aliquid recipiant contrarioru suscepi tua esse dicuntur,
sed in eo Q circa alterum aliqua passio falsa sit. Nam in eo Q res est vel no est, in eo etia oratio vera aut falsa dicitur: non in eo Q ipsa sit susce
ptiua contrariorii. Simpliciter aute a nullo nec oratio mouetur nec placitum quapropter non erunt susceptiua cotrariorum, cum nulla liscis
passio facta sit.Verti substantia in eo quod ipsa
contraria recipiat in hoc susceptiua dicitur contra torii esse. Languore enim & sanitate susci pit,candorem oc nigredinem, oc unumquodq; talium ipsa suscipiendo contrarioru esse susce ptiua dicitur: quare proprium erit substantiae, quod cum idem oc unum si numero cotrario rum susceptiuam, cu sui permutatione esse. Et
de substantia quidem haec dicta sussiciant.
Hie ponitur sexta proprietas substantiae eonueniens omni soli Ac semper: de propterea dieitur maxime pro prium esse. quatuor autem circa hoe saei t. primo proponit intentum dicens maxime proprium elle substantiae, Q eum una re eadem numero st,c5trariora si suscepti bilis:& quia id quod est maxime propriti, portet nulli alteri conuenire,sed illi,cuius est proprium: ideo statim
utrunm horti eode seruato ordine deesarat: nec eget ex postione declaratio, sed attentione. secundo instat iam
assert asserente, eouenit alii a substantia. Et dicit, nisquis sorte instet oce. 5c eo nit in hoc eade numero
s oratio vocalis,& smiliter oraclo mentalis, quae dieitur Pinio, visus, et piae iiii contrarioru est susteptibilis ista enim oratio, sortes sedet,eo sedente est vera, illo autem suincte est salsa: verti autere falsum ecitaria esse e stat. ergo. Tertio ponit prima responsone ad hane instantia ibi. Sed siquis hoc suscipiat tantumo differt &e. Quarto ponit secunda resposcinem ad eandem instat iam ibi. Siquis autem &e. reqQ textus est valde elarus sum
marae dicere sentetiam laterat. Aduertendia est ergo, o cum negari no possi is oratio eade numero succestiuest vera et salsa oportet vel negare, roratione tras redevera in salsam isti Hespere eontraria, vel sthoe acceptat ostendere disserentia inter modii. quo substatia suscipit
contraria,& quo oratio:& illii modii addere in assignatione proprietatis substantiae,eu dieitur, maxime Ppriuest substantiae θce. vise sbi soli conueniat: oc ideci hoe
videns Aristoteles, duas responsones dedit. quarti pri/ma. dato u, oratione transire de vero in salsum sit lasei pere cotraria, ostedit disserenti modo a substatia suseipie Otratia: re eosuit in hoe, o substantia sus eptibilis est
cotrarioru per sui mutatione oratio aute no per sui, sed alterius mutatione: rtes enim est susteptibilis ealidi ocirigidi: quia ipse est transmutabilis de elle calido ad esssrigidii, ratio aute hse sortes sedet transit de vero in sallana, no quia ipsa transmuteε, sed Oino imota manes: iares tignata p ipsam mutat, sorte. s. sedere. surgente enim sorte oratio facta est salsa ua sellio eius quae erat modono est.& se iuxta hae resposione dicendu est et, araxime
propriu est substantiae cti si una re eade numero sim sui
mutati ne esse susceptibileni cotrariotii. Sed qm haeerrisio, licet optima oc vera si,nmittit diei oratione transire de vero in salsum in sit ea suseipere contraria: θc hoeno est veru ideo seeuda rosone subdit, quae ex diistis in prima ossedit hoe esse salsum tet se sine additione aliqua
optime di tu est maxime .ppraii 5ce. Mbat aute in textun, oratione trafre de vero in salsum lici est suscipere contraria se, omne suseipiens eontraria oportet moueri ex uno cotrario in aliud re recipere ea in serpso: oratio obseundo de vero in falsum no mouet ab uno in aliud, nec recipit aliquid ec aliquid perdit: ergo oratio dum trast de vero in salsum non suseipit e tram. Μaior ex terminis patet: suscipere enim eotrariaeu no cocingat limul.
oportet q, sat laeein uer de nisi aequi uoce vocet suscipere, oportet Q n sui mutatione de uno in aliud fiat :&Φrecipiat utrum successitie in eo seut in subiecto. Alinor vero ex dietas patet, qm oratio rio ex eo in ipsa patiatur abiectione alicuius a se per almone euiusti i agentis ei ficitur salsa, sed ex eo Q res extra, puta sortes mutatur de sessione in statione: eoneludit tandem ad claritatem ampliorem doctrinae, proprium est substantis, . una numero per sui mutatione susceptibilis est eontrariori Notandum est,. quia verum re falsum sunt relati re relatio eum exigat duo extrema ex alterius mutatio ne perdatur re acquiratur, vi patet de columna, quπmihi ad dextram polita dextra dieitur,et ipsa immobili perseuerante ad oppositam me parte translato inistra,
ct no dextra mihi ipsa columna dieitur: re similiter sor tes ealidus similis est Platoni ealido, Platone autem -- genisto, sortes in suo calore perseueras classi lis Plato
ni essectus est ex sola Platonis mutatione:quia inquam hae est natura relativom, ideo oratio quae adeo dicitur Vera, quia est ad squata rei: quia .s.significat saetae setit est ex rei muratione inads quata redditur: et se eis citur
salia. Et aduerte hie diligenter, illa maxima Aristote lis hie posita ab eo . res est vel non est oratio dicitur vera vel falsa: non intelligit de re quae est subieetum aut pis dieatu orationis. sed de re signifieata per ipsam enuntiationem : verbi gratia. cum dicitur homo est albus: non ideo est vera ista quaa homo aut album sit: sed ideo quia hominem esse album est. hoe enim est fgi fieatum per illam orationem.
66쪽
ax D ultra hane qua Aristoteles attulit instantia diis restant adhue eotra assignata proprietate otii ecti nes. Prima est: quia no videtur eouenire omni substati aer sed tantia prinei pale: se da na* substatia cu vnanum e m n Q su : quia non signat hoe aliquid:aliena ab hac pro prietate videtur. Secunda est: quia videtur eo lienire alteri a substatia. s. qualitati: eadem nam luperficies smsui mutatione modo est alba: postmodia nigra: re simile est in naturalibus poten stidem enim intellectus prius ignorans fim prauam dispone: postmodia est seiens sce. Ad prima obtesticine dicitur: haec proprietas c5uenit omni substantiae sane intelleilla: no enim ly una ni mero se tenet ex parte subidisti: vi sensus sit: propriti est substantiae quot est una numero: suseeptibile esse e tra morii sed ex parte prsdieatitet est sensus proprasi est substaciae omni: seruata unitate numerali susceptibilis est cotrariora: hoe aute costat eGuenire,& primae, Ac seeli dae subsicitiae. homo enim seruata unitate numerali qua in sorte habet:est suseeptibilis ealidi, se frigidi: quod no
eonuenit eolori. eolor enim seruata Vninate numerali
qua in hoe albo habet no potest esse niger. Ad seeumdam vero dieitur: in ne* qualitas,neis naturalis potem ita est susteptibilis cotram orii: sed sunt media ubus sui, stantia est susceptibilis ecitrarioria proprata est enim sui, stantis esse susceptibile contrarioria mediate, vel imme diate. no enim quacitas mouetur proprie de albo in nisgium: sed substanria quanta nee intellei ius proprie nicitietur de ignorantia ad seientia sed homo fini intellectu.
Sed responsoli se patitur di me uitate:ua si propterea pro prata est substati esse susteptibile eontraratim: quia sela ipsa sit quod suseipit eontraria: quid oportebat solieitum esse Aristotelem ad tutandu hane proprietate:&disputandu de oratione e constat enim Q cstera genera accidentia sunt: θc in unu accidens no est subiectu alte rius ut quod: sed ut quo. Ad hoc diciturn, ideo oportuit Aristotele solleuariequia contrarioria quaeda deno minat primo substantia: ocli denominant aeeidetia hoe non faciunt nisi pro quanto illa aceidetitia inde nominata substatia sunt: ut ealidum albia dulce: cum suas cotra xiis Oce. de his non suit solicitus propter rationem tacti Quaeda vero sunt quς primo denominant ipsa aeciden tia sin se:& substantia vel non denominant vel secuda rio:vt verti oc talium quae denominant ipsam orationes in se prauit oc studiosum ipsam actione Ace. non enim dicitur oratio vera: quia homo si verus nee dicit actio prauatquia homo sit prauus: sed eeouerso, quia actio est
praua:ideo homo prauus. Et de his soli et ius fuit Aristoteles ubi dubiu prospexit. si enim accides sin se eotraria sui ei et ubstati si pris ipediret,qd no facit si ipsum ut mediu quo subestia denesat talis eo trama suscipat oce.
Iisaia Vantitatis autem aliud quidem est eoim tinuum,aliud discretum et aliud quidem ex habentibus positionem ad se inui cem in ipsis, partibus constat, aliud autem extio habentibus positionem.
Dividitur pissens craprm in tres partes. na primo eo strue do ipsum puteamen ii quatitatis enumerant quantitates per se .seeundo qualitates per aecidens. ter tio proprietates quantitatis .enumerando autem ει sta hiliendo quatitates per se talem ordinem seruat. primo
proponit duas famosas diuisiones quantitatis: dicens, quantitatis aliud cotinuum sec. Vbi multa notanda oecurrunt. sq, ideo statim post substantia de quantitate rastauit, in quantitas propinquissima est substantiae: fira rem tu uia immediatus inest substatis u insuit qualitates,& sm in a.qm subiaeet et passiones habet que T. 12. admotu substatia ut patet in . s. Metaphy.c. de quato. Diuidendo autem incepit: qm non intendentibus nune A naturas rerum serutari: sed adunare: eonuenienter diui dendo nota fleatur quantitas:diuisione qua species pate fiunt. Nee opus erat prς ponere diffinitionem,qm extra propos tum suis et sed si ad intima peruentum et set aut nihil prodesset, s quid superficietenus assggnatu esset ,
puta est mensura substatiae. mensurare enim eum non uno ni odo inueniatur in continuo oc discreto. diuiden
dum rursus se ut re qua ratas fuisset: Ac nihil nisi quid nominis quantitatis ostendisset. Simul vero vitan in diui sone in posuit: eo quod easdem habeant species de inter secent se ita quod omnia qus uni diuisoni subiem sunt re alteri stibiecta sunt, de econuerso. Praeposuit verum tamen diuisonem in continuum de diseretum: quia illare per postiuas disserentia data est: ista per alteram ne gatiuam, re quia illa essentialis ec naturaliter prior est rissa actidentalis,re posterior est. In euius signum a me taphvseo tacita est. Dixit quo in in neutro genere qua titatis aliud &e. ut insinuaret diuisonem hane fieri in B genera subalterna M.
Est autem discreta quantitas,ut numerus 5c
oratio: cotinua vero,Vt linea, supficies,corpus. amplius autem praeter laaec, tempus & locus.
secundo hie enumerat me bra primae diuisonis ex e piam ter simul ipsam declarans. praeponit autem disere. tum continue numerando re declarando, quia quanti tas discreta fim suam rationem prior naturaliter est continua: qna unitas quae est principium quantitatis discre te:est prior puncto qui est prinei pium quantitatis eontinue diuidendo autem p rsposuit continuia discreto,cum dixit quantitatis aliud eontinuit Sce. qm diseretum causatur,oc Fm esse,& sm eognitionem nostra : ex diuisio ne continui. Dixit quom enumerando species eotinui. Amplius praeter haee tempus A locus, qm lite duo non eodem modo quantitates sunt, scut aliae prae numerat s. Aliae enim sunt hic quantitates, quia sunt mensurae inflC trinsece tepus aute oc locus sunt mesurae extrinsece oce.
Partium etenim numeri nullus est comunis terminus, ad quem copulantur partes eius. Ut
quin p & quinq; si decem sunt partes, ad nullucoem terminum copulantur quin o quiram, sed semper discreta sunt. Et tria & septe ad nul
lum coena terminum copulatur, nec, omnino habeas in numero comune terminii partium
accipere,sed semper discretae sunt. quapropter numerus,quidem discretorii est. Similiter aute& oratio. Q enim ciuatitas est oratio, manifestuest mensurat.n. syllaba breui et loga. Dico aute
ratione cu voce prolat a. ad nulla enim coemterminum partes eius copulantur: non enim
est comunis terminus, ad que syllebae copulentur,sed unaquam diuisa est,ipsa sm seipsam.
Tertio hie declarat supradiso duo. s. numera oc ora ta onerar esse quantitatem disere tam . Ac primo de rium e ro: oc quoniam eonstat quod numerus est qualitas,dira clarat tantummodo quod est diseret a tali ratione : omistiis quantitias cuius partes non eopulantur ad unum terminum e Gmunem est discreta numeri partes non copiolantur ad unum terminum communes. ergo oce. unde subintellecta maiore ineepit a minore: oc eam mani se stat exemplariter in numero denario. Oc eius partibus tam aequalibus ut quinqi re quilam, ui inaequalibus: Vt septe Atria. Quid autem importet terminus eo munis insetius ei de cotinuis aget patebit. Deinde de oratio ne de qua V truci: phat. s. 5 q, sit uitalitas 5 'st disere t a. primi pbat si e . illud cuius partes me surant longitudine oc breuitate est qualitas: orationis partes nic furatur
67쪽
longitudine θc breuitater ergo Ace. huius ronis minore ponit dicens .. Ilaba quae est pars orationis mensurathreuis an longa sit et qm no loquimur de orone metali, sed voeali. ideo a Boetio ut ipsemet dicit additum est intextu di eo aute orationem eu voee prolata. sis autem probat sic.vide numero probauit aquia. s. partes oratio nis ad nullum terminum coem eo putatur. syllabae enim inter se discretae sonat re nihil unius aliquid alterius est, ut patet. Aduertenda sunt hie duo. Primum, si, Ariostotelis ratio, qua declarat oratione esse qualitatem, di recte ostendit oratione esse quantat ex eo enim q, s il habreuis vel longa est, eoneluditur iplam esse quatam, eo in breue vel longum pasio est qualitatis. Sed qm ex hoe sequitur ibi esse aliqua quantitate:quia omne quantum aliqua quantitate est quantu:α illa quat iras nomi ne sui mensurati vocatur oratro, ideo non solicitus errea voeabula se breuiter intentu conclusi. Aecipitur autehie breue vel longu transumptiue,qm proprie sunt passones lines. Seeundu es quod ,ut coiter dicit ur, ora
tio potest dupli sumi. Uno modo pro voce prolatae &se est qualitas in tertia specie qualitatis. Alio modo promensura, seu quantitate vocisolatae qua formaliter una
syllaba dieitur breuis, a longa et se ponitur spes qua
inatis discretae: quantitatas quide,quia mensurs rati habet,discretae vero,quia discretoria mensur a disere tam oportet esse,ut homogenea si me sura me surato. eostat aute loeutione ipsam, quae mensuratur disereta esse, Ut
in textu dicitur: quia soni literam, Bd syllabaria, ex quishus integratur oratio eparatim et distinete sonat,adeo ut nihil peedentis eoe sit shi de sequenti, ut patet. vim
autem sin veritate inueniatur in rem natura talis quantitas distincta a reliquis sin esse, metaphysci potius ne T ς mei es et me non videre fateor. putant enim quida scesse alit non: fgnia no parusi sumentes ex eo R, in. s. Μ taphν. vhi de qualitate fra esse tradiat non nominatur.
α hoe Alberto ibi de consonu est numerata tia suit hie ab Aristotele:vel quia famoso sermone stra Auer. colli gebat spes re proprietates hoe in libro: vel quia speciale modum mensurae dicit. Lentis successivi disereti. Siquis enim diligenter eosderet,eollects sunt hie omnium en tium mensurs:5c peris anentiu quidem, si cotinua sunt, Collige ora quatuor mensuri: tres intrinsecae. s. linea sis longitudis quan ita is ne in superfieies sm latitudine, Oc corpus si a profundi sρος ς tatem. una extrinseca. s.loeus: s discreta sunt. num e rus. successivorti autem s continua sunt, tepus: si disere C tie, i. ta,oratio: propter quod a quibusdain die tam est intem,rliti iti pus discretua sanctis Augii.& Thoma post I*hilosorio quoli phas Pr sinuentu fuerit, oc orationis nomine insinuatu
bet. 1.q 3. Linea vero continua est. est enim sumere coma. quoli- munem terminu, punctu ad quem partes eius
...' ' ' copulentur: 5c superficiei lineam. plani naiam
partes ad aliquem c5munem terminum copuislantur Similiter autem dc in corpore poteris sumere comunem terminum lineam,vel supersciem,ad quam copulantur corporis partes:
Quarto hic declarat tria membra coranui:probans solum Qeontinua sint: qm quantitates esse eonstat. decim rat aute de singulis. s. linea superseie re eo ore meo medio set id, euius partes eopulatur ad unu terminum 5em est eontinuum thaee sunt huiusmodi ergo ode Hie nihil aliud dieendii reor, quid nominis horii ter minorum. s. lineae superficiei,corporis, re termini cois.
Linea longitudinem sonat sine latitudine: superfietes latitudinem sne prosunditate: eorpus longum,latum,oc prolandum. nee haee se sunt intelligenda vi longitudo inueniatur sine latitudinet aut latitudo sne profundit, te: sed qui signifieatur longitudo nomine lineae, non signiseata latitudine illo nomine. sevi color pomi licet no si sine eius odore, videtur tamen ab oeulo sine odo
re. i. non visci eius odore. Odor enim non videtur. dc Smiliter est de profunditate respectu superficiei,qus pla/num vocatur in textu. Terminus eois cum e5post uno cAt te . men sit: ex e ponentibus natura trahat ne eesse estoc eo minus ex
sequeter in habeat hse duo. set Q termine i inst eois: ia librico ct qm adiectauu determinatio ec modus est submittit, tiavi quia non susscit ad hoe 4 aliud dicatur terminus cois, quod si terminus, oc . latesiis: se ut nee ad hoe . aliquis se monachus altius. sumest v, si monachus α ιν sit albus: sed exigitur Uactum terni inadi habeat coem. i. in ita stterminus unius partis, etia sit terminus alterius: seut
punctus in quocu ploco lineae des eiur viri usui par tis, hine s.ct inde terminus est. Et qm terminus inquantum terminus oportet Q sit indiuis hilis qm s posset di uidi iam non ultimii terminans esset: quia haberet alia
quod ulterius terminus: ideo termini eo muniano mane signifieatur aliquid indivisibile eommuniter terminans
utran in partem. hoe in linea est putiebam: in supersere lineatin eorpore superficies: ec in tempore instas. locus autem ut dicetur Ves est supergetes vel corpus oce.
Est aute talium.tempus Sc locus: praesens enim tempus ad prs teritum 5c ad suturu copu
latur: ursum locus continuoru est: locu enim quenda corporis partes obtinent, oine ad quodam csimunem terminu copulant. Ergo occi partes, quae obtinet singulas corporis partes
ad eundem comunem terminum copulantur, ad quem-corporis partes. quapropter conii nuus erit locus ad unum enim terminum communem copulantur eius particulae.
Quinto hie declarat reliqua duoeotinui metirartem pus A loeum. de primo lepus esse eontinuit: qna partes
eius. psens, Pteritum, se futuru, copulatur. i. Diminua
tur:& consequenter habent terminum coem. s. instans:
quod est finis unius partis re principiti alterius. Appel latur autem tempus p sens sm famam: id quo gramaliel
utuntur distinguentes tempora verborti: non Q fm ve
ritatem possit aliquid temporis esse praesens nis instas.
Deinde deelarat loesi esse eontinuit eadem rotae:quia. s. partes eius eopulantur ad unum terminu eoem. sed ad deelarationem minoris utitur tali rone: partes eorporis lorati eopulatur ad unu terminii ectem. ergo partes loci copulantur ad unii terminii cAem. probat cosequentiar
quia sngulis partibus corporis loeati eorrespcident sin guis partes loei: sed illae ut dictu est continuantur ergo oc isti ec non solu hoe sequitur: sed etiam et istae partes. s. loci copulentur ad eunde terminia, ad quem copulantur illae. s. locati corporis partes. Quae verba duplieiter exponuntur. Primo a dicentibus Aristotelem loqui hiede loco fim opinionem antiquom dicentium locum esse spatium habes trinam dimensione ece. θc se elarum esta loeum esse eotinuum, scut 5c corpus locatum: dc pene trare illud sm omnem dimesonem :oc eundem habere terminum coem cum ecirpore locato. fecitdo exponuntur a dicetihus Aristotele loqui fim propriam sententia, sta quam loeus est ultimum eorporis eontinentis Se dc dicitur et per ly eunde.no intelligit eundem fm rem, sed sis proportionem, de adaequationemr se per partes corporis loeati intelligit partes fimeonuexum eius. in tes enim partes obtinent singulas superfieiei, quae loeus est partis: oc quia tales partes c5tinus sunt sequit stipsi elem illam, quae loeus est,esse continuam, ut partes partibus, re totum toti, 5e termini termitiis eorresponde ant. Nee obstat s duorum eorporum superficies unius corporis loeus snt,ut patet, quando hae ulus est seeun dum medietatem in aere,ct seeundu aliam in aqua: qmseut illae dus superficies unii numero loeu constituunt: ita re cotinuum. hoc aute qualiter si physes dete Unationis
68쪽
nationis est. nue aute sus ciat Dire in inquantu loeus e 5 tinuus est,ticet inquantum in hae vel illa huius ves illius eorporis supersete firmat,e5tinuitate non habeat: se ut nee unitate aut identitate. prima expositio Alberto plaeetsseetida aute. s. Tho. in . s. Μetaphysice e5sonat M.
Amplius autem alia quidem c5statu ex par ticulis, quae in eis sunt, positione ad se inuicem habentibus, alia aute ex non habentibus positionem Ni lineae quidem particuis politionem habent ad se inuicem. singulae na et earum sitae
sunt alicubi: & habeas unde distincte sumas 5cassignes ubi singuis sits sint in plano,et ad qua
partem reliquarum copulatur. similiter autem
dc particulae plani habent quandam positione. similiter autem assignaretur unaquaeq; υbp ta
cet,& quae ad se inuicem copulatur aed 5c solb jdis partes similiter 5c loci.
Sexto hie ineipiens prosequi seeundam diuisionem,
eam repetit Seius amrmativum membrum deciarat. s. habes positionem in partibus: re quia textus Harus est, hoe solii nocidum est: quod positio duplieiter sumitur. Vno modo ut dicit ordinem partium in toto in c5paratione ad loeum : re se est unii praedieamentit, quod Micivoeabulo dicitur situs. Alio modo ut dicit ordinem partium in toto absoluter re se tria exigit. permanetiam, scitatione,&eontinuatione partium:& 1ie est differen tia quantitatis inhoe loeo prolata. Permanentia quide, quia nisi partes maneant, quomo positae iuxta se anuice erat qus enim iuxta se inuice sta sunt permanere opor tet. Sit uationem vero quia debes polle mostrare ubi sitvna pars re via alia. Vbi aute Seo non in quo loco proprie loquendo, qm sola corpora in loco proprie sunt: sed
in qua loci disseretia fim quanu diuisonest: puta ante, vel post sub vel supra,dotis vel sinistrs. Continuatit, i
nem aute: quia ad um terminu eoena copulari partes debet,aliter unius totius partes nG essent. Harii aut triu
conditionum Aristoteles duas vltimas explieite hie pori t. Primam autem,quae in secunda praesupposita interuligebatur inferius explieat: eu tepus probat non habere positionem .linea ergo superficies seu planum, liditas, seu corpus: & loeus quatitates sunt habentes positione in partibus: quia partes euiu permanenti re iuxta se
inuicem iacent conneistuntur ad unum terminii &:
In numero autem non poterit quisu osted re queadmodum particulae eius positionem aliqua ad se inuice habent aut Ubi iacent,aut quae
partes ad se inuice connectuntur. Necp ea quae temporis sunt. nihil enim permanent partici lar temporis. quod autem non est permanens,
quo positione aliqua habebit: sed magis quendam ordinem dices habere: eo Q aliud quidem sit prius, aliud vero posterius. Sed ec in num
ro similiter,eo q, prius numeratur Unus,u duo,
re duo Φ tres: oc ita habebunt quenda ordine,
Positionem vero non omnino accipies. Sed ocoratio similiter nulla enim permanet paruit ei.
sed dictum est simul θc non est hoc amplius assumere: quapropter non erit positio particula riu eius: siquide permanet. Alia ita' costat ex particulis, que in eis sunt, pone ad se inuice ii
hentibus aua aute ex non habentibus p5nem.
Septimo hie alterum ste unde diuisonis membrii de Harat:& similiter sententia elata in textu habetur. ostendit nain tres reliquas quantitati et speetes sub hoe mebro
contineri: nu inerum. s. tempus re orationem: nu inerum
quidem, quia caret duabus eoditionibus psinis. situ,
tione,& eo auatione. Unitates enim, ex quibus coni Ponitur numerus, non habent determinatione in eonti
nuo, sed abstrahunt a p5ne Di hoe enim differt unitas dpunesto illa enim est indivisibile istud aute est in diuisbi
lestuatu Tepus vero, quia caret re duabus. prima. Cre
seoida. i. permanetia,& stuatione:& ibi inserit Qtepo tis & numeri partes res stu no habeat,ut ante et post, aut sub,vel supra &e. ubi eorii partes delignari pollini,
hiat tu ordine vi prius re posterius in eis inueniat:pteristum. n. est prius futuro,& vnu prius est numeratione ui
duo. Oratione aut quia permanetia careat: Volat. n. rre uocabile verbii:& reuera orationi desunt oes tres csidiistiones: qm nee struatione,nee eontinuatione habet M.
Proprie autem quantitates hec sola dictitur, quae diximus alia vero omnia sin accides sunt.
ad haec enim aspicientes & alia dicimus quat ut multum dicitur albii, eo in superficies multast 5 aetio longa, eo q, lepus multu sit, di motus multus.nel enim horu singulti per se dici tur quantum .ut siquis assignet quanta sit actio temporis dissiniet anni mesuram, vel sic aliquomodo assignans.& albu quantu sit assignas,su
perficie distiniet. Quata enim supficies fuerit, tantu albu esse diceres.Quare solae .pprie 5c friseipsum qualitates dicunt,quae dieis sunt ali rum vero nihil per se, sed si sorte per accidens.
Haec est secunda pars principalis huius rapin: in qua
susscienter se enumerasse qualitates ostedit: quacitates per aeridens ab his quae sunt per se discernens. unde ex clusivam proponit dicens: hae solae sunt proprie quanti tates. Alia vero omnino fim accidens. Ea lieet ad prob dum hane exclusiua oporteret utraq; eXPonente Fbare
.cu, hae supradidis snt Mprie qualitates: oc in nihil aliud ab eis sit proprie quacitas: primam Aristoteles reliquietanu per se nota ex dictis, seeunda autem declarauit aperiendo illam sibi squi polentem viem. s. omne aliud a su pradictis est fina accides quan ii tali ratione: illud,quod non per se. i. solitarie sumptum, sed in ordine ad aliquod horii dieitur quantu est quantii per accidens: sed omne quantu aliud ab istis est huiusmodi .ergo rec. maiorem Aristoteles supponit: qm euidens ex terminis est. minorem vero primo explicat,ec declarat in tribus. Lin qua litate reactione re motu. dicitur enim albu multii, eo Q superficies multa sit.actio quom toga et motus multus, eo in tempus multust. Deinde probat liciillud quod in eo in quantu non potest diffiniri sine aliquo horti,n5 est fina sequantu: sed in ordine ad aliquod horti, omne qua tum aliud ab istis est limoi. s. in in eo in quam no potest dissiniri sine aliquo horii ergo Sc. maiore supposita, declaratur minori quia quaerenti quanta est aestio, non nisi quatitate temporis applicata ad mensuranda actione si horam: aut diem aut annu durauerat respodebitur: αmiliter quata est albedo, non nisi ex supersciet quati tale assignabitu rece. hae ergo solae proprie quantitates sunt. Alioru vero nihil est per se qualitas, sed sorte n acecides. Dixit sorte ad explanatione illius vns primo a se
sumptae. talia vero omnia Fm accidens. hsc. n. mundi Deanda erat sic,alia vero omnia, quae sunt quata, sunt fimaccides quain:α hoc insinuauit per lν forte,ae si diceret nihil aliorii per se est quatitas, sed si est,est per accidens. Circa primam exponetem illius exclusius, dubitatio
non modica est, an.s. verit si omnia supradi ista esse Per se quantitates: tum propter rationes , tum propter ipsius Aristotelis auctoritate in. s Metaphysicae: lepus
69쪽
ponetis quatitatem per aeeidens, locum autem 5c ora tionem, nee nominantis. sed quoniam Metaphystalis ramosilia perscrutatio fixe est: ideo nune transeat. Sciendo Lamen
tu spei qua Q quia Aristoteles famosas speetes quantitatis eollige
litatis. ut bat, quae specialem rationem mensurae exprimunt: ochuic disei. non eas tantum, quae specialem ratione quantitatis ita
plina coue hent, ideo omina supradieta, quae ut ex superius dictis nit enume apparet speetales ostendunt modos mensuradi quanti avit Arist. tates per se dixit. propter quod Fin Auer.& S. Tno. motum,qui in genere qualitatis eollocari videt inter quantitates non numerauit: quia. s. non habet aliqua specialeronem mensurae, licet Albertus aliam huius ronem reddat quia. Learet indivisibili substacifico unius generis. substatia enim eius diuersorum generii est. s. ubi fluens, quale fluens, quantum suens oce. In Metaphysoau tem,quia de quantitate sm . pars entis est, tractatur αdiuersum eme quantitatis non mens s aspicitur:aliqua horum inter quatitates per se non numeratur: quia esse quantum diuersum non habent ece.
Amplius quantitati nihil est c5trarium. Inde
finitis autem manifestum est, quod nihil est co-trariti. Ut hic ubito, tricubito, vel superficiei,vel
alicui talium nihil est contrariu. Nisi forte quis
multu pauco dicat esse contrarium .vel magna
Paruo: horti autem nihil est quantu, sed magis
ad aliquid. Nihil enim ipsum a seipsum paruu
vel magnum dicitur, sed eo quod ad alteru re fertur. na mons quide paruus dicitur, milium vero magnis,co Q hoc quide sui generis maiussit, illud vero minus. ergo ad alter u est eoru re latio. nam si per seipsum magnum vel paruum diceretur, nuncb mons quidem aliqn paruus, milium vero magnu diceretur. Rursus in vico quidem plures homines esse dicimus. Athenis Vero paucos,cu sint illis multo plures.& in do
mo quidem multos,in theatro Uero Paucos,cu
sint plures. Amplius,bicubitum Uero,Vel tricubitum,& Unuquod talium quantitate signifi
cat, magnu Uero, et paruis non quantitate, sed
magis ad aliquid, qrh ad aliud coli deratur,m gnum, Vel paruv. quare manifestu est, qm haec ad aliquid sunt. Amplius aute siue ponat alias haec elle quanta, siue non ponat, nihil illis contrariti erit. Quod enim non potest sumi per seipsum, sed ad sola alterius ronem refertur, quo huic aliquid erit contrarium ' Amplius autem, si erunt magnu dc paruu contraria, cotingeret
idem simul cotraria recipere, & ea ipsa sibimet esse contraria.Contingit enim ide ipsum simul paruum esse 5c magnu. est enim aliquid ad hoe quidem paruu, ad aliud vero idipsum magnis.
quare idem paruum dc magnu in eodem tem Pore esse continetiti quare contraria simul susci
piet. Sed nihil est, quod videatur simul contra ria posse suscipere.ut in substantia quidem: su
sceptibilis cotratior u quidem esse videtur: sed non suscipit uno eodem tempore. na nullus simul ec saniis est 5c adi Tnec albus et niger simul est: nihilq; aliud simul contraria suscipiet. Et eadem sibi, psis contingit elle contria. nam
si est magnum paruo costarium: ipsum autem
idem simul est paruum Sc magnu ipsum sibi erit contrarium: sed impossibile est ipsum sibi
esse contrarium .non est igitur magnum paruo contrarium,nec multum pauco.Quare nisi relativorum hoc quilibet dicat, tamen quatitatis
nihil habebunt cotrarium.Maxime autem cir ca locum videtur esse contrarietas quantitatis.
sursum enim ad id quod est deorsum contraria ponunt: loca,qui in medio est,deorsum dicem tes,eo quod multa distantia medii ad terminos
mundi sit.Videntur autem Sc aliorum contra riorum diffinitionem ab his auferre. quae enuria se inuicem multum distant eoru, quae subcodem genere sunt,contraria determinant.
Haee est tertia pars principalis huius eapitulit in qua
proprietates tres quantitatis tenduntur. Inespit aute
artem hane a ly amplius no sine mysterio. Insinuauit liquide per hoe, quod pars haec inespia secreto est: tum quia ex immediate praemissis sumeda ostensa est prima proprietas quantitatis. s.cr, ipsa fim seipsam sit quanta et per habitudinem ad ipsam omnia alia dieuntur quanta: tum quia ex immediate pmisss finis assignandatu pro prietatum habetur. s. discernere quantitates a non qua tua tibus. Praeostensis ergo his ad maiorem sigillationere deseriptionem quatitatis, subdit amplius quantitati nihil est contrariti. Termini deelarati sunt textus vero disti iustione 5c collectione magis ut declarata ne eget. Τria ergo saeit. Primo ostendit hae proprietate Inueni ri in omnibus quantitatibus definitis.i determinatis de eertis sm speciem ut bie ubito, trie ito,dualitati trini
rati θα. seeundo ibi Nisi sorte quis.) Asteri institiam
quo ad quantitates indeterminatas: tam continuas, ut
magnum re partium: udiscretas ut multa 5c pauca. Et statim soluit obieetionem hane dupliciter. Primo ostendendo haee non esse quantitates sed ad aliquid. ibi Ho rum autem nihil est quantitas. seeundo Ostendendo msue haee snt qualitates,sue non, ullum est ipsa esse contraria. ibi Amplius siue ponat quis cte. Drtinam soli Magnil 3etionem,qua dieitur magnum re paruum,multa re pau, p u non canon este quantitates, sed ad aliquid, dupliei ratione quid ira,
probat. Prima est quod non eduenit alleui per seipsum, iid est absolute, sed in ordine ad aliud, non est quantitas, sed ad aliquid quodlibet hora est huiusmodi. ergo nihil horum est quantitas, sed ad aliquid. maior pater ex ter minis r qisi in hoe distinguuntur substatia,quantitas, ocqualitas ab ad aliquid: Q ipsa sunt mirameta absoluta,
ad aliquid vero respectauum. unde minorem Aristote les ponens probat eam ab euideli si nor quia. s. milium dieitur magnu & mons paruus re similiter homines in vico uno multi di euntur, in ciuitate vero pauci oce. ex quibus ossius hoe manifesteuatet: res no dicit magnas sin seipsam eos dere qQ eostatu, mons quilibet ma torem quantitate habet quoesu. grano milii: oc in hoe dieitur magnia,& ille paruus: quia hoe respectu minorugranoria milii magnu est, re ille respeetu aliora montiuparuus est: dc similiter est de multitudine oc paucitate. mille enim homines γespe stu multitudinis requistae ad ciuitate,pauci sun quingeti aute respe stu multitudinis requisitae ad ineu multi sunt. Seeunda ratio est:euius nomen nos at qualitate, sed ad aliquid, ipsum no est quantitas, sed ad aliquid: magnu vel paruit no silmseat quantitate,sed ad aliquid. ergo. Declarat minor quo ad partem negativa per exemptu opposto. i. his Mustimant aqvtitate: ut hie ubi tu, trieubiis: quo ad parte vero affirmativam, qua ad aliud spectat magnu N par
uum. Notandu est hae,. hse ratio in hoea praecidete differre
70쪽
rarius est, io te lo. o fui totierielutae couetaeto.
disseire videtur: quia illa e re signifieata, haee a nominis
sanatione proeedit: aspieies q, haee nomina ii quati talem aliquo modo important, non in eam proprie lo quendo ligniti ni, sed magis signifieat ad aliquid eirea quantitate. Cum enim dico aliquid magnu , aut parui
non dieo simpliciter illud esse quantuGed illud est e mee
dens in quantitate, aut exeelsum seu defieiens in quati tate. Exceden et auid re excessum ad aliud spectat. alteruenim respieit a quo exeeditur, vel quod excedit. non se
est de hieubito de trie ubito: im horti quodlibet quantitatem ipsam absoluteaignifieat. Seeunda autem soluistione,qua dicitur salsum este magula Ac paruit. muliure paueii snt contraria triplici rone eofirmat. Prima
est Quod per seipsum no potest sumi, sed ad alterii mi,
caret eoi rario: quodlibet horia est huiusmodi. ergo Oce. oes propones Aristoteles tanu notas relinquit: re minorem quide merito, una declarata nune est. maiore aute,
quia contraria sunt, quae sis seipsa sumpta ex seipsis ex ire me distat,& unde se expellere nata sint habent: in eo Baute seipsum sumi no potest imaginabile hoe non est ut in eapso de ad aliquid manifestabitur. seeuda ratio, eximens in se etia tertia, dum dueit ad duo in possibilia est ista,s mannu oc paruit essent contraria, se querent duo impossibilia. s. re q. idc numero reciperet simul duo eotraria: Oc inviud re ide eluet sibi ps esitrariti. oc pratrio deducit prima cosequetiam, per hoc, in ide in de tepore est magnu oc partiti res Si diuersoriar de inde subdit impollibilitate eosequetis argues a sortiori, eo. sq, substatia, de qua distii est in susceptibilis est eo trarioria, no potest reeipere duo eotraria simul, sed suo resime. nullux enim est simul sanus 5c aeger, sed prius filianus, pocim dii aeger secudo deducit seeudae sequetia ibi Neade siti apti eo cingit esse cottaria ex eo q,ide est sinus magnu de parmai se omnia clara sunt. Tertio principaliter redit ad qualitates distinitas superius: oc affertinitantia ostendente o in aliqua earii. s. in loeo, inueniat eo trarietas: S hoc conrmat ex duobus. primo ex aucto Critate eoi philosophorii dicens, maxime aute ei rea locii videt cotrarietas quia ponsu sursum esse eo trama deor sum,e Q, maxima distacia sit 1nter medium re extremam si di .seeudo ex di trane eotrariorutua esitrarietas maxima distati a dieit. distatiae aute nome a loeali di italia de
riuatii est ad alia:& maxime est qus inter sursum θc de
Oi sunt eaecontrarietas ergo in loco esse urex eo, on tus alia contrarietas ab ista oppone dissonem sumpsit. Cirea hae partieulam dubitatur primo, an sit verum in loco esse eo trametate Ut in textu dicit: α s no,quate Aristoteles absui solutione transuit. Seculo, quia non vide ε verti Q, qualitata, ius est eorpus, nihil sit eotrariis: motus enim de cotrario in eontrariu est, ut in. ς. P hys. dicatur. ad qualitate aute esse motu ibi de expresse dieit.
ergo. Ad lice re simillia simul diei ur,quod quia eum di/eitur quatitati nihil est eontrariti, si intelligitur de qua
titate Duas aecepta, seu in eo si, quantitas,nihil obstat, sed quantitati indutae aliqua alaam ronem contrariu in Duenitur. se autem est in olbus in statias tritiusmodi. loco enim absolute alter loeus cotrarius no est, sed loeo physeo puta eonseruatruo calida eli aliquid eontrarium.eturr licet este in hoc lore si eotrariti esse in illo loeo: ipsa tamen foea cotraria non sunt. unde in quantitate no est cotrarietas,sed in ulla. Ad apparentias aute in textu ad
duistas ad opposita dicit: in sursum oc deorsum non sunt
contraria rone quatitaria ea rone ubi oc virtutu phys earum. Nomen aute distatas derivatum esse ex locali ad contrarietate nihil aliud eones udit: si sorte,quod inter loca physica, a quibus distantiae nomen venit si cotra
metas: quod gratis concedit. Fm in veritate di itantia nGumuoee dicit de loeali oc eo traria. sed analogice. TMcuit autem Aristoteles huius ambiguitatis decisionem: quia loci naturam fm veritatem non declarauerat, sed
suma sequitur. Vel quia siniti modo procedit obicito
haec, se ut illa de magno dc paruo respectu motus augmentationis re diminutionis: seut enim magnu oc parouum aliquid ei rea quantitatem dicunt magis in quanti talem, ita sursum oc deorsum,ut sunt eontraria, aliquid
ei rea loca potius cs loca signifieant. Ad seelidum d hium, quod iam semisolutum est, dieitur: quod motus non ad quantitatem absolute, sed ut phys m. i. vi ter minum eorporis physei ut dicitur in. i. Phufieom. ocideo quantitas non est quantitati contraria, sed quanti ras minima in aliqua spe, puta hominis, aut leonis M. est eontraria quantitati maxime in illa specie. maxime enim distant respe. tu illius speciei,et continuo motu de illa impersecta ad persectam venitur. Simili quom in do soluntur obieetiones de linea recta de eurua, supersio eie aspera re leni, oratione vera re salsa, et aliis huiusmodi. hie enim non ratione quantitatis contrarietatem ha
hent sed Latione alleuius adiuncti ece.
Non Uidetur quatitas suscipere magis ec minus: Ut bicubitu. net enim cu aliud alio magis bicubitum. net in numero : Vt tria qua quini, nihil magis tria dicuntur Φ quin*: nec quinin magis v tria. neque tempus aliud alio magis ocminus dicitur. nec in his, quae dicta sunt magis minus dicitur. Quare quantitas non sulci
Hie ponitur alia proprietas. s. non suseipere magis θc
minus: in qua quoniam te timini declarata superius sunt, ct textus per se Harus est: induetiue probans:& in con tinuo permanente ire in discreto 5c cocinuo suceinium nihil addendum reor 5ce.
Proprium autem maxime quantitatis est, Q
R aequale,5 inequale dicitur. Singulum enimearu quae dicia sunt, quantitatii, aMuale dicitur et in equale .ut corpus equale & insquale dicit & lepus .equale & inaequale dici si oc numerus aequalis & inaequalis dicitur: dc oratio aequalis& inaequalis . similiter aute δc in alijs,quae didia sunt, via liquo do aequale & in equale dicitur. In
caeteris Ucro, lus quatitates non sunt. no pro
sus videbitur aequale.inaequale dici. nain dis spositio aequalis inaequalis non multum di
citur, sed magis similis et dissimilis et albu equale R in squale no multu dicis, sed simile .Quare quantitatis est .ppriu aequale, Vel insquale dici.
Hie ultimo ponit vltima proprietas quantitatis, qua quia maxime propriam,dicit, ideo duplieiter e5firmat. primo induistione ostendente quod hoc eo ueniat omni quatitati,ut elare patet in textu. se do induetione Osee dente ,q, alias a quantitate non conueniat ibi in emeris vero oc indueit duas species qualitatis. s. prima & teratiam: in quibus maxime posset apparere aequale vel in aequale, ut se,s de quo magas videtur inesse, non inest, concludatur ergo nec alus, de quibus minus videtur.
Notandu est hie,quod squalitas potest sumi dupliciter. Vno modo proprie, ut distinguitur eontra smilitudi nem ioc nihil aliud in Q relatio unius quanti ad aliud quantia stra negatione exeessus hine 5e inde de se sequi tur quantitate ita qd ipsa sola dicit aequalis vel insqua listoc squid aliud dicitur aequale,aut inaequale, non nissis quod quantum est dicitur: appellatur si quidem duci ligna aequalia,quia quantitates eo ii aequales sunt.& s
militer duae actiones daestur aequales, quia eam tepora
sunt squalia. Alio modo sumit squalitas transumptiue, seu naetaphoriee,ut ide est quod persecta smilitudo: ocnihil aliud est xi relatio unius se habetis per modia quati: