장음표시 사용
211쪽
Haec ipsa citat tertio politicorum sub persona quidem Agamemnonis, sed diminuta , & addit de suo illud , . τπδ- χοντωνὶ ut Persae ad Thermopylas .
Οἱ εος σπταφρωνὶ τειρον, V. l. v. & interp. & Argyr. Δ,κε73 J Veget lib. a. Nemo facere metuit, quod se bene dididisse confidit. οἰ σπατιωτ ἀνἐμιοι φαινονται οὐδάτιναι τοι ανα λ σωκράτης ελε seu, ehλἀ δα το εἰδένvi τὰς βοηθείας επίμνων. lib. T. σμεγάλων ii ικων. Tacitus de Caecina lib. r. suadrage fimum id stipendium Caecina parendi, aut imperitandi habebat, secundarum antiquarumque rerum sciens , eoque interritus . .
Ποαὰκε, ) Thucyd. lib. 3. Polyb. apud Suidam cum luna defecisset, temporibus Persei Macedonum Regis, vulgo rumor increbuit, regis interitum significari, eaque res pariter, & Romanis addidit animos , & Μacedonas consternavit, addit, ουτως αληθις δ τὸ et φεραμον, λι- άκενάτ πολέμου. Cicero ad Atticum . Scis esse quaedam πανικἀ , dici item τινὰ, κενἀ τ πολέμου . Pluistarch. ἀκουειν : ώς si πολέαου ἀκροάσεως πολλὰ κενά otiν. Curtius lib. 3. Fama bella flare , ω eum qui recedat, fu-pere credi. Idem lib. I. Fama maximum in bello momen-ῶ tum.
212쪽
I M III. ET HIC RUM. 29 tum . lib. 7. Ea res , sicuti pleraque belli vana, Θ inanIo,
barbarorum deditionem traxit. lib. 8. Fama bella conflant , o saepe etiam, quod fatis creditum es veri vicem
obtinuit. Δtic me et oωρημενἀ δέ το καλὸν οῦ πνοαιρουνται .Horat. Spes ubet esse ratas . Idem. Spes donare novas Largus, Θα
ΜΕτα'a ταυτί Explicata sortitudinis natura sequi
ait, ut de temperantia di Seratur , ut ea virtute patefacta , quae praestat ne admotae dolorum faces, neu propositus mortis metus animum labefactare , aut concutere possit, quasique de gradu deiicere, evolvatur , & excutiatur ea , cuius munus est emcere , ne
blanda conciliatrix sui, eademque facillima imitatrix boni voluptas hominem enervet, ac molliat, & a r cto itinere abductum , ad nequitiam, & ad libidinem.& ad omne flagitium adducat. Magnum hoc quoque Virtutis munus , & singulari quadam cum dissicultate coniunctum. Μultos enim quos non debilitarat dolor, superavit voluptas; quique sine ullo metu pericula adierant, labores pertulerant, vulnera exceperant, mor tem ipsam , qua nihil terribilius est , pro nihilo putaverant , iidem appetiti voluptatis illecebris , non potuerunt eam rectis oculis contueri. Ultro etiam indue runt sese in illius retia, seque mollissimis illius vinculis devinciendos , ac constringendos praebuerunt. Quem umquam , vel in fabulis fortiorem Hercule accepimus At ille Iovis ut poetae loquuntur, satu editus, ille monstrorum domitor , ille purgator orbis , in quem nihil umquam virium habuerat dolor, a volu-
213쪽
2- Μ. ANTONII ΜΠ Eripta te devictus est, & in Omphales gremio cubans,
. iisdem illis manibus , quibus infans inusitatae magnitudinis angues extinxerat, quibus postea , delapso eluna leoni fauces eliserat , crescentem damnis , & vires ex ipsa sua caede ducentem hydram confecerat , pervigilem draconem in aeternum soporem collocaverat , pro corona populea mitellam, aut calanticam capite gestans , pro leonis pelle , crocotam indutus , pro clava , & arcu colum, & calathos tractans, non tan tum virtutis , verum etiam sexus sui oblitus , ad arbi- rium dominae pensa carpebat. Nullum umquam haec Urbs hostem Hannibale infensiorem habuisse memoratur . At illum , quem non Pyrenaeorum montium asperitas, non Rhodani fluvii impetus, non obiectus a natura ad tutandam, ab incursibus exterarum gentium Italiam Alpium vallus retardaverat, cuius imbutum usque a pueritia capitali Romani nominis odio , animum, non fames, non frigus , non ulla denique mali vis domare potuerat,qui tot ad Thrasymenum lacum, tot ad Cannas Romanorum millia caeciderat, qui Romam ipsam capere noluerat magis,quam non potuerat, Campanus luxus , ac deliciae perdiderunt, ut vere a
clarissimis scriptoribus dictum sit, Capuam Hannibali Cannas fuime. Neque aliam ob caussam apud divinum poetam Homerum Ulixes , qui quas perfectum quoddam absolutae prudentiae exemplar nobis proponitur, praeter Sirenum insulam navigaturuS , iubet se, tamquam prudentiae suae diffidens , ad malum navis alligari , nisi ut ex eo intelligamus , nihil esse dimellius
homini, quantalibet prudentia peaedito,quam Voluptatis blanditias aspernari, neque earum suavitate irretitum,atque illaqueatum, ab instituto itinere averti. Quae igitur virtus earum cupiditati modum adhibet , neque auferri nos ab ea si se audiamus, patitur , eius nobis vis, atque natura hodierno die ex Aristotele eκ-plicanda est . Δοκουα
214쪽
Δοκουαμὶ Caussam reddit cur harum virtutum tractationem coniunxerit, ac continuaverit : esse enim eas coniunctas , atque amnes inter se , cum partium animae ratione carentium propriae esse videantur. Est autem annotandum magis id eum ex ea, quae tum ae Pl atone profecta probabatur plurimis,quam ex sua sententia dicere. Plato enim tres animi partes fecerat . V nam , in qua inesset ratio , quam vocabat τὸ λογικὸν, eamque in capite esse dicebat. Duas rationis experteS, το θυριοειδες, cuius sedes esset cor. dc τὸ θυμ)πιμὸν, quod in iecore situm esset. Aiebat autem τ θυμοειδευς propriam virtutem esse fortitudinem, ν θυμητικη Tem
οτιμεν ουνὶ Primum redigit in memoriam id , quod libro secundo de temperantia dixerat, eam videlicet moderationem quandam esse , quae in voluptatibus cerneretur, deinde incipit subtilius exquirere , quae materia illi proprie proposita sit, quoque in genere vo
luptatum vis illius eluceat. Eandem autem rationem, etiam in sortitudine tenuerat. Non est autem omittendum σωφροσυνης nomen duobus modis accipi, interdum pro modestia, & moderatione quadam , quae per
omnes vitae partes permanat, ac pertinet , ut saepe apud Platonem . Interdum angustius pro ea Virtute, quae corporeis VOIuptatibus adhibet modum, ut in hac disputatione. Dicta est autem σωφαυσυνη , quasi
φρον 1Mν, ut docet Plato in Cratylo , ct Aristoteles sexto Ethieorum . Nihil enim est prudentiae , tam inimicum , aut adversarium, quam intemperantia , &
ut sortitudo cum versetur ,-τα ciρα
215쪽
se ει' τα θαρραλεα : minus tamen cessitur , ἐν τοις θαρρα. λέοις : sic temperantia Mea ημας τε ἶσα λυπας minus tamen versatur Qῆυ τει λυ-M . Ea enim tantum ratione
in molestiis versari dicitur , quod aufert, & eripit exanimis eas molestias, quas plerique capiunt, cum iis rebus , quae Voluptatem afferunt, frui non queunt . 'E - δε ) Semper enim quibus in rebus cernitur virtus, in iisdem cernuntur vitia quae ei virtuti ad
Περι σολ D) Cum igitur multa , eaque magnopere inter se diversa sint voluptatum genera, statuamuS , ac definiamus , inquit, in quibus earum versetur tem
Διηρηθα σαν δὲ in Quatuor quasi membris haec tota disputatio continetur. Primo, cum voluptates aliae sint animi, aliae corporis , ad has tantum pertinet temperantia . Secundo , ne in his quidem omnibus cernitur, sed in eis tantum , quae tactu, aut gustatu sentiuntur. Tertio , minusque in iis quae gusta tu , quam in iis , quae tactu . Quarto, earum etiam ipsarum , quae tangendo percipiuntur, quaedam sunt ingenuae ac liberales , quibus oblectari etiam supra modum non est intemperantis . Primum igitur , quod attinet ad eam , quae proposita est, voluptatum divisionem, intelligendum est omnem voluptatem animo percipi. Recte enim Epicharmus: Nους οραὶ, s νους δεουει . τἀ'Bλατυφλα'. Μens videt , mens audit, caetera surda , caeca
sunt. Sed cum aliae ipsius animi propriae sint, ita ut nullo modo ad eorpus pertineant, aliae item sentiantur animo , ut assiciant etiam corpus, illas ψ, has οροι τιμὰς Aristoteles vocat. Itaque haec divisio eumdem habet sensum , quem illa, quae posita est a Xene-phonte , principio Hieronis: μυουν in δ' au'ης της 'ης ροι δεκοῖμ η δεθαι,οτε δ' ἀυ λυπρι R , δε ο οτε κοινοῦ διαληης ψυχjῆς 6 μ τ σώματγ .
216쪽
I u .III ETHICORUM. 2 3οῖον Exemplum retulit non ad id membrum, quod proxime cohaerebat, sed ad superius . Λmorem autem , ac studium pro voluptate posuit; quia quod quisque amat, id ei voluptati est s. 6.
κιωρ δέ-iab ενὸς o λεγεται φιλωιοῖτύγ' . Cum igitur multi gloriam ament, neque ulla ex re maiorem Voluptatem capiant, quam cum se coli , laudari , honore assici vident sui Themistocles dicebat,eum a se musicum libentissime audiri, a quo ipse optime laudaretur in non tamen aut temperans dicitur, qui ea re mo derate gaudeat, aut qui immodice, intemperans , sed aliis quibusdam nominibus notabuntur. Μaxima, maximeque naturalis est discendi voluptas: vere enim ait Λristoteles omnes homines naturali quadam cognitionis , & scientiae cupiditate duci. Et alio loco ; nihil esse suavius , quam citissime discera. Si quis igitur in eo immodicus sit, non eum propterea intempe rantem esse dicemus . Archimedem accepimus ita delectatum esse studio suo , ut prae illius suavitate , eo rum, quae ad corporis curam pertinebant, oblivisceretur; itaque saepe solitum ex ancillis quaerere, num quid pransus , numquid lotus esset, quod idem etiam de Nicia pictore narrat Plutarch. Solonem aiunt etiam morientem aliquid discere voluisse . Eudoxus optare
tarch. in opus. Ne suaviter quidem vivi posse secundum Epicuri decreta. Et notum est Iurisconsulti cuiusdam veteris dictum,qui se aiebat etiam si alterum pedem haberet in tumulo, semper tamen ad aliquid discendum paratum fore . Notum est , quid Euclides, quid Cleanthes, quid alii propemodum innumerabiles admirabili quadam discendi cupiditate incensi fecerint,
quorum multi , ut eam sitim explerent, rem familiarem , nonnulli etiam vitam ipsam neglexisse memo
217쪽
rantur . Quis eos propterea intemperantiae accusandos duxerit λ Mori videbamus in studio dime tenvi poeBeeoeli , atque terrae Gallam famillarem Patris tui Scipio ait apud Ciceronem Cato, & addit. Iuoties illum is Boctu aliquid aescribere ingressum , quoties nox oppressit , eum coepisset mane ' quam delectabatur cum defectiones so- Iis , ω lunae multo ante nobis praediceret λ Haec Cato Num quisquam igitur eo nomine Gallum illum, utantemperantem culpaverit λ Atqui & ipse , ct ii, quos antea nominavimus voluptati cuidam suae aliis omnibus rebus relictis , toto pectore indulgebant . Ut si quacunque plurimum operae, ac studii in consectanda aliqua voluptate ponunt, cuius ea cumque tandem gemeris sit, habendi sint intemperantes , praestantissimis omnium aetatum viris eam notam inurere , eosque in xllum numerum includere necesse sit. Sed nimirum, cum in moderandis voluptatibus dicimus positurn esse temperantiae munus, id non de voluptatibus animi, Ied de corporeas tantum intelligendum est .
Σώτερωμ τιμω Relatio est ad sensum non ad vo
an Imi propriae voluptates cuiusmodi lant gloriae studium , aut discend I cupiditas , intemperantem hominem non emciunt: sed ne aliae quidem humiliores , α abiectiores, quae modo ad corpus nihil pertineant, ni nilque cum illo commune habeant. Exempli caussa.Μultos videas qui fabulando, ac garriendo , & longaS ae rebus nihili narrationes contexendo alienas aures Onerent, ex eoque mirificam quandam hauriant voluptatem ita ut totos dies loquendo constarnant, quidam etiam auditores sibi corrogent, ac libenter, si facultates suppetant, prandio excipiant aliquem , qui
218쪽
IM III. ET HIC RU Μ. a saures patientes habeat, tantum ut audiantur, quo us tio senes multi , ct mulierculae laborant: usque eo, ut si soli sint, tamen secum loquantur, ut in Graecorum commentariis relatum est de muliere quadam, cuI nomen erat Acco, quae ita erat silentii impatiens , ut siquando neminem haberet, cui aures loquacitate sua obtunderet, domi tamen sederet ad speculum , dc totum diem , cum imagine sua , tanquam cum alia qua piam muliere loqueretur. Quid multa λ ut Aristophanes ait , barbaros quotidie biduum bibeνe , ita dici potest eos, qui hoc morbo laborant , quotidie biduum tequi: sed ne plura dicendo eos ipsos quos reprehendimus , imitemur , quantumlibet garrulus , loquaxque sit aliquis , non tamen eo nomine illum intemperantem vocabimus , sed nugatorem potius, aut ut Gellius Iocutos eme veteres ait, tinguacem , blaterionem , locutu Dium, Θατὰ si φιλ μυ- duobus modis dicitur, interdum is,qui delectatur audiendis sabulis, ut in primo
ipse libenter fabulatur , ut hoc loco , qualem Home. ius ait fuisse Thersitent quem vocat ἀι επη κνυδεμνο-
Ad ἔχω ἀή έχης, aut , dictus videtur a nomine αλε , quod est satietas , ct a nomine , quod facilem quandam loquacitatem significat .
δ' ἀλέγομ) Eos tamen , qui commima sibi
secreta , reticere non possunt dicimus habere linguam ακμασιν , ut Euripides de Tantalo . Mia ςον εχεγλωπαν
ουδε -ς λυπιφά- ι Hημααν η φίλοις in Ut non omnis dolor, ita neque omnis molestia ad temperantiam per tinet: non enim si quis a mima pecunia nimis angatur animo , eamque ob rem se immodice afflictet, propterea
219쪽
xos M. ANTONII MUR ET Irea habebitur intemperans : neque si quis moderari
non possit ei dolori, quem ex amicorum morte, ad versisve rebus Capiat. Περὶ δε τὰς σωματικἀς, 3cc. in Docuit temperantiam non consistere in voluptatibus animi: nunc docet eam versari in voluptatibus corporis : non omnibus tamen; sed iis tantum , quae nobis communes sunt cum bel- tuis .
τοῖς δὰ τῆς οφως in Voluptates quae capiuntur oculis; etiam si quis eas avidius , quam par est consectetur ,
intemperantiae notam non inurunt. Ut si quis verno tempore gemmea pratorum viriditate oculos pascat, si agros bene conmos, si uri , ut ait, Horatius, moltibus
rivis pomaria , si herbescentem segetem , si directas in quincuncem arbores tum primum se in novum storem induentes , libenter spectet: si figuras geometricas scite descriptas; si tabulas , aut signa egregii operis immodice amet, non tamen ob id intemperans ha
i 'in οἱως νιν τοῖς civi' τlia ἀκουα ὶ Eadem ratio est earum voluptatum , quae percipiuntur auditu , ut audiendis melicis aut comoedis ; eiusdemque generis aristificibus : earum quoque quae percipiuntur odoratu . ita μυβείηκος J Etsi haec exceptio ab Aristotele videri potest relata tantum ad eas voluptates,quae Percipiuntur odoratu ; intelligendum tamen est etiam oculorum , & aurium voluptates ex consecutione quadam posse cum intemperantia esse coniunctas. Quoties enim aliquid aut aspicitur, aut auditur , eiusmodi, quod inhonestae alicuius voluptatis aut memoriam re novet , aut imaginem subiiciat animo , aut cupiditatem accendat, quicunque ea re spectanda , audienda Ve gaudet, aperte intemperantem se esse profitetur .
Itaque quanquam paulo supra diximus , nullam in eo intemperantiam esse, si quis pictis tabulis aut signis plus is
220쪽
I N III. ET NICORUM. 2ΟΤplusquam satis est, oblectaretur, si quis tamen obscoenas tabellas ex Elephantidos libellis , aut similibus libenter aspiciat, is quin libidinosus , intemperansque sit, caussam dicere nullam potest . Μovetur enim animus pictura , & aut in memoriam redit talium flagitiorum, aut ad ea suscipienda incitatur. Tiberio Caesari quidam testamento legaverat Parrhasii tabulam, in qua picta erat Atalanta cum Meleagro id libidinis genus exercens, quo nullum foedius , aut flagitiosius cogitari potest. Λddita conditione, ut si tam turpi argumento offenderetur, decies HS. pro ea tabula acciperet: at ille tabulam non tantum pecuniae praetulit, verum etiam in cubiculo dedicavit: nimirum cuius o culi tantae turpitudinis aspectu pascebantur, eum mi
rum non est ea postea in Capreensi secessu , quae hodie ne legi quidem sine horrore possunt, perpetrasse . Legite si lubet quae apud Senecam in extremo primo Naturalium quaestionum de Hostii cuiusdam impuritate referuntur : intelligetis quasdam oculorum volu ptates turpitudinis , & intemperantiae plenissimas eost. Nam qui rebus turpibus aut narrandis, aut audiendis voluptatem capiunt , eosdem constat ne a rerum quidem turpitudine abhorrere. Praeclare Isocrates iu
Ideoque praeclarum olim fuit Persarum institutum , apud quos, ut scribit Herodotus , ποάειν οὐκερου,
τώταουδε λεγε νεξετι. Μeritoque Aegyptios commen
dat Plato apud quos & picturarum , & muscorum licentia legibus coercebatur, quod permagni interesse iudicarent, ut adolescentes a teneris annis honestis picturis, & honestis cantibus assuefierent. Quaedam igitur oculorum,& aurium voluptates V συμε ιος ad intemperantiam pertinent, quod idem verum esse in iis, quae capiuntur ex odoribus , Aristoteles declarat his verbis : Dis χαίρωτας μηλων , &z.