Theologicae institutiones cum recta naturali ratione ut plurimum consociate opera et studio Cherubini a Palma

101쪽

ost Iuttit. Theol. Lib. III. de Deo mo et c. sita a Laurentio Berti. Primum est. Voluntas Dei, quae jam homines perditos per pecDatum Adae vult salvos, est absoluta , et essectus suae infinitae bonitatis. Ergo pra

cedit omne meritum ex parte hominum ; et consequenter ipsa est causa meritorum , non vero merita sunt causa

illius. Secundiam et Media , quihus ad glοr in pervenitur, qu-unt ex . gratia , ea de causa a Deo impertita , ut gloriam assequamur. Ergo gratuita dicenda e)-P aedestitiatio. Tertium: Mysi erium praedestinationis est prorsus im perscrutabile. Sed quomodo ita, si penderet u merilis, scilicet a nobis Iouurinui : Sed nonne Deus quandoque ad gloriam Pra destinavit homines scelestos, uti Paulum, Magdalenam etc.

86. N. Ad singula. Et quidem ad primum quod attinet , Nest. Gnt. Utique vocatio Dei ad gratiam,est unicus essecius suae infinitae bonitatis. Poterat enim perdere , sicut revera Perdidit tot Angelos rebelles et tamen uti voluit misericordia . Sed dum gratis nostri misertus est, non tamen absolute voluit nostram gloriam, sed sub conditione , si libere nos nostram operam daremus sub auxilio illius gratiae. Id apertissime d et Scriptura in mille locis, in quibus vocatio ad gloriam asseritur ex nostris bonis operibus: Sitisi etc. Et in quibus innumera Praescribuntur consilia , et praecepta hominibus. Ad quid muim ista, si nihil necessaria esset nostra cooperatio Ad secundum. Utique merita fluunt ex gratia Dei d

in Pro vita aeterna et Sed verum et am , qnod rnecessaria quοquo est nostra cooperatio, vi mu n dici non possent meritu et merita enim sunt virtuosae hominum actiones libere positae sub auxilio gratiae. Itaque nec gratia solum, nec liberae hom num actiones s ne gratia dici possunt merita. Imperi.tur Deus gratiam pro vita aeterna et sed ex

ipsius Dei voluntate haec non Suffc t , sed requiruntur quoque recta opera libere posita ab hominibus. Ergo dicere debemus, quod gloria pendet a meritis , et merita pendent a gratia simul, et libera coopera Itono hominum.

102쪽

Ad tertium dicimus, quod in systemate praedestinationis ex praevisione meritorum utique hoc mysterium est imperscrutabile. Imperscrutabile , quia non eadem cuique Deus imperitur auxilia , sed cui robustiora, cui debiliora et Et ego magis imperscrutubile, quia Deino Scit Iuturas circumstantias, nec propterea quis linuS eSSe Pota si de Sua cooperatione consta uti ad gratiam. Ad quarium dicimus, quod quaestio est secundum leges ordinarias praedestiual Iouis, qua Propter non negismus, quod istae leges aliquando suspenduntur, sicut in physicis quoque rebus leges naturales ivloi mittuntur, et lunc locum habetat miracula et quinimo dicimus, non eam- dein omnibus a Deo conserri gratiam , sub cujus auxilio operatur liberum arbitrium; nec eamdem eme omnibus oppositionem naturalem virtutibus , et incitamentaud vitiis. Id eni in pendet a dispositiove physica cujusque, et a circum,tantiis, in quibus qui, inveuietur, quae . praevideri non possunt , et quae ferme in inlinitum variae, et diversae sunt. Cueleru in Paulus, et Magdaletia peculiari admodum modo vocati fuerunt ad gratiam. Sed nihilominus ad glorium translati fuerunt, poSiquam gratiae responderunt, et posuerunt bona opera.38 . Alter remanet dissipandus scrupulus, quem Augustinus obiiciebat contra Semi- pelagianos. Parvuli, diiscunt propuguatores grutuitae praedestinationis , qui pe- reuut statim ac baptismate sunt abluti, procul dubio gloriam assequuntur. Sed isti nulla bona opera fecerunt sub auxilio gratiae. Ergo praedestiualio nou est ex intuitu

meritorulu.

v. inc argumentum, quod quasi inextrieabile aliquihus vi Sum est , et nonnulli, ut illius vi in evadant, conmfugiunt ad ustema Catharini , si consideretur secundum nostra Principia, per se nullo negotio .evanescit. Nos itaque tuemur, Deum revera per se velle Salutem omilium,

sed illa tamen conditione , ut homines quoque , quisum tum in seipsis est, libere cum suis actiouibus sub au-

103쪽

loa Instit. Theol. Lib. II. de Deo ino etc. xilio gratiae respondeant Dei voluntata. Ilum Propugnamus , Divinum verbum humanum laniuram aSSum pSiSSE,

ut Divinae justiliae pro universo humano geni re IacEret Salis, ut propiorca Christum suum sanguinem sudisse pro omnibus. Ast non tin tumori , ut homines essent otio- si , Sud potius voluit . ut tolas adhiberent vires in servandis praeceptis et et quin labores isti nihil per se valunt ad satisfaciundum divinae justitiae, ei promerendam gloriam , ipse Christus sua morte ut unde salissecit. Et ut pracior satisfactionem , hominum labores promereri Pometit aeternam gloriam, cunctis Deus imperiitur Suae gratiae auxilium. Id in men verum, si iidem homines per Sacramentum Baptismi Christi Religioni nomen dat cul: Nisi quis reninus fuerit eae ctquci , et Spiritu Gnclo, non Polest introire in Remum Dei. S. Ioan . cap. III. v. S. Ergo pro Pueris renatis Baptismato non solum satisfacta est Divina iustilia , Sed etiam coeli januae, aperiae Sunt , et solum illis desunt propria merita, Scilicet bona opera sacta sub auxilio gratiae. Sed ista uon desunt ex illorum culpa , sed quia Statim si vita . deceSSerunt. Ergo ex solis Christi meritis jam plusquam sussicientibus coclesti regno potiuntur . etsi non posuerint condilionem Suae coοperationis. Ubi ergo tanta dissicultas 2 Si pro omnibus Redemptio sacta est. Si absque sui culpa parvuli isti non respondi ruul oppositae conditioni honorum operum , quac prosocio addita est pro solis adultis, quia repugnat , ut Duus vero ire possibilia praecipiat; in nihilo stilus ista parvulorum dicenda est contra nostram

senteni in m.

idd. Ut clarius, et sucilius cognoscatur quam Probabilior. et tutior sit sententia eorum, qui tuentur Praedestinationem ex praevisione meritorum, viSum eSt Proponere, et bycviter resolve(e Sequentes quacSliones. I, Est, ne liber homo in hoc statu naturae lapsae in Suis operationibusy Il. Qua de causa Deus hominem libertate do- .inavi 2 III. Conflui nc . Duuna ruvera velle, ut homo

104쪽

in negotio Suae acternae Salutis , recle utatur dono liberatis 'IV. Constat ne etiam , Deum praecepta dedis- c , quae homine, Servaro lenoni ur Zi8s. Quoad Iirimam . nemo videtur posse dubitare, quin homo liber sit. Brevitatis causa omittimus ratioues, quibus in Psycologia hanc demonstravimus veritatem, et solum dicimus , quod super hanc liberialem unice nititur tam divina lex naturalis, qua ui Positiva , et consequenter tota humana Societas, et lotum regimen nos irae Sanctissimae Religionis. Ergo qui vel leviter dubitat de humana liberiato , renunciat opus eSt omnibus consiliis, admouilionibus, et praeceptis, quibus Plena, Si Sacra Scriptura tam veteris , quam novi testameuli. Quinimo sciat se solemniter damnatum a Sacrosancto Concilio Tridentino Sess. VI. can. V. tu quo decretum luit. Si quis liberun hominis arbitrium post Adcte Pe Pialtim Gmiratim, et extinctum raso diaerit, civi rem eεsede sola luulo, aut titulum sine re, flumendum denique a Satana inνcclum in Ecelestam, anathema sit. Ergo dicendum , quod homo prout est iu statu naturae lapsao liber est in suis operationibuS.iso. Quoad Secundam quaestionem , nisi dicere u limus , Deum , qui summa Sapientia est , cuSu aut salo operari , fatendum nihil ab ipso iter i sine ratione et consilio Sapientissimo. Sed cur libertate nos donavit2 Iu primo libro jam demonstravimus, duplicem esso Dei sinem in mundi creatione , mani stationem scilicet Suae gloriae, et communicationem suae bonitatis. Sed ex omnibus creaturis homo solus respondere potest uirique Dei sinit ipso enim solus intellectu, et ratione guudui, ut invisibilia Dei per ea, quae sucia su ut intelligat, utiPSO Solus terrenae, et aelurnae felicitatis est capuX. Ergo donavit Deus liber lato hominem, ut ille suo li bito, nou nec Silate coactus, ultique sini salissae 'ret. ErgoaMCcuito ia in iesi reuau , quam coclesii, ti licituli, nim illice, et absoluic a Deo pendet, sed , ab homiuibus

105쪽

re sistit. Dein Lib. III. de Deo ino etc.

quoque . Ergo finis Dei est . ut libero homo cooperu-lur ad sua in aeternam salutem. Ergo patet etiam tertia veritas , quod Deus revera vult, ut homo tu nego-lio suae ueternae Salutis recte utatur sua libertate.

is i. Sed quis duiutare poterit de ultimo, Deum scilicet praecepta dedisse, quae homines servare tenentur PQuis negabit praecepta legis naturae a Deo inseulpta in cordibus hominum, et quae ipsum Deum, deinde nosmet IPSOS, POStremo caeteros homines respiciunt Z Quod si inspiciauius revelatam doctrinam iam veteris, quam

novi foederis, qui liber, ne dicam paginam , conSilia , et praecepta non exhibet hominibus data P Sed dicant assertores gratuitae praedestinationis , cur ita a Deo faetum est y Numquid inconsulto, et sine causa 2 Si ibberum arbitrium nobis dedit Deus et si dedit . ut per illud aeternae praesertim filicitati consulamus: si leges quoque praescripsit, juxta quas nostros mores et actiones componere debemus, quis dubitare poterit , quin libera obtemperatio legi , scilicet bona opera sub gratiae auxilio exercita, ex Dei volontale si ut media, quibus assequi licet aeternam gloriam P Quod si suut inedia adeo necessaria , ut sine ipsis nequeamus assequi

gloriam, quomodo gloria ipsa poterit dici causa illorum et non potius illa coin ausa gloriae 8 Sed ex quo ponitur causa , Ponitur ei clus et ergo ex praevisioue merbiorum verificatur, et pendet praedestinatio ad gloriam. Nec dicas , quod etiam verificato evella , verificatur causa , quia prius Sein per haec concipitur, et quia uota causa ab effictu , sed e&ctus a causa pendet. isa. Ηisce praenotalis, tempus est, ut nostram exponamus senientiam. Sed prius videtur repetendum, quia saepe diximus , scilicet in Deo nihil revera esse Prius aut Posterius, nihil praeteritum aut futurum, sed omnia esse tu actu . Quod si venia concedatur , quasi dicerem , Deum, quae respectu nostri aut fuerunt, aut futura sunt, actu ovinia simul videre quasi depicta, et

106쪽

Pura VI. de Dillis. Praec est. Misc. orexistentia in aeternitate, veluti in tabula. Et idcirco sine

illa distinctione successionis ipse videt suam voluntalum communicandi bovitulum, scilicet creandi mundum , et praesertim hominem et videt jam creatos Primos Parvnies liberos cuin vccepto praecepto servandi justitiam originalem et videt eosdem propria malitia libero arbitrio abuti, et in aeternam perniciem labi cum tota posterilatet actu simul videt semetipsum illorum commisereri, et jam actu praebere optiorluuissimum remedium , Divinum scilicet Verbum humana carne indutum , et Si-

uiui videt semper in actu nasci , pati . in cruce alligi, et proinde actu operari redemptionem. Videt quoque, et tu aetu Semper , qui voluntarie sub auxilio gratiae , Christi Religionem amplectuntur , et qui obstinate. renuunt. Vult si tacere Redemptionem omnium , sed omnium simul vult liberam cooperationem , et Propterea omui

husi servat liberum arbitrium, et quia sauciuium primi culpa parentis , illud sussicienti giailao auxilio corrois horat, Dat legem Servandam , dat consilia , dat pruem

Cepia et utitur comminatione poenarum contra tuobedientes, et promissioue praemiorum allicit cunctos ad justitiam Servandam , et hona opera exercenda . Et actu quoque videt cunctos jam mortuos , quorum ullos iujustitia decessos, Peccalores alios. Et demum videt actu

simul illos aeternae gloriae destiualos , quin et illa potitos, et istos aeternis cruciatibus addictos, et jam in

obscurisSimo carcere inclusos. Ilaec omnia resepclu Dei

Sunt simul, et in actu . Uude proprie loquendo respectu ejusdem nihil praecessit , nihil succedet. Creatio , collatio liberi arbitrii , sincera voluntas, ut recte illo uinutur homilies , abusus ejusdem , desectio hominis ,

liberatio , conservatio libertatis, collatio Si laeritu luralium auxiliorum , mors cujusque , praemium Sive Sulus , et rebrobatio Sive perditio , omnia Deo Sunt m v Clia.

Is3. Sed res uou ita re habet respectu noStri. Quia limitibus necessario circumscripti , uece, ario quoque

107쪽

Successionibus stibili istarii. . Ergo praopaca lin auxiliorum ui dicitur in desii uitaue praedestinationis facia. a D. A gustiuo, ex Fute Dei nou. revera praecessit, quasi Deus succcsSive operatus sit primo, elige udo,, quos voluit , deinde conferendo auxilia necessaria, et Fr Se sufficientia independou er a voluntate eloelorum ,. et demutis conferre gloriam. Sea res considarauda est juxta nostram, conditionem , et lis terminanda est iuxta nostrum in dum emitandi et Scilii ub nobis videndum est , num e

rum rerum. , 'Tuae tu asileuenitale in . sun ita actis, quaenam ruspeei in nostet concipitur, et dicenda est Caum et quaenam, dicenda est essectus. Videndum ergo, num ex inii voluntate rulio vitae, sive actionum lio in tui S , sit causa actior nae sortis ejusdem, an 'tiuS Som Si, Causa

rationis vi aut posito semper , quod sine auxilio Praevenientis , Et comitantis gratiae uullam bonum esticere poSSumus, quod sit meritorium vitae aeternae. Quod idem eSt ae dicare , num bona, o i a. facta sub auxili gratiae Sinι causa Praedes inali is, au eonina haec sit causa illorum. Iluc procub dubio redit quaestis , num praedestinatio sit gratuita, aut Potius ex PraeviSione muri linum. Sit ergo vostra

tum vobis r num ci constitutionc modi: exuriis enim :et dedistis mihi mundi core, siliis, et dedistis mihi hibere: hospes errem, et collauistis me. Ex quibuS Sic argumentamur. Clitisius in P vir mo iudicio invitans Plescios adglutiam dii ut primo, funito . . Possidetu Purulum Dobis

108쪽

Teoniam ct constaltilione mundi. Procul dubio quisque hie videt Dei voluntatem ante de iem salvandi omnes , Sed non Consequentem. Elenim statim subdit rationem Cur vel cicatur in istis etiam voluntas Consoquens. Vn- rivi enim , et dedistis manducαre , sitivi ete. Ecquis clare non videt, qu8d seusus integri testimonii est. Venia e . Possidete reσnum quoniam voluntαti Dei anteeedenti salacindi omnes usa jam , secundiam oeconomiiam . quum Pn serjast reler pro Saliae homnlio , omniet adimpleat istis et scilicet voluntarie sub re illa stratiae jam Poauistis bona operet 8 Iloe certe significant verba , exis, ut .est dedistis mihi manducare elo. Si Particula enim adhibetur ad iudicandum causam , Qt rationem , cur aliquid usseritur , impropitus , ni arbitrarius Prorsus, dicendus est quivis alius sensus. Ergo bona opera sun Concausa , vel Sallom n eoessaria conditio , cur Pater re- era ex volu late consequenti impolitur regnum electistisS. bon me tu et, advUrsarios respondere; quod allula Chiisti verba reserenda sunt ad ordinem Uxeculio- utS , noli vem in i lionis. Sed quid distinctio isthaec et Si per ordinem in uilonis i iiulligunt voluntatum utile. x dentem , Sed non absolutum ( sui ultur iuxta nostrum modum cogitandi , verum sub conditione , scilicet si respondeant homines suis bonis operibus lilaeire positis sub auxilio gratiae et ei per ordinem executionis intelligunt voluntatem consequcialem , et tisinaceui , quoniam homines jam ex parte sui posuerunt conditionem, idest bona opera , jam sinita est quaestio, jam convenit inter nos. Quod si intelligunt , hona opera unice , et immQ- diale poni ab ipso Deo , veluti necessaria ad suum, ita ut non uomines voluntarie posueri ut sub auxilio gratiae, Cui tarneu resistere Polera ut, considenter dico, quod i

stimonii Sensum petii tufi corrum Pu ut .is6. Sed si as,quo libera voluntate hominum ponuntur merita , et Eratum ex nece,sita ic gruitae, non video, quomodo vera dici potest Dei vuluntas antecedens salvati.

109쪽

o natu . Theol. Lib. III. . de Deo mo et e. ti omnes , nec quomodo stare possit dogma, quod Chri-glus pro omnibus mortuus sest e et non video quomodo Deus direre poterit electis dedistis mihi, et non potius dedi per Ooa , veluti instrumenta, milii manducare et bibere. Si illi tantum salvantur , qui gratis electi sunt , Pt nemo ullus , quomodo vult Deus omnes salvos . et Christus pausus est pro omnibus Sed meminerint eliam quod sic e tandamento destruitur liberum arbitrium conistra censuram Ecclesiae latam in Concilio Tridentino. Is . Sed ut clarius appareat quam impropria sit interpetratio allati testimonii, qua utuntur defensores gra-luilae praedestinationis . videamus quid sequitur in eo dem cap. Christus postquam nilo utus erit electis. Cou- vertens se ad reprobos , haec illis diriget verba. Diae dite et me, maledicti, in lanem Geternum, qui Parcitus est Diabolo , et Anuelis ejus. Exuriis enim et non dedistis

mihi manducare ete. Sune nemo dixerit , aeteruum Supplicium reprobis D DPra pni'. iiiiii inde piudeo ter a demeritis. Ergo nec regnum paratum dici potest electis inde pendenter a meritis. Qua ratioue particula enim in posteriore parte interpi elanda est pro eau Sa, cur Deus Suppliciis damnabit reprohos , quia scilicet non manducare neque bibere dederunt, hoc est non libere posuerunt bona opera sub auxilio gratiae . et non item pro cauSa electionis intelligenda est in priori parte 2 Si idem est textus , si in utraque parte ratio sententiae adducitur, cur non in eodem sensu inierpretamur Z Sed quaero rursus:

possunt ne , qui gratis electi non fuerunt , ponere bona opera Z Si possunt et ergo electio pendet a bonis operibus positis Sub auxilio gratiae, non vero contra. Quod i non possunt , quomodo reprobis dicere poterit Deus, Extirici , et non dedistis mihi mandueare Z Num ita manifeste mendax Deus I Ergo dicendum , quod sicut volunturia omissio bonorum operum , est causa damnatio uis . ita pariter voluntaria positio eorumdem sub auxilio gratiae est causa gloriae , Sive electionis.

110쪽

is8. Prob. II. In epist. II. Prin ripis Apostolorum cap. i. v. io. legitur : μιασ- , in Per bom veret certam

vestram vociationem, et electionem faciatis. Ergo Qx d e trina Petri nostris viribus, nostris operationibus certam sacere debemus nobiram vocationem, et quod majus eM. nostram electionem. Quid clarius, ut dicamus , nostra opera sub auxilio gratines esse causam nostrae Aeternii

salutis 2 Quomodo sententia haec stare poterit eum sv Ste male grai uitae praedestinationis et Si in hoc systema, te non a nobis, Sed absolute a sola voluntate Dei pendet aeterna salus, ad quid praecipit D. Petrus, ut salis sumus , ut intendamus omnes vires , ut per boua opera certam nobis illam faciamus 2 Num iterum aude-hunt digensores graiuilae praedestinationis asserre distinctionem inter ordinem intentionis . et executionis 2 Ex ipsorun sententia bona opera non libere ponuntur ab hominibus . ita ut possint non poni , sed ab ipso Deo . qui absolute vult salutem praedestini, lorum, et illa non

sunt , nisi media , quae ipse Deus ponit per homines

veluti pura instrumenta: sunt eo im essectus, et dou Causa predestination s. Qui piae si in hoc systemate gratuitae predestinationis vel minima libertas in homilie sup-

Poneretur non ponendi bona opera , manifeste idein e set Simui. et non esset. Essent sollicet libera illa bona οPera , ut Supponeretur , uran eSSent autem , quia non pendet a nobis , ut ponantur , Sed necessario ponuntur

ab ipso Deo , qui absillule vult finem. Sed Petrus precipit nobis , ut satagamus , ut ponamus ista opera. Edigo ex nostro conatu , et quidem libero secus enim vanum esset Petri praeceptum , pendet nostra vocatio , nostra Salus , nostra praedestinatio. Iss. Petri testimonium confimatur ab innumeris aliis, et quidem tam veteris quam novi testamentit quinum o confirmatur ex fine, et quidem unico, cur verbum

Dei scriptum , et traditum nobis est. Non enim alia de causa facta est Revelatio , et non aliud ipsa continet,