장음표시 사용
141쪽
η2 sistit. Theol. Lae. III. da Deo GO etc. Ergo nisi Christianam fidem rejicere velimus. nobis credendum, praeter ecc. Deinde Matth. cap. XXV. v. 3 . legimus , quod Christus in altero adveutu, scilicet post
resurrectionem Corporum , laetis oculis inluens electos flantes ad dexteram , ita illos alloquetur: Venile, bene-dieli Patris mei: POS dele Parcitum vobis remum ci COSlitutione mundi. Exuriri enim , et dedistic mihi manducare i Silaei, et dedistis mihi bibere et hospes erom, et collestialis me etc. Et v. i. hahemus de reprobis: Tunc diaet his , qui α εinistris erunt: discedite et me mesedicti in Onem αeternum , qui Puratus est Dictbolo , et An uelis eius. Eatiri, enim et non dedistis mihi intinduc&re: Sitiis, et non dedistis mihi Potum. lioves eram etc.
Sed ista omnia verum , et sol male indicant judicium. Ei enim ad verum judicium tria requiruntur, scilicet legitimus judex , collatio poenae , aut praemii pro meritis , et vera causa , cur juxta legem praemia, aut poenae jubentur. Sed in allato testimonio habemus Christum legitimum judicem , quoniam , ut Deus , Creator uoster est , et legitimus legislator cui omne jus imperandi convenit , quia Summe potens sapiens , et bouus est . at ut Redemptor legitimus judex est vivorum, et mortuo in habemus praemium aeternum , et Poeuas aeternorum suppliciorum et et item adest vera causa, bona scilicet , et mala opera. Ergo etc. cis3. Sed non desunt quoque pro hoc dogmate confirmando theologicae rationes. Nos tamen brevitalis Causa omittimus , quia cuique facile est videre in Callie-chisuis Rom. art. VII. n. d.
142쪽
DE MYSTERIO SANCTISSIMAE TRINITATIS . Disseillimum opus nunc aggredimur, studiosissimi Iuvenes. Credere, et conliteri in una Divina Natura, Essentia, Substantia realem distinctionem Trium Personarum , id certo, nisi peculiari Prorsus modo gratia Divina nostram mentem corroboraret, non Solum iudiearemus supra humanam rationem, sed etiam contra . Si simplicissimus Spiritus est Deus, et Purissimus actus , ita ut nulla vera distinetio in ipso sit, uti in tertio libro disputatum est, quomodo nunc in eodem distinelio realis Personuum ZSed si juxta S. Athanasii Symbolum cum catholica E clesia profitemur Deum Patrem , Deum Filium , Deum Spiritum Sanctum. Si ex eodem alia est Persona Patris, alia Filii, alia Spiritus Sancti, ita ut non sit una Persona diversis nominibus nuncupata . quomodo non dicemus quoque tres Deos a se invicem distinctos , eodem modo. quo ircs homines dicimus Petrum, Paulum, a anneni Z Ileu miraculum Divinae gratiael Et miraculum adeo stupendum dicerem, ut non dubitem asserere, quod, ii princeps et irrefragabile argumentum veritatis nostrau
143쪽
ca siti. Theol. Lib. III. A Deo ino ole. Sanetissimae Religionis illud, quod credimus, et prolitemur Mysterium Sanctissimae Trinitatis. Grates igitur
innumerae maximae et sempiternae Deo, qui tanta gratianos donavit. Sed inde videtis, optimi Iumnes, quo animo, qua liura mente, quibus intemeralis moribus ae-dere debetis , et operam dare tanto Mysterio. Non immoror in tradendo consilia, et Praecepta, quia brevitalem sequi in corde est: sed tamen unum vel alterum do. Sileat humana ratio in inquirendo, et solum vocetur in auxilium ad repellendas appare ites contradictiones, quae
ab impii Soeini Discipulis objiciuntur et et nunquam de
2. Priusquam in suas partes hunc librum distribuamus visum est exponere haereses , quae ab inseris suscitatae fuerunt contra hoc Sanctissimum Mysterium Trinitatis. Itaque I. fuerunt Gentiles , qui etsi pluralitatem Deorum profiteantur , irrident tamen Trinitatem Personarum in una Natura Divina , quin sit simul Trinitas Deorum. II. In saeculo Tertio Noetus , Sabellius , et Priscillianus ex
unitate Divinae Naturae unitatem quoque Personae docu runt. Et Scripturarum luculentissimis testimoniis, quibus Praemebantur , respondebant, unam et eamdem Divinum Persi nam , pro diversis ossiciis, diversis nominibus al/pellari : sic appellari Patrem cum consideratur ut mundi creatrix , Filium si consideretur, ut quae humanam Cnrnem assumpserit , et Spiritum Sanctum , si respiciatur ut sanctificat. s creaturas , et idcirco non dicebant Deum
Trinum . sed Trino unum. Et inde sectum est ut dicii fuerint Patri passiani , quia Patrem Passum dicebant , ex eo quod una et eadem est Persona Patris , et Filii. 3. In quarto saeculo Arius Presbyter negavit Verbum
esse verum Deum Patri consubstantiale. Conlilebalui quidem a Patre processisse, sed Processione rea ea irre, non vero od enim: et propterea creaturam dicebat, licet su-Per omnes excellentiorem. In eodem saeculo sub Constantio Imperatore Macedonius Episcopiis Coniani inopol itanus
144쪽
docuit, Spiritum Sanctum esse simplicem creaturam a Patre per Filium in tempore productam: . et inde illum voeabat Dei. Famulum , et Ministrum ad movendum, et conservandum universum addicium. i. i. Contra idem dogma fuerunt Semi-Ariani, quorum nonnuIli tantummodo rejiciebant vocabulum consubstant i 1 litatis , confitentes tamen, Filium esse ejusdem substanditiae cum Patre; eL in Natura similem. Alii similiter negabant nomen consubstantialitatis, et realitatis, et solum Patri similem dicebant Filium. Sed non expresserunt in quo reponebant hujusmodi similitudinem : videntur tam reponere in sola conformitate voluntatis , qualis est iu
b. . Iu XIV. saeculo Michael Servetus Lui heri Disui. pulus mandeste negavit distinctionem. personarum in Di vinis , quapropter jussu Calvini Gnnevae igue damnatus suit. Eodem tempore Vplentius natione Italus docebat ,
esse quidem tres Personas, seu tres aeternos Spiritus , sed in essentia omnino diversos , quorum tamen longe e , minentiorem dicebat iPatrem , quinimo solum, et Verum Deum. Iste etiam igni addictus est Bernao. In eodem saeculo fuit Socinus , qui omnino respuens Trinitatem Personarum in Deo , docebat, solum Patrem esse Deum, Filium creaturam, qui nomine tantum, et honoro appellatur Deus ex eo, quod a Patre missus fuit pro salute
hominum , licet nullam pro illis dedisset satisfactiouem;
et Spiritum Sanctum diceoat esse item creaturam , et dum taxat esseclum, et virtutem Dei omnipotentis. 6. Uisce variis notatis haeresibus varia dogmata a Theologis OPPοuuntur , et propugnantur , et Propterea tu varius Partes hic noster liber distribuitur. Sed priusquam
numeremus , visum est animadvertere, quod dum dicimus tremm Ditiinctm , non eo sensu dicimus , quo appellamus naturam humanam. Etenim natura humana idem so-Dat ac speries humana. Unde ipsa , vere loquendo , nouexistit, sed est idea ope abstractionis a nostru mente EDTom. III.
145쪽
h6 Ius it. Theo . Lib. IV. A Deo Trino e c.
formata , una simul uniendo Plures proprietates , seu varios modos existendi, quae communes sunt Pluribus ex flentibus substantiis individuis. Sed nomine Naturae Divinae intelligimus substantiam a se existentem, Infinitam, Omnipotentem, Persectissimam, quae ex nihilo cuncta ereavit , et conservat , ac regit: quae tamen licet una sit, et adeo simplicissima , ut nullam veram distinetionem R-gnoscat inter suas Perfectiones , ita ut dicatur, et verusit, si nil lex uetus ; lamen , modo prorsus impervio humanae rationi , quasdam habet existendi rationes , ut licet unus sit Deus, tres tamen sint in eo Personis maliter distinelae .
T. Itaque in tres paries hune librum distribuimus. In prima videbimus quidnam ratio; et quidna in Revelatio dicant de Mysterio Sunetissimao Trinitatis: In secunda dogmata vindicabimus de Divinis Personis sigillatim : et in tertia sermo erit de paecessionibus, et relationibus in Divinis , do notionibus , et missionibus.
8. Quatuor in hac prima parte examinanda oecurrunt. Primum , num Trinitatis Mysterium sit non solum Supra, sed et tum contra humanam rationem , ita ut humana ratio veram contradictionem in illo deprehendat. Secundum, num solo actu humanae rationis , remota omni Revelatione , eognosci, et demonstrari possit hoc Mysterium. Te tium num ex veteri Testamento quodammodo hoc Mysterium demonstrari possit eontra Iudaeos. Tandem videbimus quomodo idem clarissime demonstratur ex libris novi foederis.
146쪽
MFaterium Trinitatis Personarum in uno Divina Natura non est contria humianam rationem. θα υι υemni, ut manifestam dicat contradictionem. s. Iam in primo libro nostrarum institutionum demonstravimus , Deum, quia est perfectissimus, et ideo immutabilis , nihil posse revelare , quod revera sit Pontra humanam rationem , et nihil etiam Pro ipero contra legi in naturalem. Contra , quia Propterea necessaria fuit divina nevelatio , et revera laeta est nobis, ut scilicet humanae rationis defectibus remedium adhiberetur, inde etiam demon tratum est, doctriuam Revelatam, maxime m3- steria , uecessario esse debere Praeter, seu supra ratio , nem ipsam. Itaque cum Prae omnibus altissimum. et obscurissimum sit Mysterium Trinitatis , impius Socinus, et superbus , qui omnia sua ratione comprehendere, et me. tiri praesumebat , Mysterium istud omnino rejecit, quia nullimode poterat intelligere. Ut autem suam superbiam cohonestaret, illud non solum supra , sed etiam Patenter contra rationem , dixit, et demonstrare Conatus est. Si ergo , ut dictum est, nihil potest Deus revelare, quod revera sit contra rationem , maxime nostra interest retundere Socinianorum superbiam. Et Propterea sit
materium Sanctissimo Trinitialis nudiam veram conli dictionem involist.
o. Prob. Mysterium Trinitatis nullam involvit contradictionem , si nulla in veris, et praecisis terminis ab hostibus Socinianis in illud adduci poterit. Sed res ita suhabet. Ergo veritas nostrae thesis pendet a solutione argumentorum , quibus Sociniani de contradictione nos ar-
147쪽
aB Initit. Theol. Lib. IV. de Deo Trino ele. guunt. Asserantur itaque , et videbimus. Sed interim diei nnis , quod vera contradictio debet esse in praecisis ter. minis , qui se invicem destruant, id quod non verisico inr in tostro Mysterio Trinitatis. Etenim in hoc Mysterio
non asseritur unitas, et pluralitas ejusdem praecise subjoeli. et sub eodem respectu considerati, sed asseritur unitas Naturae, et Trinitas non diuturae sed Personarum. Erpo nulla vera, et palens contradictio in illo asseri pol est. Itaque Soeiniani pro sua causa salicin evidenter debent demonstrare , quod Natura Divina , et Personae in Divinis, sunt Vmnino quoad omnes respectus unum, et idem. Sed nus. quam id praestare poterunt. Etenim in sensu Catholia eorum Personae Divinae non sunt simpliciter ipsa Natur, , Essentia , et Substantia Divina , sed sunt quidem in Natiira Divina , verum Potius in modi existendi ejusdem. Si ergo modus . ratis tendi non omnino est idem eum re exi flente , frustra Sociniani veram contradictionem demonia straro conantur in Mysterio Sanctissimae Trinitatis. Et haec quidvin est generalis responsio omnibus ferme illorum argumentis. Sumtur Socinicini.
q. m. primo Sociniani. Est insallibile , et undo sua.
que receptum axioma , quod quae conveniunt uni tertio eadem conveniunt inter se. Sed unaquaeque Persona , in sententia Clitholicorum , couvenit cum Natura Divina, quo- uiam credunt, et profitentur, Deum esse Patrem, Deum Filium, et Deum Spiritum Sanctum. Ergo tres Personae sunt unum, et idem inter se : et Propterea aut tres Deos consitori debent Cui holici , aut unam iunium Personam. t. Perperam Sociniani exponunt ei adhibent allatum universale axioma. Verum , verissimum illud est, quoniam immediate procedit a principio contradictionis, non potest idem simul esse, et non esse. Sed sic exponendum est. ρααe. contieniunt tini tertio , bsia , in eo, in qMO Cum tertio conveniunt , conveniunt quoque inter se. Et idci
148쪽
co sie in re nostra Procedere debet syllogismus et Sed Pater , Filius , et Spiritus Sanctus aeque conveniunt cum Natura Divina o Ergo quoad istam Naturam eonveniunt inter se , et hoc respectu sunt quoque unum, et idem. Et hoc revera , non aliud, est dogma Catholicorum. Nec ullo modo sequi potest illatio Soci nianorum , scilicet aut
esse tres Deos, aut unam solam Personam. Etenim cum
in sensu Ca solicorum Persona in Divinis sit modus exi- endi unius, et ejusdem Naturae, Essentiae, si e Su stantiae Divinae, unus semper est Deus , quia una est Substantia, et tres suut Personae, quia triplex est modus, et realiter distinctus , existendi unius Divinae Essentiae. 2. C. Atqui consiteri unum numero Deum, et simul tres Personas Divinas realiter inter se distinctas , idem
QSt , ne asserere Teram contradictionem. Ergo n. r. Prob.
Asserere E. G Petrum, Paulum, et Andream esse tres personas distinctas, et illos tamen uuiuii esse hominem, quia ipsis communis est . eadem humana, natura , Procul dubio est asserere veram contradictionem. Ergo pariter asserere in i Divinis tres Personas inter se realiter distinctas , et simul dicere unum numero esse Deum , quia in tribus eadem est Natura Divina , est asserere veram coum tradictionum. v. Aut falluntur , aut fallere conantur Sociniani sic a gumentando. En discrimen essentiale inter Naturam Divinam et humanam. IIaec non est substantia , nec revera est quid existens in rerum natura et Sed tantum est idea a nobis est.rmata ope abstractionis. Ipsa enim est
Species , scilicet complexus proprietatum pluribus individuis , sive rebus existentibus communium et et Propterea non existit , nisi in individuis , ita ut species ab individuis , non vero individua a sua specie originem habent : est, dico , non aliud, quam elassis. Cum ergo Petrus , Paulus, et Andreas sint tres individuae substantiae, quae cum Propriis, et innumeris determinationibus distinguntur, aliquas tamen habeut, in quibus conveuiunt,
149쪽
quae consideratae veluti ab aliis separatae a nobis appellantur species , tres revera sunt homines, quia ires sunt
diversiaio individuae substantiao , licet sint sub una humana specie et hoc est, licet in aliquibus determinationibus, sive proprietatibus assimilentur. , Ast non ita cogitandum de Natura Divina. Ipsa enim non est species, idest complexus Proprielatum pluribus individuis substantiis communium , sed est substantia una , unica, et individua per
Se , et a se existens. Et propterea cum unica sit substan-
ita , unus quoque omnino est Deus. Sed quia tamen trihus modis realiter distinctis ipsa existit, ideo tres sunt Personae etiam realiter distinctae, quarum unaquaeque di-Litur , et est, Deus, quia quaevis est modus existendi Essentiae , et Substantina Divinito : licet unus sit Deus, quia una est Divina Essentia triplici diverso modo existens. Paucis verbis. Accipiatur Natura Divina pro una individua Essentia , et Substantia , et non pro speeie, ut
est natura humana , et tota evanescit APParens Contradicito. d. C. Atqui licet Natura Divina non sit spmies ut
est natura humana , sed essentia, et substantia Per se, et a Se existens , lamen asserere tres Personas realiter distinctas in ipsa Divina Natura veram implicat contradictionem. Ergo etc. Prob. Persona est subjectum substantiato rationale terminatum. Ergo ad diversitatem Personae requiruntur diversum subjectum mubstantiato , rationale , Et terminatum. Sed ex sententia Catholicorum una est Substantia Divina. Ergo una Pariter est Persona ; et consequenter etc.
v. Dist. Primum consequens. Ad diversitatem Personarum diversao substantiae, requiritur diversum subjectum substantiale , concedo et ad diversitatem Personarum ejusdem substantiae , sed modi dumtaxat diversi existendi , requiritur etc. , neuo conseq. Procul dubio ad diversitatem substantialem personarum requiruntur diversa Gubjecta substantialia. Sic ad diversitatem Petri, et Pauli re-
150쪽
quiruntur duas distinctae substantiae. Sed non ita cum sermo est de Personis in Divinis. Catholici eonfitentur realem distinctionem trium Personarum non quoad diversitatem Naturae , Essentiae , seu Substantiae Divinae, sed quoad modum tantum existendi realiter distinetum unius omnino et ejusdem numero Essentiae et Substantiae. Ergo sicut ad distinctionem realem Personarum humanarum requiruntur diversae substantiae et modi existendi illarum , ita ad realem distinctionem Personarum in Deo requiri- Lur solum diversus modus existendi ; et ea quidem de causa, quia homines sunt diversi, distinguuntur quoad substantiam simul, et modum existendi , Personae vero Divinae distinguntur quoad modum dumtaxat existendi , non veria quoad substantiam. 3 . Regerunt Sociniani. Ergo Personae Divinae in sen-ieulia Catholicorum distinguntur tantum quoad nomen, aut si velis , quoad officium dumtaxat: et idcirco, vere loquendo, non sunt nisi uua Peraona, sicut una Persona est. E. G. Petrus si diversis nominibus appelletur pro
diversis muneribus , quae exercet. ness. Puritatem. Petrus, qui diversa munera exercet , unum Solum, nou vero plures modos existendi habet , etsi hoc uno modo existendi illa diversa munera exerceat et hoc enim diversum exercilium non respicit intrinsecum modum existendi, sed extrinsecum tantum.
Sed non ita in Divinis. Etenim hic habemus tres modos realiter distinctos existendi , et interius , non vero UX lerius operaudi. Et quidem prior modus existendi Divinae Naturae et ' Substantiae , qui dicitur Pater, privterminus primae operationis ad intra , qui me ut e cou-cipit verbum sui imaginem consubstantialem. Modus existendi Verbi est esse inciale generatum, seu concuPlum a Patre, idest uller modus existendi Divi uae Naturae , et qui ut terminus prioris modi ab illo habet originein. per conceptionem mentis. Et Spiritus Sanctus est tertius