장음표시 사용
581쪽
rum Christi secti scium nullam habere: Ita Iudi il& Papillis, veteres umbras purgationis per Christum factae sectantes, id in iis sinclitatem & justitiam suam ponentes,per hoc ipsum testantur,se non credere Huod Christus venerit, ε perfectam purga tionem peccatorum per se ipsum perfecerit. Nam si in corpore acquiesterent, cur umbras sectaremur,&in iis austitiam suam collocarent 7 Ceremoniae igitur Iudaicae hodie non purificant sed postus inquinant. Nos gentes igitur agimus Deo gratias , quod janua ad Ecclesiam nobis patefacta. Olim gentibus in lapideum templum intrare non licebar. Hodie in lipsam Eccletiam intramus, & aeque sumus Israel fic lolim circii mei si Iudaei. Immo Israel desiit elle Is
rael, donec plenitii do gentium introiverit Rom. Ir. Postquam, inquit, per sdem purgavit corda eo rum. Ceremonialem pumationem Deus E Genti- lbus non requirit,& tamen ideb gentes non si int ini- purae. Sunt enim puri corde, idque perfidem. Pur-lgatio tribuitur Deo,tribuitur etiam fidei. D et pur- lgavit corda per sdem Deus dicitur purgare persi. ldenet, quia non tantum habituni fidei nobis infun- . dii, sed & ipsum actium fides, quo Christum apprehendimus, ta nos i peccatis lavamus, in nobis exciarat. sicut ludi magister, qui pueros literas pingere idocet, non tantum dat meris calamum ec atramentum , quo scribere possint, sed etiam digitos eorum regit & ducit,& per eorum digitos literas pingit; ita Deus non tantum dat donum fides,quo credere DC simus, sed etiam facit & operatur ut titia credamus. Non tantum opus sidet, sed etiam operatio fidei a jDeo est; operarue enim'veri 2 perfice e Phil. a. Ut ita opus salutis nostrae non dividatur intur lnos P. Deum, sed totum Dei sit. Nam si verum est, iquod per os ministrorum ipse actu credimus v. . limitto magis verum est, quod actualis nostra fides a lDeo est, & non ex nobis. Sicut Spiritus Sanctiis di- lcitur pro nobis intercedere inexpressis gemitibus; quia ipsos gemitus, quibus nos Deum alloquimur, l rmat & operatur, Rom. S. 26, 27 Ita illam ipsam actualem fiduciam, qua in Deum recumbimus, sor- lmat ec operatur. Sed cur fides dicitur purgare, cum tamen sanguis lChristi corda nostra purget, y. I 8 Pargitio cordis sita sanguine Christi, quia ejus merito& virtute acquisitus Spiritus s. qui somitem peccati expurgat, & veram sanctinionum cordi infundit,& i chas actiones inde producit. Tribuitur tamen fi- ido quia per fidem nostram Christi singuis nobis lapplicitur, ut virtutem suam in nobis eaercere possit ad nostram purificationem. Sicut anima corpus vivificat, quamdiu per sanguinem, & praecipue per
humidum radicate corpori unitur, hoc vero exstincto anima excedit, & corpus fit impurum cadaver; ita quamdiu Christus per fidem unitus nobis est, imctificit corda, sed exstincta fide, excedit Chiilius: In ipsis corporalibus purgationibus A lotionis, s res ita habet, ut sola quidem aqua purget vestes, sed manus lotricis dicitur lavare dc purgare, quia aquam plicat & perfricat. Sic , t c. Haec illa adspersio languinis Christ i, de qua i. Pet r. i. r. Deus duplici ter adsperstit nobis sanguinem Christi. I. Dum fidem in novis operatur dc excitat, facitque ut sanguinem Christi quasi imbibamus, attrahamus 2 applicemus. 2. Dum mer ta sanguinis donat sc imputat , di propter ea peccata remittit ac Spiritum tir-gitur. Dicitur autem quod fidcs corda purget. Fides r. Dicitur purg e personas nostra , dum per apprehensionem meritorum Christi nos justificat.& sententiam justificationis nobis impetrat, Aci. IO.. v. 3. Dum ex inimicis facit filiosae hoc des Deo
a. specialiter hie dicitur purpare cordi. Loquitur enim hie Textus non tam de iustificatione quam de sanctificatione , dicitque quod per fidem cor sanctificetur. Quomodo sanctificat cor 3 Reo. Per triplicem actum :α Eodem actu eademque fiducia, qua impetrata Deo sanguinem Christi ad justiscationem, impetrat etiam Spiritum Christi ad sanctificationem. Apprehendit enim totam promissionem sorderis , quae dc remissionem peccatorum & Spiritum sanctificationis promittit,& adoptionem suoque ac adoptionis Spiritum. Per fidem sumus filii Dei, i Iob. I. z. simulque impetramus Spiritum adoptionis, quo junificatio dc adoptio nostra obsign.atur, Gal. 6. Sicut enim per sanguinem & remissio peccatorum &adoptio ac Spiritus s. acquisitus est, ita per fidem in sanguinem Christi haec omnia a nobis obtinentur ecim petrantur.
s. Eadem fiducia cordis, qua homo extra se egreditur, & caisuinem Christi sibi applicat, etiam reflectit in se ipsum, & operatur introprium cor cpropriam conruientiam, eam persuadens ac convincens ac certificans de amore Dei erga se, is sic pariens amorem erga Deum, ex quo amore oritur
dium peccati, & studium sanctitatis. Fiducia salutis in Christo reposita parit Parthesiam & certitudinem conscientiae de salute adepta, Eph. 3.12 e
582쪽
titudo amoris Dei & stitae salutis parit amorem Deir. Ioh . v. Amamus cum sentimus quod nos ana verit . Amor autem parit studium placendi de cavendi offensionem , ex quo studio vera obedientia ori- uir. Hinc fides vera dicitur ecticax per charitatem, Galat s. 6. Quia per fiduciam salutis conscientiam persuadet ad Deum amandum . S sic ad os sensio
γ. Accedit te: tius fidei actus ad sanctificationem cordis conducens, scit. is,quo mandata sanctitat is in verbo Dei proposita bsignat, persuadetque & convincit conscientiam nostram, quod sint justalcar-qua. Nisi quis hoc credat, non multum iis movebitur ad sinctitatem, sed si credat, dicet ut Ps. 39. 9. Iussa sunt mandata Domini, ideo cor laetificant&delectant. Cum credimus quod mandata Dei sint justa et aequa, haec fides eiscit ut voluntas nostra in mandata Dei consentiat, & delectationem in mandatis Dei concipiat. Discamus h me methodum siciendi bona opera,sc. personae nostrae & corda nostra sunt purificanda per fidem rc tum opera ex illis crescent. Qui studium bonorum operum urgent, & rectificationem cordis primo non urgent, sunt sicut imperiti hortulant, qui arboris radicem non rectificant, sed poma Ethnicis ad Christum conversi sunt, imponere. Ratio consequentiae : Nam lice foret tentare
Materiae et doctrinae hoc argumento contentae quaedam ad legem , quaedam ad Euangelium perti nent. De lege dicitur.
i. Quod lex Mosis sit jugii , quod nec Iudaei,
nec Patres ipsorum portare poturrunt.
1. Quod hoc jugum collo discipulorum imp nere sit tentare Deum. De Euangelio tres fiant propositiones. i. Credimos silvari. a. Credimns su-vari per gratiam Domini Iesu Christi. 3. Patres etiam crediderunt per grati in Christi salvari. i. Cur Lex Mosis jugum importabiter Utique ortarum Iudaei circumcisionem. Etsi erat nonni-il dolorificis ichemo, Gen ῖ . 2 s. tamen porta batur. Sic caeterae ceremoniae erant.quidem oner
sae dc sumptuoser, sed tamen portatae sunt Iudaeis, per annos circiter mille quingentos. Sic tota lex Mos moralis aeque ac ceremonialis, a sanctis Israelitis suit observata, ut in omnibus ejus praeceptis de statutis ambulaverint irreprehensibiliter, Luc. r. 6. Cur igitur dicitur non potuiste portari a Iudaeis . 'sp. t. Cum Orthodoxi hunc locum urgent contra Iesilitas, docentes quod renati legem Dei in hac quasi ex trunco exsculpere satagunt. Opera crescunt ita possint periecte implere , excipiunt Iesiitae. excorde. Cor igitur purgandum &Deeundandum i quod Petrus tantum hoc velit, Iudaeos non potuisse per fidem. Hoc refutat triplices homines. i. Papi - observare legem Mosis sine magna dissicultate. Sed uas fidiici im firmam vetantes & dubitationes lau-' textus evidentet dicit: Observationem legis Iudaeis
dantes. i. Eos qui disputationes de fide & mysteriis i non dissicilem, sed impossibilem filis. Non po- Euangelicis inutiles praedicant, ic clamitant ad bo-l tuerunt portare. na opera hortandos esse homines. 3. Pusillanimes, i 2. Attamen portarunt. I . . Verba haec intelli. cui propter indignitatem suam non audent firma fi- l genda sunt secundum sum. Quaestionis de qua
ducia in Deum recumbere. Nolite his praetextibus ' - - I
recusare fidem. Deus enim est qui fiducialem accessum & reclinationem in merita Christi permisit, qui
ad eam invitat, qui eam mandat, qui recusationem illius condemnat rc punit Matth. Ii.18. I. Ioh. 3.
hic disputatur. Diximus, quaestionem a synό dotractatam filisse hanc: An homo teneatur observa re legem Mosis, ut per eam justificetur coram Deo, dc obtineat salutem y seu, ut verba textus retineam:
An gentes credentes non possint silvari nisi ci cumcidantur secundum legem MossyNon est quaestio de s la lege ceremoniali, sed etiam de morali,
nec simpliciter quaeritur, an credentes gentiles te neantur observare legem Mosis, sed an eam tenean tui observaremusque; ut per eam possint ser-
s ' justificari r Hoc onus importabile. Nam si
Ecundum arti mentum Petri comprehenditur l animas contritas ita doceas, ouod non possint iusti-
hoc Enthyrnemate. Observatio legis Mosaicae t ficari nisi per persecti obedientiam legis, statim est jug quod nec Patres nostri potuerunt, nec concidunt ec merguntur in desperationem. Sciunt
Is possumus portare, sed credimus per gratiam l enim se non posseJegem Dei persecte implere,& le-
Domini Iesii Christi servari sicut & illi. Eseo non debemus hoc jugum collo Discipulorum, qui ex o Dei ita satisfacere,ut contenta sit, nec plus re ira ec maledicere dentiat. Hoc jugum solio Christus pro
583쪽
pro nobis portavit, nostriam nemo portare potestllinc Iudaeorum Patres quiritabantur de lege De 1 &concionibus Prophetarum, tanquam de onere, Icr. 23 v. 3 3, 38. Duris Iudaeis lex crat onus, propeteraversionem a lege, quam illubentes observabant. Contritis Iudaeis lex erat onus propter suam imper sectionem, qua non attingebant perfectionem legis, ut maledictionem ejus evaderent, mim 38. sic etiam hodie viva dc severa praedicatio Legis habet hunc duplicem effectum, quod auditores contritos tanquam onus deprimit, ut contristati exclament, O me miserum quis me liberabit Z Rom. 7 . vero auditores facit exacerbatos; ut indignabundi
exclament: Quis igitur potestsalvarii Concionatores adeo magna onera ligant auditoribus,
non desperent. Vide Ps. 1. Hinc & Paulus itudium iustificationi per observationem legis & ce remoniarum vocat rium, Gal. s. I. Ex his querinlis tum piorum tum impiorum super praedicatione legis satis patet, quod observatio legis sit omnibus hominibus onus importabile.
Object. Si observatio legis est onus tam importabile , cur Deus legem collo Iudaeorum injunxit, &nobis hodieque injungit Legem Mosis moralem λβs. Deus proprie non potest dici legis ju ni collo nostro imponere, sicut hi Iudaietantes faciebant, uia non eo fine legem praedicat & mandat, quo Hudaizantes eam volebant praedicari & mandrasti l . ut medium, cujus observatione justificemur&sal vemur, sed tantum eo fine, ut legis onere desideremus eum, qui nos 1 lege liberet. Sicut durum onus servitutis collo Istaelitarum in imposiait, ut pressi desiderarent liberationem m pto: ita Legem injungit,ut legis jupo prem desi-2eremus liberatorem spiritualem quia lege liberet. Vide Galat. 4. 3, 4, Iudaeos quidem, in notitia religionis pueros, pressit non selum jugo legis moralis Metiam superaddito onere ceremoniarum; Christianos vero N. T. in religionis notitia perfe-etiores scivitute quidem ceremoniarum liberavit, sis tamen praedicatione legis moralis onerat . ut liberationem a lege quaerant ac desiderent. Qti nam autem illa liberatio a lege, ad cujus desideruam per praedarationem legis excitamur 3 Resp. Ea duplex est. Propter duas enim causas lex importabilis est. . semper maledicit. a. Quia impolubilia re- Quirit. Praedicatur igitur, ut per legem pressi desi-ceremus liberationem a lege, & sic. 3. Ut liberemur a maledictione legis Lex male- nostram nobis annunciat, ut hanc sentientes, imploremus merita Christi, quibus Dei justitia placet urin amor ejus paternus nobis acquiratur. Sic prestura ec servitus legis dicitur in erari nostram adoptionem, Gal. . s. Non minatur maledi-ionem peccatoribus, sicut Adamo ante lapsum, dabiblute denunciat. r. Ut liberemur ab impossibilitate legis Lex impossibilia nobis requirit, ut impotentiam nostram nobis ostendat, utque hanc sentientes imploremus gratiam Spiritus Sintii, perquam hoc importabile Jugum fiat leve & port.ib te. Cum enim per praedi cationem legis ad agnitionem nostrae impotetitiae
adducti petimus Spiritum Sanctum , tum lex fit onus M)ugum leve S dulce, Matth. I i. v.2S. tum praecepta Legis no unigravia, i Ioh. s 3. Tum non est onus, sed cibus, stren Lail j iiim cene lutu Psalm I9. ii. Sic itaque lex est onus importabile quod non potest nisi premere. Sed tamen ideo imponitur Christianis, aeque ac Iud is, ut utrique iri rpressuram legis confugiant ad liberationem Iesu, qui per sanguinem & Spiritum suum 4 lege liberet. dc sic per novam obedientiam ad persectionen legis
contendant. Verum qui hoc onus ita imponit collo discipulorum , sicut hi Iudairantes faciebant, &sicut hodie Papillae siciunt, scit . ut doceant, non posse Christianos silvari & iustificari,nisi per persectam observationem legis Mosis, is homines non salvat, sed occidit & ad desperationem adigit vos igitur cum auditis severam praedicationem legis, nec indignemini, nec desperate, sed per legem territi , confugite ad Christum, te sanguinem ae Spiriatum eius implorate, de sic hoc jugum legis in vos recipite; si sic facitis, requiem invenietis animabus
II. Cur Iudaizantes Christiani, dileipulis ab Ethniciciano conversis imponentes studium justit scationis per observationem legis, dicuntur Ten
i tare Deum 3 Vocabulum tentare quatuor potissimum modis usurpatur in Seriem ra. i. Deus tentat hominem,cum ipsi dat talia mandata, vel objicit tales occasiones, per quas manifesta fiant hominis interioni, ut constet an fit fidelis Deo necne. Sic Adamiim tentavit per arborem cognitionis boni de mali, Gen. 3. Sic Abrahamum jubens mactare filium suum, Gen. 21. Sic Israeli inspersit sos Prophetas, De ut i 3. Sic Hiskiam per gratulationem Chaldaeorum, a Chron. 32 . 3lobum
per crucem. a. Diabolus tentat homines, cum conatur sedit
584쪽
Adamum tentavit Genes 3. Sic ipsum Chri tum, Mat. 4. Sic fideles quotidie, i. tr. s 3.Their. 3. s. Hoc genus tentatiotais in Deum non cadit, Iac. i. v. t s. sic re mali homines . Diabolum imitati,alios sibi indulget. Icquam non nititur expellere. Talii dubitatio es infidelitas,quae a Christo separat et A. lutem impedit. IV. Secunda propositio Euangelica est: Cre.
tentant ad seducendum, ad nocendum Matth. ii. dimus per gratiam Domini Iesu Christisdem ni t i 3. gratiam Dominiae uintelligitur non m3. Homo tentu se ipsium, cum se explorat & si-i ipsi gratia r caritas ac misericordia Christi ei stabi attendit, ut cor suum discat nocte, an iit sincerum nos, quam beneficia quae ex mera gratia nobis dirae nec ne 2.Con i 3. s. I tam cum se patitur propriislstitit,quod scit. pro nobis mortuusjustitis Dei cupiditatibus inesc. vi Iac. i. is. fecit, & spiritum sanctum ac ius adoptionis nobil . Homo tentat Deum. Quomodo hoc 3 Cum acquisivit. Mera gratia ec misericordia Cluilii nori Deo non credit, nisii videat signa&miracula, ut lo- l salvant, sed satisfactio ex gratia pro nobis oris i , quitur Christiis. Ioh. ψ. S. Sic IPharis ei Christum Haec vera gratia Christi quod propter nos
tzntabant, Matth. I 6. i. Sic Thomas. I h. ro die isectus. ut eius natio rendi H - - . :o: '' Utentabant, Matth. 16. i. Sic Thomas, Iob. ro as.
Sic Papistae hodie , quantumvis vera doctrii a exsectus, ut ejus paupertate heremus divite' a.Cor Su. 9. Iustum legis & gratia Christi sunt duo contra-
bcriptura claristitare demi mitretur, dicunt tamen seirri. Illud ferre non possumus, adeoque per illud iu-Nolle credere, nisi miraculis probemus iiqitram Do- vari non possumus Gratiosi autem Litisfactio Chii citariam. Sie hi quoq; Iudaigintes tentabant Deum, sti, pro nostris peccatis praestita, nos silvat. cuia notlim tam claris argumentis di documentis convi-ituetur contra iram Dei, & nobis aperit aditum Q i, qudi sit voluntas Dei, etiam incircumcisis gen- gloriam. Discimus hinc,quod in vera fide non seri, aeternam dare, tamen non tum est appreheiulio salutis, sed etiam an heris crede tat, gentiles conversos esse puros, ut liceret i Christi. Si tantum dicimus: credo hi mina illis conversem Caveamus hoe vitium. Cum carnalis securitas & mera ima inatiosta diciti, constat & evidens est , D in hoc vel illud iussisse 'ce Ino Oisse, r L nminatum esse, vel promisisse, ne recusemus e uo
re,&Obedire, donec Deus per ipsam experientiam
comminationum vel promissionum Deus vult ver-l coniicit in felicit em bona ri
bo suo credi, & si hu c fidem derogantes, tum de-lta fruiturae otiora. i. x xWm salutem apprehendit, L credditi ibbi ,
quς est. Ioh. zo. αρ. O quam nobis hoc familiare est, sed praecipue Christum amniecti lar Rr ἐν
quod in necessitatibiis, defectibua re dissiculi, ibim .hi os
constituti, in dubium vocamus Dei justitiam,poten. cordis cum Christri 'Aies . e C tiam & veritatem, nec prius eam constemu - num pro se mortuum, Deum suum Patrum esse, sibi Spiritum Sanctiam dandum. Pers vara enim hac non tantum intelligitur ipsa vita aeterna, sedomnia ad vitam aeternam consinuendam neces laria Haec
particularis fidicti asilutis ibit in si e Iobi, Iob lov. 21. Davidis P al. i8, i, r. in i de Pauli. Σ.Tim. ,
. in drac fide pugna; omnis voluntaria dubitatio Hoc est se per fidem ut per an aut fistere in Christum, Hebr. s. φ& ultima Euangelica propositio est i c. r. Q. etiam acii derunt per gratiam Chrini salvari. Nos sicut illi. Non probaia nunc, ς: Π salvatos esse & vitam aeternam obtinuasse, contra illos qui docent, sila possistior et
terrestris Canaan saginatos, vel post mortem in cli- deten
585쪽
detentos esse: Plurima sunt loca, quae hoc refutant. Hoc tantum probabo, quod in textu eis, scit. Patres V. Teil. salvatos ei se per fidem in gratiam Domini Iesu CL illi. Hoc patet ex exemplo Abrahami. Is dicitur clutem & benedictionem obtinuisse per suum semen, quod eis Christus, Galat. 3. 16. Vidit diem Christi &gavisus est, i. e. credidit Chri istum venturum, &io eo omne suum gaud um posuit. Ibh. s. Iustificatus est ex fide et non ex operibus,sed per imputatam fidem, & sie factus est Pater, id est, exemplar omnium fidelium, docens nos omnes, quo pacto debeamus justificari, Rom ψ. 3. Iac. a.
Patet deinde ex exemplo Davidis Psal. a. Osculamini filium. Beati qui in ipsum confidunt. Fides in filium Dei parit beatitudinem. Sic Ps iio. Civitiam appellat tuum Dominum, quod idem est , accum nos in Symbolo nostro dicimus: credo in Iesum Christum Dominum nosmm. Hinc Christus vocatur cinctuarium Davidis, τά ta a Td. asylum Davidis, ad quod confugit. & in quo
utem ac protectionem tuam quaesivit contra iram Dei, Eia. ys. 3. Act, ii 3 .Patet etiam ex catalogo fidelium, quem Paulus nectit, Hebr. Io. H. Ubi testatur, quod omnes illi Patres per fidem obtinuerint meliorem resurrecti nem, Hebr. t r. 3s. Testatur ibi Paulus, quod Patres habuerint fidem, & quod eorum fides non acquieverit in Tabernaculo Mosaico, it in sanguine taurorum & hircorum. Sed quod per haec tanquam per umbras coelestium, futura bona respexerint. Patet ex exspectatione suturae silutis, quae Patribus tribuitur. Vide nec '. 18. 2.Sam. 23. v. s.
Luci a 2ς. & 38. Hinc Patres fideles vorabantur peeulatores, Mich. 7. . Qua in re consistebat Patrum exspectatio' Ut Deus impleret,quod de Christo per Prophetas praedixerat. Vide hoe confirma tum, Ast. 27. 6, 7, 22, 23, 27. Veterum exspecitatio&nostra fides non disserunt substantialiter. Patet denique ex dicto, Rom. 3. 2s. Rom. o. . Cum coiisessione viginti quatuor seniorum, quae est Ap .s. 8, 9. Hi niores enim sunt Patres V.T. salvati. Videmus hinc nos eandem fidem & religionem habere quam habuerunt Patres V. T. si quicquam valet antiquitas, haec valeat. Hanc Papistae non habent. Nam s. Praefide laudant dubitationes. a.
Pro gratia Christi substituunt merita sua & Sanctorum. Nos igitur in hac de fide vivamus & moriamur , dc per veram sanctimoniam vitet testemur
hanc esse veram fidem , quae Deum & cclesiam decet, nec reformidemus, cum opus est, hanc fidem obsignate nollro sanguine. Actor. I s. v. 12. ad 22.
HActenus congregatio Synodi, generalis procedendi modus , de particulare judicium ac
contilium Petri fuit expositum. Restat in hac parte. I. Interloquutio Pauli ec Barnaba: . a. Particulare judicium & consilium Iacobi. Petro cellante loqui, tacuit tota multitudo, &auscultavit Barnaba: dc Paulo exponentibus: quanta signa ec miracula Deus per ipsos secerit inter gentes. multitudinem intelligimus vel totum corpus synodi, ex multis constans membris, vel etiam totam Eeclesiam Hierosolymitanam,in cujus facie dc conspectu Synodus omnia sua egit se vide tur, si recte insipicias versum ra.
Ex silentio hujus multitudinis post sermonem Petri, Iesu itae colligunt, eam in solitis Petri judicio penitus acquievisse, eumque pro solo A summo controvernarum iudice per hoc silentium agnovin se. Et merito, inquit Iesi ita celebris, Cornelius a Lapide) via B. Virginem privatim consuluerat, quae cum esset Apostolorum Magistra. prima liane quaestionem definivit. Quam verum illud Apostoli Rom. I. quod idolollatrae stillii facti.' Si in solius Petri sententia acquieverunt, cur plures audiverunt Z Cur postes tota synodus decretum fecit rsilentium Ecclesiae non fluebat ex auctoritate retri, quam haberet supra caeteros Apostolos, sed ex claritate Argumentorum,quam in sermone suo habuerat. Non erant illi auditores Pontificii, qui in
mera aut horitate docentium acquiescunt, non curantes Q od dica tir, sed tantum Quis dicat. Claritas doctrinae. non auctoritatis docentis fecit Ecclesiam. silere, deditque pertinacibus Papillis exemplum, quo distant cedere doctrinae evidenter demonstratae, etiamsi Doctor ipse nec Papa sit nec Epi. scopus. Non coeci sequamur ductores, lucervam sine lumine praeferentes. Quid autem loqu bantur Barnabas & Paulus ZExponunt qua rata ligna ac miracula Deus ripi secisset intergentes. Petrus argumentatus rucrat ab w tςstimonio, quod Deus gentibus per ipsum dede-l rat in conversone Cornelii. Ad conii tionem l huius arvumentationis Parnabasia Paulus addunt,
586쪽
. u. anta testἰ monia Deus gentibus dederit per illos in x V periori ipsorum itinere. q. d. Viri fratres, si ex eo stimonio , quod De ut per Petrum gentibus inciri uinctiis dedit in conversione Cornelii ec domus pilus, potestis concludere, quod gentes converse, quamvis incircumci , . Deo sint gratae; quid non concludetis, si audietia quanta signata miracula per nos sit inter eos operatus. Narrarunt igitur idem quod in superiori itinere factum audivimus in Cypro , Pisidia, Lycaonia, &e. Quae quia superius explicata sunt, non ei quod huic veri ut inhaereamus. Transimus itaque ad consilium Iacobi. Hic primum quartitur, Quis ille Iacobust Breviter dico sententiam. Fuit ille ipse, qui scripsit Epistolam Iacobi, filius Alphaei, in catalogo Apostoborum ordine nonus , Matth Io. 3. vocatus frater Domini Galit. I. i . Quia ejus cognatus secundum carnem. Verus est opinio, quod fuer:t Episcopus Hierosolymitanus. Constat quidem ex Scriptura, quod plerumque Hierosolymae manserit Act. i a. 17. & al. v. 18. Gal. i. i6. Sed Episcopum urbis fuisse, inde non constat. Apostoli enim non erant Doctores alicujus urbis, sed totius orbis, etiamsi in una alteraveu sc Ecclesia aliquando per plutes annos commorati sunt. Sed orationem Iacobi videamus , quae quatuor habet partes: i. Post praelationem praemittit Ar gumentum ex quo concludit, V. 13, i , is, I6, 7, 38, 1. Conclusionem ipsam lm nil, v. 39.
3. Isti conclusioni limitationem aliquam adji
. Et illam limitationem argumento confirmat,
Haee distinctio partim hoc loco probe observanda est, quoniam sine illa textus eii longe dissicilli
In praelatione audientiam petit, & Petri argumentum repetit, dccum ioconnectit. q. d. Meus collega Simeon Habet enim is quatuor nomina in Scriptura, Petrus, Cephas, Simon & Simeon bene ostendit, quod Deus jam dudum coeperit exncircii incisis Ethnicis populum sumere suo nomini, Sinde conclusit. Ethnicis ad Deum convessis non esse imponendum jugum legis Mosaicae. Ego altius vos sudveham. Nam quod Deus jam incepit secere, jam dudum praedixit se facturum esse minocti amas aeterno decrevit. Videtur vobis valde novum & peruerinum, incircumcises Ethnicos, quos nos A nostri Patres tantopere semper fruimus dete-
stati, admitti in Ecclesiam, &Lmiliarem nostram conversationem, baptizari, haberi pro fisci Deo
acceptis, vitae aeternae haeredibus. Sed ne sit votis
hoc adeo novum Se peregrinum. Est enim id, quod Deus non solum jam dudum & ante aliquot annos lacere incepit, sed etiam quod jam olim per Prophetam praedixit, ecquod proinde ab aeterno decrevit. Haestant tres perioda argumentationis Ia binae.
I Deus jam dudum incepit populum sumere sito
nomini ex Ethnicis. Sic enim vocem
puto vertendam. proprie est: Visitavit sumere po- pulum, vel potius dispexit, circumspexit semere ut a
c. 6. 3. Cum enim rem aliquam incipimus, oculos uineam conjicimus. Hinc Syriaca versio pro ἰαιμι - Iψα re hactet incepit. sed quid est: Nomini suo ρ pulumsumere ex Ednicis, vel ut est in Graeco ,D-mere populum in nomine suo ρ I rip. i. e. Cc it vocare populum per verbum ac Diritum suum, qui
in nomen ejus baptizaretur, qui in nomen ejus crederet, qui nomen Domini invocaret, qui de nomine Domini appellationem acciperet, tanquam poculium illius. Describitur hac phrasi vocatio nostrii ad Christianismum quo modo fiat, dc quem sinent habeat. Modus est, quod sumamur in populum, i. e. adoptamur in populum peculii. Cum ememus non pepulua, adoptamur in populum Hosi,1o. L P r. a. i o Reges mundani sic loqui non pos- sunt. Illi enim non eligunt sibi populum pro lubitu, sed fortunati sunt, siquando ab aliquo populo su- mantur in Regem,hic populi dicunt . Faciemus eum Regem; & nolumus hunc regnare super nos. Sed Deus pro liberiate sua ex omnibus populis mundi
sibi eligit super quem vult esse Rex, rosoici sibi depopulo, steptrum suum demittit ubi vult, & dicit:
Hic eroRex, hic mihi erit populus,re io 3. Io. 2 . v. 7. Sed quo fine Deus aliquem populum facit si uiri populum ZNonne terram ni est & omnes popuat qui in ea sum, Ps. a . Habet quidem potest tem regnandi super omnes. scit non vult regnare super omnes populos, sed tantum super eos, quos ainimit in nomen suum. Caeteri sunt mancipia, coptivi hostes,quos ut judex punit,sed illi demum populus sunt, quos aviciscit suo nomini. id hoc Za. Quibus dat cor ut nomen suum glorificenς, sanctificent, eique serviant in decoro metitatis.
Vide I L ito. D Tit. 2. I I. Petria. 9-2. Qui de nomine ejus nominantur, nai. 3. v. I, 6, 7. i. e. quos fecit suos domesticos, quos Per
587쪽
potent in Liam defendit ae contra omnes hostes protegit, quosque haeredes bonorum suorum in. stituit. Hi ne tales dicuntur pascui ipsius, Ps, ico. quia eos pascit de nutrit ut suos domesticos, non tantum cibo corporali, sed praecipue spirituali. Tales & nos per Dei gratiam facti sumus. Super nos enim extendit sceptrum verbi & dixit: Vos mihi eritis in populumita ordinariis simul ac miraculosis benedictionibus testatus est quod noster Deus sit, denos spopulus. Discamus igitur inde. i. Nostram
citatem. Cum res nobis cum hostibus, cum luctamur cum omnis generis desectibus, ne *jiciamus fiduciam, sed recordemur nos de nomine Dei
nominatos, it precemur Deum ut est Ierem. I 9.
a. Nostrum ossicium, ut Deo nostro protectori&redemptori fideliter serviamus, ne nobis dicatur illud Era. i. 2, 3, 4. Matth. 2I, 3. II. Non tantum nostro tempore comit sumere
populum ex Ethnicis, sed etiam olim se ita facturum praedixit. Hoc fine provocat ad omnes Prophe.tas , & nominatim citat dictum ex Amos 9. II, 12. De hoe: dicto multa forent dicenda, conciliandae diversitates quae sunt inter originalem Textum, &imet versionem Graecam quam Iacobus citat, explicandum quid Propheta intelligat r reliquia Π-' lorum, per tabernaculum tractum, per requirere Deum, &c. Sed non exponimus nunc Prophetam,
nisi quatenus facit ad scopum Apostoli. Quomodo ex li dicto mauitur quod Ap'stolus vult probare, videlicet: Gentibus non esse imponendum jusum Iegis Mosaicae t Re p. Quia ex hoc dicto patet: Uentes , ad agnitionem Christi vocatas, pertinere ad ta. bernaculum seu ad Ecclesiam N. Test. δ: habere idem privilegium cum Iudaeis. Si Propheta testatur, gentes non circumcisas tempore N. Test. ad
agnitionem Christi vocatas,pertinere ad tabernaculum seu Ecclesiam, & esse inter eos, qui Dominum toto corde requirunt, & sup r quos nomen Domini invocatur, tum non licet ipsis imponere jugum legis, ut per ejus observationem demum fiant populus Dei. Atqui hoc Propheta testatur,Ereo .Hunc esse sensum Prophetae. clarius patet ex Hebraeo Textu, qui sic vertitur recte : Reaedificabo tabernaculum , i. e. Ecclesiam, ut possideant: enallage numeri propter nomen collectivum: id est , ut complectitur dc suo ambitu comprehendat reliquias Edom, & caeteras gentea quae de nomine meo vocantur. Etiam Edom & caeteras gentes comprehendendentur in Ecclesia. Sic exponitur sensus Prophetae
, Eph. 3. s, O. Si jam olim, quamvis obscu-LICO R. CAP. XVI.
rius, per Prophetas praedictum suit, gentcs cssi' cohaercuc S, concorpores, una participes promissioliis in Chrisso, quo jure aut qua conscientia possumus talibus gentibus imponere jugum legis, ut per mira quaerant justificaci Z Sic Eph. a. i 2, 13, 4, is, si dic. Sic Rom. I i. 37. Sed mittamus Prophetam di ie-deamus ad verba Iacobi. III. Deus non tantum nostro tempore coepit sibi sumere populum ex sentibus,non tantum Olim se ita factitrum promisit, sed etiam ab aeterno decrevit. Omnia enim opera ejus ab aeterno ipsi cognita sunt. Deus est qui haec omnia facit, cui ab aeterno
quod in tempore facit notum est: H c Iacobi γνώμη& verissima & utilissima. Ueritas ejus patet non sOlum ex hoc dicto, sed etiam aliunde. Vide Ucbr. q. v. 13. Iob. a S a . si non sic ellet, scientia ejus non
esset aeterna nee infinita. Patet etiam ex praedicti ne rerii nasuturarum. Vide Esa. i. 23. Et sicut omnia ab aeterno praescit; ita praesertim ab a terno novit unumquemque hominem, Cmnesque ejus c'-gitationes, consiliarc eventias Ier. i. e. Ps. ii'. a.
Rom. 8. 29. Sed quaeritur hic, unde Deus sciat res
futuras, unde ei notae snt, an ex rerum natura, an
ex Dei decreto. Resp. Deus non habet praes ientiam
suam ex rerum suturarum natura, sed res omnes
habent suam futuritatem ex Dei decreto, quia suit beneplacitum & consilium Dei hoc illud sacere vel permittere, hinc priscit hoc vel illud esse futurum,
Actor. 2.23. Psalm Iis. 3. Ephes. I. I. Ps. Iῖς v. 6. Hinc quoque sequitur. omnibus rebus inesse uandam necessitatem, ut fiant necessario. Mentiriunt secundum consilium & praescientiam Dei, aut necessie est Deum in suo consilio &praestientia sita posse salii, aut necessario fiunt quae Deus dccrevit G praescit sutura esle. Hinc toties de rebus futuris
dicitur quod eas oporteat fieri, Matth. I9. Luc. et q.
Non est quidem talis necessitas quae hominis libertatem tollat in actionibus, ut bene agendo non habeat laudem, nec male, culpam, seu tamen est talis necessitas, quae Deum glorificat atque decet. Novit Deus ita regere hominem, ut quae propter consilium 3c praescientiam Dei fiunt necessario & insallibiliter, ab homine gerantur libere secundum consilislium voluntatis ipsius, ut fiant Sc secundum consilium Dei, id secundum consilium hominis; ita Ἀ-men, ut consilium & voluntas Dei. consilio & v luntati homini dominetur: Sicut haecd trina est verissima; ita etiam est magnae utilitatis Na' i. Ea radix humilitatis &abnegatis nissuit plius, qua superbia&arrogantia impeditur, Schorim ad
588쪽
Deum glorificandum disponitur. Cum enim doce- Initir, omnia bona, quae nobis contingunt, per quae . sumus feliciores multis aliis, referre non addiscre- ltionem propriam .& alelectionem nostri arbitrii, lied ad gratiosum beneplacitum ec aeternam prae-lscientiam Dei, tum cogimur exclamare: O me miserum si me Deus non discrevisseti Quis ego, quae domus mei Patris i Quomodo rependam Domino: iSi ante jacta mundi fundamenta, antequam in ute- lm conceptus essem, pro me curavit Deus 3c omnia lad salutem meam necessaria firmo consilio disposuit, quantopere obligariis sum, ut ipsi servom in aeternum o Si vero hoc somnium penes me haeret, quod Deus suam praescientiam suumque consilium, quod ab aeterno apud ipsum suit, hausit ex intuitu meae singularitatis & meae eminentiae, non lnisi Pharisiica gratitudo a me proficiscitur ut Luc. IS. II. Sacrificabo meo reti, Habac. i. i6. la. Temperat metum rerum futurarum. Quo-lties angimur cura & metu rerum quae suturae
suntl Aliquid hoc erit, uid tandem set 3 Quid lquae contingere potest aliud, praeterquam quod lconsilio& Iraescientia Dei definitum est ut fiat 3 lNihil fit casu, sed quicquid fiet , ab aeterno a Deo prae visum & dispositum est, & ita dispositum, ut fiat lad gloriam Dei& lutem eorum, qui in Deum recte sunt medii. Examina te modo qui sis affectus in Deum.& tum si vel coelum ruat,vel montes Pial. 6 nihil est quod metuas. Quia Deo nihil opus
habet metuere, non opus habet quiquam metuerea rebris futuris; eae enim omnes consilio Dei sentdefinitae. O quam hoc solatur ec animat conscientias in medio tremore & angore corporis i Corporis tremor in turbis praeveniri saepe potest, sed in medio tremore corporis de Providentia Dei posse gloriari dulce est. I9, 22, 2I.
C Equitur ipsum consilium de suffragium Iacobi, O quod ex primissi, argumento concludit v. I9. Ideo ego judico non perturbare de re eos, qui ex gentibus ad Dominum se convertunt. Multa hic notatilia: i. Ego iudico. Non dicit, ego consulo vel
suadeo, sed j udico Apostolorum eni m suiffragia in
Nynodo non tantum erant consilia, sed desiliti aesentemve. Illieni monuit udaces controversiarum
in Ecclesia, sicut etiamnum verba eorum in scri pluris deposita, sunt sententiae definitivae omniuricontroversiarum quae oriuntur in Ecclesia Ephesi. v. zo. a quibus non licet provocare ad alium judi
a. Ex gentibus ad Dominum se converrunt Id lolatriarc communio cum Deo sunt duo contraria Dum gentes erant & idololatrae, alieni erant a D mino. Sed cum agentilismo& idololatria ear terent , venerunt ad Deum & communionem cum ipso acceperunt. Sed hoc declaratum in xct. . t e. his vanis converti ad Deum vivum. 3. Praecipua vox in hoc versu est. ἐnon turbare. Ego judico non decere perturbare gentes converias. Gentium conversarum collo imponere jugum legis Mosaicae, & gentes ita docere, quod non possint salvari nisi circumcidantur & l gem Mosis observent, Iacobus didit esse perturbare gentes conversis, vultq; id minime esse ficiendum. nodus v. 1 . candem rem duabus aliis vocibus exprimit , scilicit sτας φυ ρος, destruere animas,ticut aedificium bene constructum diruitur. Apostolus Paulus Gal. e. ro.& ii. de eadem materia loquens, dicit: quod illi qui Christianos volunt in observatione te Mosaicae austitiam quaerere,
rurbant & inquietant Christianos miministra IIob nimiten dat bali Et Gal. i. v. 6. rat
quod iidem Christianos transferunt in aliud Euan-nelium, sicut planta ex uno seri transplantatur in aliud. Omnibus his vocibus indicatur, quod per doctrillam de Iustificatione per Legem destruitur fides , & Christiani extrahuntur ex propria stabilitarea. Petr. 3. II. Turbare aliquem est aliquem ex si quiet pace&delectatione conjicere in timorem, terrorem, dubitationes & Gllicitudines. Et hoc fieri potest dupliciter: r. Cum eos, qui sepore carnalis securitatis obruti sunt, ec nulla sollicitudineae cura salutis suae
tanguntur , excitamus per strepitum & tonitrua legis, ut miserum ac periculosim suum si arum, in quo naturaliter jacent demersi animadvertentes, discant cum timore ac tremore silutem suam operari, & iram venturam Domini effugere. Haec tu
batio hominum Ministris verbi divinitus mand ta, auditoribus ingrata quidem, sed tamen utilis& utaris est. Si quis in ponte dormiens praceps innuvium ruere incipit, si quis in medio in iodormiens flammae dc combustioniproximus est, non habet Arajorem anaicum quam eum , qui ipsum ex
589쪽
lutei no excitat, ut periculum videns trepidus 'effugiat. bic vobis non iunt utiliores amici, q mPlinistra verbi, qui exitiosi, securitatis si,mno sepultos perturbant, ut ex laqueis Diaboli evigilantes, eum cura& timore salutem operemini. Hinc miniseri verbi vocantur virides, cui constituti sunt ut homines in periculis salutis dormitantes excitent, Ut ei iugere possint; ec cum hoc officium non sa-ciunt , comparantur cum iamvis canibus , qui he rum suum latratu suo, se us ingruentibus, non
commonefaciunt Ezech. 3 . et, &c. Esai.s6. O. Velum de hac turbatione textus non loquitur. a. Cum eos, qui per i gis contritionem ac compunctionem ex carnalis securitatis semno excitati,
de in veram salutis curam conjecti, per iidem in Iesiim Chri istum recumbunt, & in ejus meritis acquiescunt, ab hac fide & quiete divertimus, dicentes; Eos hoc faciendo non posse salvari. Nulla est arx, in qua potes esse tutus & quietus, nisi crux Chris fi&mus merita; nullus lectus in quo tutus potes acqui scere, praeterquam crux Christi. Qui hanc quietem tibi non permittit,sed te ex illo te flo expellit, is idem facit, ac si quis columbam depulsistet ab arca
Noe, ut cum corvo hinc inde vagaretur, Gen. 8 lv. 8, 9. Et haec illa turbatio de qua noster textus. Gentes ad Deum conversae,postquam per legis mi cronem misere compunctae ei lent , quietem pro animabus sitis repererant in meritis Cnristi. & in crucifixo Christo secure acquiesccbant. nec amplius condemnationem metuebant, sed credebant, se in crucifixo Christo omnia habituro . quae ad salutem necessaria. Invidens hoc satanas stimulavit quosdam, qui sub professione Christi cor habebant re pletum ferimento Pharisaico,ut hanc sidclium qui e tem turbarent, licentes, ac clamantes; crucem Chii. sit non es le fissicientem ad nos salvandos, sed si se vari velint, circumcidendtis esse & totam lenem Mosis observandam. Hanc excitationem fidelium Iacobus improbat , appellatque tui bationem. Sicut male faciunt qui aegrum corpore excitant ex semno, quippe per quem sanari potest ; ita qui animam
contritam avertunt fide. Apostoli hanc turbationem appellant destructionem Oificii bene conlii tuti. Erant enim per fidem stiperstriacii lapidi angulari, super quo tuti erant contra iram Dei, vim Satanet e. Mundi. Ex hoc fundamento non erant devellendi. Haec illa
fidelium ex Paradisi,&rubore vitae in sterile si tum , quod nec succum neextam sippeditare potest. Hoc illud . Himetis, refigere, Ios malitia i ex fundamento in quo firmiter
fixi erant, quod Paulus adeo aegre fert, ut optet ex
scindi eos, qui fideles, in Chri lio per fidem acquiescentes, a Christo selvere satagant per salsam doctri,
nam . Gal. s. t a. Tales turbatores fidelium etiamnum quotidie experitur Ecclesia. Huc enim pertinent, qui pro sito arbitrio extra verbum Dei onera ligant, ceremonias inventant,leges cudunt. dc dicunt Christianos non possie salvam nisi remissionem peccatorum emant a Sacerdotibus, iris in purgatorio tot vel tot annis pro peccatis satisfaciant, &c. Huc
pertinent qui non in sacrificio Christi, sed vel in nuda Dei misericordia, vel in seis & Sanctorum meritis docent confidere Scquiescere. Huc denique pertinent qui negant homines posse silvari, si toto corde contidantia in Christo habituros omnia, quae ad siliitem necessaria sunt, etiam ipsim perseverantiam in fide, &non potius de gratia Dei&salutem humiliter dubitent. Hi omnes qui sic docent, sunt turbatores Ecclesiae, quibus merito ortandum ut exscindantur, si converti nolint & desistere. Non tantum enim schismata excitant in Ecclesia, & pacem corporalem turbant, sed turbant pacem, paudium , quietem & s latium conscientiae, quet iislat animam contritam potest sustentare contra an resit inferni. & quae sola verum amorem Dei & studium
gratitudinis ac bonorum operum, nec non luctam contra peccatum parere potest. Hanc turbationem Ecclesiae Christus severe vetat Cant. 3. e. Qui verei contriti sunt, siti sponte satis saepe evistisant, & oro- pter imbecillitatem fidei variis sollicitudininus, terroribus de dubitationibus turbantur, & vel ideo tanto minus turbandi sunt per perversionem Euangelii & prohibitionem fidei ac quietis. Si vultis turi bare , turbate eos, qui non sunt contriti corde, sedi in peccatis carnali securitate dormiunt. vel in sitis mei it is acquiescunt. Haec quies turbanda, sed non sal ducia illa, qua in Christo acquiescimus. Ubi qui tem inveniet anima defatigat , si hanc ipsi quietem non permittis, scit . ut in crucifixo Christo det. Huc meritis. plena cordis fiducia recumbat & acquiescit Z Quae quies tuta, si haec non est ' Suffragium igitur Iacobi est, ut Christiani ex gentibus conversi non turbentur in fide sua,nec in laeertate qua Christus eos litteravit. Attamen huic suffragio su icit Apostolus ali
quam limitationem vel exceptionem, qtra cavet, ne libertate sua abutantur ad licentiam carnis, vel ad scandalum infirmorum Iudae am. Sicut plerumque Apostoli , cum hortantur ut retineamus liber- Bbbb tatem,
590쪽
tatem , quam Chri illis acquisivir, nec denuo impli.
cemiir set viniti ceremoniarum vel inventionum humanarum, addere solent aliquam cautionem, ut ualibertate utamur ne abutami, r. Vide Ga l. s. 13.
a Petr a. i6. Ira dc Iacobus hic aliquid excipit,vultque ut ab eo abstincant Christiani ex gentious conversi. Particula igitur. α ι hic idem est quod ἄκα . tamen, attamen ut i Cor 9 2: q d. judico gentes non esse tui diandas per impositioncm legi . Atti-men hoc eis scribendum puto. ut abstineant,rcc. Vel
Pro Marc.9. 8. ' d. non judico aliquo jugo turbandas, niti quod scribendum ipsis est, ut
abllineant, e c. Vel etiam simpliciter sumitur ad ver. ixe,ut diversum quid notet ab eo quod antecessit, d. non sunt turbandi jugo legis, sed sunt monen.
ci ad vi andum scindatum Concedit gentibus convertis Christianam libertatem a lege. sed tamen limitat illam libertatem, ne sit scandalo infirmis.
Quatuor autem res Apostol: is pratcipue vult entibus conversis commendari , ut ab iis abstineant, qui iusus harum cluatuor Iudaei .s maxime aversos faciebat ab Ethnicis conversis. Plinatim est pollutiones idolorum , seu ut est v. 29.
per quod intelligit carnes A cibos idolis sacrificatos, ex quibus post peractum sacrificii im gentiles in idolorum templis convivia celebrabant, invitantes 'itoque Christianos vicinos, cognatos vel amicos suos ad haec convivia. His conviviis vult Iacobus
Clinitianis interdictum , quia Iudaeis de infirmis
Christianis, omnia per idolum polluta putant ibu , magno erant scandalo, unde & Paulus vehementer haee convivia Christianis interdicit, i Cor. g. ec io.
Ubi probe observandum, quod Paulus haec convivia Christianis dis indeat propter diris causas: x.quia sint participatio quaedam gentilis idololatriae.
Vide hoc s.cor. io. 9, 2 , zi, a r. a. quia sint
infirmis scandalo. Vide ibidem v. 23. Ac. Secundonentibus conversis Iacobus vult prohiberi scortationem. O rect. Atqui hςc ipsa lege naturat te De
logi erat prohibita , cur icitur hoc decreto su no- dico magis prohibetu scortatio, quam adulterium, homicidium , furtum , mendacium Z dcc. I lac fit quia Cortatio extra coniugium apud Ethni os plerumque liabebatur pro re indisterente, quae precatum non esset, vel saltem non ma num p carum. Decialiter igitur erat conversis gentibus conamendanda ut vi aretur, sicut et Paulus eo fine conversis Corinthiis singulari vehementia hoc pec- Catum dissuasit, i. Cor. 6. ia, i , i s. dcc. Tertii
di quarto Iacobus gentibus conversia vult prohiberosus nexa ec singuinem. Persu seria intelligit orin a animalium non Madiatorum sed i A mortu rum, ut sanguinem suum secum retinerent. peri Ianauium intelligit sanguinem per mactationern
f ab animalibus separ mina, sicut horum usus Iudaeisl in didicitur, Lev. 3.17. dc 37. I l. Deut. i 3. 23. Huiterum quaeritur,cur usum sanguinis vetet gentibus conversis magis, quam ullam aliam rem, lege cere.
moniali Iudaeis interdictam Z Quia usiis finguinis Iudaeos maxime aversos reddebat a gentibu impediebatque Christianam illam communionem
re conversationem. quam con versi Iudaei debebant habere cum conversis gentibus , idque propter duas causas i Qilia erat interdictnm valde antiquum,qatim post dilu tum promulgatum, Gen. . . dc in eo fund itum, ut hominea tanto malis abhorrerent abest usione sanguinis humani, unde & usiis sanguinis nulli si maris in usu est, quam apud barbaros Scythas,ad bella & homicidia maxime pronos. r. Quis sanguis belliarum apud Iudaeos sacer erat, destinatus
ad sacrificia, singuinem nostrae reconciliationis r praesentata tia. Lev. I7. i I. & proinde usus sanguinis in communi victia Iudaeis valde erat abominabilis.
Hic jam quaestio est, an hoc decretum Synodilest perpetuum Sc etiamnum obliget Christianust Respondeo quod sic. Non cessat hoc interdi etiam obligare, uti ratio hujus interdicii non ces t. Quae ratio hujus interdicii ' ne per usum harum quatuor rerum ostendantur infirmi. Quod si de hodie dei tur infirmi stat res, qui per usim harum quatuor rerum offendantur, abstinendum mihi est ab illis vi hujus interdicti Est enim interdilium Apostolicum, me obligans ad cavendam olfensionem infirmi fratris per minentiam ab his rebus. Non cellat igitur vis & obligatio hujus interdim. quamvis hae duae cautiones necellario cirea illud obsera andae sint: i. Scortatio Sc pirticipatio cum idololatria vitanda nobis est propter hoc interdictum, sed non propter hoc solum a praecipue. scortatio & i dololatria ideo precipue Hagienda sunt, quia pugnant
contra legem naturae & Decalogi, nomen Mideo iugienda, qui a multum iaciunt ad seducendos Se offendendos infirmos. Hoc irostris scortatoribiis dictum esto. Obligati estis ad vitandam scortationem i. Vnia est reccatum contra decalogum, aeternae maledictionis proerias vestras animas reas ficiens, Hebr. t Τ. . a. quia est peccatum pugnans contra Apostolicum ordinem,ini irmum fratrem elisiae & seducens. Fugierula nobis est scortatio, praecipue