장음표시 사용
551쪽
ec obedientiam detractantibus, Matth. 3.i . Is . Job j 3 v. S. Si non vultis per sinceram fiduciam cordis lviabis applicare vim meritorum Christi ejusque pro- lmissiones,non habebitis partem cum Chri lo. Ta- llζs committunt peccatum Saulis, praesumentes se lDeo melius servituros Acrificio humilitatis, quam obedientia mandaride applicatione sacrificii Chri- isti, i .Sam. is. uiri Deo inobediens est in recipiendo Euangelio,erit ipsi quoque inobediens in observanda luge. Nam qui per receptionem Euangelii non redditur idoneiis, legem nutiquam observabit. Non sumus negligentes& es in exigenda a vobis obedientia legis, sed de obedientiam fidei requirere tenemur, ROm. i. s.& I6. r6. Hinc fides, quoniam obedientia est, etiam habet sium praemium suamque coronam,1. Tim. .7,S. Servavi Adam, ideo mi hi reposita corona, I. Petri l.9. Caveamus infidelitatem 5: dissidentiam, tum in iis quae ad aeternam, tum in iis quae ad temporalem vitam pertinent. De iis loquor, qui sunt corde contrito & de peccatis poenitent. In spiritualibus cur non creditis remissionem peccatorem & aeternam vestram salutem' An non latis magnaDei misericordia, an non satis digna Christi merita, an non satis potens Spiritus S. manus 3 si sic judicatis, quid aliud estis quam contemptores, qua sanguinem Christi communem ducitis 3 At nata, inquis, indignitas nimis magna, &non sentio in me illam fidem dc gratitudinem, quam Deus requirit ab iis quibus propter Christum vult esse misericors. Sed an ideo vis esse inobediens Deo.& peccatum peccato addere sentis te non hal re quod abs te requiritur. Magna certe est tua culpa quod hoc non habes. Sed an cecet huic culpae addere aliam, ut Deo mandanti fiduciam talia accipiendi velis esse
inobediens, eiq; dissiderequod posside velit dare, quae corde contrito & avido cupis habere λ Depi rare decet tuam indignitatem, sed non diffidere di. gnitati Christi; depinrare tuam infirmitatem, sed non dissidere promissioni & potentiae Spiritus Sancti Et si in spiritualibus Deo dissidere peccatum est, quanto math in temporalibus t Qui potuit dicere,
Peccata tibi sunt remisia, nonne potest dicere,Surge deambular Qui aeterna dedit. an temporalia negabit λ Pelle dissident iam, ne inmielis repetiaris, contemptor Euangelii, di inobediens Deo fidem mandanti, Esa.7.9. Marc. I. r.
II. Quid illud: τίς φω ς' Verbum ta proprie significat afligo, vino, miniinus sum. si sie hoc loco accipias , semus in, quod
magna importunitate gentibus adeo fuerunt messiti, ut n8n detinerent eos urgere, donec etiam iam lentes fratribus vim facerent. Sic ludeti ai Bixeruct& torserunt Pilitum, donec Christum crucifigere dilatili. 23.Sed hoc loco videtur accipi in sensui sitato ut significet luod non tantum gentes noli tes ii portunitate sua ita torserint, ut inviti fratri bus fierent molesti, sed quod calumniis & ialsis a cusitionibus gentium animos eΣacerbaverint, ut odio fratrum corriperentur. Sine dubio calumniati sunt ipsum Christum , quod in Iudaea ut males sic seditiosus esset crucifixus, calumniati ipsos Apostol's, quod nil aliud quaererent quam sedita
excitare, omnem religionem & pietatem evertori Sc. Et sic occuparunt gentium animos, ut fratribus fierent ossensit. Haec arma quibus sat hanasic Antichristus suum regnum desendit, quod Lil. Euangelium calumniando homines contra Euangelii Professores exacerbat. Sic secerunt Iudaici D A res tempore Christi, Matth. 27.ro. sic Demetrius Ephesinoser acerbavit, Actor. I9. v. r rs. Sic olim Imperatores Ethnici exacerbati ad persecutiones
per Philosophos. Sic hodie prelati Pontificii exacerbant Magistratum ad supplicia, & populum ad Plenas Christianorum, ut patet ex imoriis Bel si, Galliae, Angliae Zc Hyberniae. Oheri, hoe idem vos faciti dum vestros M
tiaratus animatis contra Pontificios ' ρ. 1. Falsum est, nos concita e nostrum populum ad odium illorum, qui sinat A eni a veritate, multo minus ad lanienas. Concitamus eos ad odium salsae docii in sed non ad odium errantium hominum, sed potius commendamus illis omnem lon nimitatem ciamorem erga illos, juxta exemplar Dei, 2. Petr. 3. 9.i demandatum Pauli , r. Tim. a. 2 - 2s. 6. Docemusi nimis arctam & non necessiariam familiaritatem esset vitandam, ne quid scandali patiantur ab Heret o-xis,sed non docemus tales linierias, quales in Gallia& Hibernia iactae. a. Quod ad Mabistratum, sat mur nos eos monere ad lyapedienda exercitia publicae abominationis & licentiosam disseminationem haereticς d irint. Hoc enim officium stratus Christiani. Sed ad crudelem illam inquiu-tionem, conscientiarum coactionem, ecborrenda
supplicia ob diuerentiam in religione, qualis a
Pontiliciis contra nos concitata , minime horta-
Ohect. Nonne concitastis Magistratum ad pu niendum Servetum propter reli ionis des risui nonne in Anglia & alibi concitastis ad supplicia clemricorum,
552쪽
forum , qui disseminandi Papatus causi eo venerint. do. Hoc certe non facili in propter dissensum in religione, imo nec propter odium veritatis quae in illis erat, sed factum ideo, quod odio veritatis eousque indulserunt . ut intolerabiles contra Deum evomerent blasphemias , ic seditionibus Rempub. turbarent. Fures non pletiuntur suspendio propter furtum, sed propter periculam vitae, quod armata effractione aedium civibus parant: sic
ni non propter talsam religionem,sed propter periculum Reipublicae & binphemias in Deum, ad quod se patiuntur abripi odio veritatis, puniti sunt. Dut sinet qdibus suis conitricius avariti et indultu sibi ipsi mortem arcersivit; ita hi legitima libertate conscientiarum non contenti, sibi ipiis justum accerserunt perseditiones exitium, I. Regum a. v 36
dc seqq. Ohect. At saciunt ex consimi cui Apostoli,
Act - 19,2o. mi Apostolos occideba: it,etiam faciebant ex conicientia,Ioh. 36. a . sic Paulus ex conscientia persequebatur Ecclesiam, Actori26. v.9 An ideo laudandi 8 Informent suam conscientiam ex Scriptura. Ubi mandatum ipsis propagare Romanas λperstitiones, idololauiam , &c. 3 Si habent conscientiam quae hoc putat, ea conscientia digna est,quae sic tractetur, si non comi scant. Propagare cum vitet periculo eam doctrinam, quam Demin verbo mandavit Ludabile est. Sed propagare, etiam cum seditione, eam doctrinam, quae Christo ignominiosa & verbo ejus contraria est, est Diabolica pertinacia, quae meretur coerceri. Non igitur nos pares sumus Pontificiis sacrificulis in exacerba- dis populi animis contra veritatis Prosessores, sed exacerbatio populi contra veritatis professores ad lanienas est & manet signum Spiritus Antichristi. III. Contra quos autem exacerbarunt animas gentiumὶContrastatres i.e. Christi fidem mini lerio Apostolorum amplexos. Christiani sibi invicem fratres. Crebrum hoc in Scriptura . Causa hujus appellationis oritur ex adoptione & regeneratione. Sunt regeniti ex eodem senarne, scilicet spiritu &veritate M. t . Et sunt adoptati filii ac haeredes ejusdem Patris. &collaredes eiusde in fratris primoge
niti Rom. s. Hoc requirit ab omnibus erra omnes fraternam charitatem & toleranti na, i .Ionan. 3.1
IV. Huic exacerbationi gentium Apostoli orrosuerunt Pers)verantiam in opere Domini. Nouerim cellarunt, sed manserunt longo tempore, &l tale loquebantur in Domino. De parrhuna λEni-srorum, quam opponere dcbent mundi furoribundictum est, cap 33, 6 J. Haec parrhcsa Apostolorum ita placu t Domino, ut verbo gratiae testimonium daret, fierentque signa & prodigia per manus Apostolia
r. Verbum gratiae est Euangelium ; Lex verbum irae. Euangelium verbum gratiae, quia silutem peccatori s annunciat per gratiam Dei in Chi isto.
Glatuitam salutem an nunciat. Abnegant igitur &corrumpunt Euangelium , qui salutem no tris meritis acquirendam esse docent. Si enim ex gratia, non est ex merito, si ex merito , non ex gratia,
a. Quomodo miracula fiunt per Apostolorum manust 'sp. Quia si bant per Apostolorum fidem dc preces. Fide enim faciebat miracula &monicS transferebant, I . COr.3.2. Miracula fiunt per digitum , m. inum dc potentiam Dei. Manus Apostolorum nihil ad miracula conserebat, nisi sorte
externas aliquas coemonias, cum quarum exercitio Deus potentem suam ope iationem conjung est. Per fidem autem dc preces impetrabant miracula.
3. Quo sine sebant miracular Ut testimonium darent verbo gratiae Miracula quae fiunt ad confise mationem purgatorii, invocationis Sanctorum, te aliarum sere stitionum, non sint divina miracula: haec enim hum ad confirmationem Euangelii. Sed an Euangelium indiget testimonio miraculorum 3 'sp. Non indiget. vidimus enim quod
Antiochiae sine miraculis enicaciter praedicaciam de receptum est. Voluit tamen Deus suu initium inter gente idololatriae adsuetas,uerbo addere miraculi, ut essent campanae, per quas homines convocarentur ad verbum audiendum,& testimonium Apost
lorum, quod Deus est bt cum ipsis, & doctrina ipsis rum ex Deo. Sed postquam doctrina Euangelu Apostolorum scriptis consignata, & a gentibus recepta est, jam non indigemus testimonio miracul rum . sed sit Scit nobis leui monium Sacrae scriptibrae. Hoe testimonium sundamentum nostrae fides. non miraculi. Miracula enim possunt esse salia miracula,& possunt adhiberi in testimonium false doctrinae,Deuter. I s. Matth. 24. a. Thessa. Sed inu-monium Sacrae Scripturae nunquam fallit. An igitur Deus hodie verno gratiae in Scripturis revelato
nullum amplius dat testimonium' Reso. Inuno
i. Testimonium Spiritus. Dititiis enim testa- viiii a
553쪽
ur quod Spiritus si seratas, i Ioban. 3.6. per hunc
intum Deus praesertim temnionium Eat proria Gsionibus verbi post quam eas credidimus,ROm.8. io Est en innarrhabosalutis. I. 22.
a. Testimon uin miraculose defensionis & li. betat onis Sinit quidem Deus verbum ἴc Ecclesiam Euangelicam valde premi et fere opprimi ab hostibus, sed buc facit eo ipso fine; ut praeter Omnem humanam spem miraculos liberet,dc per hoc testimonium det,quod sit suum verbum & sua Ecclesia. Drus hodie non facit miracula per manus hominum praesertim Ministrorum verbi, sed tamen facit miracula. Quoties enim miraculose liberat test Eeclesia praeter omnem spem hominum3 Est jam Ecclesia in oppressione. c certe vix ulla spes liberationis est sed quies ei dabit Deus testimonium no v bo ut antea. Acquiescite interea in Testimonio Gr-bi, cui scitis fidem vestram esse superstructam , &Deus vos susten stabit testimonio Spiritus,ut possitis retinere fidem, donee tandem lcmpus venerit, quu& nairaculoset liberationis testimonium dabit, a .Pct.
a. V. 9. Cum omne consilium humanum periit,novit Deus liberare justos. V. Quid autem essecerunt Apostoli hac sua mansione Sc parrhesia in urbe Iconio ξ Res . schisma. Multitudo enim civitatis divisa est, ita ut alii essent cum Apostolis; alii cum udaeis. Quaeritur hic. I. Cur Paulus & Barnabas Vocentur Aposoli, cum tamen non sint in catalogo Apostolorum, qui est Matth. io. Nec ulla solemnitate ad Apostolatum sint vocati, sicut Matthias in locum Iudae, Actor. issit p. Non suerunt quidem ex duodecim illis qui
Chri sto servieriint tempore carnis, sed tamen post adscensionem Christ i fuit Paulus immediate ex coe-la ad Apostolatum vocatus, Ait 9. Et nunc uterque si Spiritum Saninam missus ad gentes, Act. I 3. ι ,2. ine passim Paulus se Apostolum vocat, qiramvis fatetur suropter persecutione iri Ecclesiae non dignum esse hoc nomine,i.Cor et An recte s
cerint Apostoli quod civitatem concordem ic: derunt 3 Utique senis nata sunt peccata &opera car
est Schisma sacere in mundo. aliud an Ecclesia. Miurdum scindere, non potest verti vitio Ministris
Euangelii: Quoniam enim totum mundum non fiant convertere, necesse est mundum scindere,
e . aliquos a mundo separare, quod dum faciunt, mundus istos separatos odit ac oppugnat,& qui o pugnantur se defendunt, &sc necessario mundus
IO. 3 ,3 s. Gen. 3. Is . Culpa tamen hujus sch seu tis non est in Apostolis, sed in iis qui veritati se o ponunt. Sed Ecclesiam scindere, & schismata in ciconcitare, peccatum est. Ilii scindunt Ecclesiam. populum fundamentiales salutis doctrinas recine tem novis quaestionibus turbant, I.Timoth. i vapropter exiguas quaestiones, silutum non magnitere concernentes, vel propter particularia quaedam tacta tumultuose committunt, ut se invicem ode rint. H. De quidem schismata sinit aliquando Deui in Ecclesia oriri, r. Cor. il. v. I9. Vae tamen illis per
quos veniunt. Ab his Schismatibus abstinendum,& no ordini subscribendi im, ac concordiae stude dum. Non desunt ea schismata proh dolor etiam in nostris Ecclesiis, sed tamen damnantur a nobis. Distinguendum inter nostram doctrinam di nostri vitia. Distamus hinc. r. Quid respondendum Pontificiis sellisma n bis obsicientibus. Fatemur quod no; sciderimus leseparaverimus a Papatu. Sed non ideo stimus rei schismatis. Quia fecimus eodem jure quo hi pii Icinienses a sitis concivibus secesserunt ad Apostolos, scilic. ut Euangelium, quod apud Pontificios non erat amplecteremur & defenderemus. Si Pontificii Praelati saltem sui amenta Euangelii hiuvissent,&i nos propter prosessionem Euangelii igne di stladio non essent per secuti,schisinoe opus non fuisset. seat quia ipsi secesseraeit ad aliud Euangelium, verbumi gratiae corruperant, & mandatis Dei jucum huma-
necessisium erat ut ab ipsis secederemus ec Apostolorum verbo nos conscii maremus. Propter levest causas schismata iacere in Ecclesia res est damnabit lis,sed cum res iandamenta si dei concernit, cum Plium Deum, alium Mediatorem , aliud sacrificium,l aliam fidem, aliainobedientiam, aliud verbum, Di is sacramenta nobis obtruduntur, quam Deus in ver-
bo praescripsit, si tum nos separamus. non taedi-
mus ab Ecclesia sed a Mundo. At Praelati Pontificii
igne gladio nobis obtrudere conabuntur . . . lium Deum, volebant enim cogere ut religiosa devotione coleremus quod Deus non est, scit. Angelos ec Sanctos. a. Alium Mediatorem ec Interces
rem. Volebant enim cogere ut aeriue Sanctoriim acuteremur proclv- . I. Aliud lac,
Christi meritis di intercesIionei eo in accessu nostro ad Deum. 3. cium aliamque justitiam. Volebant enim cogere uejustitiam& remissionem peccatorum quaereremus
in sacrificio Misi e , & fallis sacrificulorum meriti Sac propriorum operum. Aliam fidem prohibe
554쪽
bant enim fiducialem ae immotam acquiescentiam cordis in meritis Christi ad certitudinem salutis, &Ioco ejus obtrudebant generalem assensum ac incertam spem talutis, in dubitationibus sitat sponte indulgentem , multos quoque alios fidei articulos obtrudebant. s. Aliam obedientiam Oostringunt enim ξc cogunt ad coecam obedientiam sedis Romanae & praesulum ejus. 6. Aliud verbum. Volebant enim cogere ut traditiones Ecclesiae Rotnanae, quas vocant verbum nonscriptum, pari pietatis affectu reciperemus ae verbum Dei scriptum & indubitatum. .Alia Sacramenta. Quinque videlicet quae verbum scriptum non agnoscit. Hac violenta coactione compulsi sumus excedere ex AEgypto, & nos separare sicut Israelitae. Minime igitur Schismatis rei. Et in tali casu schisma nobis debet esse commendatum, ne maneamus in communione mali. Standum hic aut cum mundo. aut cum Apostolis. Non licet claudicare inter utros lite & neutralem esse.
Qui tepidus est, cum Christus exspuit, Apocal 3. i s ,rc. Qui non confitetur Christum, Christo non est dignus, Matth. io. 3 a. st inones mecum, es com-tra me. Ne reformidemus clim mundo in inimicitiam venire, cum disserentia in negocio religionis Concernit fundamenta salutis. Nam qui mundi amicus vult manere in tali casu, Dei inimicus constituitur, Iac. 4
VI. Utra tandem pars victoriam obtinuit in hoc dissidio p Itidaei, &qui cum ipss erant lapidationem Apostolorum parabant, sed Apostoli re bene perpensa fugiebant. victoria non semper, imo
raro est ex parte veritatis et verae Ecclesiae, multo
minus est signum verae Ecclesiae, sed plerumque est ex parte mundi, & Ecclesiae persecutiones paratae. Victoria piorum erit in ultimo judicio. Istic stabunt justi, iniusti confundentur. Sed an recte fecerunt Apostoli , quod persecutione oriente fugerunt iis . Recte: nam Christus ita jusserat, Matth. io.
v. tr. & Apostoli qui in Iudaea crant antea quoque sic fuerant, Actor. S. i.& Paulus,Actor.9.23 . At hoc
mercenariorum est, Iohan. o. I 2, 3. Fugere in necessarium est manere, mercenariorum est. At hic non erat necessarium manere. Obtinuerant
enim scopum, fundamenta Ecclesiae posuerant, de opera eorum alibi magis erat ncces tia. Sed de hoc latius antehac.
CONCIO CLXIII. S Squitur quid Lystrae his duobus Apostolis acci
derit. Quatuor hic contigere. i. Praeclarum miraculum,u.8,', Io. r. Tuipis abusus hujusmii culi a civibus Lyiliensibus conantissus, v. II, 2, 3.
3. severa cohibitio hujus abusus ab Apostolis iacta,
v I , ii, I 6, 17, i S. 4. Acerba persecutio contra Apostolos a Iudaeis excitata, v. I'.
Miraculo hic non multum insistemus, quia simile plane miraculum iisdem sere verbis descriptum habuimus in illo claudo, quem Petrus di Iohannes fanaverunt,Actor. 3. a. 3.&e. Dii serentia solum in eo sita, quod ille claudus de quo Actor. 3. suratus est sine fide,hic vero per fidem, ille nil aliud ab A po stolis expetebat ac exspectarit praeter cleemosynam ; hunc vero videbant habere fidem accipiendi sanitatem. Quaeriti ir quae fides in hoc claudo suerit perspecta, an fides sal vifica. an fides miraculorum tantum Z Non suit fides miraculorum, quia illa non erat Meseorum, qui per miracula sanaban tur & beneficia accipiebant, sed eorum qui miracula faciebant. Hi enim singulari instinctu Spiritus Sancti moti ad concipiendam fiducialem cupidita
tem ac petitionem miracula faciendi per hanc ip:am fiduciam miracillum a Deo impetrabant, Act 9. Q. Fuit igitur fides justificans,&communis fides in Suangelium δε in Christum praedicatum. Audiebat mim, inquit textus, Paulum loquentem, eique credebat. Unde textus non dicit, quod habuerit T seu sanationis corporalis,sed si in F - ' seu servationis spiritualis. At sic etiam sanationem corporalem credidit, ea fides non fuit absoluta, sed conditionata. rc cum subjectione, qualis illa leprosi, Matth.8. i. si vis,& si conducit meae saluti ac tuae gloriae, putes me sanare Sed unde Paulus sciebat,quod hic claudus fidem haberet 8 Fides utique non potest videri. Resp. i. Ex externis signiscordis commoti, lacrymis, suspiriis, complicatione
manuum, vultu laeto, &c. a. Pi recipue per Spiritum Propheticum, seu per revelationem singularem
illius Spiritus,a quo ipsis excit ibatur ad illam fidem,
qua hoc miraculum impetravit. Sic Petrus noverat si monem Magum, 1 i s. 1i. R Ananiam. Adi. s. v. 3. quod fidem ic sinceritateni non haberent. Discamus hinc duo i. fides in Evangelium non tantum pri
555쪽
deli ad impetranda ipiritualia & aeterna, sed etiam ii & applica tibi Christum praedicatum perveram si ad impetranda corporalia bona. sic hic claudus sua I dem,& sic non tantum habebis remissionem pecca- fide non tantum impetravit salutem animx, sed torum, sed etiam si vel montes corporalium dissi- etiam sinitatem corporis. Non exi pectabaxa Paulo l cultatum te premant, per hanc fidem eos superibi,
sanitatem corporis, sed audiens eum praedicantem Euangelium,credebat Euaraeelio,& sic non tantum salutem animae, sed etiam Linitatem cor poris obti
Object. At hine non potest elici generalis Reguli, quod fides in Evangelium etiam prosit ad sinita& transferes ne noceant sil uti tuae. Applica huc ibiam praedictionem Christi. quae est Iohan. I . v. a. omodo hoc velum' Non tantum verum de iis qui per fidem miraculorum miracula fecerunt , sed de omnibus in Evangelium credentibus. Sie etiam intelligedum illud Marc. 36, i 7,is. Perteia corporis. Multi enim credunt in Evangelium; ' fidem enim omnia nostra mala aut tolluntur; aue sed pauci, inanio nulli per hanc fidem impetrant sa- j sanctificantur ne noceant. Pid.9. 13. Christus enim nationem a morbis corporalibus. Resp. Pauci vel l miracula sua terrestria comparat cum heroici illa nulli si int hodie, ut per fidem in Evangelium obtinent miraculosam emendationem corporalium
suarum dii fictiliatum, sed tamen quotquot credunt
pugna, lucta ic victoria, quam fideles per Spiritum
Sanctum gerunt ec obtinent contra carnem ath
nam, mundum, & omnes spirituales ac corporales Euangelio, per hanc fidem consequuntur veram & pressuras, dicitque opera hubus pugnae esse maior
Hlutarem emendationem etiam corporalium suo-i a riim malorum. Non sanantur miraculose per tam
sebi tam subi itionem mali, quae per naturam non fieri potest, sed tamen sinantur vere, eo tempore dc modo, qui maxime utilis est ad ipsbrum bene esse. Nostrum bene esse non consistit in eo. ne habeamuscissicultates corporales. Nam cum his dis lituimur, pessime sanie habemus, & miraculose furationes corporalium malorum saepe magis vitio hominum obsunt quam prosunt, Iohan s. I Matth. I 2.
d in eo consistit nostrum bene esse, quod nostra corporal:a mala nobis prosunt dum durant, ec ita a nobis feruntur, ut tandem finiantur de vertantur in nostram beatitudinem. Et hoc per fidem omnes obtinent qui credunt in Evangelium. Haec liberatio, etsi non est tam subita ac miraculosa atque fuit hujus claudi, tamen est aeque vera,& sepe magis tali taris liberatio. Hanc sinationem per fidem in Euangelium obtinent omnes qui fidem habent. Perfidem enim in Evangelium Deus sit noster Pater.Si
autem Pater, pasect aeque corpus ac animam. Persdem In Euangelium inserimur Christo, ut fiamus eum ipsis unus spiritus & umim corpus, caro de carne ejus, & os de ossibus ejus. Necesse est igitur ut fides nostra aeque prosit corpori ac animae. Animet nos hoc in omnibus dissicultatibus corporali. Lu, . sive morbis, sive paupertate, ignominia, &c. Hsi hodie miracula non fiant, nec nos fidem mira lorum habemus, tamen illa fides quam habemus, iam corporalps nostras disiicultates sanabit sieetiamnu Ostris aegrotis licet dicere illud Christi, Mare 9. 23 SLuc a 7. . Crede modo Euangelio,
suis miraculis,quod ec Paulus confirmat, I. r. I a. 3 .ec I 3. 3, 1. 2Estimemus hanc virtutem fidei nostrae, nec simus ut Martha Iob. 11. 24. quae aeterna credere poterat, temporale a ilium credere non
1. Quod fides nostra debet esse visibilis. Paulus videbat fidem claudi. Nostra quoque debet posse
videri. At quomodo videtur quod in corde est rActor. 8. 3 7. I. Videtur in consessione oris,
Roman. Io io. a. Videtur ex operibus sancita vitae,
Iac. a. I 8. Matth s. 16. Non sussicit gloriari de fide per consessionem oris, sed demonstranda fidespreopera. Hoc necessarium. a. Ad tranquillandam
propriam conseientiam de sinceritate fidei dubii,
tem. Ostende ipsi mictus fidui, ec sciet quod fide,
tua non mortua sit, sed vivat. r. Ad lucrandum
proximum, i .Petr. et .v. Ir. Est enim exemplum trahens ad imitationem. Qui inter Reformatos de sidein gratiam Dei meram Horiantur,& per opera bona
fidem suam non ostendunt, illi iaciunt,ut uia doctrina Euangelii alieni sunt,alienentur magis,ec eam doctrinam calumnientur tanquam platati contrariam. Qui autem fidem suam per opera ostendunt, alios ad fidem excitant. Haecce Maculo. Caetera enim explicata, Actor. 3 Sequitur abusus hujus miraculi. i. Apostolos propter hoc miracillum pro Diis habent, i. Adducunt sacrificia ad hos Deos colendos. i. Ex hoe miraculo collietebant Apostolos esse Deos. Miracula certe nemo sacere potest nisi Deus sed tamen in miraculis faciendis Deus sepe utitur ministerio hominum, qui etiam dicuntur miracula sacere, cum in nomine Dei, i. e. pcrpotentem operationem
556쪽
rationem Dei, fide ec precibus impetratam, per externas quasdam ceremonias vel verba procurant ut aluiuid fiat praeter vires naturae. Non igitur ex miraculis recte collinitur aliquem esse Deum, &ad tanto minus debebant, cum multa exemplaria sic
legant: Tibi Leo in nomine Iesu ,siurge. Sic Petrus Acto. 3. v. 6.& .io. & passim Apolloli. Christus quidem passim provocat ad opera sua miraculosa &vult, ut nomines propterea sibi credant, Ioli l . i. Verum per hoc non cimit probare suam divinitatem,sed suam a Deo mistionem,Ioh. r. 3 6.&site recta erat argumentatio Nicodemi, Ioh. 3. a. mai promiis viribus miracilla facit, is recte concluditur esse
Deus, sed Apostoli semper professi sunt, se non se.
cere propriis viribus, Act. ψ. v. io, i I, II.
a. Sed quomodo poterant haberi pro Diis, quos videbant ei te homines Resp. PutabantDeos hominibus similes saetos descendisse in terram ex coelis. Frequens erat opinio Fud Ethnicos, quod Dii sepe
venirent in terram te hominum. Vide inter alias sabulam de Lycaone per descensum Iovis in lupum mutato, apud Calepinum in voce Oeon. Christiana fides ab hac sormula loquendi non est aliena. Nam t. Notus est Angelorum . qui tape Dra vocantur, descensus ex coelo in specie huma. Na. a. Cum his Angelis sepe etiam ipse Filius Deitulum a forma humanitatis in terras venit, Gen. p. 18. I, 2. &32.24, 2 r.&c. 3. Sic& metaphorice Deus dicitur docemlere, cum judiciis suis se in
in terra manifestat, Psalm. i S. Io, i . vel cum praesentiam suam signis quibusdam manifestat, Exod. 39. is .i R N. S. io, II. 4. Prasertim notabilis ille descensus filii Dei, cum in utero Mariae homo saetiis per 3 . annos terris ambulavit, Ioli. a i . &3 .is. s. Et ille descensus Spiritus Sancti in die Pentecostes super Apostolos, Actor. a. Nec non quotidianus ejus descentiis in cord i fidelium. Ioh. i . 23. 6. Denique notus ille descensus filii Dei quem ex spectamus, quando cum omni trias suis angelis excreto descendet usque in nubes ad ultimum judi
OGEII. Sed annon hie descensusDei pilanat cum
Dei ubiquitate. Qui ubique est, non poteri mutare locum S descendere vel ascendere ὶ Descensus Dei qua Dei non est mutatio loci, sed est Dei quaedam in terris manifestatio pes externa sigio &operatione vel etiam per praesentiam humanς natim turae persenaliter Deo unitae. Hic descensus Dei in s debet nos selari contra imaginationes solitues h cum exclamamus ut est Psalm. 2y. i 6 Non es
solus,sed Deus est tecum ubicunque es. Non relinquit te orphamini Ioban. I . non est sicut Patet qui moritur de plane deserit. Nam I. Manus providentiae tecum cst quae te coni servat, nutrit, roborat.
r. Operatis Spiritus tibi ad in , qui te vivificat, te& refieit 3 Chrisus corpore sito ad te redibit ita nubibus,& vidcbunt ipsuin oculi tui, de
re transferet ad se, ut est I. Thest ψ. 17. Nos modo demus Operam, ut fideles nostrae preces & sancta noura opera adscendant quotidie in coelum, ut ostAct. Io. & Deus non desinet descendere ad nos, ut sit perpetua inter nos & Deum conversatio, donec corpore & anima ad illum transferamur.3. Non tantum generaliter pro Diis habent, sed Barirabam pro ipse Iove. Paulum pro Mercurio. Quot "uplicesDeos habuerint gentiles,&qu modo regendi curam inter illos suerint disperi iti, longum esset dicere. Unum notabile, quod quidam nil omnibus gentibus fuerint noti& cretii. quidam non omnibus. Sic stelli, animalia, et hei quae ab AEgyptiis adoratae . non ab omnibus gentibus colibantur. Iupiter & Mercurius illi dii, qui ab omnibus gentibus crediti Ic adorati. Iupiter gentibus est supremus Dei is,unde dicitur Optimus Maximus, divum alique homitrum Rex, qui cceteros Deos convocat, & in senatu eorum praesidet, caeteros ue Deos mittit. Mercurium ajun cute silium
Iovis, cujus praecipuum ossicium sit, Ood sit De
riam nuncius, ac interpres . qui mittatur ad decreta Deorum hominibus an nuncianda. In quibus certe
tabulis aliqua adhuc vesti ia superesse videntur antiquae veritatis de s S. Trinitare, accepta a Patribus prioris & purioris aevi. Sod quare Barnabae nomen Iovis, Paulo vero Mercurii indunt 8 Quia Barnabas sileba , Paulus vero loquebatur, plane sicut cum bioses & Aaron simul mittebantur ad Pharaonum. Aaron loquebatur &. Mose silebat, indeque Moses appellatus Deus & Aaron ejus Propbeta Exod. I. IMoses erat Dei Legatus, qui habebat auctoritatem mandandi & inobedientem puniendi per miracula. Aaron erat hujus legati interpres, per quem Moses mandata Dei Pharaoni exponebat. Sed quomodo hoc quadrat in Paulum A Barnabam , cum Paulus major Apostolus suerit quam Barnabas t Non at tendendum nobis quid secundum rei veritatem quadret, sed quid Lustrenses putaverint quadrare. Hoc enim, non illud Euangelium dicit. Secundum rei veritatem Barnabas non magis est Deus Pauli, quam Paulus Baraia .ec Bamilia non mini Mercurius & eisquens interpres quam Paulus. Vide Actori
557쪽
Actor. ιμ& tr. 22. 23. 2 . Sicundum rei verita- l cent, festa consecrent, aras statuant, in agines ροῖ-tem Pauliis est Mercurius ξc interpres Christi, & gant, vota nuncupent religiosa, dona siti pendam Christus eius Deus, Actor. v. is Et revcra egregius devotionem cordis, & vitulos labiorum ipsis Mercurius S intiri ros Chriisti , pro cujus donis &irant ; sideciam majorem in eorum mei ita & inter scriptis mei ito gratias agimus Deo. ccisionem collocent , quam in ipso Deo& Christo
. Non tantum pm Diis habent, sed & divinis i Proh pudori quae hae sunt maculae Chri illamλὰ
honoribus adsicere eos copiunt. Sacerdos enim Io-l Quis non moveatur tam indignis ficinoribu,
vis. qui habitat j iixta templum Iovis, quod est e tra Excepi. Nos non sumus similes Lystrensibus, qui,
majus est dedecus vestrae scortationis. quod illi ex miraculo concludebant, Apostolos este De ariem; divino honore dignos; error erat magnus quia dem , sed tamen id isto tempore ignomatiae facilis commissu . Sed quod vos, scientes de confitentes Apostolos non esse Deos, sed homines nobis παθεις, tamen divino honore eos colitis, plus quam
ipsum Deum quis turpitudinem hujus Q noris si
ottis . bovesi coroni, i. e. coronatos boves adisiicebat ad por: aedium, ubi Apostoli erant, volebantque sacrificare cum turba. Sacrificia erant dona, quae homines hominibus dabant, praesertim quae subditi Regibus , ad testandam reverentiam &obedientiam suam. Sed tamen pr aecipue sacrificia sunt, sacra dona, quae homines ex religioso timore irae divinaeDiis osserebant, ad eos placandos,vel gratiam eorum impetrandam. Hic cultus Deo exhibitiis instinctu Dei a Patriarchis statim post peccat deplo 3 Quod vos, Genes 4 a quibus& Ethnici hanc Consuetudinem confitemini, Christum suo corpore esse e colendi Deum acceperunt & retinuerunt, di sacrifi- nec redeat ad judicium. nihiloi nus bucem ut cla Iovi, ut summo Deo, offerenda ex bobus-n s dicitis esse ipsum Christum, eumque ad tis e sertis coronatis. Quoniam iPtur Barinabam i quis sitis credat quam sit turpe 3 Fb iis scia
habebant pro Iove , more Iovis volu inteum cora his idolis. & agitelere. Videmus ex li .exemplo quid sit idololatria, liberati xlitat clar i prae pium sit α& quae elus origo. Est nimirum inconsideratus &iquem & quomodo colere d beati luo, cur ira
videmus lucere. Sicut homines impudici, cum vident aliqua i pulchram scemmam, statim eam dep- pereunt; ita homines a vero Deo alieni , cum vident aliquam creaturam , in qua aliqui radii divinitatis coruscant,statim eam ita et Rictim depereunt, ut velint ei sacrificare. Hinc toties per scortationes Rearnalis amoris si militudinem idololatria describitur, Ose et .s Ierem. 3. 1. Ezech. 16. 33. Oliginem carnain amoris nemo potest sussicienter deserabere, Pro v 3 o. v. 9. multo minus originem idololatri . Hoc certum quod sit in sinia Diabolica, Ier. so. 8. in corda hominum estiis a. ut Deo creetur dolor Ec nominia Novit enim Diabolus, qii sicut ma
riti nullus major esse potest dolor, nec major ignominia , quam si uxor ejus conjugalem amorem transferat in alios ; ita Deo nihil aegrius fit, quam si homines religionem & devotionem, qua soli Deo
devmm vise debebant in creaturas conserant. Quam
dolendum nostros Pontificios, qui tamen Christiani volunt audire, hoc turpi igne tantopere uri,in tantum ut non silum Apostolis & aliis Sanctis in Scriptura notis, sed etiam innumeris fictitiis & in certis sinciis, immo notoriis nebulonibus & tacinorosis homiliabus sacrificia os rant, templabetis pro vestro misitore sponso, servare ei casta corda, ut per eum pateat vobis aditus ad caelestem Patrem , huic sacristate i. corpus & animam. r. vitulos labiorum. 3. omnia quae habetis. Ca vete vobis S vestris liberi , ne ter conjugia, aut alium is recidant ad Papatum: scixis enim quantopere Deus irascatur idololatriae. Vide comminationes secundi Prccepti. Vae nostris sacerdotibus Iovis, qui tanto numero inter nos grassantur, di turbas misi ras ad hanc id latriam flaucunt. Actor. Iq.. v. Iή, Is.
Q Equitur cohibitio & proiciatio hujus abusus. in
qua tria consideranda I. Quibus nectis. Σ. . bus verbis. 3. Quo fructu pio ibuerinta
Gestus sunt v. t . Lacerabant vestes , insiliebant in turbam & clamabant. Omnia haec sunt si ad restationis & exsecrati inis, quibus nos docent Apo foli, quamos crabilis &detestandaris sit idolo latria, quae non vitanda Llum , sed sevenis o
positionibus supprimenda sic Moses Exod. 32.
558쪽
sic Petrus Actor. io. 26. Sic Angelus, Ap .i'. io .ec et r. V. Non docemus vos odisse idololatrassosque serro Zc igne ac lanienis per equi, sicut fit in Papatu Christianis, sed tamen docentiis Vos odiste &detestari idololatriam,& sugere noninecessaliam cum idololatris communionem ac familiari veni & confoederat onem, qua vel vos vel vestri in communionem idololatriae potestis implicari. Non docemus Magistratus nostros idololatras ense& igne exilirpare ec occidere, sicut sit in Paratu contra nostros, sed tamen hortamur eos, ut impediant publicum lc licentiosum exercit: una idololatriae, ne Deus contra nos irritetur. & terra nostrafat abominabilis coram Domino. Sic enim nobis Dominus mandavit Apoc. 2. v. o. ad 2I. praeser tim v. ro Sc. 16. Habet Deus aliquid contra vos Magistratus. Verba apostolorum habent r. Compellationem: Viri a. Dehortationem cum ratione: cur hoe facitis Z Sumus homines scut vos. 3. Adhortationem. 4. Argumentionem, desumptam a creatione re providentia. . I. Si cum Iudeaeis ipsis res suisset, dixissent: Viri fratres,sed hic simpliciter dicunt Viri, quia erant Ethnici cum quibus nec san inis nec religionis communionem habebant, sed solam communionem humanitatis. Legimus Luc. io. Quod legis peritus quidam fraudulenta quaestione Christum tentans acceperit responsum: ut Deum et troximum diligeret Ipse vero volens seipsum justificare, Christo moverit hanc quaestionem: Quisnam esset M us prox variis quem amare teneretur ' Hanc quaestionem movere hoc loco aliquis pollet nobis, &qua rere; Utrum Apostoli his hominibus negantes nomenii atris. simul non recusent illis fraternum amorem ξ ' θ.Quod homines sibi invicem obstricti sunt duplici vinculo, videli e ,vinculo communi humanitatis, ec vinculo sinpulari religionis Sicut autem duplici vinculo tiri ostricti sunt; ita duplicem sibi amorem deber l, vidclicet: ἀί-omnibus, fr tribus,2.Pcr. i. 7 . Gai, 6.io. Haec prudenter in iam nibus occasionibus sunt distinguenda, ne vel cuiquam negemus charit item
quam ipsi de mus, nec quempiam perdamus se versi charitate quam debemus. i I. Cur hoc facitis q. d. nolite nos habere pro Iiis, nec Quicquam religiosi cultus nobis exhibere. ieitum est Minist is requirere ab Auditoribus lim rem, a Timoth. s. a 7. Sed non talem honorem
qui seli Deo competit. Hunc procul a st moliun-
tur si fidi sunt, nec oblatum recipiunt, Actor. r. a r. Corinth. 3. s. Honor religiosis sanctis exhibitus iis non est honor, sed ignominia. Facit enim ex sanctis idola. Diicant id otae hoc responsum d. are Papillis, quiritant ibus quod Sanctos non honore
III. Rationem dehortationis hanc dant: sumus enim ιμοῦν Eadem vox quae de Elia esurpatur. Iac.s .i 7. Homines iisdem passionibus obnoxii. N'n tantum sumus homines sicut vos, scd etiam sumus subjecti omnibus illis humanis pallionibus & mutationibus. quibus humanum genus obnoxium eis post peccatum. Non sumus Domines sicut Adam ante peccatum, qui erat sine prusionibus. Prophetae & Apostoli exteris piis & Cnristianis similes sunt in duabus rebus.1. In malis, sunt in peccatis concepti sicut noet, ut patet ex Davide Psalm . si . peccarunt multa &gravia peccata sicut nos, ut patet ex Poro & Paulo Matth. 26. i.Timoth. i. etiam post regenerationem sunt imp ecti di peccatis inquinati licui lios , ut patet ex Pauli querela Rom. 7. sunt denique cal mitosi et mortales sicut ncs. a. In bono. Non enim habent pretiosiorem fidem 'nim nos, sed ἰοῖμονοάον, L. Petr. .Fuit lubdem fides eorum firmior ac major, adeoque fructi osior in bonis operibus, & gratior Deo, sed non dignior nec pretiolior, nec majoris meriti, sed cre diucrunt per gratiam Domini nostri Iesu Christi sal vati sicut di nos Oiscium qui deni eorum fuit insigne & eminens, sed tamen non supra ibi tem humanitatis. Fuerunt eniis servi Dei bc Ecclesiae. Observandi cum hoc ad evertenda Romanae stiperm- tionis &idclolatrix sundamenta Nihil tam eminensi in Apostolis vel Prophetis, quod adorationem reli-lgiuiam mercatur.
IV. Dehortationi subiungitii radhortatio. An- nunciamus vobis ut vos convcrratis ab his varis adt Deum vivum. Pcr vana intellicit idolagretilium,' Iovem, Mercurium,similesque Deos fictilios. Sal mon Eccle fiast. i. dicit, Gramia quaesunt vana e scit iram usam vanitatem scales et omnia quae sunt cx- tra iacum. Vt hoc intelligas, considera res vanas esse triplices: ibi. Vana creata. Omnia quae Deus creavit vanal sunt. Olect. Atqui omnia quae Deus creavit bona sunt, Genes i. s. Sunt bona sed non ita perficie bona ut carerent vanitate. Creaturae enim omnes, etiam arate peccatum hominis, erant tam va-l nae & evanidae, ut ne ad momentum qu per
559쪽
O M M ENTARI Us nisi continuo a Deo est, ego quQquq per , & ubi expertus suero
se &ex se possent subsistere, nili continuo a Ozo ς , V, G ubi expertus suem
conservarentur. Quicquid ex nihilo factum cit, ni-ltum pii m fiam Zςςlcitast , dc praedicabo vinita hil est, i. e. vanum 5: debile. Sicut sunt ex nihilo,itaiton strorum optrum, atque exclamabo: Visisti statim recidunt in nihilum nisi a creatore suo con'l vanitat m V omnia vanitas: sed heus, amici ltinuo conserventur Ic sultententur,rcal m. io , z9 Omnζο sunt hoc experimentiam suscipere Ad non Iob, 38. 2. Praesertim postquam homo peccavit,iOmnes possunt sustinere, sed plerique sum iri es a tota creatura vanitati subjecta est, Rom. 8. & adςQ i ta pζr ni antςquam pςr hanc propriam experien o: ens, ut in se ipse gemat initaritiam sapiunt Salomon toto corde la applieuerit
parturientis. Hi ne omnes populi coram Domino vani ec nihil sunt, Ela. o. 17. II l. 62.9, Io. Ne tui tur acquiescamus & confidamus, nec in toto mundo, nec in nobis ipsis, nec in hominibus magnati'
vanitates mundi sectandas, ut ex iis delectationem caperet. Singulari Dei gratia ipsi contigit, ut tandem percepta horum factarum vanitate, rediret ad
bus, ut in ipsis qiudem A ntelis. In iis enim ni-l quae in tori Vertini haec singit sines ' es nou
sino vinitate, & solus potest omnibus contingit, sed plerumque de iuste istis. reddere tureri & quietos. Ne igitur quiescamus, dini tur ii., qui tanto cum ardore contra omnes bo: nec Deum ipsum halbeamus. Nam si vel totum rum admonitiones sectantur Ecquaerunt vanitates murium habeas,nihil praeter vanitatem habes,Psal mundi, Talibus, inquam, plerumque et iuste ne ii S.v. S. V. Psil. i 6. 3. t tur 'ti aDei revocans ac res nans, ut in vanita
. artem. Praeterea quq bus suis indurentur, ut nunquam eum enitensa a Ueo edita sunt, homo sua industria & arte multi l vera ab his vanitatibus resipiscant quantumvi, dies
rine, - c Te a , f UM Uriplicant, quantumvi, diu Varat aule defendendum, ornandum, honorandum, vivant sed pereant ac moriantur stolidi ae vani se sustentandum, recreandum, sanandum, quae valde j Πς - Verum quidem, quod opera quae hominessis- Dona sunt, & tamen omnia vana. Sic omnes cogita- l cipiunt ad se destiadendos, curandos, sanandos sit - 4 ominis vanas esse dicitur Psal V .i I. Sic Sa-l st tandos, re Pando honorandos non sint cunt
lomon uis operibus testatur, Eccles i. ii. stu- in Q illicita,sed saepe fictu necessi ria, tamen. ος tui' sapiens c. i. i6, i , i 8. aedificaverat quia vana sunt, facienda sunt cum maxima enutes l. alia, plantaverat arbores & hortos & vineas, s liis licit 'dine de moderatione, ut non fiat nis quod pli 'a , comparaverat servos, aurum, n-- necessarium,utile, Ec verae sapient inua
tum, Musicos, cantores et cantatrices, & dicit se ex j s ut animae curatur minime contrarium. Curae ec um esse, Cinnia fastiana.Cur vanaῖ utiq; voluptates hujus mundi sint vanum, inconstans delicita&saepe necessaria Z Vanescunt l. Quia i mmdosum mare Hoc mari homo quidem indige: ro parantur sine fallitate, haude&mendaciis, ae vitam su/m sustentandam, delandendam, i Iaria injustitia, unde plerumque Vanitas &Falstasi xς 'dam Sc ica non debet se audacter & perieu in scriptura corij tanguntur, Prou . o. 8. unde vocan- 'N projicere in mrdium mare, sine cura. sed sellii lusus Mammoti Luc. i I. V. ii. i. Quia non dis ilegere littus, ut necessaria resectione ex fiunt animum reddere quietum & contentum. μ' 0p xa, vanitatibus mundi non pereat bent aliouando aliquid etintentationis ac dele m Ndo uti, Ni non alutatur, I Cor. a. lationis, sed id exiguum, breve & inconsitans est, curas ac delectationes sectari, quan- sicut ' lia crepamma dc pupu praebent pueris, d 'μς pQ st cum vera humiliatione cordis, praesertim tempore advertitatis, calamitatis, morbi i Vς docilitat cum timore Dei, cum diligenti ct mortis nullum plane prahent solatium. 3. Quia CL sti is vi ac vocationis. Qui sic in vanit, non par int nisi taedium de molestiam, non enim ' mundi v atur, is in media vanitate vanus
a cium ec molei tram, non erum --, m meaia vanitate
comparantur nec conservantur nisi magnis cutis & stultus, sta sepiens ad salutem. Ilaboribus, quae animum lacerant & eorpus coni ''ψδε iςram a, qui sunt magistri vanitatis le
-ς -- - multiae,ad docendam alios vanitatem. Cor hominis runt, E es. I. I7.18.dcr. i i.Vtinam nostri homines disterent credere experto Salomoni, quod Innia illa opera,quae tanto conamine faciunt, ad sese deserendos, se nandos, honorandos glorificandos recreandos, delectandos, esse meram vanitatem. Ve- - I Vix Mancit. 'Quam a munirile
xum non credunt, sed dicunt: si talomon expertus 'Durin, i gistraui; in publicis plateis et te et
fraudulentum & vanum est a iuventute, & ad imveniendas res vanas ac malas plus satis aptum Me do itam, & per multam praedicationem verbi divini hanc vanitatem vix deviscit. Quam abominabile
560쪽
s e numis sumptibus sustentare schol is vanitatis, in quibus juventus in omni vanitate roboretur. Textus dicit: convertimini a vanitate. Si vani estis, imo si umitatis magistri antillites, nondum estis conversi. Quod si non estis conversi,qui vocamini Chri bani, qui acceditis ad Cinnam Domini'qui potestis beate mori r Nonne mirum est Spiritum vanitatis ac stultiti et tantum habere auctoritatis in Cordibus eorum, qui volunt ac debent esse septentesZnaim. 1i9. 37 3. Vana ficta. od homines non possunt sacere , saltem volunt tingere. Non diffiteor figmenta& fabulas excogitatas nabere suum ustim in docendo, tanquam parabolet εἰ similitudines , sed hoe pessimum est, quod homines sumenta sui cerebri
tam perdite amant, sicut mater insantem cum pe.
perit. Praecipue quod figmenta proprii cererit Deos iunt.& loco Dei colunt, vel quod sibi ipsis excogitant modum colendi Deum, eumque majoris aes mant, quam illum quem Deus in verbo suo requirit. Hccilla vanitas, immo stultitia, de qua pro rite agitur hoc nostro textu, & de qua Paulus agit, Rom.1.23, 22. Deo servire secundum Euangelium iri Scriptura revelatum, sapientia ; sed vel alios Deos sibi fingere,vel alium modum Deum verum colendi inventare,quam Deus praescripsit.stultitia est & vanitas. Falla rcligio vanitas est & stultitia, Matth. 9. Colossi t. i S. Patet i. ex religione Philosopli rum, qui omnia placita religionis superbe revocant
ad normam humanae rationis, id nunquam cessant moverequetstiones, nec acquiescunt in iis quae verbum revelavit. Hi vere vani sunt ac stulti. a.T . r. v. 33. I.Tim.6. a. . a. Ex religione Phantastarum
seu Enthusiastarum, qui rejecto verbo revelationes captant. Hi plane sunt stulti, ut nihil tam stultum dc absurdum quod sibi non imaginentur & somnient. Prae inicum thantassicis inminationibus accedit delusio Diabolica. a. Ex religione idololatrarum. Hi vere stulti.Vide Esa. . 9. ad ro. Hinc haec religio comparatur cum furiois amore scortatorum, Icrem. so. 8 sic religio Pontificia vere est vana,stulta et ridicula religio, similior iusti histrionico quam cultui divino. is enumeret omnes vanitates hujus religionis' Appice a mitiabilia sigmenta ecc remonias Misset, vestitum Sacerdotum, cultum imaginum rc Sanctorum reliquiari; m,ex-
cogitata pharmaca contra pestem, morbos, &c. Qui tali vanitati addicitis est,non est conversus Christi nus,sed opus habet ut se convertar, et ex stolido sat siens ad silutem. Haec vera sapientia, ut abnegara
humana ratione 3c auctoritate humana, stricte adhaereamus verbo Dei scripto, illudque interpretemur&intelligamus secundum indubitatos revel
tet fides aniculos. Qui sic facit, sapiens est ad tautem, aximoth. 3. Nos quoque olim eramus amentes, dcc. Tit. 3. 3. Fuimus enim Gentes vanae, suimus Pontificii vani ac coeci. quod hane stultitiam deseritimus, non est tribuendum nostrae sapientiae, sed gratiae Dei, qui nos ab his vanis convertit ad Deum vivum, vide I. Petr.r. I8, I9. Huic agendae gratiae, & digne ambulandum luce ad quam vocati
V. Notabile autem quod non dicit: Mandamus vel hortamur ut convertamini, sed Euangeligamus ut convertamini. Conversionis mandatum est Euangelium seu laetum nuncium. Multis hominibus Euangelium hoc tantum est, si an nuncies remissi nempeccatorum, vitam eccoelum; sed si nuncies quod debeant se convertere, triste hoc ipsis nuncium est,& nequaquam Euangelium, satili. I9.22.
Mandatum tamen conversionis est pars Euangelii, dc sapientes hoc nuncium habent pro Euangelio, &'ui ad conversionem hortantiar,sunt Doctores vem Euangelici. Est enim converno via ad laetitiam , taest res quam cor i num desiderat, appetit illi,esurit plus quam qui am aliud. Est enim signum cordis minime boni, si concionibus paraeneticis non afficeris, ut alacriter curras, sed tristaris di indignaris ac grunnis instar suis. Vide Psal. i. s. Actor. I. v. Is, 16, ID IS. T
CON cio CLXV. Idimus in hac Concione compellationem , &
dehortationem cum ratione. Coepimus etiam explicare Adhortationem, inque ea. i. Qi intelligat petr res vanas. r. Cur dicat: se conversionem a rebus vanis Euangelizare. Rellant duo in hac Ad-l hortatione explicanda antequam ad argumenta hortationis transeam . I. Rebus vanis opponit Deum vivum Res vara bus hominum corda adhaerent, sint creat votae, vel sctae, sed Deus est vivus. Hoc Epitheton Dei opponitur. i. idolis, sim fictitiis diis te deabus Ethnicorum,l Iovi, Mercurio, Iunoni, Marii, Veneri, εα.