장음표시 사용
561쪽
Lunam, Stella , mortuos homines ic heroas. Atquili Vc Omni a non erant nihil, sed vera entia.Re pMO
lum nihil ille, quale sibi inriginabantur. Imagina bantur sibi in idolis aliquid divinum. At nihil divi ni erat in illis. Totum illud divinum quod sibi in idolis muginabantur, erat fictum,& a Diabolo ips'
me oderunt. Soci lini haeretici, nec idola nec ima ginis,nec Sanctos colunt ullo unde hi omnes se riantur, se colere Deum vivum, qui fecit cinium, terram di omnia quae in iis iunt,&c. An verum hoJ Nequa litam, quia colunt Deum sine Filio & Spiritu Sancto. Deus sine Filio do Spiritu Sancto non rum animis pcri casum, unde qui idola colebant, di- u Nam i, in eo consistit vita Dei,
quod Filium generat, & cum Filio Spiritum S. spirat &ex se procedere facit, Iohan. s. 26. Sicut cessante halitu oris conat vita; ita si Deus Spiritum non spirat ex se, non vivit. Mi hanc generationem & spirationem negat , vitam Dei i t. a. Deus sine Filio ec Spiritu Sancto non viviscit. Deus ideo dicitur Deus vivus, quia omnia vivificatii Timoth. 6. 13. Actor. 7. as . At quomodo Deus omnia vivificat Z Per Filium & Spiritum sanctum. Nam t. per Filium & Spiritum Samiium in prima creatione omnibus dedit vitam & essentiam, soli. i. v. 3, . Genes. I. 2. z. Per Filium & Spiritum S. o milibus in peccato mortuis & a viri Dei alienis r parat vitam ς ternam ec spiritualem. Hine Filius Panu vitae, qui merito sacrificii sui nobis vitam aequisivit, & in ultimo die nos ad vitam ternam e citat, Iohan.6.3 3.3739. o. Et spiritus Sanctias nos regenerat ad novam vitam, di eit in nobis fons via Φui fallens in vitam aeternam Iohan. 3δε . Qui negat h. anc vivificationem per Filium ec Spiri , is
negat Deum vivum, & non colit Deum vivum sed cuntiar ni abolos coluit te. i. Corinth. io. i 9 Levit 17 7 Deuter. 32. I7. Quia Di bolus hoc itine has imaginationes de creaturis,hominibus inspiravit,ut relirionem eorum ac devotionem in se derivet Sic
ut idola Ethnicorum nihil divini habeban Ged tota imaginatio divinitatis erat Diabolica inspiratio; ita
cultus idolis exhibitus nihil erat. i. e. ni. Ius cultus in Deum tendens, nullo minus Deo gratus,sed erat adoratio Diabolorum, iiii has imaginationes hominibus inspiraverant.
a. Imaginibus. Ethnici prudentiores sciebant distinguere inter Deos & im nes. Imagines manu factas non habebant pro Diis, sed iro Deorum simulacris, per quet colebant Deos, sicut di hodie Pontificii faciunt. Sed non obstantehac subtili distinctione, quam plebs non capit, sed ligna colit ac
Deos, Esa. .i7. Scriptura nos dehortatur a cultui malinum hoc argumento, quia non sunt vivae Vide I A. i isq,s,6, 7.
3 sanctis ccelitibus, quos adorat PapAtus. Et si inter hos multi sint mere fictitii, de quibus non constat, quod unquam vixerint, tamen plerique i idolum, seu Deum imaginarium dc fictilium qui sunt tales, de quibus constat quod vivam in coelis, i non est. Illi igitur ibit conversi fiant ad Deum vitare fruantur gaudio Domini. Et tamen ab horum i vi im tui colunt inum Patrem yenerantem Filium. cultu nos quoque dehortatur textus hoc argumen. & cim Filio producentem Spiritum Sanctum. reto , quia non sunt vivi Sancti in coelo non vivulit i qui a Deo Patre per meritum Filii ac eissicicerii. apud nos, ut nostras preces audire, ec cultum nostrum videre & exaudire possint, Esa 63.i 6. a. non ent vitam quam nobis dare possint, nec ulla merita , quibus vitam nobis impetrare possint, nec ullam vim& virtute, qua vitam in nobis operari pocsint,cum omnem vitam, quam habent, habeant ex mera stratia Dei propter merita Christi. Quis autem non inne insanus religionem dc devotionem suamois at iis . a quibus vitam accipere nullo modo potest, Esse sy r, . Deo Iuda crum,Turcarum ecfocinianorum haereticorum. Iudei, quamvis ante captivitatem Babylonicam ad idololatriam proclives, tamen post eam nec idola nec imagines habuerunt de coluerunt, nec ullus sanctos homines adorarunt. Turcae nec idola habent, nec sincios adorant, ne ipsum quidem Mahumedem, nec imagines in templi, serunt, sed propter imagines Chri os maxi-
operationem Spiritus sancti exspectant vitam aeternam. Hoc mysterium Christianismi, quod nobis revelatum est in Scripturis Sacris, quod nosse- parat ab idololatris, & ficit Christianos. Vide I
han. s. ai. 22, 23. r. Iohan. 2.23. Luc. n. 9.
II. Non hortatur tantum, ut nos convertamus ad Deum vivum, sed, ut a rebus varis convertamur ad Deum vivum. A rebus vanis se avertere, id ad Deum vivum se convertem, vera demum conversio
est. Samaritani, plagis vivi Dei Israelis pressi convertebant se ad Num vivum Israelis colendum. Sed non avertebant se adiis Ethnicis, quos colu
rant antea,2.Reg. 17. Haec non erat vera conversio.
Pontificii aloriantur se baptizatos in nomen Patris,l Filii & spiritu, sancti; se credere in Filium Dei 5el ejus merita ac satisfactione ,rcsacrificium ejus pro
562쪽
pitiatorium ; se credere in Spirinim . Sanctum ec
ejus operationem. Sed ii uerim non avertunt re
ligionem et devotionem suam a sanctis d: Imaginibus , sed multiplici cultu eos venerantur,etiam plus quam ipsum Deum; nec a veitunt siduciam suam a meritis Sanctorum, a meritis propriorum operum, a libero arbitrio, a s crificio Missae,sed in lita res varias confidunt plus quam in unicum sacrificium Fi-inaturitatem, 2. Pet r. r. 7. Vivit quidem peccatum in iidelibus. & fidei cs vivunt in mundo, sed tamen fideles habent cor, quod peccatum odit & mundum contemnit. δ: sic aversi sunt a peccato& mundo, ecpeccato amue mundo quasi tergum obvertunt M inum est discrimen inter convulsos S inconversos. n utrisque vivit peccatum,utrique vivunt in mundo. Sed illi peccatum oderunt ae mundum conte-lii Dei in cruce peracitam. Haec non est conversio, i mni ni, hi pzccatum ac mundum perit: te amant
sed tales adhuc sunt inconversi , ta vel nomine i &sequuntur, Illos pccca iam &mundii sequuntur, Christianorum indigni. Sic homines carnales & s i tantur , Ursequuntur , corripiunt & proster mundani, qui Reformatis Ecclesiis se iniimiscent, i nunt: sed hi peccatum ac mundum tuto corde su-
gloriantur se colere Deum Patrem, Filium & Spiri- ctantur,& cxteroa nolentes ac tergiversantes s cum tum Sanctum, & credere in unicum sacrificium t trahere satagunt, i. Petr. . . Videamus igitur ut propitiatorium mortis Christi in cruce, irequentare i conversio nostra sit vera converso, ne in vanum templum, usurpare sacramenta, dare eleemosynas, i laboremus. timere et invocare Deum, dcc. Sed interim se non i sequuntur argumenta quibus movet ad obe- avertunt a rebus vanis scilicet peccato & mundo, dientiam hujus adhortationis, ut scilicet se conver- . sed adhaerent ebries ali, avaritiae,ambitioni, luxuriae,itant ab idolis ad Deum vivum. Prius argumentum micationi, injustitiae, mendacio, dco. Separantidesumptum est a creatiorue. Solus creator mere-
quae Deus conjunxit, utuntur ba ptismo & non coe- tur adorari. Non adorandus quem tu fecisti , sed na, precantur ore & non corde, servilint Deo in sc- qui te secit. Hoc jus creationis,quod omnes homi-creto, abnegant in publico, unum peccatum dese- nes obligat ad Deum colendum, Eccl. ir, i 3 . i .Petri runt, alteri praesi acie adlicrent. Haec non est con- I9. Prov. 16. . Mai a. ro. Indignissimum quod versio. Convertere enim est a rebus vanis se ave i homines creaturam . immo propriam facturam tere, & tum ad Deum vivum convertere. Non γ' l plus colunt quam creatorem. Rom. i. Ohect. Si
testis servire duobus Dominis, Matth. 6. Non pote-l creatio obligat ad legis divinae ob dientiam , cur stis participes esse mense Duiholaru&mensa Dei, i non creatio, sed eductio ex AEgypto substernitura .Conio. Non est claudicandu interDeum &mun l legi tanquam sundamentum Z Ex .io. a. Resp. Indum ac idolum,i .Reg. i3.1I.Non debetis esse Aq/ - l illis verbis creatio non excluditur. Cum enim di-χι Iacob . Tales enim nec frigidi,nec servidi sunt, scit: Egosum Deus tuus, intellige, qui te creavit. adeoque Domino sunt abominationi, Apocil 3.l quoniam tamen lex ibi non fertur homini integro, v. 1r, i s. Et qui non ita Christum sequitur, ut pro-l sed lapse ac misero,additur alterum sundamentum pter Christum omnia deserat, non est eo dignus, obedienti et Ora legem , videlicet liberatio ex servi- Matth. io. 34. 38. Qui Deum non diligit S colit to- tute corporali & spirituali. Itaque iam per creati to corde & omnibus viribus, idem facit ac qui non i nem & redemptionem obligamur ad colendum diligit nee colit. Ne decipite vos ipses, putantes vos Deum vivum. Ego sum Dominus, ego sum tuus
esse conversos cum non sitis,lac. I . 26. Ohect. Quo- Deus,ego suum tuus Deus qui te eduxi. Infinita Di modo nos possumus in mundo vivere & peccatum vinae essentiς αεροχ, , creatio nostri,& redemptio in nobis vivere, di tamen nos a mundo S peccato i nostri sunt tria fundamenta quae nos obligant adita convertere, ut nihil commune habeamus cum Deum vivum colendum. Si natura de creatione
mundo ec peccato' ' p. Cur hoc foret impossi- l coeli & terrae hic vellem tractare , explicandum
bile 3 Annon potest peccariam esse in nostro cor- i quamdiu sit quod Deus omnia creavit, quo ordine de , & tamen cor nostrum peccatum aversari ac creaverit, quae creaturarum praecipuae , quo fice isep An non possumus vivere in medio mundo , ct tamen hunc praeientem mundum non ama creatae,&c. Sed haec sunt nostra Catechetica. Alterum argumentum desumptum est a provi-
re, sed eo ita uti,ut non abutamur Z Annon poterat i dentia. Is quaerendus & colendus est, qui vos non dam vivere in Paradiso, oc tamen non edere a veti-l tantum creavit sed etiam conservat, alit, qui vobisto fructu Paradisi. Gen. 38 Annon Loth vivebat in- l bene facit ex coelo . dans pluviam dc sceptilitatem,
ut impios Sodomitas, ct tamen aversabatur eorum implens vos cibo & gaudio. No tan um et,
563쪽
suileia timem, ira olla qM: ad refcctionem si-l virium quem adorare debebant, quippe qui non hoNon tantaim dediscibuni,sed etiam cibo b l bitet in templis nurui ctis, nec manibus Eoinia
nedixu, ut cederet in susitatem di hilariotem cor i num serviatur, nee quaquam re indigeat, cum ipse talam De corporali enim gaudio bic agrian Hoci omnibus det vitam& uin, ic proinde de v ctiam ei ax argumentum ad colendum Deum. Deo debebant inquirere, si serte eum palparen: Vide PL: m. i47. v.7,,9. 11. 33, 4. Demer. 1o- i ta invenirent, Actor. 17. 26, 27. Hie jam
pejores bestis, Unam de provinnio, & probat quod Catechismus
Hoc autem valde notabile, quod hoc argumentum , a providentia Dei desumptum proponitur antithetice. Sivit quidem Deus gentes ire ruis viis, sed tamen non reliquit se Hoc fit ad occupandam obiectionem. Vis nos,possent objicerestortari iit desinamus sacrificare Ilercurio Iovi & caeteris Diis' At hoc omnibus praeteritis saeculis ita factuin his terris.Respondet Paulus: Factum quidem hoc, sed non ex consilio Dei, nec secundum ejus voluntatem. Deus enim , etsi praecedentibus aetatibus gelues ire sivit suis viis, tamen suis quotidianis beneficiis aliter eos erit diit. Ex beneficiis enim ccch. tus ad vos quotidie descendetibus debebatis & facipotuerint ad cognitionem Dei pervenire, & Dad Deum convertere, vel ad minimum gratiam comversionis a Deo impetrare 3 Iesultarum rc Pelasianorum Schola vehementer hoc assi M. Nos oci mus; hanc testificationem sutile suffcientem ad omnes homines obligandos,ut Deum verum quaer rent,nec non ad eos con, incendos, 'uod male agerent serviendo creaturis,sed non credimus sum ita ficientem ad verum Deum inveniendum det recte
agnoscenduin. Nemo enim hoc potest, nisi cui Glius Dei per verbum Euangelium hoc vult revelare, Matth. i I. a 7. Et ad veram cognitionem Dei nihil uiciens est, niti prcdicatio Euangelii & regeneratio Spiritus Sancti, qui Ethnicis non contingit, nec per ullam promissionem Dei alligata est lamini na-le poteratis concludere, quod non vivereiis virtute turet ξc ejus bono usui, sed dis niatur secundum lapidum ec lignorum.nec demortuorum hominum, I merum Dei beneplacitum. Nos hoc luminouos adoratis, sed vi mite Dei, quia nemine condi-l de discamus: si gentes per lumen naturae. &pertas condidit omnia, etiam tibi, quae vos adoratis, eclsola corporalia beneficia a Deo a obligati susquod propterea non d bebatis colere ligna, lapides'mnt ad Deum vivum quaerendum, d convici deae demortuos homines, sed Deum vivum, qui haec sua idololatria & impietite, quanto ma a nos Al omnia condidit. Videntur haec duo pugnare: Deus ' gamur rc convincimur, qui testificationi Dei persivit gentes ire suis viis, it non passus est se ἀμέρ--l Euangelium non paremus. Vide Matth. 2 i. i, r. o. Si de seipse inter gentes teliatus est, quomodo-l Hic V us usus ex hac doctrina trahendus, non au-
nam sivis gentes ire suis viis in 1. sivit gentes cavillatio de sufficiente pratia Ethni
ire sitis viis, quia non revelavit ipsis Euangelium, Precamur Deum, ne nos sinat ire nostris viis, nec dedit Spiritum Sanctium, per quem converis i iwn du irc custodiat spiritu sito Sanctα Nam rentur ad Deum. Hoc enim soli Israeli secit.& nul l si imbi linquimur, etiam postquam ad apiti lis gentibiis, PsAm. i 7. i ,ro. Tulit Deus ut gen- in m veritatis vocati simus, viam nostramite nates servirent suis libidinibus, & religioni indulgeret corrumpimus,& a veritate ad vanitatem descimus, quam tibi ipsis finxerant. 1. Sed tamen testatus est i PQ planς xradimur in potestatem Diaboli, ut ce se inter gentes, quia multa corporalia benescia i diis reprimo ejus laqueis trahamur ad perniciem. ipsis exbibuit, ex quibus debebant ta poterant con- Preccimur igitur illud Davidis. Psalm. 11'. 176 cludere,se non debere servire lapidibus ignis, altris i i δ' pl. Non in pugnandum &di putan& hominibus mortuis, sed illi Deo vivo, a quo haec libero nostro arbitrio ita precandum con beneficia accipiebant. Etsi gentibus Euanpelium t a trudi quam hostem, ne ejus potestati permit: non dab. at, dabat tamen illis lumen natur , invisibi Qx-mur lena & infinitani sapientiam&potentiam ob oculos Restat successus hujus impeditionis. Talia Io- ipsis pontibat in operibus creatis , A quotidianis i quento vix impediebant turbam ne Grifica .
hinee iis, ex quibus facile perspicure potentia illas Apparet hie i. iam dissiculter homines a pecca
564쪽
tis consuetis arceantur. r. Quanta culpa incumbat
iis, qui quotidianis concionibus & adhortat ionibus
non possunt emendari. Hi duri& idololatriae assuetissimi Ethnici una concione tandem licet dissiculter , adacti sunt, ut idololatriam hanc non exercerentiat vos tot concionibus non potellis adigi ut dimittatis ebrietatem,ecc. Actor. Iψ. V. 19, 2o,2 I.
Non deesset nobis materia immorandi diutius
verbis illis, quae in fine ultimae concionis breviter perstrinximus, quod Deus antecedentibus temporibus gentes siverit ire suis vius, &tamen se illis testatus sit. Hie enim latissime vexanda soret illa quaestio, de universali gratia omnibus hominibus cata, in qua tantopere desidant turbatores Ecclesiariam Reformatarum in his oris. Sed scitis quo nos soleamus nostras conciones sormare non ad li- tigiosa colloquia, ut loquitur Paulus, Rom. . v. i. ad aedificationem, quae non magna oriri potest ex assertione universalis stratue, si ves evinci posset. Nos illud modo serio E Deo precemur, ne nos sinat ire nostris viis, sed Spiritu Sancto nos trahat & ducat essicaciter. Nam n nostro consilio & arbitrio relinquimur, quantumcunque Deus inter nos de se testetur,sive per lumen & opera naturae,sive per in ternam Euangelietationem gratiae, omnia erunt fru-sranea. Videmus enim ec hodie, quod Deus non tantum per lumen naturae, & corporalia beneficia, sed etiam per externam vocationem Euangelii internos testetur de se,docendo, hortando,minando, rogando tempestive,intempestive,& tamen taru multi sunt,qui incedunt sui is viis & in iis pereunt. Quaenam,quaeso uiscient', aut quae utilitas ad salutem in illa gratia, cum Deus quidem de se inter nos testatur,dd tamen nos sinit ire nostris viis' Sed si regamur per efficacem operationem Spiritus S. tuti sumus contra omnes internas & externas tentationes.
Hanc igitur precemur nobis & liberis nostris & qui. bi istun. bene cupimus, quod te plus eis proderit. quam ii multum ipsis disputemus de universali
Sequitur nunc quarta & ultima pars eorum, quae Paulo ac Barnabae iconii contigerunt, ilicet acerba rsecutio. De hac persequutione tria habet textus . Qui persequutores. a. Quae species persecutionis. 3 Quis periecutionis eventus.
I. Turrigentilis persequuta est Apostolos, sed
stasi Iudetorum. r. Illa ipsa turba persecuta est, quae paulo ante sacrificare ipsis volebat. Exemplum mobi is vulgi. populus ut aqua facile movetur, quae causi est quod Ecclesiae Sc Respublicae tum facile possunt concuti&tui bis impleii. Sicut in passione Chri li, litici m. abant; Hosanretit, Hos 1ra, mox clamabant: crucifige, crucifige. Tales sint omnes vii non habent corda in veritate radicitia & stabilita. Circumferuntur omni vento doctrinae , & nihil tam flagitiosum, ad quod patrandum non possint persi aderi, si nanciscantur idoneos se a res & instipatores. Nostra plebs studeat veritatem recte discere,&agnitam sincere amplecti, ut contra licreses&seductiones sint immobiles, i. Corinth. Is.s8.
Qui tales non sunt, facile seducuntur, 2 .Pet r. a. I . Precemur scpe votum Petri, i .Petr.3 . IO. Davidis, Psalm .i I91 33 a. Defensi res veritatis non habent acriores hostes quam Apostatas. Gentes veritatem nunquam
agnoverant, & non essent perlecuti Apostolos, nisi inducti sutilent suasu Iud corum , qui a veritate Euangelii. Patribu ipsorum tradita. defecerant. Hi non contenti ex suis urbibus expulisse Apostolos, sequuntur eos in alias urbes, ut animum expleant,
quod propter Apollolorum lagam in propria civitate non potuerunt. Sic olim Edomaei graviores persecutores Israelis,quam canerae gentes, Psal. 3 37.
v. 7. Sic Arriani acerbius persequebantur Christia nos quam Ethnici. Caveamus Apostasiam. Qui hanc committit, persecutor si justo Dei j ii dicio. Sic hodieque apollatici Sacerdotes in Papatu, quibus crimen Apostas expresse impingitur, a. Thestra 3.1.Timoth. . i. gravissimi Ecclesiae hostes, qui plebem rc principes seculares incitant ad persecuti nes, a quibus alioquin tantopere non foret metuendum. Hi solles sunt quibus Diabolus emat virus periecutionis ic acerbitatis in corda aliorum. Ne a
Turcis quidem tantum nobis metuendum atque ab
his. Vident Magistratus nostri, quos angues in sinu
II. species persecutionis suit Iapidatio.Lapidatus est Paulus & non Barnabas, quia propter sermonis
excellentiam m. is erat exosus. Qui optima habra dona, plurimos habent hostes. Lapidatus est, emnon ad mortem. Atque haec sine dubio illla lapid tio, de qua z. Cor. i. ας. Iconii quidem pro siuerant lapidare, sed Paulus fuga sibi consuluit,A . L .is. Maium quod multis vina sancti a contigit. 'ul
565쪽
sed cum statrem liberare Lbabiliter potes,non de-l pitemus nos in pericula non necessaria, haec enimbes tibi parcere propter pericula, Ted cum fide in foret illa tentatio Dei, quam Diabolus suadet Chri- Deum secere, quicquid cum iustitia Sc vocatione sto Matth. .6,7. Sed ut in necessariis& inevitabili-
tua consistere potest. Si haec doctrina mihi seret bus vitae periculis nos animemus & consolemur,di- applicanda, quantam haberem segetem ac mate-icentes: si haec est hora mortis. quam Dominus riami Quot iam sunt lapidati Pauli, quot omni-l inibi constitiait, cur non libenter sequar vocalionem no egentes fiatres & Ecclesiae , cui bus succurrere nos possemus, si non nimium nodis parceremus, si non nimium pericula timeremus. Communi uncin quaestio: id faciendum nobis pro exteris Ec-
linia, quae propter religionem persccutionem pa-uuntur, an earum causa llum suscipiemus, & nos periculis ipsorum miscebimus 3 Non miscebo me quaestionibus ad regimen Politicum pertinentibus, quamvis & hoc det administrari secundum Scripturae praescriptum,& cum sacrificuli Romani suos Magistratus tam hirpetuose urgeant, ut Ecclesias suras evertant, quidni nos nostris quoque aurem ubinde vellicemus, ut eas defendant. Interim, ut dixi, Politicis me non nimis immiscς , sed hoc meum est ossicium, hortari sngulos, ut nemo no- Domini Hira me ex hac miseria in meliorem vitam evocat 8 Si non est hora, pelicula vitae, qua*Umvis
magna me non necabunt. sed vivam & nomen Domini magnificabo. Sic Christus ipse secit Iohan. 12.
quam Deus nobis definivit, sine dubio est optima &commodissima hora moriendi, tum pro nobis qui Emundo excedimus; tum pi o nostris quos in mundo relinquimus, quam pii declinare sicut non possunt, ita non volunt, sed dicunt i Pater haec est limra, jam finivi cursum, di retinui fidem ac bonam
Hactenus quid Lystret Apostolis obtigerit, quam
historiam merito nobis proponimus in exemplum patientiae, sicut Paulus eam suo Timotheo propOstriam in tantis fratrum periculis sit sine cura & sol- j nit a Tim. r. io, ii. Ultimus locus,ad quem in hoc licitudine,utique ad minimum illam ipsis opem non ῖrimo egressu Paulus profectus, est civitas Dcrbe, s. OlLyst ec Iconii vicina, in eadem Provincia scit Ly- negemus, quam sine periculo praestare possumus quot sunt exterius stat res & servi Dei, cum fame ad
mortem usque conflictantes, quorum vitam eleemosynis nostris servare posscinus, si vellemus' Sed nos opes nostras luxu de superbia dilapidamus, &inter leves moriones, histriones ta morum ac animarum corruptores duoerdimus, & tum, cum ad nos confluunt lapidati Pauli,qui cum lacrymis oculos nostros implorant, ac micas desiderant, respondendum illis est, Non habemus quοjiuvareptismuscaonia sita. Quid hic gesserint, non nisi generalibus terminis describitur. Praedicarunt illi civitati Euangelium. & fecerunt multos disci philos. Quid interest inter praedicare Euangelium de facere ciscipulos' Posterius est prioris effectus. Nam pers dicationem Euangelii fecerant discipitios. Tribus modis fit aliqui; discipulus Christi. i. Cum
instituitur ut veritatem Euangelii agnoscat. a. Cum I I t Nysuadetur ut e trinsecus per professionem oris Ec-
Si hoc Deus impune dimittit, mirabimur clemen- l clinae se adjungat, sacramenta recipiat,disciplinae setiam ejus. Nos cum emendare non possumus, & sebmittat. 3. Cum intus sectitur, ut sincere ac qui possunt, nolunt, reprehendere tamen debemus, i constanter veritati credat & obediat. Est enim Aut nostras liberemus animas. Quibus nihil superest postolorum non tantum cordis institutio, quo juvare rimine, saltem precibus juvent. Ne liςd vera cordis mutatio&re eneratio, t. CCr Is. vivite in meris deliciis & carnalibus gaudiis, sed Haec omnia fecerunt Apostoli sed non sua virtute, conterimini contritione Iosephi,& flete cum flen- nec virtute solius externi verbi, sed virtute Spiritustibus. Sancti ministerio ipsbium benedicentis. Sed nona. Quantacunque sint pericula vitae,tamen ante opus est his insistere, nisi quod discere inde possit
horam suam nemo moritur. Paulus ad mortem l mus, quod sicut Apostolus persecutionibus non satasque erat lapidatus , dc tamen non moriebatur,t tigatur & desinit ab opere mandato, sic nos dissicul
uare t Quia hora ejus nondum venerat, cursum i tatibus fatigati non de mus in opere & yugna, aaium nondum abidiverat, consilio Dei nondum i quam vocati sumus succumbere. Vide I man. ii. sufficienter servierat, nihil igitur poterat Iudetorum i v. 8, 9. rcc. Sequitur horum Apostolonin ditus rabies. Sic Christo factum saepe Iohan. .ro.& 8.1o .l & regressius ex primo itinere in locum undς contro. 3I. 39. Luc. .a9. Isaae domina sapien- egressi. in debet applicari, non ut hoc sundamento praecia
566쪽
CUr non perrexerint Apostoli ad alias gentium Provi incias ad propagandum inter illas Euangelium sed in Iudaeam prius regressi sint, postea denuoc xituri ad gentas ebus rei potissima ratio in occulto coiis ilio Dei quaerenda est, qui Euangelium suum mittit quo vult & quando vult. Non enim est cum Euangelio sicut cum sole. Solem Deus alligavit ad continuum 3c ordinarium cursum, ut exitus ejus sit a fine coeli, usque ad finem, ut nulla pars mundi sit sine ejus collustratione. Psal. I9. v.7. ed Euangelium est sicut illa columna & nubes,
quibus ducti Israelitae in deserto, quae stabat & semovebat prout Deus jubebat, Exod. I 3. v. 2 t. Vox libri nat urae ixenetrat totum orbem,riaim. 19 I , ,3
Sed Euangelium est sicut ventus,qui alibi fiat, alibi non flat, sicut nubes quae alicubi pluit,alicubi non pluit,& currit sicut movetur, Psal. 7 38, i 9. Actor. 16. 6. ad io Ad quos igitur venit, illi iangularem Dei gratiam inde agnoscant, illudque retinere studeant. De ortu selis naturalis super nos non est quod simus solliciti. quia ilisto tempore, nobis non curantibus, sit per nos oritur & occidit, nec opus est
mctuamus, ne quando non oriatur. Sed candelam
Euangelii sollicita cura tenemur retinere, ne a no-ba aut erati ir, & detur dignioribus, Matis a I. v. 3. Ma th. 8. D. Non datur consilium transferendi Euangelium in locum ubi non est. Non enim hoc est currentis aut volentis, sed miserentis Dei, Roman. 9. Verum qui ex gratia Dei Euangelium acceperunt, iis datum est consilium Euangelium rotinendi. Cilicet si ferant fructus Euangelio dignos,& ambulent in luce dum lucem habent, Matth. a. Iob ia. Non fuit autem Apostolorum regressus otiosus, constans iii nuda locorum peragratione es lustratior ',sed occupa us in Ecclesiis antehac plantatis,coii-frmandis Ideo dicuntur animos discipulorum
confirmasse. Idem dicitur, Aet. i s. 3 a. 4 i. dci 8 23 Non ininor est virtus, quam quiserere, parta tum.
Ecclesia per fidem & prosellionem Euangelii a
mundo separa astitim fit sicut urbs obsessa, cui omnia, quae circumjacent, fiunt inimicaac conantur in s cludere comeatum, ec quicquid opus ad subsistendum ; Immo oppugnant vehementer &subjugare nituntur, sicut venti concutiunt domum
nabet auxilio ec sublevatione ne expugnetur. Ha
bet quidem promissionem, quod petrae saperstrum
non ut casera, Marth. 7. Ir. & ne per porta quid inserorum superanda, Matth. 16. 18. Sed tamen vim
di m ntiam per quam sibi istit, non habet in se nec ex te. sed paulatim a Christo, lapide angulati, si
milii stranda est per media ordinata in eum finem Ei clesia est sicut ager consitus tritico, cui inimis insevit Zizania . quae debent evelli,ne testicum suti cent, quam sol etiam ita urit, ut opus habeat -tione, Matth. i 3. I. Cor. 3. Habetur quidem nisu
i datum, Matth. i; ne evellantur zizania ted sinantur crescere, sed hoc mandato non prohibetur cura d ciorum in exstirpanda falsa doctrina, sed tantum in& moderatio animi in exerce idi scietina Ecclesiastiua, ne sorte per imprudentet i praecipitantiam nocumentum inferatur iis, qui mal hypocritae sed sincera Ecclesiae membra sunt. Prae, i stat aliquid suspeetium ferre & tolerare,quam nimios rigore disciplinae totam Ecclesiam turbare. Duml autim nimis & imprudens rigor dist hoc prohibe- tur, non simul prohibetur cura & s kitudo D torum in Ecclesiis plantandis onfirmandis, suble-ν iis, purgandis, tum per doctrinam,tum perdia
sciplinam. Et laee illa confirmatio dimpulorum, uua Apostoli in regressu suo cerunt occupati, unde videmus, quam necessaria sit Ecclesiis continua confirmatio per verbum et disciplinam. Verum quidem est . quod nullum ministerium humanum
sussicit ad Ecclesiam ita roborandam, ut possit sub
iistere contra portas inferorum, seta omnino potem
ti operatione Spiritus Sancti ad hoc opus sit Col. ει
veri. 11. Ephes 3.3 I6. Roman. 16. 2s. Sed tamen ideo non uini contemnenda, sed potius na ni facienda ista media, per quae Spiritus Sanctiis vult vires suas Ecclesiae communicare, Erech.3 . . Luc a z. 32. I. Their. 3. 2. Apocal. 3. r. Petamus igitur a Deo, ne hic Sol, haec pluvia, hic conaeatus -- bis unauam intercludatur. Sumus enim sicut cis vitas obscissa, quae continua subministratione co-l meatus dc armorum opus habet, sumus sicut agerit Furiis & aestui expostus, qui perpetua subministratione pluviae & expurratione aietaniorum mpus habet. Immo sumus sicut corpus agrium',
uod sine cibo & pharmaco emoritur. Hia status cclesiae, hic status omnium fidelium, quem qui sentit, sibi ipsi hic adminicula non inter detper
curas & voluptates mundanas ut proh dolori tinciunt multi ex nostris. Non taptum mandat i
567쪽
n ut confirment discipulos, sed etiam discipulis
vis ipsos, Iac. s. g. r. Timoth.2. I. Epheso. Io.Quoim,do ciuilibet discipulorum seipsum robo- . rati Serio usu verbi & Sacramentorum, aliorumque mediorum, quae Deus per ministros suos subministrat. Non exspectandus vobis Angelus de cin. Io qui vos roboret, sicut Christum, Luc. xa. 3. Sed usurpanda opera ministerii interris constitini .Perse verantia de roboratio usque ad finem divinitus quidem promissa, sed ideo non minus humanitus curata est. Dei enim consilium, gratia & promissio
non excludit, sed potius ponit humanam curam, ut cum Deus in nobis operatur velle & perficere, nos intimore & tremore salutem nostram operemur Philip. r. Carpuntur igitur hic nostri negligentes &indevoti auditores, multo magis autem negligentes eci pidi Pastores. Vivunt isti homines nons cus ac si ex seipsis possent subsistere contra portas inferorum, nec opus haberent aliquo robore divino.
Quomodo autem confirmarunt seu roborarunt
Apostoli animas discipulorum , Tribus me
3. Per adhortationem ec institutionem verbigere ra. a. Per erectionem disti plinm3. Per preces de jejunia v. 13.
Primo, inquit textus, hortati sunt ut manerent in fide. Quid cinus hac adhortatione, cum non detur apostasia ἱnde Omnes enim veri fideles pedi severant &non deficiunt a fide. i. Etsi non datur defectus a fide, tamen dat lapsus in fide. - est enim fides vera grau iter concuti ec labascere, etiam usque ad publicam abnegationem doctrinae Meet,ut patet in exemplo Petri, Matth. 2 6. Id ne fiat, hortandi sunt ut in fide maneant. a. Et si veri fide. les nunquam a fide deficiunt, tamen suis viribus in
fide non subsimini, sed custodiuntur in fide per potentiam Dei. I. Petr. I.3 .Q per Christi intercesii nem impetratur, Luc. 2 a. 3I. Et per hortationem
verbi subministratur, a.Petr. I. II. Ronon. I 6. 2s.
Non igitur adhortatio ad perseveratiam in fide seu- stranea est sed potius necessaria ad subministrandas nobis divinas illas vires, per quas in fide perseveramus. Quid sit autem onere in me nunc non explicabo, quia jam tum bis hanc phrasin habuimus& explicuimus,videt Actor. Ii.23.& 13. 3. Con- uirium huius vocis est cedere, vel se subducere,
Eser. io. 39. Est inophora a militibus,qui magna auricia certamen ingrediuntur, sed fouis ecperi-
culis, caput circumvolantibus, se subducunt & cedunt. Vide Luc. 8.18. Non plane deficiunt, faltem labascunt, Matth. I . 18, 29, 3 o. Mira res: quamdiu Petrus credebat, ambulabat se per aquis Scnon mersebatur v. 29. Sed qu. an primuin fides ejus labascit, incipit mergi. Potentia Dei nos sustentat, quamdiu per fidem a nobis tenetur. Vide Marc.6 s.& Matth. i 3. s8. Propter incredulitatem Christus non poterat operari, haec enim manum Dei quasiliῆat ne possit benefacere potentia enim Dei per justitiam Dei impeditur, ne possit benefacere, nisi iis qui per fidem in Christum placati sunt. Hoc igitur est manere in fide, cum non desinimus credere; etiamsi id quod credimus, plane sit incredibile. Applica Rom. S, I9. Iob. 13. is. Gen 32. 26. Itaque in omni angustia, cum lauascimus, nos excitemus dicentes ut Psal. 2. II.
Adhortationi ad perseverantiam in fide Apostoli adjunxerunt commonefictionem de tribulationibus, per quas fidelibus ingrediendum in regnum coelorum. Dicat aliquis; quid hoc iacit ad fideles discipulos confirmandos & animandos, cum potius videatur, ficere ad eos terrendos & dejiciendos. Vi. de Matth. 13. ai. & Marc... 7. Non debemus separare quae Apostolus conjungit. Vox enim opo tu non tantum refert ad trilaulationes, sed etiam ad ingressum in regnum coelorum, adeo ut haec propositio debeat, resolvi in duas: I. Oportet nos ingredi regnum coelorum. a. Oportet autem ingredi per variam tribula
Prior certe proposito facit ad animandum &confirmandum. Impossibile est ut quicquam impediat veros fideles, quominus. ingreuiantur in regnum coelorum. Quis nos separabit, quid impediei 3 Rom. S. 3 s. adfin. Oportet ut in coelum veniamus ' Cur oporteti. Propter Dei decretum. Est voluntas & decretum Dei beneplacitum electis suis filiis dare regnum
a. Propter justitiam Dei. Impossibile est Deum ingressum in coelum negare iis , quorum peccata perfecte sunt expiata, & quibus per perfectam obedientiana legi; a Mediatore Christo, secundum v luptatem ipsius Dei Patris, promerita &acquisia est beatitudo. Atqui fidelibus, dee. Daniel. 9. v. a
3. Propter veritatem Dei. Imposiabile eit Deum non facere quod promist. Atqui salvatum iri cre . dentes promisit, Ioli. 3.i6. & passim.
568쪽
Fac jam certum in tua conscientia, te esse vere fidelem & sincerum Christianum. Et tum conclude, oportet musalvari, non possum impediri quin ingrediar in regnum coelorum. Et hoc certe iacit ad
Posterior propositio etiam anima'. Etsi enim
temporarii per crucem offenduntur, tamen vere fideles per praedictionem crucis a scandalo praest an'
turlobata. 36. i. Dum enim sciunt, crucem venturam, animant sede armant, ut telantaevisa minus noceant. Cur autem oportet per tridulationes ire in regnum coelorum3
r. Propter Deum. Iulii ita quide Dei non postulat quicqua mali fidelibus infligi. Ei enim satisfactum. Sed tamen sipiens Dei voluntas postulat , ut sicut Christiis, caritaneus fidei nostrς, per pastiones intravit in gloriam, Luc. r i 6. Ita dinos,ut ita sen rient: sex cruce nostra, quam acerba suerit crux
Christi, quam pernilit pro nobis, curcem Christi magni aestimemus, & agnostamus nostram obligationem ad gratitudinem. Si semper bene haberemus , nescirenatu quid sit, quod Christus pro nobis
passus , nec magni a lituraremus. Sed sentientes quam aegre feramus haec brevia & levia. tum demum intelligimus, quantum sit beneficii, quod
Christus aeterna illa infernalia loco nostro tulit. la. Propter mundum. Statim atque credim , mundus nos odit Ioli. i s. iv. Naturaliter igitur fieri non potest, ut in medio mundo degentes non experiamur mundi ludibria & persecutiones. Hoc illud a. Tim. 3.'i a. Pietas odium habet in mundo. Posset quidem Deus nos in medio mundi odio tu ros & silvos praestare, sicut Danielis socios in ignea fornace ; sicut Eliseum inter Syros a.Reg. 6. s.&c. Sed Deus non semper vult facere miracium, sed naturae relinquit suum cursum , cum hoc fit, non possunt non fideles nersequutionem pati. 3. Propter nos. Nos indigemus dc opus habe-nhis tribulationibus, idque propter duas causas.li. Propter nostram carnem. Sicut aeger opus habet pharmaco, sicut puer stultus virga ut emendetur ; ira nos opus habemus tribulatiotii bus,ut c, ro nostra crucifigatur & dometur. Sicut Pharao Israelitarum luxuriam e lasciviam domabat laboriosa servitute; sicut Deus in V. Test. carnem Patrum domabat iugo onerosarum caeremoniarum;ita Deus nostram carnem domat tribulationibus. Hoc illud Hebri 12. 6. & 1 33, 3 iu Propter nostrum honorem. Opus habemus. bulationibus, ut per ea iunquam isem, probe-
tur nostra fides,ut sincer tas ejus appareat, exercei turque nostra patientia, uostrς preces, nostra vigia lantia. Sicut miles ut fiat gloriosus, opus habet pro- sentia hostium, ut eorum conflictu ostendat suam sortitudinem;ita Christiani opus habent tribulationibus,ut eatum Liperari orae appareat veritas notae
eo enim necessitas patiendi nobis inculcatur, ut Iu- bentia patiendi in nobis generetur Nam si quod patimur,inviti patimur, non est passio, perquam
troimus in regnum coelorum. Etsi Christianos portet pati, tamen passio eorum non debet esse coacta, sed voluntaria. Passio Christianorum non debet esse mera passio, sed amo, virtus Ec num in pus, a Spiritu Sancto datum, Phil. I.29. At non potes es ,si sit contra voluntatem, & non milibenter. Cum Deus diei ponetpari, Christianus dicit,
Obiect. At quis Christianorum ita patitur liben- ter. Si possent effugere , non paterentur, & aequet i
culant Christiani in Passionibus ac Mut Ris. 4
1. Falsum hoc. Quam multa mala potuissent IChristiani, praesertim martyres, esinere, si volui se sent peccare, & illegitimis uti mediis 8 Sed sponte &libenter elegerunt potius cum populo Dei male i ractari, quam ad tempus peccato frui, Heta. ix. v.2s. ux. Etsi pii fulant in tribulationibus, non ideo Isint impatientes, aut inviti patiuntur. Cum enim usecundum camem Hulant, secundum spiritum lae- citantur. & gratias agunt Deo, quod castigantur ne qcum mundo pereant,Rom .s.v. r. Verum quidem,
quod sicut nostra fides non est sine incredulitat ita a nostra patientia non est sine impatientia , nostra clpromptitudo non sine tarditate & Quctatione. Sed Iinterim contra impatientiam luctamur ,& patien- ratiam nostram manifestamus per justificationem ju- . Idiciorum Dei si per nos, & per gratiarum actionem ro beneficiis, quae Deus nobis dat in mediis tribu- M.tionibus. Etsi caro infirma est , Spiritus tamen promptus est Matth. 26. Discamus igitur libenter pati quod oportet pati; discamus libenter bibere po- culum quod pater praebet; dis amus crucem nostram stacipere. Si non esset neccssarium non opo
teret pati. Est enim Deus bonus & misericors, d pronuo ad parcendum, quantum ferre potest ejus
569쪽
oria & nostra salus. Quod autem oportet pati , non sinit nos pati sine magna nostra utilitate,Hebr. D. i I. Non sinit solos pati, sed pati, sed nobis com Datitur, &juvat serre, nec sinit frustra pati, sed tribulationes nostras sanctificat, ut prosint,compensat etiam mercede magna, si bene serantur. Actor. I . V. 23. ad finem.
CONCIO CLXVIII. SEcundum medium, quo Apostoli discipulos
confirmarunt, est constitutio Pres terorum.
Non sufficiebat semel & iterum ab Apostolis ii illi tui, sed resilirebatur per tuus ordo & continua administratio verbi. Hoc une ordinati Presbyteri per sinstulas Ecclesias.Apostoli & Euangelistet erant univertates Doctores, missi ad omnes, sed ordinarii si ii singulis praefecti Ecclesiis Tit. i. v. s. Est igitur juris divini, ut singulae Ecclesiae suos in perpetuum habeant Presbyteros.
Sed quid Presbyteri ' 'sp. Intelliguntur omnes qui ad aliquam letiuigiam seu functionem publicam in Ecclesia vocantur, sive sint Doctores, & Pastores,qui v um & Sacramenta administrant; sive rectores, qui in disciplinae administratione Pastoribus auxilio sunt, sive denique ipsi etiam Diaconi, qui eleemosynas administrant, omnes, inquam, illi officiani Ecclesiastici,qui Rom. ia. 6, 7, 8. diversis& distinctis enumerantur nominibus, hic uno generali vocabulo vocantur Presbiteri. inare vocantur Presbyteri3 quia sunt, aut taltem debent esse non, sed qui diutius caeteris in Ecclesia coim versati sunt, quique ceteros, si non aetate, saltem sanientia & auctoritate antecellunt. sunt illamen bra, quet in corpore Ecclesiae maximum habent
Lonorem, I. Cor. II. Rom. i 2. . i. e. respectum
ci autoritatem. Sicut caput in corpore humano est membrum honoratius, cetera membra regens; ira Us teri in corpore Ecclisiae sunt loco capitis, per Ood caetera membra reguntur, docentur, iuvantur. Sic usurpatur haec similitudo Rom. ia. &I.Cor. I 2. Hoc tamen caute intelligendum, ne videamur concedere quicquam impiae illi gloriationi Papae, qui se Caput Ecelesiae vocat. Sciendum igitur , haec similitudo dupliciter in Scriptura usurpatur. II. Ad exprimendam unionem quae est inters istum & Ecclesiam. Christus caput, Ecclesia us. Sic usurpatur liphes i. aa, 23. Sicut enim
pii in Ges animῖ ratioratis, per quam caeteram di corporis vivificantur & reguntur: ita Christus est fons vitae spiritualis, ex quo totaEcclesia tra nit vitam spiritualem, propter quam excellentiam Christus etiam Dominus Ecclesiae, cui licet Ecclesiae. I rei es,est nuritus & sponsus Ecclesiet, iEcclesia propria est. Hoc sensu aliauem hominem appcllare caput Eeclesiae, sumina est blasphemia.
z. Ad exprimendum diversim statum ac condi tionem, qua membra Ecclesiae inter se differiint; ut unuiniit praestantius altero. Sicut enim quaedam membra corporis: non tantum communis vivi sic rationis, quae ab anima rationali fluit, pmicipea unt, sed etiam in tali abundantia accipiunt vires a nim ut coeteris membris eas suppeditent Oc subministrent;ira in corpore Ecclesiae Presbyteri non im-riam communis vivificationis, qui ex Christo fluit, iunt participes, sed etiam dona Christi tam abundanter accipiunt, ut aliis membris de suo communicare & subministrare possint. Sic usurpatur haec similitudo Rom. II. I. Cor. II. Et si potius P L
eri sint caput in Ecclesia, quam caput Ecclesiae. bra ne hoc quidem sensu Papa est caput Ecclesiet. Si enim non est membrum veret Ecclesiae, sed hostis veritatis, re verus Antichristus, quomodo potest in clesia habere locum et dignitatem capitisy Saltemn in Ecclesia, uae Romae possit ei Iet,sit caput d precipuum membrum , non igitur in tota Ecclesia. ii haec est causa propter quam antistites Ecclesiae vocantur Presbyteri quia scit. eminent inter caetera Ecclesiae membra in donis , & sunt instrumenta per quae virtusChristi ccterii Ecclesiae membris communicatur. curemus ut a nobis pro talibusam cantur. Non sunt vestri Domini, qui vobis idominantur: c ille enim honor seli Christo com- . petit:) sed tamen sunt vestri antistites, ic instrumenta Dei, rquae vos vult aedificare in commi mone cum C sto Domino vestro. Sic igitur nos aestimet omnis homo , i. Cor. . vers i. Vide r. Timoth. s. vers I7. Hebr. 33. 17. I. Thesse. versia, ia. λAt enim quomodo constituerunt Presbyteros 3 Hic quaestio est. an aliqua disserentia sit inter de qua I.Τ . q. &s. 22. λ. Tim. 1, 6. Resp. Ea ditarentia. Nam. I. χειρο mna ad electionem pertinet, de de Ecclesia ieu populo dicitur, qui solebat extensione manuum leges vel Magistratus sciscere te approbare.Sic a. Cor. S. i'. Etsi enim de Deo usurpatur haec vu Actor. 34. r. hoc tamen fit metaphori S tr
570쪽
uticie. Σει ebrima vero est actio presbyterorum, qui aliis ad presbyterium electis ac vocatis solebant imponere manus, ut precationibus, votis ec congratulationibus suis illis impetrarent confirmati nem donorum, quibus, ad iunctionem redderentur apti. Quomodo igitur hoe loco intelligendum, ubi
non populo, sed A posto is tribuitur 3 I s. Tribuitur Apostolis. quia ipsi hujus Xειππ-
populo Dia, auctores& ductores suerunt. illi enim populum convocarunt, aliquos idone viros ipsis praestituerunt, ut Actor. I. 1 3. jusse antque ut Ecclesia exterisione manuum approbationem sitam declararet. Hoc enim discriminis observarunt in electione Apostoli & elemone ordinariorum presbyterorum Apostolorum electuri stiterunt di nominarunt quidem duos, sed electionem commiserunt sorti, seu divinae providentiae . quia Ap stoli non debebant esse vocati per homines, sed immediate a Deo Gal. i. i. Sed ordinarios presbyteros constituturi res xerunt suifragia & consentum preuli.Sic etiam factum Actor. 6. 2, Et hic tutissimus & optimus modus eligendi ec vocandi Presbyteros Ecclesiae, ut scit. antecedentibus & ducentibus presbyteris, qui sunt , alii eligantur rc v centur, cum consensu & Uprobatione populi. Non debent hunc actum ad se rapere soli antistites Ecclesiae, nec soli Magistratus. Non nuamus Pro uteris suas partes, scissi, ut sua prudentia dc moderatione & antecedente consilio rem ducant ac dirigant. Nec Magistratui suas, scit . ut curet omnia recteneri, sed nec ipsi Ecclesiae suas, scit . ut approbationelio elemonem sciscat, ec proprio consensu esectos ro suis an istitibus libenter recipiat. Monemus m. ut defendamus vocationem nostram contra calumnias sacrificulorum. Negant nos legitime vocatos, quia non ab Episcopo, nec a Papa. At quis legitimum vocandi motum rectius nos docebit quam Apostoli, qui ordinarios presbyteros elegerunt cum approbatione Ecclesiae, cum precibus ecj uniis.Sic nos dirigentibus & ducentibus presbyteris cum invocatione divini nominis electi sumus cum approbatione Ecclesiae. Haec, haecjanua perquam ordinarii Pastores debent ingredi in ovile Christi. Iohan. io. Non autem Papiuica illa nundinatio ossiciorum Ecclesiasticorum. Tertiuin medium, quo confirmarunt discipulos, icit jejunium & precatio, seu potius precatio cum jejunio. Precatio enim proprie est medium consita mandi Iejunium quas additur, quantum opus est,
ut precari servidius possimus. Possit videri haec prae
eatio adhibita ad electionem presbyterorum, quae semper fieri debet cum praecatione& jejunio Actor. 33. 3. Quia est opus arduum. Eligentes enim co dium secreta ignorantes possunt falli,& eligendi pus habent donis, quibus reddantur apti Sed tamen de constructio textus dc verba proxime sequentia indicant, etiam factas has preces valitalicendi causa. Laudabilis mos, quod pii, per itinera disjungendi, per preces se invicem Deo commendent. sic Paulus Actor. ro. 32, 36. Sic dicitur factum histe Apost lis hoc opite v. 26.&cap. 13. a Nec stra fiunt les valedictiones, sed sunt Deo pratae, & benedicti nem impetrant, pr sertim id fieri debet cum per
mortem ex mundo migramus. Vide Iob. 7. Lia, 13. Cum nostra cura non amplius potest pertingere ad eos quos amamus: commendemus eos Deo per
fideles preces,&sic acquiescamus sed no est animus in Locum communem dejejuniis re precibia nune excurrere, quod saepius factum. Unum modo ob servemus, quod magna opera incipienda cum m. cibus&jeuntis. QIn reliquo hujus capitis recens:ntur: I. Quae loca peragrarint antequam venerunt ad locum unde exierant. Exierant Antiochia Syriae, ad eam urbem reversi sunt, per Pisidiam. Pamphiliam, Attaliam, ibique ad tempus manserunt. a. Narraverunt seu exposuerimi Ecclesiae Antiochensi quid rerum gesserint in itinere. In hac peregrinatione & narratione nihil est quod expositi ne magnopere indigeat, nisi haec duo: I. Non narrat cuid ipsi fecerint, scit quamma ira Deus per ipsos seu cum ipsis feceritSignum fi
lis Minum, non sibi adscribere quod efficit, sed Deo Magna prose ' faciunt minista Lucrantur animas, easque eripiunt ex regno tenebrarum, regenerantque animas hominum , quod certe plus estruam torum mundum armis vincere ed postquam
deles Ministri id fecerint, soli Deo quod essectum
est, adscribitur. I . Cor. 1s. i O Et merito, non enim plus conserunt ad regenerationem animarum,
quam agricola ad incrementum frugum. scit. quod semen in agrum conjiciunt. r. Cor. 3. Sic etiam i ciendum Christianis si quod bonum faciunt. Bene vivere, bona opera sacere e post facta humilem esse, vere Christianum est, Luc. I 7. IO.
II. Phra' egregia, quod Deus gentibus aper januam fidei. Ianua fidei gentibus olim claus unc
Deus duobis modis ianuam fidei claudit. i. Cum Euangelium populi dicui non mittit,