장음표시 사용
161쪽
trocinium Saepe hujuscemodi negotium alias est agitatum eum apud Provincialem, tum Generalem; donee Rex ipse extinxit talia patrocinia. Io num 3 s. Joannes Borgia Comes Ficalii filius S. Francilet Bargiae immensum . . b Reliquiarum thesaurum, quem a multis annis in diversis Europae partibus colle-mui Prusess gerat, exornaeratque pretiose, Domui Professae donavit a Joanne Rege suasu parentis sui fundatae. Octobri mense transportatae Ulyssponem comitantibus PP. Antonio Francisco, & Martino Escudeiro. Januario sequente solemnissima lupplicatione deductae e templo Cathedrali. Praebuit Societas Joanni insignificationem grati animi sacellum primarium ad sepulturam, & suffragia mi Lis in perpetuum. Joannis Borgiae illuc delata sunt ossa, ac subterraneo condita sornice.
Episeopusta. paniae datu . Novus Pro vincialis.
EA tempestate Legati Japonenses & a Rege Philippo & a Sirio V. Papa EO
clesiae suae proprium Episcopum exoraverant: delegitque Rex nostrum Sebastianum Moralium Provinciae Praesidem, qui accepto diplomate summi Pontificis et . Martii in templo Domus Professae Funayensis Episcopus consecratus est per Michaelem Castrium Ulyssiponensem Archipraesulem, a sistentibus Emmanuele Cestra Episcopo Septensi, & Petro Castillio Leitiens. Adsumptus inaugurationis, & itineris expensis Rex munifice suppeditavit cruciat rum tria millia & quadringentos. Praeterea jussit, ut ex vectigali regio urbis Malacae quotannis illi cruciatorum duo millia numerarentur. a. Provinciam moderari jubetur Roma P. Joannes Correa Villaregalensis qui regebat Conimbricense Collegium. Socii decem binis impositi navibus solverunt e Tago die sexta Aprilis. Eadem cum Episcopo navi vehebantur pikopuI - Antonius Rodericius sacerdos, Antonius Luzsius, & Gasipar Castrius Coadjutor.e''μ ' qui postea sacerdotio initiatus obiit martyr in Iaponia. Altera navis complectebatur P. Emmanuelem Veiga Superiorem, Emmanuelem Pirium, Lusitanos; Lararum Catanium, & Laurentium Maconium, Italos; Garciam Garcium, &Petrum Paestum, Hispanos; postremus patria Toletanus in AEthiopia Romanae junxit Ecclesiae Sellamum Seguedium Abassinorum Imperatorem. Motiriar Epi . 3. In navi, qua vehebatur Episcopus, fatalibus morbis grassantibus, duo, libes. - sacerdoteS prostrati erant, noster Antωnius Rodericius, aliusve externus. Epiis defietis. scopum miserorum auxilio se devoventem pestilens morbus invasit, ex quo obivit sanctissime, jactis anchoris in portu Mossambiquiensi is. Augusti, sepultus in aedicula Virginis de Baluarte I unde annis sequentibus ossa Goam translata sunt. Primam vidit lucem Funchali in urbe principe Madetrensis insulae, heroicis virtutibus clarus, quemadmodum testatur vita ejus typis vulgata. Erat a confessionibus sacris Mariae Conjugis Alexandri Farnelii Parmae ac Placentiae. Ducis. Germanos duos in Societate habuit, Antonium Moralium, qui plurimis annis vixit caecus, & Ludovicum Moralium. Cum e Mossambiquio navis solvisset aa. Augusti, aeternitatis portum attigit P. Antonius Rodericius, natus. Monte majore novo, multis praeditus virtutibus, ut ipsius vita in lucem edita manifestum iacit. . In Brassiam profecti sunt quinque. PP. Fernandus olivetra & Bartholomaeus Abreus cum Petro Correa non sacerdote selicem habuerunt navigationem. PP. Petrus Alvarus, & Antonius Botellius rapti ad Americam Castel- Ianam. Cum navis esset morata ad insulam indeirentem, lapsa temporis orportunitate nequiit superare aequatorem, eas adire regiones compulla. Sesqui anno his erroribus consumpto tenuit Angrensem portum. Nostri μM.- . Hoc anno Vlyssipone adversus Angliam solvit classis semidanda, ap-cti in vise paratu maxima, successu minima. Suppetias ibat orthodoxis Anglis, quos Eli -- δ' regina crudeliter vexaverat. Tres & viginti de nostra Societate illam
162쪽
eonscendεre, tredecim sacerdotes, coadjutores reliqui: octo ex Lusitana Provincia, ex Boetica septem, octo ex Toletana. Hos uter emortui P. Ludovicus Fon
seca Boeticus, Balthasar Almeida Coadjutor Lusianus, & P. Robertus Ruch r-tius natione Hybernus, qui Romae inierat Societatem, deinde studiis operam dabat Ditingae, tandem migravit ad Hyberniam: illic ad necem proposito etiam praemio conquisitus secesiit in Lusitaniam: magnum in eo praesidium nacti sunt Ulystipone Catholici omnes, Hybemi, Angli, caeterael nationes. 6. Mense Octobri Ulysii ponem ingredientes Comaedi promisere anni C. aeditorius decursu in scenam daturos se comaedias octoginta, de singulis mille rega P η' ' 'lia aerea pensuros Domui Misericordiae. Verum res indigna videbatur P. Petro Fonsecae Praeposito Domus Prosessae, aperiri scelerum ossicinas, eo potistimum tempore, quo pro classe Angliam invadente preces sundendae erant. Igitur convenit Cardinalem Proregem, rem pro virili exaggerat, amoliri, cum posset, rogat peccandi occasionem. Piissimus Princeps actutum jubet comaedos ejici, tametsi jam recepissent spectatorum pecuniam, cunctaque parata forent ad initium faciendum. Vir nobilis Thesaurarius Domus Misericordiae inde discedens obviam sorte secto e Domo Prosessorum sacerdoti, quem spectacula haec impedivisse suspicabatur, Fraudasti, inquit, Domum milericordiae octoginta millibus regalium aereorum. Cui sacerdos: en habes, ait, centum millia ; quae cum ipsi tradita suissent ad pia opera, in hoc piissimo opere impensa
voluit: simul atque evidenter patuit, non egere pauperes pecuniis per iniquitatem collectis.
7. De Reliquiis a Ioanne Borgia donatis Domui Prosesiae dictum est suppliratio anno superiore. Pettus Fonseca Praepolitus vir excelsi animi per urbem circum GP serri voluit maxima, qua fieri posset, pompa. Secunda & vigesima Ianuarii, nam antea pluvium tempus prohibebat, id factum, serculis sumptuose adornatis. Quidquid divitiatum Ulystipone suit, vel e fenestris pependit, qua transeundum erat, vel in orchestris & arcubus, aut personatis actoribus spectabatur. Nihil rixarum contigit in tanto hominum concursu. Illud concelebratum plausu, quod, cum parvulus ille, qui reserebat divum Vicentium, pretiosum adamantem perdidisset, invenerit ille, qui divi Antonii Lusitani personam sustinebat, e cujus. Praerogativis una est reS perditas dominis restituere. Diebus octo patuerunt populo Reliquiae. Praeter infinitam multitudinem venere ad earundem venera tionem dive ae supplicationes. Prima omnium erat pauperum & mendicorum, qui in templo misericordiae collecti, dupplici ala formati, virorum una, altera farminarum, manu gestis viridibus cannis ad reliquias colendas processerunt. 8. Plurimum arrisit P. Ignatio Martinio pauperum de arundinibus seren- supplicati. dis iuventum. Subinde annis singulis die S. Alexio dicata, in cujus honorem M erecta erat pauperum sodalitas in templo milericordiae, Ignatius praecedente longo puerorum agmine recentes arundines manu serentium ibat ia aedem sacram Misericordiae catechesim explicaturus. Cumque successu temporis S dalitas migresset ad templum maximum, retenta usque huc pia consuetudo,
puerique in ordinem dispositi eb ducuntur e Domo Professa. Intersent una eum dileipulis ludimagistri omnes, qui Ulyssipone docent alphabetarios. Fit solemnitas supra modum aspectabilis plausu totius urbis maximo. Indulgentia plenaria quadruplex concessa: I. Februarii ob caput divae Birgittae, 3. Majii
ob sanctae Crucis lGnum, a I. Octobris propter Virginum undecim millia, II. Novembris ob caput S. Gregorii thaumaturgi. s. Praeter alia quam plurima opera DomMProfessae illud non tacendum, Charitas erga quod praestitit ad triremes damnatis. Ex his centum & octoginta compleve- i m x. Mrant damnationis annos, neque tamen a regiis Ministris liberi abire perinysi. Igitur mi serorum cauum suscipulat incolae Domus Professae, per quos non solum erepti scalmo, sed etiam persolutum sui laboris pretium retulerunt a die, qua poenae latisfecerant. Ea summa fuit Cruciatorum quatuor millia. Antonius Aranco, Ta Io. SchO- iDisitir
163쪽
Io. Scholasticorum pene duo millia stequentabant Ulystiponenses scholas. Iidebantur saepe in no comio ex ipsis plurimi, modo aegrotorum lectos
componere , modo scopis verrere cubilia , modo cupedias ac bellatia dividere. Alii nonnunquam recreabant afflictos suavissima vocum & instrumentorum hariamonia. Unus aliquis Nobilium alapam infligenti obtulit genam alteram, sim
Iosque ultionem meditantes continuit.
II. Non paucae missiones e Collegio Eborensi institutae tum in Translagana Provincia, tum in Algarbiis. Farenses&Lacobrigenses sie accensi studio videndi Collegia Societatis is in urbibus, ut Praeposito Generali per litteras de-Mori . Fer. sideria sua declaraverinti octava Decembris Eborae emisit animam clarissimis. R 'με ornatam virtutibus P. Fernandus Coutinius Ulyssi ponensis. Mortis diem praescivisse credatur; nam certior de illo factus, neutiquam commotus est. Prope mortem P. Suarium aemulatus haec verba pronuntiavit: Non putabam esse tam dulce mori. Virginem rogaverat, ut ipsi dicata die cederet e vivis: meruit exisaudiri insignis illius amor & cultus Dei parae. Missiones e ra. Zelus Patrum Collegii C imbricensis praeter Pedrosum, Carque-.ζόδ -n rem, di Cariam, sermonibus sacris, & fidei elementorum explicatione imbuit
' Visonium, Trancosum, Pinelium, Penamacorium, Montem majorem veterem,
Aveitum, & Villavissesam: ad hanc venit Catharinae Ducis rogatu P. Joannes Lucena cum P. Gon salo Dinisio. Significante P. Lucena in concione necessitatem vinctorum in carcere nudo solo iacentium, sine storea, sine lodice, qui tegant corpora ; illico pia Dux Gynscei sui storeas dari jussit, duoque stragula iquae Lucena cum aliquot aulae servis humeris imposita gerens, oppidumq; pe ambulans plura ejusmodi emendicabat ἱ totque storeas & lodices collegit, ut inde parata sint pro vinctis quadraginta cubilia.
Domini AIe- I3. CO imbricae sub noctis medium flamma corripuit aedes Alexandri and i pyς Brigantini, ad quam extinguendam confestim accuriare nostri. Alexander
aegre subtractus incendio in nostrum se recepit Collegium, eiusque incolam egit tamdiu, donec aedes reficerentur. Majore hebdomada idem Princeps in Collegium secedens eum nostris interfuit Omnibua Christianae pietatis ossiciis per id tempus fieri solitis. Moses, nis. δε. Ex eodem CollegiΘ ad triumphantem, ut spes est, Societatem abiit
mihieis,3oin. septima die Septembris Dominicus Ioannes Coadjutor virtutis admirandae. nra Coad, Ortus in pago agri Conim censis, annos septem & viginti in Societate vixit,& viginti continuis Cocus ad ignem desudabat. Tametsi ne characterem nos set, scientiam utique profundam habuit in rebus ad animam pertinentibus. Memoria complectebatur libellum aureum de mundi contemptu & imitatione Christi. Plena est exemplis optimis vita iam typis mandata. Invaluit de Do minico singularis opininio tum apud nostros, tum apud exteros. Hi nostros,
ut dixi, Apostolos vocare solent. Dominicum nominabant Apostolum sanctum.1 s. Socii Collegii Porinensis sex & quadraginta taminas perditas a I
panari reduxerunt, procurato commodo, honestoque vivendi modo, ne redirent ad vomitum. Hirensi Comite Madriti occiso, mater, & stanes veniam rogati ab interfectore obstinate negaverant; at haec interveniente Nostro fi mala est tabulis fidei piiblicae cum a matre, tum Comitis fiatribus. Barcellis prope Bracharam exarsit ingens furor & discordia oppidanos inter, & tirones milites. Adeo in arma concinum, ut etiam Clerici linteis induti, armis quihusque obviis arreptis, pro suis indigenis contra tirones decertarint. Cecidisetirones quatuor, vulnerati plures. Tribunus militum se vindicaturus statuerat in hybemis cohortes aliquot: incolae id armis prohibere moliuntur. In hae tempestate a Praesecto urbis Portuensis rogatus Collegii nostri Rector, Barcellassestinat, Tribunum alloquitur, pacem conciliat, malumque amovet, quod i pendebat. I . H.
164쪽
16. Februario mense Bracharae translata est Eucharistia e vetusto ad n Templutavum templnm, solemnem inter supplicationem ea majestate & plausu ordinatam, quo solent Bracharenses hujusmodi celebritates instituere. I7. Hoc quoque anno 23. Septembris prodivit e templo Domus B prima suppli. sessae prima supplicatio de Passibus Domini Crucem baiulantis, quae deinceps .udor i. seria sexta post Dominicam primam Quadragesimae peragitur. Noster Didaeus VR R 'MFerraEius minis adoleicentibus suasit, quos erudiebat lacris moribus, Sodalitatem de sancta Cruce instituerent in templo Coenobii Augustiniam, unde orta piissima supplicatio. Ubi sunt nostra Collegia, plerunque ex eorum prodit templo, id volentibus Augustinianis Eremitis, sub quorum imperio est designare
pias stationes. ig. Eborae Societati adjungitur Ludovicus Lobus Alvitensis Baronis fra- visi, id s..ter e prima Regni nobilitate. Captus olim fuerat in praelio Regis Sebastiani. eierarem Diu secum meditatus mundi vanitatem tandem generose proculcausti Vixit et 'apud nos magno virtutum omnium exemplo.
Iy. Angrae pro scholasticis instituta est sodalitas BB. Virginis i Episcopus, Cantor maximus, & Canonici nomen dedere. Urbem fames & morbi aD Colletii. figebant: Succurrit Collegium & tamento, & nummis in pauperes erogatis. Neque nostri immunes morbis, ubi primum convaluere, ad externos juvandos reversi sunt. Multum commodi attulerant militi praesidiario piae exhortationes: in more habebant sui ipsorum verberationem. Quot mensibus elegere Divum Tutelarem ; quisque celebrem egit Patroni sui diem, invitando alios ad audienda sacra. Non tamen invitabantur illi, quos sciebant lordibus meretriciis inquinatos. Quin admonebantur, abstinerent a pestilenti consuetudine, secus eos non admissum iri inter sortientes sanctum Tutelarem. Haec virtutum studia juvabant nonnulli ductores cohortium, viri ex animo Christiani. Unus eois
rum cum sua cohorte acturus excubias mancipium adduxit manu portans compedem militi, quisquis jutasset, injiciendam.
ao. Typis hoc anno excusus est liber de concordia humanae libertatis ta=Res; ish cum decretis praedestinationis compositus a sapientissimo P. Ludovico Molina Eborensis Academiae celeberrimo Doctore ac Prosessore, dicatus Alberio Cardinali Proregi & generali Inquisitori: suitque hoc primum opus Theologicum ab illa Academia editum, ut ipse indicat in dedicatoria; imo, nisi fallor, fuit primum opus Theologiae scholasticae, quod in lucem dedit Societas. Multae o jectiones & morae editioni injectae, quarum historia longior est, quam possit, ¬ior, quam opus sit, his Annalibus inseri. Prodiit tandem adnitente vel maxime R. P. Bartholomaeo Ferreyra Dominicano, qui librum de approbavit,& defenditi e
Ex Domo Prosesia Ulysponensi ad Superos migravit 8. Aprilis P. Leo Hen- Moritur P.
riquius, heros major omni commendatione. Originem duxit ex illustris Mori ri simis parentibus in oppido Ponta de sole Madeuensis insulae. Societati 'μ3 adjunctus Conimbricae, rexit ejus urbis Collegium, dein morense jussu Sancti P. Ignatii. Primus erat Eborensis Academiae Rector. Etiam Provinciam moderabatur; munusque obivit deputati Concilii Generalis Lusitanae Inquisitionis. Henrici Cardinalis Confessarius fini in paucis charus. Post hujus obitum Praefectus Bracharensi Collegio, unde veniens Ulyssiponem, dum pauperi Gallo in eareere pestilenti febre laboranti aures ad consessionem excipiendam commodat, eadem stari correptus animam suam pro state ponit. a. Quae, & quantae fuerint illius virtutes, quantum dominatus sit inser vinulei elui, nis potestatibus, intelliget lector ex ipsius vita per me in lucem edita in opere de de Tirocinio Commbricensi, & A1mo glorioso Lusitanae Societatis. Etenim unus
165쪽
, im Smopsis Amafium Societatis IESU.
ille fuit ε viris praeclarissimis non hujus modo Provinciae, sed totira etiam Soei-etaeus. Rebus admirandis eum Deus illustrem reddidit apud Cardinalem Henricum, aliosque, ad quos consolandos, vel liberandos periculis per sanctum Angelum, vel occultam Dei vim momento temporis in loca remotiora deserebatur. Ipsi debemus amorem illum, quo Societatem prosecutus est Cardinalis
Billi turbae. 3. Antonius regnum Lusitanum occupare adhuc meditatus suasit Anglis, jugo tyrannico premi Lusitanos, idemque protinus excussuros, si adsint externa auxilia, quibus suas vires roboret. Igitur Angli parant classem navium centum& viginti milite & omni bellico apparatu instructam: in ea vectus Antonius ;prope Castalium & Penichium miles exponitur sub finem Maji; dein Ulysii- ponem accedit opinione fretus a CasteIlanis deserendam. Nostri, paucis reliactis, partim Conimbricam, partim Eboram missi. Domus professa praesidiario milite plena incommoda multa sustinuit. Praepositi vices egerat bonus senex Hieronymus Diasius, qui ejusmodi hospites pertaesus deseruit domum, ac in Collegium divi Antonii migravit. Cessis Angli- . Recedentibus, qui domi erant, vulgavit miles, ut liberius depeculari posset domesticam supellectilem, nostros homines esse proditores, & Antonio Ulyssiponem. favere. Quae calumnia apud prudentes visa incredibilis, ut erat reapse. Die D. Antonio Lusitano sacra cum Anglus post varia certamma habita per eos dies prope urbem videret non moveri plebem, sed pro aris & focis urbem tutari, re cesperata, canit receptui, di urbem liberat metu & periculo maximo. Porro Cardinalis inquiri jubet de crimine proditionis senibus Domus professae impositor nullum aliud repertum illius calumniae fundamentum, quam quod Vice-Praepositus domum reliquerit. Te inatis F. Tum temporis Petrus Fonseca Domus Praepositus degebat Madriti, lis sch isum eo missus a P. Claudio, ut apud Regem assisteret litigio scholarum Conimbri.
ais. ' censium, de quo dictum est m. I 83. in hoc usque tempus protracto. Diea 8. Martii in palatio Escurialis Fonseca Regem allocutus sic rem Collegii propositit, ut Rex non solum jusserit, ne Visitatores Academici possent Iustrare Societatis scholas, sed etiam auxerit Collegii reditum.
. emis 6. Fonsecae Madrito redeunti traduntur litterae Praepositi Generalis, quia siς visi xor, bus renunciabatur Lusitanae Provinciae Visitator. Executionem distulit ob res
Lusitanas turbatas, & negotia maximi momenti, quae Rex Philippus ipsi i
Lexinini 7. Paulus Alphonis vir piissimus vicinus morti se ae sua tradidit sacerdoti professae Domus, cujus consilio legavit cruciatorum triginta millia Domui misericordiae Ulystiponensis, cujus est egenis miserrimis providere. Exempla 8. Scholarum UIssiponensium di Eborensium alumni florebant viriu-μhvi R ο- tum exemplis per omnia similibus eis, quae saepe retulimus. Adolelcens Eborae invitatus per laminam ad turpia, respondit, Societatis discipulos tales spurcitias non audere. Factus subinde Ecclesiastes reprehendit vivendi licentiam, admonuitque lenam, ut resipisceret: nec fiuctu suo caruit pius Zelus, mulier enim in se reversa quaesito Consessario a maculis peccatorum detersit animum.
Alius instar Iosephi castis imi pallium reliquit in manu puellae, ac suga sese pro-rituit instante periculo . nee pallium recipere voluit, illitum veneno credens, cum attrectatum sit manibus impudicis. Transistini. s. Theotonius Eborensis Archiepiscopus magna pompa transtulit EDSP.e templo max1mo ossa nostri Emmanuelis Fernandii, quem anno II S. narravi--ἡ u mus in Odium virtutis occisum, & ibidem consepultum. Magna erat Omnium de ipsius virtute opinio. Aperro loculo ubi vitum est integrum sacerdotale v stimentum, vix potuit sustineri impetus populi; quisque deposcebat reliquias; ipse vestis in fiusta lacerata plurimis solatio fuit; alia auferebant terram, In qua corpus depositum. ossa clauia in arca omnibus templorum sodalitus &innumero populo comitante delata sunt ad templum nostrum, posuique in
166쪽
semire ueeIli crucifixo dicati prope templi suggestum, solemni prius sacro de .
ro. Prima die Septembris Eborae concessit naturae P. Russius Brutus M.fiαε λMonsortensis in Elvensi dioecesi. Agebat socium Magistri tironum. Morum ipsi singularis integritas. Ante supremum morbum divinis commentationibus magis inhaerebat, quasi mortem imminere praenosceret. Afixus lecto tulit patientissime dolores. Vicinus morti dixit, nihil esse, quod suam turbaret conscientiam.
ii. Inter socios refertur Ebom Joannes Gama frater Comitis Vidigues- iis, res M. rensis. Id aegre serens Comes moram concessit: sed cum non fieret copia clamim tironem alloquendi, obtinuit a Rege litteras, quibus mandabatur deponi tironem in domicilio extra Societatem, ut interrogaretur, num eandem inusset
coactus. Mittitur Ulyssiponem hospitatus in palatio Episcopi Algarbiensis, 1l- Iie sortiter oppugnarus a consanguineis. Ad quaesita sic respondit, ut Societati
sit restitutus. Quamquam firmae erant spiritus, non tamen corporis vires. Cum in dies attenuaretur valetudo, nec ejusdem recuperandae spes esset sub disciplina religiosa, Superiores in domum statris miserunt: annis labentibus esit Mirandensem Episcopum. Conimbricae nostrae adscribitur militiae Alpho alus Vallius, cujus fuerunt virtutes egregiae. ra. Bracharae novus Archiepiscopus Augustinus Castrius ex Eremitis Conci redivi Augustiui concessit, ut singulis festis diebus in templo nostro conciones η-- haberi possint. Hactenus enim id non licuerat, ne populus, deserto templa
maximo, ad nostrum conflueret.
x 3. Augusto mense in Madetrensi Collegio res evenit prorsus mirabilis. s. Viminis Erat ibi puteus altitudine palmorum sexaginta. Nigris duobus negotium datur lymphae exhauriendae, ut fundus repurgaretur. Cum id egissent, putei ruina obruti sunt. P. Femandus Guerretrus, qui Collegium regebat, vir sanctissimis moribus, Religiosos nostros fundere in Coelum preces jubet pro Nigrorum salute. tum, quotquot potest, adhibet operas ad lapidum congeriem de rudera auferenda. Laboratum est horis triginta continuis, donec landus teneretur, ubi Nigros reperiunt sanos ac integros. Id miraculum tributum patrocinio Virginis, cui Nigri singulariter addicti erant. Instituta solemnis supplicatio ingraciarum actionem. Nigri duo serta florea gerebant capite, manu Eces accensas.1 . Nona die Maja Massingam in Angola diem suum obin Paulus Diasius Motidiε Novasius rei Lusit nae apud eas gentes lummus P sectus, de quo Iotaes honorifica facta est meatio. octavo ante obitum die, commendatis alteri negotiis Id --
publicis, seipsum ab omnium commercio secrevit, atque unice animae suae con tiua. Qictit. Condito testamento, quod tradidit P. Balthasari Barre rae, sepulturam postulat in aede sacra Residentiae nostrae Massianganensis. Denique rebus omniis bus prudentissime dispostis ad meliora commigrat. Is . Cadavere inter lamenta term mandato, P. Bareeira e supremis ejus Novus dem tabulis palam declarat Praefectum, dum Rex non provideret, Ludovicum Serranum, velut dignissimum. Barretra se nomine cunctorum de Societate in Angola illum agnoscere Iesitimum Praesectum confitetur. Sequuntur Duces & milites. Inde laetis acclamationibus, vexillis in laetitiam explicatis, res tiaratibus tubis ac tympanis domum deaucunt ἱ egregio rerum humanarum Iudibrior nam qui tractis per terram armis ac vexillis, tubis ac tymbanis triste
frementibus, venerant demortui cadaver comitaturi, momento exutis luctus significationibus inter hilaria revertuntur.
. x s. In supremis Praesecti tabulis haec legebantur: Rogo Majesarem su- Pinli , --, ne permutat Socieragis PaIrra deserere Amolanam acquisitionem ; nam a pri- mmordiis eorum es parta tonsito O Dirisualibus jubfidiis. Eosdem obsecro per '
ymum Christum, cujus amore hanc jusce re ex itionem, eam promoveant, ex colantque υisa Iua exemplis, ac do ma, ut in ea multiplicemur Des filii, ae stdes, quam plantare coeperunt, dilatetur. Vir fuit Paulus Diasus aeque pius ac fortis, conlideratus in rebus agendis, dignus, quem ejus ditionis Praefecti omnes
167쪽
Isa SVnopsis Amasem Societatis AESI
tanquam ideam intueantur. Dignus, quoque qui in jugi sociorum vigeat memoria. Mens ejus fiserat tria nobis apud eas gentes sundare Collegia. Ideo nobis donaverat protectiones novem sobarum ex praecipuis, ut ipsi singulis annis largirentur Societati, quae solebant tribuere Angolano Regi, & postea Paulo Diasio. Similiter plurimi Duces Lusitani testamento legarunt nobis, quas ipsis Paulus concesserat, protectiones, reditumque ex iis provenientem. verum hae donationes non sunt a Rege confirmatae, ut jam supra aliquid delibatum.
.secti .d Is terni ad Indiam expediti, Lusitani quatuor, Itali duo. Horum quipiam
uid M. ventis repulsi, anno sequenti navigationem resumpserunt. Eborae nomen dedit Societati Petrus Henriquius filius Dynastae Alcacevasensis. ά ..., c.. E DOMO materna se fuga proripuit ad Eborense Collegium. Erat nepos Leo-
Metiri ... nis Henriquit, de cujus morte narratum in principio anni proximi. In patrui honorem dici apud nos voluit Leo Hentiquius, patruo suo virtute persimilis, ut Annales suo loco demonstrabunt. Moriuntur a. Tres multis ornati virtutibus in Domo professa vitam clauserunt. P. Franciscus Henriquius, Ulysponensis, vir notissimae in gubernando prudentiae, o i '' idcirco donatus solenni professione. Octava dies Augusti eripuit P. Georgium erranus, di Serranum, Ulyssiponentem, litteris & virtutibus eximium: rexit Eborente &v ita et M. Conimbricense Collegium, Domum professam, totamque Provinciam. Egit Deputatum Generalis Concilii sanctae Inquisitionis; nee post eum alius de nostris in Lusitania eo honore stultus est. Primus in Eborensi Academia Theologiae mysteria enodavit. Hujusmodi dignitatibus sociavit peculiarem sui contemptum Senii causa saepe caeteris Deputatis praeesse debebat, ab eo lainen honore conitanter abstinuit. Quantum in eo perderet Inquisitionis tribunal, amplis verbis significavit Cardinalis Alberius. Vigesima prima Septembris re liquit mortales P. Vastus Pirius, domo Elvensis, magisterio tironum insisnis, &excellenti Isimis cumulatus virtutibus, ut perhibet ejus vita fusa per me scripta,
Comitia to- 3. In Comitiis Provinciae, Praeside P. Ianne Correa Provinciali, electus Vino Romam iturus Procurator P. Nicolaus Pimenta Rector Conimbricensis, secumpi ,. i. sis do loco P. Christophorus Gouvea Pro - Rector Eborensis. Calendis Januarii D. H. patuit primum nobilissima pictura laquearis templi Domus professae, cui par opus nondum viderat Hispania. Adfuit Card. Albertus. Duo puella- 4. Duo pudicitiae conservandae sunt erecta Ulyssipone domicilia, praeci- -- ς ' puo motore P. Petro Fonseca, alterum puellarum, quas dicunt Praeservatas. Id persuasum Sodalitati misericordiae, prope cujus templum ipsis surrexit nobile aedificium. Alterum in urbis castello, praeprimis constructum ad recipiendas filias milirum Castellanorum, quae plerumque hujus perfugii desectu Perdebantur. Missionis. Octo sacerdotes e Domo professa ad obeundas missiones egressi lunt. Duosc.ieehesia. eorum expetiit Villamvis fam Dux Catharina. P. Ignatius Martinius pueris stipatus frequenter adibat Cardinalem, mire recreatum, cum audisset parvulorum de elementis fidei concenationes. Dabat liberaliter stannum, quo conficerentur icunculae distribuendae respondentibus ad quaesita de Chtiitiana ca
hedrae s. Non minus litterae floruerunti Collegii D. Antonii scholae novum acceperunt incremenrum, addito Gymnasio duplici, altero Philosophiae, Mathe-Ul,ssimi,.. sis altero. Philosophiam primus docuit P. Valentinus Carvalius Ulyssiponensis. Etsi memoretur sub primordia hujus Lycei aperium Matheseos Gymnasium, videtur tamen id haud diu perstitisse; nam monumenta vetusta sic de ipso
Declamatio. nunc introducto loquuntur, ut appareat res nova. Vir locuples donavit aureos centum, ad comparanda, ut vocant, praunia scholasticis in arena litteraria
168쪽
victoribus dividenda. Celebritati praelusere declamationes artificio grato inter se contendentibus quatuor mundi partibus. Plauis audito mandavit Albertus coram se in palatio repeti, laudavitque plurimum, Collegio submissis die s
quenti ducentis cruciatis ad solvendum operis sumptum. 6. E Collegio Conimbricensi sex sacerdotes excursionem sacram sece- Mission rimi in diversis dioecesibus. Innumero populo ex pagis confluenti ad unum e Concionatoribus lusce audiendum se dedit obvium eques armatus, quem comitabatur aethiops, horrorem uterque spirabat,& minas. Eques minaci voce paganos interrogat, quo tenderent e Ad audiendum, roponunt, Apostolum. Hic in rabiem actus, stulti, inquit, ignoratis hujusmodi homines meros esse imposiores, qui miseram fallunt plebem: redite ad propria, & simplicitatem ponite. Haec, & similia protulit voce tam accensa, feroci equo & aethiope adver-1us ipsos pene immissis, ut conterriti domum repedarent. Protinus equo evanescente, cognitum est sub ea larva daemonem latuisse. Res vulgata concursum auxit.
. Decima sexta Iulii vivere desiit heros sanctissimus, omnibusque suis Moritur sinperior encomtis Bartholomaeus de Martyribus, Bracharensis Archipraesul, & nostri Collegii Fundator. Mortuus in oppido Viana Interamnentis Provinciae, bi quo depositis insulis secesserat, ut Deo solum, ac sibi viveret. Societas illi post obitum concessit nomen Confundatoris: etenim vir unice studiosus divinae gloriar titulum Fundatoris renuerat, ut esset, qui ductus hujus tituli honore, reditibus Collegium augeret. Maximae virtutes, & sanctitatis exempla illi meruerunt apud Lusitanos nomen Archiepiscopi sancti; qua nomenclatura audita, Bartholomaeus de Martyribus intelligitur. Vix fuit, qui Societatem nostram
pluris fecisset. 8. Per hos annos P. Ioannes Rebellus vir plenus spiritu Apostolico mi uis asionibus excolebat Transtaganam Provinciam maximo animarum lucro. Insignis fuit in erigendis sodalitiis, quae serent auxilio animabus igne lustrali detentis, & quae Deiparam, ac divinam colerent Eucharistiam. Ipse scribebat leges, quibus imposterum regerentur. Una cum P. Ruysio Loelio illustravit Algamia, extinxit esseordias, & populos excitavit ad vitae emendationem. s. Praeter hos, sex alii peregerunt missiones. Eos inter P. Ludovicus Misso demora Alvarus, Ulyssipone natus, praedicator celeberrimus, cum P. Raphaele Camerio in i prosectus ad oppida Arrayolum, tabellamum, Paviam, Avisium, & alia. Ubiq; incredibiles excivit animorum motus. Avisii veneno eum de medio sullaterunt Iudaei: adversum hanc gentem perfidam saepissime declamabat, & tonabate sacro suggesto, praedicens brevi detegendam illorum malitiam ab Inquisitori-hus, ignique tradendos. Nee secus evenit post Patris obitum. Tria DEUM
rogaverat, ab Omnibus contemni, Superiorem non esse, in noso mio morLFactus votorum compos, ut ex ipsius vita jam in lucem edita abunde constat. Dictitabat, nescire nos, quid esset Christus Crucifixus, propterea fugere nos vituperia. Vix fuit, qui Societatem aeque adamaret. Quamvis apud nos multa sit perpessus, nunquam in vocatione sua vacillavit. Dixerat, si dimitteretur e Societate, ad ostium posticum inter mendicos petiturum se quotidianum victum,
donec iterum in Societatem adoptaretur.
Io. Avisii inter mendicos nosocomit sanctissime decessit magna sancti-Fumra tatis opinione. Inde ipsius cadaver Eboram in lectica portatum. E eoeno- - Dio PP. Carinelitarum, quod erat ad portam Lagoam, inter innumerum populum, & Nobilitatem funebri pompa deductum est in templum Collegii, co ditumque in sacello prope lacrum luggestum, quod olim D. Vincentio, nunc, dum haec lcribimus, Christo de Cruce pedenti est consecratum. Ex eo plurimi de nostris audierant, virum notae sanistimoniae ipsi dixisse, fore Martyrem, 1dque significare notam rubram, quam haberet in brachio.
I i. Eborae Domum Conversarum extinctam seminae piae ac locupletes Domus Coa.
iustaurari cupiebant, spondentque reditum perpetuum se donaturas. Unus de morum in
169쪽
nostris suasit Archiepiscopo eam in se curam susciperet, ac dotatam domum
per suos administraret. Annuit pia, ac justa flagitanti, magno animarum bono. Sepulehrum II. Hoc anno in Eborensis Collegii templo pro majori hebdomade pri- in templo mo erecta est moles, sepulchrum vocant, ad Eucharistiam reponendam. Τum majestate plenior in Lusitania non erat. Augebat operis majestatem Conopeum sericum totam machinam complexum, pecuniis ad id collatis a nostro Ludovico Lobo fratre Baronis Alvit ensis. Motitis P. I 3. Angrae a 4. Julii vitam exhalavit P. Ludovicus Vasconeellius Uissi-Ludo , Vil' ponensis, vir primae nobilitatis ex Dynastis Masrensibus. Ante initam Socis ' - ii R ' talem habitus est inter adolescentes iustos, ac sanctos. Desiderium martyrii eum Societati conjunxit. P. Petro Almeidae dicere auditus est, non recordari se, quod ab annis triginta heccatum leve cum plena advertentia commiserit ; milis Iles moriturum potius, quam sciens etiam leviter Deum offenderet. Separavit geminum modium magnum tritici ad succurrendum egenis: extractis de cumulo sex mensuris unoquoque die donandis indigae plebi, anno verso inveniebatur idem modius duplex nihil imminutus. Morae, Conimbricae, Ulyssi- pone tirones nostros informavit. In rebus licet arduis ab obedientia injunctis omnes sprevit difficultates. Praeibat subditis exemplo. Sui demissionem plutis secit, quam honores caducos. De ipso apud externos, & nostros erat virtutis opinio non vulgyris. Qui postremam Ludovici de universa vita consese sonem excepit, occultam sanctimoniam admiratus inquiebat, se non putasse, apud mortales tam celsam dari posse virtutem, qualem in Ludovico comporisset. More P. G. I . Die nona Augusti Romae lethum oppetiit P. Gaspar Gonsalvius, vit' si δι' omni litteratura exornatissimus, domo Conimbricensis, in Eborensi Academia
Doctor, & Magister praeclarus, plurimi habitus a Cardinati Rege. 'Erat a consessionibus Eduardo Principi, adolescenti Angelico, de quo alibi facta mentio.
Cur vocatus sit Romam, anno Is 83. memoraVimus.
Motitur F. Hieronymus Fereor se ististicorum
decim, Lusitani novem, duo Itali ad Indos vela solverunt. Ibat Sup
J rior Petrus Rodericius, qui tirones erudivit Conimbricae. Quatuor Lusitani petiere Brasitam, Petrus Coelius, & Gaspar Lobus, sacerdotes Pro sessi, Simon Pinerius, ct Emmanuel olivetra nondum sacris initiati. Pinerius annis labentibus egit Provincialem , Olivetra Rectorem Bahiae, veniens inde Procurator, in Italia vita functus. Quinque in Angolam missi. a. Accesserunt de novo Societati Sebastianus Vieira Martyr illustris apud Japones; Didacus Secus, qui acratus Episcopus AEthiopiae obiit in navigatione Indica; Paulus Carvalius Eborensis, agens Theologiae Prose rem petivit Misesiones Brasilicas, ibidem mortuus sanctistime. Horum trium res gestas mandavi iam typri. 3. Conimbricae vaIedixit rebus humanis P. Hieronymus Rodericius P
tuensis, de quo suo loco scripsi, Hierosolymam adiisse iussu Philippi Regis.
Sic eius animo impressa sunt pia Hierosolymae monumenta, ut vix alia de re loqui posset. Magna vixit morum innocentia. . Ibidem Magister Latinitatis discipulos suos exhortatus de mundi v nitari , sic eos amore virtutis incendit, ut ad Majum mensem viceni se addix rint lacris familiis, & ex his quinque nostrae Societati. Cuidam obstinatiori tribus noctibus per quietem se Christus obtulit, author, ut mundum desereret, seque dicaret coenobio. Nihil aliud, quam somnium, prima S altera nocte existimabat; tertia tantam in dormiente impressionem secerunt Christi verba, ut somnum excusserit in guinem evomendo. Tum enimvero sibi perluadet amo te vocari, ct calcato mundo Christi vexillum sequitur.
170쪽
s. Ianuario hujus anni, ut habent monumenta Eborensis Collegii, P. Lu- P. Molim a dovicus Molina cum Emmanuele Paesio illac Ulyisi pone transivit Madrirem. Plurimum Lusitanam Provinciam, in qua educatus, exornavit suo MagisterIo,
de profunda scientia, cumprimis morensem Academiam, ubi Doctoris insignitus laurea Theologiam summo plausu est professus.
6. Memorari peculiariter in his annalibus meretur Amandus Castrius, Moritur Finvir primariae Nobilitatis Eborae exemptus mortalitati. AEgrotanti, & morienti od
assederunt nostri. Hihil oneris satisfaciendum reliquit haeredibus suis. Ebo- ,' recisi Collegio legavit Bibliothecam, ut animum exhiberet gratum Collegio, ubi didicisset, quae sciret. Plurimum illi debet nostrum Chau lenis Collegium in India, cujus primordiis favit, dum in illis ditionibus serviret Regi. Nihil ipsi.
dum aegrotavit, erat aeque jucundum, ac sermonem miscere de perenni post mortem felicitate. Fuit Frater Ioannis Castrat Indiae Proregis celeberrimi., 7. Rem perutilem optato fine coronavit P. Joannes Alvarus, TranSmin pereniatanus, Portuensis Collegii Rector, dum perennem sontem per subterraneos ca--Por lese loco dissito uxit in Collegium. Multae illi superandae erant difficulta 'sic RH λtes tum in mitigandis animis Civium, ut annuerent; tum in rumpenda per continuatam petram via subter urbis muros, ut rem consideranti celus Joannis animus suisse liqueat.
s. Accessit Provinciae nova fundatio Collegii Μichaelensis. Insula a S. M sis a
Michaele dicta una ex eis, quas vocant Tertias, extenditur in longum octodecim Collegium
leucas, latitudo diversiis locis diversa: Abundat tritico & lino: frequens est oppidis, pagis, & vicis. Ponta de Mada vocatur urbs insulae caput. Invidebant Michaelenses Angrensibus selicitatem habendi Societatis Collegium, quod amulcis annis expetebant, tandem adepti. Datum spatium condendo aedificio, α reditus mille cruciatorum cum perenni aquae Vena de communi aquaeductu.
Fundationem plurimum juvit Excclientissimus Comes Emmanuel Camera, missulae Dominus. Multum pariter debemus Joanni Lopio Portuensi , statri nostrorum Patrum Emmanuelis Lopii, di Henrici Henriquit. Primus Superior fuit P. Femandus Guerreirus. Sacerdos alius ter in hebdomada Clericis explicabat quaestiones de conscientia. Non habet Collegium Fundatorem, sed parata illius dos ex variorum civium donationibus. Usque ad annum I 636. habuimus nomine Residentiae, subinde primus illi Rector praesectus venerabilis vir P.
Ludovicus LopIuia 9. Insula Michaelensis obnoxia est crebris terrae motibus, ac eruptioni Clinita ossammarum ex visceribus insulae. Contigit, ut prope oppidum Villam francam,' terra ignem ructante, terror fieret, di strages insolita. Unus e sacerdotibus nostris, etsi multi dissuaderent, eo festinat ad consolandos in tanta calamitate oppidanos; quod egregie praestitit, institutis ad Numen placandum supplicationibus, & aliis in rem pietatis ac poenitentiae incitamentis.' io. Hoc anno obiit in oppido Risora graude Insulae S. Michaelis Ga- Mois D. o. aer Fruduoyus, Presbyter saecularis, qua lineris, qua virtutibus ornatissimus: simi F animo rebus humanis majore Angrensem sibi oblatum Episcopatum recusaviti q*' DE nostra Societate bene meritus erat; nostroque Collegio in amoris argumentum reliquit Historiam de Insulis accurate a se scriptam , quae hactenus ibi
11. Domi laborarum in extinguenda aliquorum intemperie, qui vipe- P. Odorirarum instar matris suae viscera corrodere moliebantur. Causa turbarum P. - Carvalius do vicus Carvalius Ulyisponensis, qui Gnimbricae venerat in Societatem anno xs14. Numerabat Societatis annos triginta quinque, prosectus sui ne unum colina soci quidem diem. Hactenus non erat solenniter prolatas, ut existimo, propter morbum comitialem, dc mores parum religiosos. Non deerant ingenium, lat-igrae, & bonae dotes, modo virtus sociasset. Minime contentus vivebat, quod
Parvi fieret a Societate propter judicii imbecillitatem. Per id tempus nonnulli