장음표시 사용
331쪽
Patricii. v. Antonii aviarias.
omnibus magnae venerationi illius virtus. Eo mortuo plurimi poposcerunt de rebus, quibus usus fuerat, ut tanquam sanctas apud se retinerent.16. Augusti dio. Franciscus Peretra scholasticus, domo Angrensis, biennio transacto Ulyspone, Conimbricam missus ad litterarum studia, animae suae profectui cumprimis incubuit. Ajebat, velle potius mori, quam minimo nutui voluntatis Superiorum resistere. Virginem matrem intimis colebat oblequita. Magnas de ipsius ingenio spes conceptas morbus diuturnus, & mors secuta interturbavit.
I . In Domo Prosessa Ulmiponensi ag. Februarii P. Cornelius Patriatius, sexagenario major, Hybernus natione. Patrio solo deserto, Hispali dedit operam Philosophiae & Theologiae in Seminario suae nationis subdito Societatis administrationi. Inde proficiscens Ulyssi ponem illi e nomen dedit Societati. Postea tradidit moralem scientiam Angm, & in insula S. Michaelis; ibi erat anno I 63o. magno omnibus solatio, cum terrae motu creberrime conquassata I
sula est. Redditus Lusitaniae docuit Eborae eandem moralem Theologiam. Postremum vixit Ulyspone. Ig. In eadem domo 24. Martii aetate septuagenarius P. Antonius Ama-ralius, ortus Assentarii dioecesis Conimbricensis. Multa toleravit in Angola:
nam Praesectus, cui Societatis inimici persuaserunt, eum a nostris in concionibus lacerari, Amaralium, & alios jussit egredi Loanda. Cum respondissent non parituros, nisi majoribus suis; homo animi praecipitis raptos per mancipia, & navi impositos misit in Lusitaniam. Erat Antonius audiendis poenitentibus assiduus, sepe alienis brachiis deliquiorum causa e tribunali consessionum portatus ad cubiculum; tandem vi apoplexiae prostratus. Amonii Ioam I p. Conimbricae et s. Augusti Antonius Ioannes Coadjutor multae virtutis octogenario major. Mundo editus in oppido Figuetro dioecesis Con imbricentis. Longo vitae decursu non discrepuit a viro nihil studiosi iis quaerente, quam religiosam persectionem. Sanctae obedientiae vel apices observavit. Interrogatus modum, quo vir religiosus posset attingere verticem Evangelicae per sectionis, reddidit: sibi eum religiosum videri eminentioris vinulis, qui nee Collegium, nec cubiculum, nee ossicium eligeret, sed se totum gubernandum permitteret obedientiae. ao. Prae humilitate, qua sibi vilescebat, existimavit quolibet die de eomplexu Societatis se abigendum. Si quis de nostris hospes intrabat Collegium, ipse suis humeris manticam, vel canistrum imponens tulit in ejus cubiculum. Laborem expetivit avide. Cum senex in postrema aetate missiis esset in villam suburbanam, omni munere liber, nihil miniis ibi curavit, quam quietem. Rogabat villicum, aliquid agendum sibi designaret: si respondebat, non esse, quid faceret; discurrit per villam, modo domum importans corbem plenum pomis deciduis, modo lignorum fascem humeris susceptum. Familiare ipsi cum Deo intervenit commercium: id malus daemon impatienter serens e laqueari pros die in ejus caput aquae lagenam. Corporis castigatio, a cibis abstinentia, tot rantia in adversis, charitas erga omnes, & quidquid veneramur in viris Deo plenis, micuit in Antonio. ar. Novem ad Indos cursum direxerunt: hos inter Antonius Saldania sacerdos, domo Portalegrensis e primaria Regni nobilitate, filius sororis Roderici a Cunea antistitis Ulymponensis. Convictor fuerat Conimbricae in uno e Collegiis primae nobilitatis, postea militiam secutus, sed eam, & omnem mundi conculcans vanitatem, te addixit Societati, deinde consecravit salvandis gentibus orientis. Fulsit in eo singularis humilitas, & studium vilescendi.
- 2 4 aa. Emmanuel Fernandius, ille, qui in peste Algarbiensi totus fuerat
charitas, ad Inlulas missus nostrorum Visitator, di iuum munus, ct Evangelici . . Praeconis partes per eas regiones praeclare sustinuit. In concionando, & audia cndo confitentes tantus fuit, ut appareret, vix hominem posse tot laboribus esse Parem. Ubique habitus tanquam novus Apoitolus. Ad expiandas animas
332쪽
agminatim confluebant summi, infimique. Amicitiae, & restitutiones sedis, litesque compositae videntur numerum excedere. Etiam moniales cupierunt frui
Patris doctrina. Apud eas, clauso ostio templi, habuit exhortationes adeo es-ficaces, ut antiquam vestium vanitatem, & si quid exquisiti erat ad formam &pulchritudinem augendam & conciliandam, abjecerint. Plurimae orationi, quae mente fit, exinde impenderunt operam, cultum animae, non corporis, unice curantes.
13. E Collegio Conimbricensi sacrae expeditiones institutae sunt Argani- Misson tu, Cerotiei, Pinhelu, Goesii, Buarci, Visonii, Guardiae, de Alpedriniae. Ubiqieopiosius e labore fructus. Guardiae tanta est facta morum mutatio, tantusque servor tenuit Capitulum sede vacante, ut agitaverit de eondendo Societati Collegio. Dabat Gymnasia, quae moderantur saeculares Magistri, una cum reditu,& cogitabat de applicandis novo Collegio aliquot Ecclesiarum reditibus. Resulterula processisset, nisi Guardiensis Episcopus electus dissentiendo disturbasset. 14. Alpedriniae substitere tres de nostris invitati ad ponendam mansu- RAEderiuauram sedem in eo oppido. Illic fuerunt aliquot annos: sed tandem ope daemo- mri R. nis. & ipsius ministrorum inde per summam injuriam sumus depulsi. Per idem tempus urbs Miranda, de oppidum Ribelra grandis in insula S. Michaelis posce- --.hant fundationes, quae caruerunt effectu. Prima die Decembris patuit rursus, jubente Praeposito Generali, educandis tironibus Eborense domicilium. 'a 1. Conimbricae absoluta est illa pergula ostio communi vicinior, & alia, adiseu iis quam in Collegio dicunt viam Latinam, quod per eam ad atrium scholarum n Co ascendatur. In atrio eidem ianuae vicino aedificati arcus instar sacestorum ad 'confessiones audiendas, quae ad usque nostros dies usui non fuifre. Initium estium is,
quoque factum templo Collegii Michaesensis: Oves id Collegium agnoscite,
fundatores; pro ea, qua Societatem prosequuntur benevolentia, liberaliter plu- ' μ' rimi de suo ad novi templi aeditanim contulerunt, alius pecunias, alius alia. Unus aliquis carrum, boves, & famulum, dum opus duraret, aluit suis expensis, ae dedit viginti quinque cruciatos in singulos annos. 16. Cetobricae migratum est ab hospitio in domum emptam prope mu- ob rum oppidi, ubi erat construendum Collegium. Octava Maji posuit P. Didacus in Meda primum lapidem templo ad tempus erigendo. Non magno sumptu id faetum, quod oppidi murus suppleverit alterum templi parietem. Clerici ordinis S. Jacobi, ad quos pertinent decimae fructuum, timentes has minutum iri, meditati sunt opus, di templi apertionem impedire ἔ jamque potestatem in patraverant. Sed P. Didacus eam adhibuit diligentiam, ut 14. Decembris orto sciIe, Clericis omnia ignorantibus, ibi primum secerit factum, posita in lacro tabernaculo Eucharistia, de pulsata festivo tinnitu campana, in signum aditae pol lassionis. Sic paratus Clericorum difflabatur cuniculus.
AD Indiam explicuerunt vela naves quatuor. De nostris eas conscendere reosere ad triginta septem in tres majores divis. Ibat Indiae novus Prorex Anto. 3 φ nius Tellius Menesius Comes de villa pouca. Praetoria vexit leptende cim, quibus praeerat P. Martinus Martini, qui Romam venerat e Sina Procur tor, natus Tridenti. In alia nave dicta a S. Laurentio ferebantur quatuordecim, Superiore Antonio Veloso, qui a Coccinensi Provincia missiis fuerat Procurator. In tertia portabantur caeteri; eis erat Praefectus Hiacynthus de Magistris, qui redierat in Europam acturus negotia nostri Francisci Garciae Archiepiscopi Angam alensis. a. Admodum laboriosa ea navigatio suit: morbi multi; aegris omnibus auxilio nostri homines. Prorex obivit diem s. Augusti, tot, ac tam sanctis optimi Christiam exemplis, ut apparuerit non Princeps saecularis, sed religiosus intae
333쪽
inculpatae.De nostris septem periere, is. Maji P. Gregorius Parilius Neapolitanus, vir insigni charitate: ia. Julii P. Antonius Veiosus Lusitanus, vir spiritus Aposto lici: 13. Augusti P. Alphontias Arias Lusitanus: I6. Juin Franciscus Carvalius: IE Augulii P. Antonius olivetra; prope mortis horam dixit sibi esse maximo so latio, quod in Societate, quod in itinere Indico animam effaret: I3. Augusti
P. Petrus Araujus ras. mensis ejusdem P. Franciscus Alvarus, praeter unum omneSLulitam. In toto numero erant Lusitani octodecim, caeteri diversarum gentium. Hos inter vir ille plane magnus Fernandus Verbilli ,.in Sinensi Imperio praeclarissimus, natione Belga, unus ex heroibus, per quos apud Sinas obtenta est libertas veram fidem amplectendi indigenis, & mysteria nostra praedicandia Missionesta 3. P. Emmanuel Fernandius, quem divi Visitatorem missum ad Inlulanat' Rhμ Collegia, appulit ad insulam Fayalensem, ejus Collegii suturus Rector. Post
salutationes Nobilium incubuit habendae missioni. Calia oblata est opportunitas. Cum transisset prope sacram aedem B. Virginis a bono itinere diciae, unde . in mare jucundus prospectus, videt populum multum ea liberiore aura frui; mox editum locum conscendit, ac incipit catechesis explicationem, atque paulatim succenso spiritu doctrinae Christianae expositio desivit in concionem. Tanistus animorum motus sequebatur, ut novem continuatis diebus idem secerit in
diversis oppidi locis. . Videns tam uberem sui laboris fructum, post novendiales explicati
nes, denuntiavit per alios novem dies in templo oppidi maximo se concionat rum. Vix dici potest, quae morum mutatio inde sit orta. Fervore magno concursum est ad eluendam animam per consessionem. Postea duobus mensibus cum alio sacerdote pervagatus est totam insulam, quam vocant Picum; illic tantis misso peracta emolumentis, ut ambo lupra quatuor millia poeniten- Angrae Sod tium audierint. Duo de nostris discurrerunt per insulam Michael ensem omnes h UR' ait peccatorum dolorem concitando. Angrae erecta est Sodalitas poenitentiae S. P. Ignatii; cui adscripti multi Canonici, Curiones, & viri nobiliores. Missio Miran- 1. Miranda civitas exculta est a P. Sebastiano Riberio, & Antonio Al-- meida scholastico. Discordiae a multis annis urbem lacerantes felici exitu coma positae. Quanquam in eo negotio cum potestate regia missus Praetor multum laboraverit, actum egit. Canonici, alii is viri prudentes monuere Patrem, ipsum perditurum operam, negotium esse desiperatum. Verum ille non sua industri i, sed DEO nixus, respondit, se minime destiturum I si nequiret adipisci exitum Optatum, non ideo privandum merito suo. Et vero adfuit DEUS cmnes discordes, in foro conjuncti, datis manibus, di complexu coierunt in amicitiam. Militibus scorta avulsa.
Typog - 6 Eborae initium sumpsit Academiae nostrae Typographiae P. Michael .isti . ' ' Tinocus profectus Romam Procurator impetrarat facultatem ejus erigendae a P. Generali GosWino anno I 63 s. ad hanc consessionem permoto, quod tunc nulla esset Eborae typographia externorum, ut ante suerat; cujus desectus afferebat rebus Academicis incommoda maxima. Ad illam ordinandam missus e e Flandria Georgius Serazim Coadjutor Typographus. Idem postea conatus . . . Ulyssiponem transferre ad iaciendum majus lucrum pro Collegio Eborensit. Obsitit Academia, cum P. N. Generalis non concessistet pro quaestu, sed pro commodis Academiae, quae nulla essent, si illa Ulyssiponem transportaretur. Motitur Ce . Cetobricae Dominus Andreas Velius Frcirius nostri Collegii Fundatoron hiis . I I. Augusti e Vivis discessit. Eques erat militaris Ordinis Christi, ac niuitae dator. pietatis. Illius ossa condita sunt tumulo marmoreo in templo nostro ad latus Evangelii constructo. Paulo ante illius conjux Domina Philippa Paredia syderatione perculia, caeteros vitae annos lecto affixa transegit. Moritur Io- 8. Nostri hoc anno mortale corpus potuerunt. Ulysspone in Collegio RRMA'ν Μ u Antonii 28. Julii Joannes Alvarus scholasticus mathesis stucilosus, natus Portimini in Algarbita. Eborae nomen dedit Societati, post studia Philosophiae missus
334쪽
missus Ulysii ponem ad perdiscendam mathesim, brevi coepit tentari febricula, quae euis lente depascebatur.. P. Nonius a Cunea vir inter nostros gravissimus, hujus adolestentis admiratus vivendi tenorem, ejus mortem sanctissimam,& innocentes mores reliquit scriptos. s. In Domo Prosessa Ulyssiponensi 3. Junii P. Paulus Gomesius octoge. P. Paulis. nario major, natus Pensalvi in dioecesi Bracharensi. Navigans Angram captus Gomesius. a piratis multa toleravit, spoliatus etiam indusio. Postea docuit Rhetoricam Conimbricae. Eminuit in Theologia morali, quam tradidit Bracharae, Conim bricae, & Ulysiipone. Affabilitas, innata bonitas, & virtus secerant omnibus
x o. Eborae 4. Julii P. Emmanuel Lima Ut siponensis, tiro noster I. Ju- P. Emitiis inii anno I 623. Profectus ad Indiam anno I 63o. Post aliquot annos itinere Li m. terrestri venit Romam, Consessarium agens cujusdam Cardinalis. Inde redux ad Lusitaniam, navigavit in Maranomam. Ex ea regione iterum petens Lusitaniam, substitit in Angrensi Collegio. Quod tunc Provineia foret in duas divisa, obtinuit vivere in Lusitana, ad quam Angra pertinebat. Verum Coelo regionis valetudini obnoxio: coactus navigare Ulylsiponem. Hic morbo, quo Premabatur, ex Medicis cognito imanabili, rogavit Eboram mitti, solatio sibi fore putans vitam finire in eo Collegio, quo fuisset educatus. Cum seminecema I. Junii accepissemus, mense expleto vivere desiit. Magna eum exornaverant merita, orta ex tot laboriolis navigationibus, & itineribus pro DEI gloria, &animarum bono susceptis. Semel crudelissima ab haereticis perpessus, vix mortem effugit. ii. Conimbricae x s. Novembris Antonius Pinerius sacerdos phthisi cor- P. Amorii is reptus. Magnum illi pro sacro suggesto inerat talentum. Singularis pruden- -ri . tia, virtus, di genius mitissimus reddidere omnibus acceptissimum. Voto se obstrinxerat DEum non offendendi lethali culpa. Ibidem 27. Januarii Michael Miehaauis. Martinius icholasticus, longo morbo probatus est. Ad sanandas strumas m Galliam missus, ut a Rege Christiani Isimo manu contingeretur, salvus in Lusitaniam rediit, sed alio malo lentae tabis consumptus. Fulgebat moribus Angelicis, singulari ingenio, & dicendi talento. 12. nracharae 7. Octobris P. Petrus Soarius. Quotidie conscientiam p. pesta. apud Confessionale explicabat. Si verbum illi exciderat, unde luspicaretur Soamis. posse aliquem offendi, illico sincere sibi condonari rogavit. In Provincia Interamnenti oraculi instar habitus in dubiis, & quaestionibus rei moralis, nam hac facultate excellebat, quam compluribus anuis tradidit. Hucebat in eius vita bonitas antiqua.
Ulia lancto Ioanne Rege ex ipsius postrema voluntate communis rerum Regni admi. administratio commendata fuerat Aloysiae Reginae in minori Alphonsi' i Regis aetate. Conceperat qualemcunque spem recuperandi Lusitaniam Philippus let Verum tantos spiritus reperit in Aloysia, ut Luittanis non de-suisse Joannem Regem facile appareret. Nam Regina non contenta tutari sua, validissimo exercitu nisit obsideri Pacem-Augustam, urbem munitissimam ad Anam flumen. a. Temporis injuria, morbo pestilentiae non absimili per exercitum Lu- Lutis . sitanum vagato, coguntur obsidione. lolvere. Miles divitus per urbes & op- β ηορ-u pida, ut medella fessis di morbidis adhiberetur: magna pars Eborae in scholasti ' corum no comio curata est. Nostri homines pro charitate, qua solent rebus in angustis subvenire miseris, operae pretium duxerunt, curam eorum assumere. Ibant in orbem servituri decumbentibus; ministeria omnia, etiam viliora, quae tempus poscebat, obivere. Cum morbi ejus euent generis, qui vulgantur, α
335쪽
cumprimis adhaerent contingentibqs aegrotos, ac servientibus, multi de nostris eodem contacti malo, Collegium suneribus compleverunt, dum ex aliis in alios migrat lues. Moritur P. 3. E plurimis, quos victimas odoris pretiosi secit charitas, meretur pri-xia es. mas P. Ambrosius Rooericius, id temporis Academiae a secretis,. cujus sub curaeit scholasticorum no comium. ortus in oppido ab Reginae balneis dicto. Ingressus Societatem suturus Coadjutor spiritualis, vir ex animo humilitatis cultor. Frequens illi cum DEO commercium. Quotidie flagello corpus acerbe seriebat. Arsit charitate, quam magno omnium exemplo notam secit in dicto nosocomio. Contagione infectus, & rite ad agonem ultimum instructus, a I. Octobris sanctissime moritur. Franciseus Ab 4. Parem nactus felicitatem Franciscus Almada scholamus, domo Ulys-
- sponensis, adolescens, etiam antequam ad nos veniret, sanctis ornatus moribus. Quod illi hilaris esset genius, & nativus lepor in suadendo fastidiosis, ut
cibos caperent, sibi comitem Ambrosius elegerati obibat tum subministri munus in tirocinio. Culpa lethi sera Deum nunquam offendit. Perculsus lue, &postremis animae subsidiis roboratus inter duleissima cum Christo colloquia innocentem animam posuit trigesima die Octobris. Didaeis Go- s. Non dissimili charitate raptus est Didacus Gomesius coadjutor, Ave- in riensis. Ante initam Societatem custodem agebat in telonio regio Ulyssipone: cum ille, qui praeerat, vellet contra fas, jusque pecunias surripere, ut suum delictum occuleret, suasit Didaco, jurejurando firmaret mendacium , horruit ille
annuere: postea secum meditans, quanto in periculo versaretur, nuntium mundi rebus mittens nostrum Institutum complectitur. Biennio probationis exin pleto propter imiam charitatem praefecerunt valetudinario Eborensis Collegii, pleno nostris infirmis, in quos se diffuderat militum contagium. Nulli parcens labori, nocte, dieque intentum operi lues implicat, & mors absumit Io.
Emmanuel 6. Didacum secutus est Is. Decembris Emmanuel Gomesius, & ipse Gomς.M. Coadjutor, Redondensis. Agens ovium pastorem ea vivebat morum inno- centia, ut Parochus, qui eum Abelis instar habebat, cum singulis octo diebus videret sanctissima sacramenta frequentantem, diceret: Fili, tu bonus es, ut sis Aposolus. Placuit verbum, & petitam Societatem ingressus est Eborae. DuOhus Religiosis perniciosa febre laborantibus custos & curator est datus. Inex. plicabili charitate utrique praesto suit. Haesit illi tabes. Illico generali confessione purgatus laborem fecit consessario, ut absolutionis materiam reperiret. T lis, ac tanta morum innocentia castissimam ornabat animam. Urebatur summis videndi Deum desideriis. .' Andreas 7. Praedictis su neribus mors non contenta in Eborensi Collegio alia νς οφ commiscuit. Novembris I 3. P. Andreas Noronia, vir primae nobilitatis, natus Villaevisscisae, parentibus invitis Societatis nostrae tiro, promittebat felice ingenio uberes fructus venturo tempore. At has spes reddidit inutiles syderatio post biennium. Vixit annis quadraginta plenus doloribus ac moibis. Necessariis his Milictationibus addidit voluntarias cum quotidiana sagellatione. Etsi sinistrum ipsi brachium erat pene inutile, non abstinuit a semendo mensae ac cumbentibus, detecto semper capite. A communi aliorum more non receiast, nec obsequium aliquod sibi praestandum admisit. Apoplexia correptus
emoritur post triduum. P. Leonardua S. Ibidem I 8. Januarii P. Leonardus Fufetrus septuagenarius, ortus Mou- si rami. Natus annos quatuor & quadraginta, relicta, quam procurabat, Abbatia pingui, addixit se nostrae Societati. Fisti assiduus in audiendis consessioni
bus, & multae charitatis erga vinctos in carceribus. Virginem matrem venerabatur singularibus obsequiis. In postrema senectute visu caligans baculo inis
nixus adibat tribunal confessionum, di tempore prandii triclinium, sedebat ibi
audiens lectorem mensae. s. De Disitiges by
336쪽
st. Deeima quinta Decembris P. Josephus Soarius Theologus, natus Ce-p. Iose=hu tobricae. illius opus est Codex Syntaxeos, quo pueri utuntur in stholis. Men-Soari . se Aprili P. Dominicus Almeida Vianensis: florentissimo pollebat ingenio scientias tradendas, ct talento lpectabili ad habendas sacras conciones. Has dotes inaurabat Angelica inodeltia, & mores suavissimi. io. Angelicus adolescens Bernardus Mellus domo Ulysponensis e pa-llem, dux tria terrestri ad coelestem transivit 24. Octobris natus annos quatuor & viginti. Ab infantia nihil habuit potius, quam virtutem, & virtutis opera. Nilut in eo puerile praeter corpusculum. Ante decennium coepit sabbatha in obsequium B. Virginis jejunio transigere. Singulis diebus sacro missae intererat: octavo quo- duc die adibat pedes Consessarii, ac pane coelesti recreabatur. Meditante 'l heαuratio majoie Sedis Ulysponensis successorem in dignitate Bernardum constituere, sub erucis vexillo scribitur Bernardus. Apud nos cum in tirocinio, tum annis sequentibus sedulam dat virtutibus operam. Ex obsequiis B. Virgiani impensis reliqui eum vocabant mellifluum Bernardum.
legendis libris asceticis, ac divinis commentationibus: ea fuit quarta mensis Dominica, quod illa die Eborae, ubi studebat, Eucharistia in templo nostro cxponeretur. Verberibus, & aliis macerationibus suo corpori continuum indixit bellum, singitque animi minus ordinatos impetus. Cupiebat ab omnibus contemni, & conculcari: idcirco vilescendi occasiones avide conquisiverat. Missus Ulyssiponem ad docendam in septimo Gymnasio Latinitatem, prima Octobris horis matutinis coepit magisterium, & finivit, nam vespertinis horis ejusdem diei febri, qui morbus ei supremus, prosternitur. Audito mortis nuncio mirum laetatus pacatissime expiravit.
bris Didacum Peretram Domus Praepositum. Singularis benevolentia reddi y Ru derat nostris, & externis gratissimum. Diligentissime promovit aedificium, rei quit habitationis capax ; ideo ad illud migratum anno sequente. Eadem die Emmanuelem Pirium Coadjutorem a charitate laudatum, quam Helviae pri-, μμψmum, dein Villaevis is exercuit erga milites contagio decumbentes: in noso-eomio habuit curae supra mille ex hujusmodi insectis. Inde malum contraxit, α morte auspicatisisima in obsequio pestiferorum extinctus est.
arra Lusitanam urbem munitissimam circumstetit, eam omni apparatu bellico e pugnaturus. Intus grassabantur pestilentes morbi, magna Collegio nostro ch oes; diis. ritatem exercendi data materia. Duo in ea urbe potuerunt animas, P. Geor
gius Rebellius Ulyssiponensis 23. Octobris; Novembris 3 O. P. Josephus Figuetia redus Collegii Rector, ortus Turribus novis. Uterque clarus suit in perferendis molestiis.
rem: demissionis, & abjectionis propriae singulariter studiosus clebat se vile '' 'esse mancipium, & esse omnium servum inutilem. Nonnulli externi creden tes esse magnae authoritatis Patrem qua talem sunt allocuti. Sic honoranti Joannes: Mi Domine, ne te fallat species externa; non enim aurum est, quidquid Iucet; sum ego laicus, & meorum Patrum, ac Frartum abiectum, & sordidum mancipium. Podagra, aliisque morbis, quae tulit animo aequissimo, senectutem traduxit afflictam.
Didaeus Alvarus Coadjutor. Annos qo. socium egit Procuratoris summa in 'μμ 'tegritate, nec minore proventu Collegis. Tot annos rem domesticam administrans, &, ut poscit munus, cum tot personarum varietate conversatus, neminem
facto, aut levi dicto offendit. Quin Omnes eum ut virum justum siuspiciebant. Exactus suit in peragendis uinctis exercitationibus, quae promovent spiritum, dc
337쪽
3aa Sm sis Annalium Societatis Am
sodalitates instituta. s. riverius
virginis imbricae. Martyrologi
s. Tot sunetibus relictis, quibus hic annus abunde cumulavit Provinetam, ad alia digrediamur. Multae Sodalitates diversis in Collegiis erectae, Scalabi S. Ignatii poenitentis, Conimbricae S. Francisci Xaverit. Professor medicinae in
Academia aegrotaverat; exhausta sunt incassum remedia; jam de vita conclamatum : cum se voto obstrinxit instituendi sodalitium S. Xaverio, sine mora cessavit urgens malum, & ipse convalescens manum admovit implendo voto : occurrerant aliquae difficultates, sed illis tandem superatis, dalitium constabilitum est in templo nostro. Simile positum fuit in templo Portuensis Collegii, &Michaelensis ; illic Pontadelgada insulae metropolis D. Xaverium sibi specialem sumpsit Patronum; quod firmatum Regis decreto. Dantur Sancto , velut a clientibus, vectigal annis singulis cruciati viginti. 17. Regno toto propagata divi Thaumaturgi obsequia: nam diversis templis & oppidis locantur in altaribus simulacra Divi supra sexaginta. Nonnulla in templis maximis urbium Episcopalium, ut Conimbricae, Viibnii, dc Guardiae. Civitas Angrensis dicavit Sancto effigiem, quae suspicitur in ara majore templi
nostri. Bracharae monialta magna lolemnitate Divo consecrarunt simulacrum
in Parthenonis sui templo. Quam gratum illud obsequium DEO foret, miraculo significatum I nam cereorum copiosus numerus, qui arserant durante se-sio, nihil sui ponderis amisit. 18. Conimbricae unus de nostris induxit populum, ut in omnibus urbis paraeciis, dominicis, ac festis diebus caneret alterius vocibus tertiam partem de Rotario Virginis. In fine Noster reserebat insigne magnae Matris miraculum. Idem fiebat singulis sabbathis apud sacellum D Xaverit in templo nostro. Aliud quidpiam non miuus laudabile introductum, demandante Balthasare Tellio Pro vinciali, ut martyrologium Romanum pervigilio nascentis Domini legeretur ante caenulam nocturnam in triclinio, stantibus omnibus,&audientibus. Quod postea probavit P. Hieronymus Claramontius Venetus Provinciarum Visitator,
di sanxit deinceps eam consuetudinem servandam ab utriusque Provinciae Collegiis.1 . Indis submissi sunt sex sacerdotes, Emmanuel Ferretra, Emmanuel Perretra, Gonsalus Costa, Lusitam; Petrus Paulus Aragonius Italus, Leonelus Aynsconius Belga, & Christophorus TOrnius Gallus. Conventus Provinciae Lusiuanae, praeside Balthasare Tellio, Conimbricae celebratus elegit Procurato rem Ludovicuin Brittum; Transtaganae Eborae, Provinciali Michael e Tinoco, Ludovicum Lopium.
Fiat cistu. senesto praesentis anni res scribendas aggredior. Decima nonuanua
...ia , .u u ru subitum rapuit incendium P. Francis um Suarium Lusitanum, ac duos
duo uiorum. ipsius comites, neque paucos de externis. Helvia obsidebatur sortiss- isti mis Castellanorum legionibus. Imminebat universae nationi grandis pavor , si tanta arx, ct frangendis hostibus obiectum propugnaculum caperetur. Igitur Lusitanus, quidquid virium supererat de strage contagii, in unum colligit ad liberandam obsidione urbem. Ne munita oppida, unde ad formandum exercitum vocatus miles, sine praesidiis reliquerentur, necessum fuit armare scholast eos nostrae Eborensis Academiae, cui Franciscus Suarius Rector praeerat. a. Reginae gubernantis imperio succenturiantur scholastici praesidio futuri Ierumeniae. Plurimi dissuadebant Suario itineris susceptionem: at vir prudens secum meditans, in quas iplum sepiciolum tempus conjectur uni fuisset anguinitias, suae fidelitatis in patriam esse censuit, omnibus se casibus, & periculis objicere, ne luam innocentiam detrahentium linguis exponeret. Igitur proficiscitur cum suis scholasticis, & sibi a Regina destinatam arcem tenet praesidio.
Ante prosectionem aperte denuntiavit te non reversurum EboraIn. Tam nota erat
338쪽
erat Ipsius virtus, ut multis sit persuasum, ipsi divinitus cognitum, mortem in
3. Profligatis ad Helviam Castellanis r . Januarii, illo vadit Franciscus, victoribus gratulaturus, & redeundi Eboram petiturus facultatem. Peractis hujusmodi lalutationibus, & officiis, revertitur Jerumeniam, & se eum sociis ad reditum comparat, facto prius missae sacrificio. Erant in domo Praefecti consolantes infirmum, cui praebitum fuerat coeleste viaticum. Dum pio incumbunt operi, dolia nitrati pulveris in inferiore domo condita flammam concipiunt; unde id acciderit, ignoratum est. Momento conflagrant, quotquot in ea domo sunt inventi. Erant hi Franciscus Suarius, Didacus Alisya Prosessor Theologiae, & Franciscus Cardo2us sacerdos Theologus, ac externorum ad centum capita. Hoc infortunium non parum lanestavit communem de parta victoria laetitiam. 4. P. Franci laus Suarius Lusitanus, domo, an virtute illustrior, aut certe utraq; illustrissimus: nihil in eo humile. Cum hiennium probationis obirer, defuncto majore fratre, ad eum devolvitur majoratus: Tum illi ad tantae doinus luc- censionem continuandam obIatum e Societate egredi: horruit sanctus adolescens, cessit jure suo, ac natu minori fratri omnes divitias parentum seuendas dedit, plurimumque gavisus est Occasione spernendi, & conculcandi, quae mundus avide quaerit. Hic frater praecipiti consilio usus Castestanas paries sequitur : quod Francisco nostro his carcere stetit; compertia tamen innocentia liberalitati restitutus est.
s. Primarium illi ad tradendas scientia, ingenium ; eas Conimbricae, de Eborae professus plausu maximo, ubi & Doctoris Theologi lauream indeptus est. Extant illius sapientiae aliqua monumenta Cursus Philosophicus, & tractatus de Poenitentia typis excusi. Sed haec velut corticem, virtutes medullam habuit, quae circumferuntur a me scriptae, ac in lucem datae, cum in libro, cui titulus, Imago virtutis in Novitiatu Ulympone; tum in anno glorioso Societatis JESU in Luittania Viennae Aultriae edito. 6. P. Didacus Alisya natus Casteldevedii domo opulenta, & haeres pater- p Didie narum opum, spretis omnibus, Societatem amplectitur. Praestantissimus suit Ali y . litteris, & virtutibus. Eborae professus Theologicam facultatem, ac Doctoris gradu donatus est. Suavis ejus affabilitas omnium illaqueabat corda. Adfirmandos vacillantes in vocatione singularis illi modus, plurimosque, dissipata mentis nebula, conservavit. Odemirae introduxit processionem passuum Domini. Illud occultum habuit vaticinium de genere mortis suae, quod sibi mens immota sederet, periturum se incendio. P. Francisicus Cardodus non minus incendio, quam flagravit charitate. Divinabat illi cor se inde non reversurum:
idcirco ante proseotionem expiavit animam consessione totius anteactae vitae.
Valedicens sociis, iam, inquit, vis in hoc mundo non videbimus. 7. Et hic annus abundavit iuneribus. Alphonsus Castillius Eborae tironum Magister a . Aprilis mortem cum vita commutavit. Magna de ipsius virtutibus apud Omnes erat opinio. Natus apud Gemescam in dioecesi Cubensi Americae Hispaniensis, Societati adscriptus Ulylsipone, docuit Con imbricae Philosophiam, sacras missiones obivit plurimas. Non mater ulla erga filiolos suos tenerior, & amantior, quam ille fuit adversus tirones suos. Praeibat verbo &exemplo.
8. orationem matutinam habuit semper flexis genibus prope altare ante oculos tironum. Cum per id tempus morbis arderet Collegium Eborense, admirabili erga omnes usus est charitate. Assidebat frequens morituris, & periclitantibus t ille cibos e culina ad eos serre, suis manibus in os ingerere. Magis aderat illis, quos ab aliis minus invisi observabat. Pauperem aegrum in urbe offenderat humi iacentem I Comiti, quod debilis esset viribus , tuum tradit pallium, di cum adolelcente saeculari, qui praesto fuit, infirmum desert ad uo i . Antantus Damo. Ss a iocomum
339쪽
324 Synopsis Amalium Societatis JESU
incomtum, ibi generali audita ejus confessione reliquit commendatum, & solatio plenum. Alias virtutes religiosas sese vulgavi. Joannes Catia 9. Ibidem vitam praemature deseruit a 2. Martii Jcemnes Carvalius scho-vali . lasticus Ulysponensis primariae nobilitatis. Magnae spes accisae sunt; nam felix ingenium, singularis prudentia, virtus minime vulgaris, sancta humilitas cum tam praeclaro stemmate magnum aliquid, & honorificentissimum Societati in eo juvene promittebant. Ejusdem mensis die as. doluit idem Collegium sibi ν lj1 .usis, ereptum Alphonium Fretrium sacerdotem Theologum Montalvanentem. Plu-F eitius. rimum incubuerat juvandis militibus peste insectis; inde Alphonso gloriosae mortis origo. Additus est Ia. Aprilis Antonius Martinius Coadjutor. Apud Miti luc nos se habuit instar abiectissimi mancipii, annis sexdecim Lametrensem Resi
dentiam excoluit, aderat agriculturae, & Operis, omnium laborum particeps. Eiem,tiuel Io. Septembris ultima Vitae etiam fuit suprema Emmanueli Martinio Maninius. scholastico Theologo. Antequam Societati accederet, existimabatur adolet cens sanctus. Vitabat aequalium commercia, & inanes confabulationes deditus piorum librorum lectioni, orationi, & concionibus audiendis. Adoptatus in Societatem, sedulus suit in augendis virtutibus; multus in atactando corpore, in serviendo aegrotis, & aliis siqnctis exercitationibus peragendis. Non visus ullam instituti nostri violare regulam, observabat earum apices. p. primitiis II. In I unchalensi Collegio nodis corporeis exemptus est P. Emmanu- Dialius. et Diasius Coadjutor spiritualis. Familiare illi cum Deo commercium. In convertando cum laminis nemo circumspectior. Quamvis nobiliores urbis apud eum expiarent conscientias, nunquam adduci potuit ad ullam domi suae invitendam, licet vehementer Optarent. Tantam de ipsius virtute conceperant omnes ex stimationem, ut post mortem de rebus , quas in usu habuit, peterent reliquias. p. Fiane. Mi. I 2. Estremolli vitam naturae reddidit as. Januarii Franciscus Machiadus, chiadun natus Villaepoucae dioecesis Bracharensis. Agebat consessarium Comitis Cantanedii. Eminuit in litteris Latinis, sacra, & profana eloquentia. Mausoleum Joannis IV. Regis, ct ejusdem vitae compendium typis commisit. Villavinsobam pervectum ipsius cadaver, ibique in templo nostro sepultum. Debetur illius curae Viridarium nostri Francisci Mendos e concinnatum a Machiado eκ dispersis ipsius laboribus. Simul aptavit typographiae tertium ejusdem authotis volumen in libros Regum,
13. Con imbricense Collegium 7. Februarii maerore insecit mors P. Gon ali Pinti. Natus est in monasterio Ferretrae dioecesis Portuensis. Animo aegrorum mirus consolator fuit, Obvia comitate usus omnibus grat 1. Magnopere favit humaniorum litterarum studiosis. Magasoniae in Africa dans operam nostris ministeriis, suasit Praefecto, ut redimeret Crucifixum a Mauris captum , qui magna, ct communi laetitia locatus in templo fori, singulari deinde
cultus est veneratione. 'i . Brigantii desideratus est Antonius Costa Coadjutor, & oeconomus Collegii. et socios scholasticos adeo coluit, ut coram illis caput nunquam texerit. Persecutus est artus suos tanquam infensos hostes, qua flagellis, quaciliciis domabat. Nescivit, quid esset iners otium, id tanquam vitae religiosae tineam edacem, & malum pestilens exosus. In studio S. paupertatis aequavit ejus virtutis amantiores. Hactenus de defunctis. I s. Sacerdotes sex, & duo non sacerdotes in Maranoniam auxilio missi Micinoitiain. sunt Patri Antonio Vlctrae, qui id temporis in ea regione Solis instar abigebat
ignorantiae tenebras, &in Christi ovile multa hominum millia, integr1sque co-Sod li 3 S gebat nationes. Cetobricae crevit S. Xaverit cultus, instituto in ejus honoremtio, isti c. sodalitio, coeptaque novenna ante duodecimam diem Martii, ut moris est minboeae. Lusitania, frequentu Simo ad huiusmodi preces concursit. Angli plures I 6. Eborae laboratum egregie in reducendis ad veram fidem militibusari 2ὰ ' Angliri qui in urbe vel aestivas, vel hybernas stationes occupabant, aut in Aca-tuatur. dentiae nolocomio curabanIur. Duo u nostris callebant Anglicum idioma, qui oppor-
340쪽
opportune inviserant populares suos, & in eorum familiaritatem se insinuarant. misto sermone de vera fide ducentos converterunt; quorum nonnulli postquam Ecclesiae Romanae reconciliati sunt, piissime mortalitatem exuere. II. Tercentum Anglis ad arces Castellae vici 'us missis iverunt Comites duo illi sacerdotes, cum ad conservandos in fide recens conversos, tum ad alios, si possent, in viam bonam reducendos. Nec vana fuit eiusmodi cura. Forte duo milites inter se altereantur de praestantia Crom elis Anglici tyranni, ac Regis Caroli. Dum alius alium praedicat praestantiorem, fit mutua provocatio, ut in singulari certamine victoria ferat sententiam, ac diicernat gladius litem. Concurritur: qui defendebat tyranni partes, ictu percussus lethali col- Iabitur in rerram. Praesto sunt sacerdotes nostri, suadent morituro fidem orthodoxam, quam & ille complexus est. Cum audiret victor aemulum suum obiisse Catholicae fidei imbutum sacris, noluit eidem in tam praeclaro facto cedere, sed & ipse Romanae Ecclesiae accessit.
I 8. Alii non pauci horum sacerdoturni opera discusserunt errorum suo rum tenebras. Id erat in reductis ad fidem mirandum, quod a tuis male habiti non dimoverentur a proposito. Triginta haeretici Anglicam ex acie morbidi redeuntes in nossecomio Academiae sunt recepti: ex his unus duntaxat non deseruit iectam. Aliorum plurimi, qui non videbantur tam prae sienti pericula laborare , paulo post suam cum Ecclesia reconciliationem, & homologesim factam
Isi. Quidam, cui morbus diuturnior, praeclara dedit patientiae exempla. Vix dici potest, quantum sibi omnium, qui ierviebant infirmis, animos allexerit. Modestus vultus DEum spirabat. Confirmavit hanc opinionem evenistus mirabilis. Quod oleum lychnis alendis nocturnis saeculentum esset, ante finitam noctem lumina solebant extingui omnia, praeter illud, quod erat prope lectum hujus adolescentis. Res apparebat par miraculo; nam ubi primum Anglus est mortuus, non ultra lychnus 1lle viventem tenuit flammam per noctem totam, sed extinguebatur, ut caeteri. ao. Atrox disii:nsio armaverat sacris fulminibus Capitulum Bracharenis Ralthasiareel. adversus Portuense. Causam non reperi declaratam. Utrobique magna illu- ' Σstrissimarum urbium perturbatio. Censurae, & interdicta summos, infimosq; implicabant. Id temporis Balthasar Tellius Lusitanae Provinciae moderator Bra chara adventavit Portum. Rogaverunt Senatores Regis Provincialem, accur tam navaret operam hujusmodi discordiis extinguendis. Quanquam res vita laboris immensi, & inutilis, DEo fidens, modo' adeundo Bracharentes, modo Portu enses alloquendo, jam deplorato negotio, jam bona exitus optati spe concepta, tandem dissidium amica pace feliciter compotuit. Communis laetitia indicata fuit aeris campani festivo sono. ii. Non tacendum DEI patrocinium, quo praesentissimo periculo ter-Terni litontanos liberavit tirones. Etenim, ut moris est, e Conimbricens Collegio pere- ibς -ntur grinatum exierant. Dum saltum ingrediuntur, fit illius obvius ferocissimus tau- ' ρ' rus : territi conspectu, qui caeteris praeerat, ex humero subtractum pallium ambabus sustentans extentum manibus decernit conjicere in irruentis cornua oculos, ut sugae sit locus, dum se taurus extricat obice. Verum perpendens , quanti eventus esset periculi, abjecto pallio in terram, & invocato DEI protegentis auxilio, sistit ante immanem feram cornu tirones petentem, &, quanta Potest, voce inclamat: Ferox bellia, in nomine Domini tibi impero, ut gra dum sistas. Sine mora stetit taurus attonito similis; sive insolitus clamor te ruerit, sive occulta vis invocati Dei, quod magis credo, inhibuerit ferocientem. Certe rustici, qui tauri sciebant furorem, & audierunt tirones rem explicantes,
miraculo tribuerunt. νaa. Trigesima Julii, S. Protoparentis pervigilio, Villaevitasae migramus Villaevi hin novum aedificium, quod nunc occupamus. Instituta supplicatio solemως csacello regio Brigantini palatii. Sacelli Decanus tulit sub umbella Eucharisticum S s et diu