장음표시 사용
371쪽
3m Synopsis Amra iam Societatis AESU.
eorum manu3 effugituri, navem conjecerint in littus prope Penichium. Salus omnibus, Philippus litteras ad Regem tulit. Comparata classe ad recuperan dam Angolam, Regi est visum oportere Philippum in ea mitti. Salvatorem Corream eum valida classe e Flumine Januario profectum ad eripiendam Batavis Loandam comitatus, ut jam retulimus. Urbe & arce redditis in potestatem Collegium nostrum instauravit. I 3. Quinquennio rexit Collegium, . postea in Brasiliam solvit, migraturus in Lusitaniam. Obstitit Provincialis imperium jubentis manere in Brassilia, ut procuraret rem templi nostri. Octo supra decem annos illic vitam exegit
utilissimus Collegio divi Antonii. Abunde liquet, quot ille possit recensere, de loqui victorias de se ipso, qui toties, ut pareret, adivit quaeque horrida per
p. Antoriiu, I . Ulyspone in Domo Prosessa ultima dies oppressit aa. Februarii P. M litis, Antonium Barradium Sindimensem in Benensi Provincia. Praeter alios magiis stratus bis Provinciam gubernavit. In rebus arduis, quae obtigere ipso regente non paucae, generosum Praesetulit animum, vel adversus Regis imperia. In consolando tristes, animoque aegros gratia illi peculiaris. Tam sancti tu runt illius mores, ut annuae litterae hujus Provinciae memorent, non amisisse gra tiam in lustrali sonte acceptam. P. Ioannes I 1. Ibidem a I. Majι octogenario major ex mundo decessit P. Joannes Riberim. Riberius Ulystiponensis. Venit ad Societatem jam sacerdos, natus annos no vem & quadraginta, virtutibus conspicuus. Habuit singulare donum ad aulamas in spiritu, & sui prosectus via dirigendas. Propterea magnus saecularium numerus, qui Evangelieae persectioni studebant, ab ipso instrui petiere. Quo tidie pomeridiano tempore adibat peristylium januae contiguum, Mebatque se visum ire, an aliquis pisciculus capi posset,& in casses, vel hamum allici. Quo signifieabat, se circumspicere, an illic Aret, qui confiteri vellet, & cui aures adlevandam animam commodaret.
F.Nieolius I 6. In Collegio D. Antonii apoplexia corrupuit a. Ianuarii P. Nicolaum FG RG- Fernandium. Post mediae noctis secundam horam tentatus stabito incursu, veste
raptim sumpta, festino gressu vadit, ac pulsat ostium cella Confessarii, petitq;
delictorum absolutionem. Actum, inquit Consessarius, elice contritionis. Elicio, respondet, ex toto, di intimo corde. Nullo amplius edito verbo labitur in terram, ac post quartam horae partem expirati Philosophiam Eborae, Theologiam Ulystipone professus, supremtim explicabat conscientiae casus. Nostra porro frequentavit ministeria, praesertim in tribunali consessionum, de sacro
Missiti in M. I 7. Per oppida & pagos saltus Barrosi in dioecesi Bracharensi discurre- runt Apostolico more spatio trium mensium Alvarus Correa, ct Antonius Coris derius sacerdotes. Vix credi potest, quam densias ignorantiae tenebras dis sipaverint. Centum viginti conciones peractae, supra tredecim millia conseiasionum audita. Cum potestas ab ordinatio ipsis esset facta corrigendi parochos, quorum magna erat institia, Ac a quibus tamen aliorum pendebat latus; multis ulceribus adhibuere remedia. Unus sub specie benevolentissimi veneno Corderium necare paraverat: discedentem invitat, ut gustet de malis Armenia cis iacchareis ι tantum institit, ut a Corderio, ne patum comis videretur, iis igerendus mos fuerit. Mala veneno erant insecta. Nec multo post saevire pestis coepit in praecordiis,& remediis adhibitis vix potuit evinci. Mali violentia dentes omnes Corderio cecidere. solvitur Re. 18. Hoc anno, vel aliquo ex proximis soluta est Relidentia, quam spe:h . Collegii fovebamus Casteldevidit. Illic sacerdotes duo per aliquot annos. ha
bitarunt. Sed cum non suppeteret dos pro fundatione competens, iudicatum, non esse, cur ibi diutius immoraremur. Vidua nobilis ηoror nostri Didaci Al-nyae, quem diximus arsisse Ierumeniae, sua bona pro hRusmodi dotando Collegio applicaverat.
372쪽
PLurima hoe anno senera. Londini r3. Aprilis P. Antonius Femandius E. Mina P.Am boramontanus, Anglicanae Reginae Consessarius. Societatem inivit a s. xv Dd Augusti anno 3627. Eminuit admirabili ingenio capessendis,& tradendis scientiis. Humaniores litteras, & Rhetoricam Angrae docens, non alio, quam sancti Magistri nomine cognoscebatur. Philosophiam Coninabricae, Theologiam Eborae professus, ibidem insignitus Doctoris laurea. Scientias morales tradidit Ulysii pone tanto concursu auditorum, tanta* praeclari Magistri fama , ut aula tametsi ampla confluentes non caperet. a. Vel haereticis in Anglia virtus Antonii erat spectabilis. Eam mira batur Rex Carolus. Auliel Atactum nuncupabant. Adeo inculpatis vixit moribus. Perutiles expertus linguam Graecam, & Hebraeam, quas optime calluit, ad convincendos & confundendos errorum Magistros. E podagrae violentia mors traxit originem. In acerbis eius mali cruciatibus illius unica vox erat: Domine, sim voluntas tua. Rex ipse aegrotantem non semel invisit, fimus honoravit praesentia sua.
ra Rector, ortus Vianae. In Algarbiensi peste serviendo aegris giganteum exhi-huit spiritum. Scientias summa cum laude usque ad primariam Τheologiae minthedram professus Eborae, dc Iaureatus in saerosancta Τheologia Doctor. Ad magisteria non factus, sed natus videbatur. Cum subditis usus mitissima chariatate, vigilanter prospexit observantiae, prasibatque caeteris exemplo.
tus illi patria in Transragana Provincia. Scientias laude maxima tradidit Ebo --.rae, & moderatus est primariam Theologiae cathedram. Romam vocatus egit librorum Societatis Censorem: Redditus Lusitaniae morensis Academiae annos plures Cancellarium. Multa tulit animo semper adversis cunctis altiore. Raro prodibat e cubiculo; vitavit laecularium commercia, quamvis consilii causa plurimi eum convenirent. Cibi parcissimus, & in loquendo valde confido ratus. Corpus verberibus', aliisque castigationibus torsin Dormiebat super . nudo suberis conice. Postremis annis ad mortem se comparans maiorem Iem poris partem consumpsit orando, & meditando coelestia in lacello domestica coram M. Eucharistia. Tvpis mandavit volumen, cui in Ponte praefixum: Pa. rochus perfectus. Recensetur inter Benefactores Eborensis Collagii, quod in suburbana villa nobile sacellum D. Xaverio dicatum construxerit. -
tus Ulyssimne parentibus de primaria regni nobilitate. Praeter alios magistra. Cum tus egit Assistentem Uen. P. Carrata. Augendo cultui divino in sacello Ro- , manae Domus Prosella facto ex cella S. P. Ignatii, emit, ac donavit censum alendo igni perpetuo ante aram. Conimbricae privatis eleemosynis erexit sacel. Ium Marianum, ditavitque plurimis reliquiis pretiose exornatis. Condidit eti. am sacellum D. Antonii, & in sacellum convertit cubiculum, ubi habitarat Glim vir sanctus Jolephux Anchieta.
bilissima prosapia nunquam eum ab amplexu religiosae humilitatis dimovit. Si aegrotans accepturus erat divinam Eucharistiam , e lecto descendens, alienis bra- , ichiis nixus, de genibus sumebat. , Uti lecticis & curribus duxit grande piaculum,& rem a Societate Lusitana alienissimam. Nostrorum antiquorum venerabiIesmemorias, nullus magis coluit, curavitq; earum contervationem. Ossa multomm Patrum virtute insignium ad suum tempus separata potuit distinctis loculis, α
373쪽
lemmatis, in parietibus sacelli D. Antonii. Magnum ille fuit rebus nostris de
. In eadem domo 3. Novembris P. Michael Brandanus Ulymponensis
obilis. Ex assidua patientis Domini medreatione egregiam didicit patientiam, nee defuit exercendae materia. Nemo detrahentem audivit. Sui prolectus
accurate studiosus quotidie Consessarii pedes adibat. Pecuniis suorum fratrum Equitum Melitensium comparavit bibliothecam Domui Prosessa, de Ul joanensi Collegio relictam. Farense, de Eborente Collegia rexit.
s. In Collegio divi Antonii 7. Iunii P. Joannes Fialius Ulmiponensis,
Philosophiae Magister, felici praeditus ingenio, annis florentibus e medio sublatus. Societatis amantissimus, ejus negotia naviter solicitabat apud Ministros Regis, quibus charus erat. Phthis laborantem nobiles & locupletes parentes in tuam deserri villam solicitabant, ut ibi diligentius ejus contuleretur valetudiis ni ; at renuit ille, nolle se in dictitans, mori extra domum Societatis. Ad a
helitum supremum conservavit integram mentem.
p. Eborae io. Septembris Franciscus Veiosius Coadjutor Bracharenis. Strenuissime laboravit in Algarbiensi pestilentia. Annis plurimas egit aedituum templi nostri Eborensis. Cum videret adolescentem nobilem & sui, & loci
saeri oblitum petulanter nimium cum iamina aeque.levi in templo nostro loqueniatem; accedens, eos modeste, & graviter admonuit offensionis datae tantam licentiam intuentibus. Tulit aegerrime fatuus adolescens sanctam monentis liber.
tatem , statuitque necare aedituum: populo dilapso, in templi angulo se reco dit, ut patret iacinus, cum Franciscus ierit obseratum portas. Igitur paratum manualem siclopum tempori adversus aedituum exonerat ἔ sed glandes prope corpus transvolarunt lapidi impactae, ne veste quidem demorsa. Juvenis p
stea facti poenitens correxit insanos mores.
Io. Corumbricae s. Januarii Emmanuel Pirius, pariter aedituus, Coari tor multae virtutis. Munda & nitida in templo curabat omnia, in Epiphaniae cumprimis solemnitate et pridie Sanctos tres Reges illi a DEO mortem imp trasse nonnullis est persuasum, tanquam pignus aeterni praemii pro tam pio studio. Quo momento expiravit, unus sacerdos e nostris somno deditus, repenthsomno discuta, videt ante se lucem insolitam. Cognata Em uinuelis morte, non dubitavit significari ejus animam participem lucis non interiturae. II. Ibidem s. Martii Felicianus Amorimus scholasticus primi anni Philosophici. Spectabilis modestia vultum, & oculos ornavit. Silentium sic coluit, ut Uerbum minus necessarium non protulerit. Usu mentis perdito vi morbi, paulo ante obitum recuperavit, de postremis animae resectus subsidiis tranquillissime conquievit. Aprilis 2 a. Dominicus Britus scholasticus Goveensis, Vetti P. Ignatu Martinii consanguineus. Singulare ingenium ad scientias perdiscen. das, de a teneris annis in Uendo prudentia nobis promiserant non vulgaria, rusi mors immatura praecidisset in fore speratos fructus. Ia. P. Thomas Cabralius in eodem Collegio 3. Octobris. ortus Cerotici. Quamvis polleret insenio singulari ad mas isteria, his animum non ap- licuit, sed studio religiosae perfectionis. Commerciis cum externis prorsus abstinebat: in consessionali solum abiduus; centies eodem mane, si ad illud voca. . retur, laeto semper vultu accurrit. Triennio ante suum Obitum vixit caecus. Multum tunc a nostris consilebatur in re morali, nam eas scientias apprime calluit. Testes sunt, qui aut in verba, aut in factu Thomae nunquam viderunt vel levis culpae umbram. I 3. Ibidem s. Octobris Leo Riberius Coueensis. Navigans ad Mad ram Latinas docturus litteras, a Mauris Saletinis captus, durissimum tervitium toleravit mensibus decem. Ejus per id tempus labor suit vineas domini excavando , nonnunquam hoc in sudore usque ad noctem transegit jejunus. Noctu
cum aliis captivis conjiciebatur In subterraneam domum. Saepe tentatus, ut Mahumens iniamem iuperltitionem amplecteretur. Redemptus valetudine i
374쪽
egra venit in Lusitaniam. Ulystipone docuit anno Latinas litteras, missus Coinnimbricam audiendae Theologiae causa, perniciosa febri extimctus est. Post illius obitum cognovere, postulasse acultatem ad Indiam eundi, atque ipsi con-
I . Indiam petiverunt quinque sacerdotes, unus solum erat Lusitanus, caeteri ex diversis regionibus Italiae. Compulsi ventis ad Brasiliam, inde data 'opportunitate Goam direxere cursum. Tres navem ad Maranoniam conscen- Ad Misina.dεre, Emmanuel Peretra, Franciscus Riberius, sacerdotes, & Simon Luisius non sacerdos. Tavitae in Algarbiis oblata Collegii iundatio. P. Benedictus Lemi-- α-us Eborensis Academiae Tneologicus Professor eo tetendit rem inspecturus. Cum illa regio duo iam haberet Collegia, essεntque nonnullae dissicultates, non fuit,
Is . Per Visensem dioecesim excurrεre comitantes Episcopum Joannem Missiori Mellum Ludovicus Taborda, & Antonius Figuetredus sacerdotes. Inter alios IRῆ -i 'abusus, exterminatus est unus apud incolas Guardami. Si nocte domum redia ' eunte pecore, deficiebat justus numerus; ut sciret pastor, an ovis aberrans, aut capra esset lupo futura praedae, vel non, recitabat carmen', rogabatque alios &ipsi id recitarent. Si recitantium aliquis, memoria fallente nequiret ad finem eam cantilenam perducere, citra dubium opinabantur, inter dentes & ungues lupi periclitari pecus. Sin recitarent totum carmen, salvum pecus non dubitain. runt. Ad faciendam superstitioni fidem, dicebant, aurora sequenti videri homines humana sorma augustiores, habentes humeris baculos, & pecus devium custodientes: interpretabantur esse defunctos consanguineos illius, cujus esset pecus. Aliis parco, quia sunt in hujusmodi excursionibus communia.
ri Angliam navigarunt P. Benedictus Lemius, & Augustinus Laurentius, id mutata
postulante Regina, ut supplerent vices demortui Confessarii. Aprilis as. ARO solverunt Ulympone. Cum adventarunt, jam Regina, ut sibi esset a consessionibus, alterius familiae virum elegerat, ide6que facti sunt Reginae concionatores. Quatuor sacerdotes se commiserunt Indicae navigationi, Andreas Furia- λο α iadus, qui Goa venerat jussit Proregis ad quaedam magni momenti transigenda negotia. Franciscus Mendesius, Michael Gomesius, Lusitani,& Josephus Franciscus senior Aragonius a. Septem pie vita functorum memoria superest agendo. Collegium uolitis RScalabitanum 8. Januarii amisit suum Rectorem P. Emmanuelem de Cruce, vi-nim insignem moribus ornatissimis. Natus est Espitii in agro Letriensi. Splen-' didum illi ad scientias ingenium. Litteras humaniores, & Rhetoricam docuit Conimbricae. Nimia studendi aviditas sic debilitavit, ut proximus phthisi patiendae fuerit: id malum aegre vitavit; propterea abstinere a caeteris magisteriis necessum erat. Non minoribus curis impendit se animae suae virtutibus excole dae. Magistrum tironum Eborae constituerunt: quas virtutes in se expresserat, novis instillavit Christi militibus. Materna suavitas fecit amabilissimum. In rebus ad pietatem spectantibus totus prae spiritus dulcedine liquefiebat in lacry
3. Noctu chorum templi adibat, & coram DEO sub sipecie panis latenti ., .
horas non paucas orationi impendit. Durus in corpus suum diverso cruciatuum genere. Nihil illum aeque contristavit, atque tironem ullum tristem incedere. Redierat unus ex peregrinatione claudicans, iussit lavari pedem aquae mixto sale;
eum postero die non cessasset dolor, & aegre pedem humi figeret; vocat in cubiculum, imperat nudari pedem, ac poni quietum in sedili: tunc Emmanuel flectit coram Crucifixo genua, & paulo post surgens signat pedem signo Crucis, dicens, sume tibiale, & calceum, & abi, nihil enim doloris te jam impediet.
375쪽
36o S Opsis Amasium Societatis AESU
Neque amplius dolorem sensit, aut claudicavit. Dum preces fundit in parvo sacello, nunc dicato irgini a modestia, visius est a terra sublimis. Renunciatus Scalabi Reetor dixit religioso quondam tironi suo gratulanti de novo magistratur vellem mori inter meos novitios, brevi audies me vita deiunctum. Ita contii git. Ceret in ejus funere exardentes tam parum decreverunt in pondere , ut res sit habita par miraculo. REmmanues 4. Aprili mense in Angolano Collegio vita recessit P. Emmanuel Rib rius Salaciensis Coadjutor spiritualis. Annis tribus exercuit nostra ministeria Maragoniae in Africa. Postea missus ad Angolam duos & viginti annos illic transegit, quosdam in Collegio Congensi inter assidua vitae pericula. Saepe discurrit per remotas a mari provincias Apostolici viri munia obeundo. Adversus aegrotantes usus inexplicabili charitate. Severissimus sibi fuit, ae dedit multum commercio cum DEO, ac divinarum rerum contemplationi. Balthasii 3. In Domo Prosesia D. Rochi et O. Aprilis P. Balthasar Tellius Uymp nensis, septuagenario major. Eminuit in studiis humanioris litteraturae ; Bracharae, Ulyssipone, Eborae, & Conimbricae primariam Rhetorices cathedram moderatus est. Philosophiam Conimbricae, Theologiam professus Ulylsi pone. Typis commisit cursum Philosophicum, historiam hujus Provinciae usque ad mortem S. P. Ignatii duobus voluminibus,& historiam Athiopiae. Fuit Socius Provincisis, Rector Seminarii Hybernici,& Ulymponensis Collegii, Provincialis, ac tandem Domus Prosesiae Praepositus. 6. In tractandis saecularibus, & nostris nemo illo urbanior. Composuit gravissimas discordias inter Canonicos Bracharenses, & Portuenses. Locavit in perpetuum tabernaculum cum Eucharistia in villa suburbana Conimbricensis Collesii. Postremis annis semper ante caenam orabat in templo coram sanctissimo sacramento, postulans enixe, ne sine viatico decederet. Accipiens moria tutus habuit gratias, quod postillatis dignaretur annuere. . Ivarius 7. Gaselii in Prioratu Cratensi 8. Decembris P. Ignatius Mattius. Ibi- --, dem hausit primam Iucem. Valetudo debilis non concesiit multum in studia incumbere, idcirco vixit contentus gradu Coadjutoris spiritualis. Redux e Madera, ubi docuit Latinas litteras, a Mauris captus cum P. Antonio de Fo tibus. Postquam est ereptus dirae servituti, coepit phthisi contabescere, nihil proficiente aura patria, ad quam missus est. Antonius 8. Eborae I . ejusdem mensis P. Antonius de Fontibus, de quo antea. d. f. v. R e servitute Lusitano solo Eborae, ubi est natus, docuit pueros alph berum. Plurimum assidebat expiantibus conscientiam. Honoris contemptor P F insciis ab aliis sperni ambiebat. In Domo Prosessa Ulyssiponensi P. Franciscus Leitius in eadem urbe natus, ibidem professus Rhetoricam, & Philosophiam. Rexit Farense Collegium. & Maderense. Erat illi ad succurrendum miseris innata charitas. Multus fuit in audiendis poenitentibus, & sacro suggesto , charus p. vietas omnibus, & observans religiosus. Ibidem a9. Januarii Michael Leitius Fran- cis ei germanus, indefessiis operarius, sive die, sive nocte evocaretur. Negotia vinculis addictorum procuravit pari ipsorum utilitate, & charitate.
aamvis hoc anno nullus ad transmarinas regiones iter adornaverit; no desuere, qui per insulas Maderensem, di Michaelensem excurrerent.r. Per illam PP. Christophorus Sequetra, & Jolephus de Fontibus. Annis quo p praecedentibus alii non pauci eandem insulam excoluerant repetitis excursi ortibus. Dontaedelgadae, quae Caput est intulae Michaelensis, noctu cor rapuit incendium domos viae proximae nostro Collegio, ut plerumque teguntur culmo, in cinerem momento redactas. Misit Emmanuel Gonsalvius Rectot di nostros, di famulos, qui operam adhiberent restinguendis fiammis. Miletiae
376쪽
tiae ineolarum sublevandae die sequenti nostri per urbem divisi ostiatim rogaverunt stipem; abunde a locupletibus data jacturam magna ex parte levavit. a. Res caeterae constanti quodam & amabili tenore procedebant. Dahatur opera usitatis ministeriis. Neque novitas aliqua se offert scriptori. I tur ad enarrandas fratrum nostrorum virtutes digredi lubet, quibus vel fiigidi res ad imitationem consueverunt inflammari. Eborensium incolarum numerum minuit talendis Martii P. Ludovicus Lopius, Vidimetrae natus honestissi- Moesta λmis parentibus. Morae Philosophiam tradidit, ibidemque instruxit tirones. Ludovis
Ivit in Brasiliam socius P. Mourae Visitatoris. Per id tempus jam fuerat primus VR ' Rector Collegii Michael ensis, & Visitator sociorum per instulas, jeceratque suis
exemplis apud Fayalenses initia Collegio, quod nunc est. 3. Virtutes Ludovicum sublevarunt inter praeclariores hujus Provinciae. Aliquando nonnulli sociorum serinocinantes inter se de rebus sanistis, interrogabant, quaenam per id temporis actio ad virtutem pertinens esset persectior Resipondit unus, id censendum persectius, quod tunc ageret P. Ludovicus Lo- pius. Tanta erat existimatio de ipsius virtutibus, & Evangelicae persectionis studio. Ingressus Societatem proposuit tanquam singulare morum suorum imbrandum exemplar divum parentem Ignatium; nec secus secit. 4. Quamvis parentes divitiis abundarent, ab rebus curiosis, & non necessariis semper abstinuit: quae offerebantur, non acceptabat. In suo cubiculonee lagenam aquae ad sitim placandam voluit. Unicum illi perpetuo pallium,
videbatur par miraculo, quod tot annis perduraret, etiam munitum centonibus. An dapes bene, vel perperam conditae apponeretur, non attendit, nam com
modi proprii vix alius negligentior. Vestigiis sani, Communitatis adhaesit. Familiaritas cum D EO erat ipsi instar alimenti. Transfixurus eum alia quando ficarius nudato pugione in cubiculum penetrat, cum Ludovicum orationi intentum splendoribus micanti facie reperisset, ad conspectum inhorruit, di injecto divinitus metu inde profugit. In Brasilia a via aberrans, & sere merinsus in uligine Angelum ducem habuit. Plura per me typis vulgata sunt. Octo supra septuaginta recensebat aetatis annos, religiosi Ordinis quatuor, & sexaginta.
s. P. Antonius Ferreira 6. Januarii, Ulysii ponensis, grande exemplum amo- . Antoalaaris in Societatem. Delatus tanquam reus commissi delusti in missione, carceri ες mancipatur: biennio latuit in eis tenebris, dum in ejus mores fit inquisitio. Nihil magis anxit religiosum virum , quam de vocatione amittenda periculum inihil enim apud mortales vehementius, aut tenerius dilexit, quam in statu suo perseverantiam. Ortus erat parentibus, qui abundabant , pollebat ingenio praeclaro ad scientias, quas jam didicerat laude maxima, eminebat dotibus ad exornandum sacrum suggestum. Haec omnia, quae minus amantes virtutum is cile possent avellere a Societatis amplexu, non moverunt Antonium ad vel levissime vacillandum in suo proposito.
s. Concessa illi est judiciaria tela, egregie delevit imposita erimina, innocens pronuntiatur. Tradidit Philosophiam Ulyisipone, Eborae Theologiam, laureatus Doctoris gradu. Hujusmodi magisterio dans operam, lyderatione percellitur, laesa media corporis parte. Deinde solum vixit ad communem Collegii dolorem. Tempus consumebat visitando templum, di lacella, atque per singula momenta mortem praestolando ἰ scivit ejus diem : nam pridie adivit amicorum cubicula, eisque dixit supremum vale. Id visum est hominis magis deliri, quam ianae mentia ἱ sed aliud ostendit res ipsa: quippe sequenti die le-cundo mali petitus insultu de vivis excessit. Mortis hora Conimbricae apparuit cuidam de nostris inter quietem, ac dissipavit magnam, qua premebatur, animi tristitiam.
Ioannes Fonseca ejus in tirocinio Magister reliquit scriptum, fuisse moribus innocentissimis, studiosum proprii contemptus, ac domandi corporis. Nondum annum expleverat post tirocinii biennium, cum eum oppressit morbus su---μι Damo. Z ae pre-
377쪽
premus Eborae Philosophiae studentem. Cum conscientiae sanctitas miram ei pareret securitatem, mortis nuncium excepit hilaris, totiisque divinae voluntati
P. DidMus 8. P. Didacus Rodericius septuagenario major biduo post insecutus est ' juvenem senex, patria Arrayolensis. Rexit Conimbricae tirones, & Collegia Brigantinum, ac Ulyssiponense, uti & tironum domicilium Ulystipone. Verus a sine dolo Israelita. Genius ac mores intra legem prudentiae candidissimi. Adeo
deditus castigando corpori, ut Superiores modum adhibuerint, ne ultra seneiactam & annos in scipium adverteret. .s,spis Lau- 9. Ulystipone in Domo Professa 6. Ianuarii Gaspar Laurentius optimus φυμε, senex Coadjutor, natus in eadem urbe. Cum apud nostros, tum externos magnum nomen, & sanctitatis opinionem non vulgarem illi adeptae sunt egregiae virtutes. Communicatio praeprimis cum DEO: ante orientem solem surgebat horis aliquot ad Orandum in templo. Ipsemet facies externa videbatur
hominis, cujus erat mens divinarum rerum contemplationibus immobiliter addidia. Manabat inde dulcissima quaedam verborum affluentia de Deo, & virtutibus, sinceritas, mansuetudo, insignis in pauperes charitas, suique odium laudabile. Diem eundem, quem natalem habuit, sortitus est fatalem, ut dudum praedixerat. p.ris ,hu i I . Conimbricae 6. Februarii P. Emmanuel Marquius. Natus in opis Matquiui. pido de S. Romano. Plures annos docuit linguam Graecam, & Hebraeam, etiaam dum navaret operam Theologiae. Morbis vixit multum obnoxius, quos tulit invicta patientia. Sic erant amans obedientiae, ut, cum vix posset sustianere se pedibus, dixerit, si vel sic affectum in Angolam mitterent, iturum ga dio magno, ne verbo quidem addito ad declinanda Majorum imperia: Prope mortem quaesivit ex valetudinarii Praesecto, an illic essent sui calcei eo, intra lectum esse, respondente: Bene est, inquit, permitte, vehementer laetor. All sit ad eos, qui parvi facientes Societatem, ad quam vocati fuerant, calceos ex uunt ad januam communem, ibique relinquunt sumentes indumenta saecularia.
Fundarue Ametsi Ulysiipone Regium D. Antonii habeamus Collegium, amplum,' L. I scholis, & facultatum studiis, pluribus tamen eget urbs tanta. Nec enim
Olympo e. commode juVentus ex locis tam diisitis in unum potest confluere; neq; , si posset, tantam multitudinem aulae caperent. Idcirco, quanquam Reges pro hibuerint aperiri alia Gymnasia Latinitatis, praeter nostra, dissimulatum est. Uly si pone ad orientem regio est, Aliamam nunc vocant. Ea pars urbis apud a
liquos Ulylsipo fuit, nam amplitudo, longitudo,& ambitus, quo nunc gauder, accrevit annis labentibus Alfamensi regioni. Ea pars Vlyssiponis, quamvis sit instar magnae urbis, vix habet coenobium Canonicorum Regularium S. Augustini, unde populus haurire possit aliquid instructionis. x. Hanc veluti solitudinem suae regionis perpendens Georgius Fernandi Villanova, vir nobilis, pius, dives, & sine haerede, condens testamentimu sua bona reliquit Societati ad fundandum in Alfama Collegium , dicandumque S.
Xaverio. obivit Fernandius 7. Martii hujus anni. Aperto testamento, inveniatum est, injungi Societati Gymnasia tria, unum pro pueris elementariis , aliud pro studentibus Latinitati, tertium pro navigandi arte explicanda, sed hoc postremum nonnisi diebus festis horis vespertinis. Rogavit, ut Collegium esset vel ad habitationem Patrum Tertiariorum, vel aliorum, qui, aestivo, & hy
mali tempore exceptis, di Icurrerent missiones obeundo per dioecesim Ulylsiponentem. Porro legavit IIo. cruciatos monetae Lusitanae dandos annis lingulis operariis Smensibus.
378쪽
3. Adita haereditate, petivimus facultatem ad novum Collegium condendum ab Principe gubernante. Suis Consiliariis negotium commisit. Multi contradixεre, causantes, jam habere Societatem domos quatuor Ulyssipone, necessarias non esse plures. Aderat Dux Cadavalensis rebus nostris semper amicus, cujus fuit sudicium, non solum debere concedi facultatem ad id Collegium, sed etiam ut Societas fundet Collegia in singulis regionibus, vicis, & urbis plateis ob commune bonum, & utilitatem ex nostris laboribus iuventuti, & omnibus provenientem. Habita venit duo de nostris in Alfamam migrarunt , ibidem modo subsistunt quatuor, dum non erigitur aedificium, empto solo competenti. Hactenus alia, atque alia obstacula, quo miniis surgat, impediere. . Octodecim electissimi operarii in Indiam transportati sunt, tribus ex- Prosedi id cepti, Lusitani omnes. Nostros gubernabat venerabilis vir Gaspar Alphonsus, qui venerat Romam Procurator, & reveriebatur nominatus Episcopus Meliaporensis, in qua dignitate vixit, & obiit sanctissime. Conscenderunt navem dictam a S. Petro; in eadem vehebatur Petrus Almeyda novus Indiae Prorex. Aprilis I9. egressi sunt Tagum. Octoctris 28. Goam adventarum. Quamvis diuturna suerit navigatio, non est inter infaustas numeranda. Pervenere sospites nostri omnes, non infestarunt turbam, ut crebro contingit, morbi. Juvit plurimum Domni Roderici providentia, qui expertus aliis navigationibus, no luit conscendi navem ab ullo ex criminosis Ulylsiponensium, aut aliorum carincerum. Nebat enim ex hac tace hominum oriri plerumque, ac vulgari in na vibus Indicis morbos. Praeterea ejusdem dynastae vigilans cura &rigor summam pacem conservavit inter vectores, milites, & nautas. s. Haec omnia secere locum pietati. Legebantur libri pii, exterminatis profanis. Nemo audebat tesseris ludere. Erant frequentes ad vitae honestatem nostrorum exhortationes. Concurrebant ad eluendas per consessionem animas. Nocte veniente divisi in stationes novem alternis vocibus cantabant tertiam rosarii partem. Effulsit singulariter charitas P. Philippi Fatrae Itali; pr pterea non alio, quam Sancti nomine vocabatur. Duos reduxit haereticos.
6. Commbricae 7. Januarii hanc lucem deseruit P. Dominicus Cardosus obli p. n.. natus Sandii in dioecesi Lamecensi. Missias ad Angolam pluribus annis inter mim- assidua vitae pericula vixit in regno Congensi, dum Hollandi tenuere arcem ηφ με Mandae. Mirum fuit, quod eum Rex non occiderit: id conatus est ipsi dono mittens vinum toxico medicatum ad peragendum misis sacrificium. Quamvis enim Rex optaret ejus mortem, author tamen nolebat dici. Sed, cognitastaude, periculum vitavit. Recuperata Loanda, migravit in Brasiliam, ubi ex concelsione majorum, nam erat Coadjutor spiritualis, studuit Philosophis, &uno anno Theologiae, quam restitutus Lusitaniae, absolvit Conimbricae, & nuncupavit proselsionem solemnem. Plurimus erat in audiendis ad conseisionem accedentibus. Multas aegritudines tulit patientissime. . Ibidem calendis Augusti corpore laxatus est septuagenario maior P. p. ptatici MFranciscus Teixeira, natus Arritanae de Sousa. Multos annos docuit Theol Tei ei giam Conimbricae. Dum occupatur huj modi magisterio, adivit exercitum, quem regebat in Betrensi Provincia Fernandus Tellius Menesius, ut in spiritu juvaret milites. Nimio labore morbum contraxit, unde amisit audiendi usum. Reliquam vitam transegit deditus orationi, aliisque pus exercitationibus. Diebus lacratis obtinendo Jubileo, rogavit aedituum, quando nequibat audire coninfitentes, vocaret ad impertiendum populo sacrum panem. Quanquam surdus, semper assistebat concionibus in templo, & domesticis adhortationibus, ut o servaret regulam id praescribentem. Flammatis ardebat desideriis divinam in . tuendi faciem: id suspiria tanquam expugnando Coelo missa significarunt. 8. Septuagenario pariter major Ulystipone in domo tironum de vita exi- P. Cluitavit P. Christophorus Mevedius, in oppido S. Martin i de Mauris natus. Ali--δ quot annos excoluit Lusitanos in Maragonia. post alio magistratus rexu Moistense Collegium, & Academiam. Praeter mores innocuo. erat illi in subditos aia Antonius Hamo. Zet a sibi.
379쪽
Fluctus ope rationum Domus ero.
fabilitas, supra quam dici potest, amabilis: de nullo dissidebat. Multam impendit operam volutandis, & notandis Samstorum Patrum scriptis, cum ad sacras conciones, tum ad recreandam eorum sententiis animam. Elucebat in ejusfactis, & verbis prudens & religiosa sinceritas. Acerbas aegritudines aequo animo perpessus est. s. Inter multa praeclara, quae sunt quotidiana Domui Prosesiae Ulyssiponensi, hoc anno junxit Christiano gregi plurimos Mauros. Nam capta eorum navi, sacerdotes nostri curas applicuerunt ad illos verae fidei lumine collustrandos. Magna pars abjecit Mahumeticas supeistitiones. Protasius aethiops na- tutia seroelisimus resti damnatus nullis adduci potuit suasionibus, ut animae sordes per consessionem detergeret. Igitur Judicum imperio rapitur ad locum supplicii. Noster viae comes in Regiam convolat, exponit Principi hominis duritiem. Reus ex itinere in carcerem retrahitur. Post dies aliquot tantum sacerdos institit, ut expiata continentia subierit furcam. Monachus sine habituerat in publico carcere ἔ ab annis duobus non accessit ad Confessarii pedes: emollitus a nostro, ut conceptum animae virus per homologesim evomeret. Incrementa Io. Ab anno I 674. regebat Eborense Collegium P. Emmanuel Ludo- φνΨ- ' viciis, domo Bejensis, e cujus gubernio multa Collegium cepit incrementa. Ille ' magnis expensis, & non minori felicitate, facto intra septum pomario a nomine S. Ignatii nuncupato, per fornices, & canales lubterraneos, iubter fiundamenta Collegii a Purificatione apertos, aquam perennem derivavit ex profundo puteo in medio aedificii ad stagnum in pomario elaboratum. Idem in villa luburbana, quae dicitur Valbonia, vena perennis aquae inventa, pulchrum adornavit sontem. D. Xaverio dicatum. Aulam praecipuam Acadeiniae litterariis actibus destin
tam nobili pictura variavit totam, effecitque pulcherrimam. Collegii laque ria, putrescentibus jam tabuli. avulsis, vestire coepit fornicibus, initio impio a pergula januae communis.
charistia in botensistocinio. Primus lasea templi pore leprensu
UNiversae Provinciae conventu Ulyssimne eoacto, elegerunt suffragatores
Procuratorem Romam iturum P. Franciscum Lopium, Rectorem Elve sem, qui successit in Assistentis munere Patri Antamo Gonsalvio nimium
seni, & morbido. In sacello Eborensis tirocinii locatum est Eucharistiae tabernaculum 6. Januarii. Solemnitatem auxere poemata diversi metri ad id paratai nostris Junioribus, & appensa in lateribus sacelli. Regebat tirones P. Ant nius Coutus Ulyssiponensis. Emit censum perpetuae Iampadi nutriendae. Idem Magister curavit, amoto laqueari putrido, fornice sacellum contegi. a. Portalegriae 8. Maji positus est primus lapis templo Collegii, Rectore P. Michaele Diasio, qui venerat a regendis Eborae tironibus. Reperit vel ob
incuriam non excusandam, vel ob domus inopiam plurima Sanctorum ossa condita in arca sine ullis ornamentis. Prima ejus cura fuit, sic illa eXornare, ut cum debita decentia exponi possent. Huic pio operi & patrocinio Sanctorum tribuit Michael incrementa, quae deinde habuit Collegium : nam ex eo tempore, cum antea premeretur rerum penuria, & angustiis rei domesticae, coepit augeri, & in dies melius habuit. Tectum vetusti templi egebat instauratione I sed prudentius visum est Rectori illud dejicere, servato tantum majori sacello ad ministeria, & initium facere templo novo.
3. Per insulam Fayalensem sacerdotes duo sunt peregrinati. E Maderensi Collegio P. Iosephus de Fontibus cum socio non lacerdote navigavit ad
parvam intulam, ob infrequentiam desertam vocant: distat a Madera in Austrum leucis novem; ejus longitudo leucas tres, latitudo mediam habet: defenditur a praecisis rupibu , & praealtis. Solum aditur duplici via valde dissicili, unde rotatis lapidibus pauci numerosam multitudinem arcent ab accessu. Id propter
380쪽
propter Insulani tutissimi vivunt a piratis Asricanis ea maria infestantibus. Terra est plana, producit triticum, hordeum, & legumina, abundat pecore, cuniculis, de perdicibus; olim magno numero gignebat aves canarias, sed assiduo aucupio iam illic rarae sunt. Caret fontibus, aquas pluviales hyeme excipiunt in cisternis ad id paratis: una solis hominibus aquam praebet, caeterae pecori: nonnunquam sic exsiccantur, ut necessum sit e Madera aquam petere. Illo raro pergit phaselus, nisi messis tempore, si vel aquae, vel rei alterius urget necessitas ; face de loco edito dant signum, quo viso, protinus is, cui res curae est, eindera festinat. . Animae erant omnino quatuordecim cum pecori custodiendo, tum excolendae terrae. Nullus ibi degebat sacerdos. Unus semel in anno eo pergebat, ut satisfacerem annuae confessionis, & communionis praecepto. Dum nostri ibi morantur, accurate instruxerunt eos, cumprimis in actu contritionis, cujus erat major necessitas. Idem Pater receptus in Maderam, occasione Visitatoris missi ab Episcopo ad infulam Portum sanctum, in eam navigavit cum socio sacerdote. Octodecim leucis distat a Madera ad septentrionem: numerat ad sexcentas animas: abundat tritico , inde partem annonae recipit Madera.
Adventu Patrum mira sunt incolae laetitia perfusi. Ab annis aliquot, quanquam solum est sertile, non reddebat solitum proventum. Id tribuebant irato Coelo, quod ibi per summam iniquitatem occisus suisset sacerdos. Excitati ad scelerum dolorem expiarunt animas, supplicationes institutae. Placari visa suit DEI iusta indignatio; nam sequens annus compensavit aliorum sterilitatem. s. Vitae metam attigere. In Maderensii Collegio s. Novembris P. Chri- More P. Clin. stophorus Sequetra Pineliensis. Ab annis septem tradebat morales scientias opti- Ph' mo sui magisterii nomine. Quod multa polleret authoritate apud Episcopum, di insulae Praefectum, erat miteris instar communis asyli; sciebant, & experiebantur natura benevolum, ac beneficum. Saepe concionando, & consessiones audiendo excurrit per Maderam, & insulam a Portu sancto. Id erat magni
exempli, quod inter hujusmodi labores se quotidie flagello ceciderit, aliosque rigores consuetos adhibuerit sui corporis acerbus hostis. Affecta jam valetudine, obivit concionem ; inde mors accelerata.
6. In Domo Prosessa D. Rochi as. Januarii P. Hieronymus Lobus UlyD P Ηiet cinymisponensis, vir natus ad labores propemodum infinitos pro bono animarum, ac L'N Dei gloria exantiandos. Adivit Indiam, & APthiopiam ad mare rubrum ; inde
cum Patriarcha, & aliis Evangelicis praeconibus relegatus, ac traditus in manus Turcorum. Restitutus Indiae, venit in Europam qilaesitum remedia Ecclesiae AEthiopicae r reversus sine fructu Goam: ibi a Prorege per summam injuriam crudelia passiis redivit in Lusitaniam. Tempestates, ct naustagia tulit immanissima. In ejus vita per me in lucem data haec omnia reseruntur. 7. Ibidem et S. Februarii P. Iolephus Pereira , magnus vineae Domini Poperarius, & moribus vere teligiosis. Morbi subito impetitus insultu, vix ma. '
tum evalerat, cum, urgente ad confessiones concursit, sedit poenitentibus aure incommodans. Hinc Musdem morbi alius impetus traxit Originem, qui ipsem in officio suo exanimavit. P. Laurentius Guedius et q. Novembris, natus Villae- Miremipoucae de Aguiario. Docuit Ulyssipone Rhetoricam. Ob singulares dotes plurimi factus est a Prinsipe Theodosio. Ivit in Hollandiain Confessarius Comiti Mirandensi Regis Legato. Eum in suum Concionatorem Rex elegit. Α-goniZantium, ut vocant, Sodalitatem in templo Domus Prosessorum curae habuit, & auxit multum.
8. In Collegio Portuensi s. Octobris P. Ignatius Magalanius, ortus Vil- P. Inis i Iaememii dioecesis Portuensis. Podagra & calculus incredibiles ei peperit do- M gu/itii. lores patientiis me toleratos. Dum per vires licuit, strenue obiverat nostra mi nisteria. Postquam suis pedibus nequiret adire sellam confitentium, rogabat eo aliorum manibus deportari, sedebatque, dum poenitentes aderant. Ultra sex annos decubuit membris contractis.