Theologia dogmatica et moralis, ad usum seminarii Catalaunensis. Autore D. Ludovico Habert ... Tomus primus septimus Tomus secundus. Continens tractatus de incarnatione, & de gratiâ Christi

121쪽

DE IN CARNATI ON ,. iam aculeis undique pupugerunt. Certum est , niuuit sanctus pulgentius lio. I. ad Transimunium cap. 3. penὸ omnes haereti a pravitatis errcn es hine multipliciter subrepsesse , c- magnum pi fatis sacramentum , quod manifestatum est in car-ge .... nonnulli aut non scut est , credant , aurγmnino non eredunt. Quare nobis hic probanda incumbit Incarnationjs definitio capite primo explicata , singulaeque ejus partes contra totidem Iiaereses vindicandae ; atque, ut em cacius id a nobis praestetur , operae pretium est breviter referre praecipuarum haerestum auctores, Ortum & progresstim namque , ut ait S. Au gustinus lib. . de Civitate Dei cap. r. Multa ad Fidem Catholicam pertin tia , dum Haereticorum callida inquietudine . exagitantnr , ut adversi ι eos defendi possimi ct eo derantur diligentias, o intelliguntur clariis , ct instantius praedicantur, diab adversario mota quaestio , discendi exigit occasio Iam diximus satis de hostibus divinitatis Christi Domini in Tractatu de sanctissima Trinitate, ubi invictissimis argumentis probavimus Christum eae Deum. His ergo omissis, ad alio,

recte transimus. PARAGRAPHUS I.

i eram in Christo earnem O verum sanguinem

negarun . .

p Rimo seculo, superstitibus adhuc Apostolis in Saturninus & Basilides , Simonis Magi ambo discipuli , docuerunt Corpus Christi

fuisse phantasticum, ac propterea minime passum, ex sancto Irenyo lib. 1. cap. 22. Tertulliano de praescrip. cap. 46. & S. Clemente Al

iandrino lib. q. Stromatum. Addidit Basilides

E iiii

122쪽

io DE INcARNAT ONT. Christum lusisse Iudaeorum conatum, dum monem Cyrenaeum , cui milites crucem impo fuerant , in propriam figuram mutavit ; ipse vero in Simonem transfiguratus evasit. Secundo seculo Basilidis sententiam amplexus est Ccrdo, ex Tertulliano lib. de praescrip. cap. 1.& ejus discipulus Marcion , ex eodem Tertulliano lib. de carne Christi, ubi Haereti cum his verbis ad molliendum animum aptissmis compellat , cap. 3. Parce unicaespei totius orbis , qui destruis necessarium decus fidei. suo deumqtie Deo indignum est, mihi expedit, salvussum It

non confundar de Domino =neo. Refert S. Irenaeus lib. 3.ca P. 3. S. Polycarpum interrGgarum a Mar- Cione , num ipsurn a Osceret, rei pondisse se

illum nosse primogenitii in diaboli. Manes, qui a suis dictus est Manichaeus, quin manna fundens, errorem Basilidis δc Marcionis tertio seculo dissimi navit, ex sancto Augustino lib. de haeresibus cap. 4 S. Manichaeis quarto seculo adhaeserunt Priscillianistae, ex sancto Leone epist. 9 . Eodem secundo seculo Valentinus Christo tribuit coreus coelelte seu aereum, quod per Mariam Virginem velliti per canalem, nihil ex ea accipiens , transisse finxit, ex Tertulliano lib. contra valentinianos c. II. Appellcs Marcionis

discipulus, relicto Magistro,adhaesit Valentino, ex Tertulliano, lib. de carne Christi. Renduntur 1'. ex Scriptura : Sanctus Ioannes contra hujusmodi fabulas primam sitam epistolam scripsit. Omnis Spiritus , inquit c. 3. qui confitetur Iesum Christum in carne venisse , ex Deo est; ct omnis spiritus quinoisit Iesum, ex Deo non est, hic est Antichristus. Rom. 1. Christus

dicitur , ex Semine David secundum carnem. Te-Σitur ejus genealogia a sanctis Matthaeo I

123쪽

DE IN O ARN ATI ON E. Iosa 1 in ea autem dicitur filius David,& Abrahae. emen Abrahae apprehendit, Heb. a. addit A-3ostolus v. I 4. quia pueri communicaverimi carni di

anguini , O Uye similiter participavit eisdem. In illima coena sanguinem suum Apostolis bi-γendum distribuit. Post resurrectionem ait adliscipulos : Palpate oe videre, quia tisi itur cariem o ossa non habet, sicut me videtis habere ; UC. 24. Videntibus discipulis cum corpore in m

Celum ascendit , cum eodem ite tum desceniet homines judicaturus , Aet. I. Sanguinem Mum in Eucharistia. nobis reliquit , Matth. V tanquam Summus Sacerdos novi testamenti in coelum velut in sancta sanctorum, non cum alieno sanguine , sed in proprio introivit, Heb. 9. Refelluntur ex Traditione, quam demonstrant tum Symbolum Apostolorum,in quo coi, fitemur Christum natum ex Maria Virgine: tum laudati Patres , S. Irenaeus , Tertullianus , S. Augustinus , qui contra hujusmodi errores pugnarunt ac praesertim sancti Clemens Alexaniadrinus lib. Paedagogi cap. z. Athanasius epist

la ad Epictetum; Gregorius Nazian Zenus Ota62. qui ex professo docent corpus Cristi in ca

lo non esse exangue.

Dices 1'. Phal. dicitur Christas in simili tu, dinem hominum factus : ergo non fuit veructi

homo.

Distinguo antecedens : in similitudinem natu ratem & Iubstantialem, qua homines sunt inter se similes, concedo : similitudinem a Ccidentalem , secundum quam imago depicta Iimilis diacitur prototypo, Nego anteced. Dices 1'. Ex Apostolo I. Cor I s. Primus Iomo deterrά terrenus , secundus homo de coelo coelestis Largo Verbum corpus terrenum non assumpsit L v ε

124쪽

1os DE INCARNATIONE. Distinguo antecedens: secundus homo de cωlo coelestis, vel propter personam , que de coelo descendit ; vel propter mores sanctos & omnino coelestes ; vel denique propter dotes gloriosas, quibus corpus ejus post resurrectionem ornatum fuit, Concedo: Coelestis propter materiam sydeream , ex qua compactum ruerit ejus corpus , Nego antecedens. Namque Apostolus vult ibidem Christianos similiter fieri caelestes: Qualis, inquit, coelestis, tales o coelestes; ad quod sane necessum non est ut exuant substantiam terrenam & carneam. .

Dices 3'. I P. Cor. s. ait Apostolus: dum carnem cognovimus Christim , sed nunc jam non no imiιs. Ergo Christus post resurrectionem ex uir

carnem.

Nego conseq. nam de omnibus hominibus , qui oculis ejus observabantur, similiter scribit: Ex hoc neminem novimus secundum carnem e an inde sequitur omnes homines fuisse phantasmata. Vult itaque Apostolus veros Christi discipulos nihili facere honbres, hominum favores , &Caetera commoda temporalia. Novimus 'olim Christum secundum carnem , hoc est, plurimi faciebamus quod cognatus noster esset secundum carnem, quod apud hos temporaliter sanaveru aegros: nunc verospiritualia sectantes , hoc praesertim in ipso spectamus, quod pro omnibus mortuus sit , ut omnes Deo vi Vant, sed spirituales. Dices '. Claristus Luc. 8. dicit se non habere aliam matrem & alios fratres, qutin qui verbumi Dei audiunt, & faciun v. Enimvero Evangelistae ita texunt ejus genealogiam , ut credendum nobis relinquant ipsena non habuisse parentes' car Pitcs , sed spirituales.

Resiondeta Christum hic non negare M

125쪽

DE l sc ARMAT I ONE. Io 7 iam Virginem esse suam matrem , sed praeferrerinionem spiritus, quae per charitatem habetur, omni conjunctioni sanguinis: sanctissima autem virgo utramque habuit.

Quod spectat vero Christi genealogiam , quae

diversa est apud Matthaeum c. I. & Lucam c. 2. duplex est sententia. Alii volunt Matthaeum te- , xere Christi genealogiam secundum lineam m ternam ι Lucam Vero secundum lineam pate

nam , adeo ut Heli idem sic ac Ioachim pater beatae virginis ; sive Heli & Ioachim sint duo nomina ejusdem personae, juxta sanctum Hilarium & alios ; sive idem sit nomen , & Joachim

per apocopen dicatur Eli, quemadmodum IV. Reg. cae. 23. idem Rex Iuda Vocatur Eliacim Sc Joahim. Alii docent Matthaeum recensere parentes Christi naturales, Lucam vero legales ; nempe Eli Iacob fuisse fratres uterinos, ex eadem matre Iesca idi sed cum Eli sine liberis defunctus fuisset , Iacob juxta praescriptum lagis duxisse ejus viduam , ex qua genu d osephum , qui est filius legalis Heli, naturalis vero Iacobi. Et ita Africanus apud Eusebium dicit se accepisse ex ipsismet consangubneis Iosephi. Dices s '. Pro Lutheranis benemultis, qui da-ee Osiandro , ut impugnent dogma catholi- eum de concomitantia naturali sangginis cuineorpore sub specie panis ,& Vicissim corporis eum sanguine sub specie Vini ι contra Scripturae & Traditionis auctoritatem fingere ausi sunt Christum in coelo esse exanguem , quia satiguis est necessarius tantum ad vegetandum 8c nutriendum corpus animale ; est enim proximum ejus alimentum. Corpus autem glorio

sum , quale est corpus Christi , non est animale, sed spiritu;de , l. Cor. et s. non est

Corale

126쪽

168 Dp INCARNΛTIONE nutritioni obnoxium , sicut nec mutationi Sed e si prorsus incorruptibile dc immortale. Respondeo I'. Argumentum nimis probat, nam sequeretur corpus gloripsum carere stomacho & intestinis , quae nutritioni subser uiunt, corde & hepate, quibus conficitur sanguis. α'. Etiamsi sanguis non sit actu pars corporis, pertinet tamen ad naturae humanae constitutionem , & spiritus vitales & animales, subtiliores sanguinis partes, sunt necessaria vitae animalis instrumenta. Duo hic agitantur in Scholis. Primum, utrum corpus Christi fuerit formosum. Secundum , ut rim verbum sit immediate unitum sanis gumi. Primum est: incertum 1 quia neque ex Scriptura , neque ex Traditione definiri potest Pro deformitate affertur illud Isaiae Non est ei species neque decor et sed ad pass1onem referri

potest, in qua plagis & sputis fuit deformatus.

Pro oris venustate laudantur verba Psalmi q.

Speciosus forma pris siliis hominum ; distusa est graria in labiis tuis. Sea plures e sane is Patribus illa exponunt de animae pulchritudine , & oris facundia, propter quam dicebant turbae: Nim quamsc locutus est homo. Joan. 7. Non eadem quoque Patrum est sententia et antiquiores scripserunt Christum non fit iste aspectu dec rum , ut sanctus Clemens Alexandrinus lib. 3. Paedagogi cap. r. lib. 1 Stromatum. Otig nes ejus discipulus obiicienti Celso, qui sub δdriano floruit. Christum fuisse vultu deformem , respondet lib. O. id quidem in conse esse apud omnes: Tertullianus lib. contra Judaeos ; SL Cyprianus lib. 2. contra eosdem 4

Basilius an Psai, 46. Augustinus in Psal. ixpo

127쪽

Dg IN c ARN ATION a sanctus Chrysostomus coatra asserit homilia 27. In Mailla. Christum fuisse aspectit gratissimum. Sanetus Hieronymus epistola ad Principiam Icribit Christum , nisi in vultu dc oculis lia. bullier quiddam sydereum, nunquam uno Ve bo Apostolos fuisse tracturum. Hanc sententiam amplexi sunt sanctus Joannes Damascenus, Malii deinceps. Quod spectat alteram quaestionem , num Verbum immediate sit unitum sanguini , an

mediate tantum , & eo modo quo unitur Ope rationibus ab humanitate Christi elicitis : Durandus In ε. Dist. Io. D. I. ic nonnulli alii Theologi censuerunt mediate tantum unitum ; quia sanguis non est pars corporis, ac Proinde in triduo mortis sanguinem fuisse a Verbo' separatum , nec latria tum adorandum ; fuisse ramen pretii infiniti cum effunderetur, & in redemptionem generis humani a Christo os ferretur , utpote qui esset personae infinite dignae , a qua rrahcbat valorem infinitum quemadmodum actiones ab humanitate Clitatu

elicitae

Verum nunc concors est Theologorum sententia , a qua recedere non licet post decretum Clementis Vl . de quo cap. I. pag. I Verbum immedia te uniti fanguini. Probatur i'. ex Scriptura, Heb. 2. sic loquitur Apostolus:Quia ergo pueri communicaverunt carni ersanguiui, o ipse iliter participavit eisdem. Atqui, verbum immediate carni communicavit: ςrgo de sanguini: nam Apostolus scribit similiter pat-ticipasse utrique. Probatur 2'. ex Traditione. In Concilio Chalcedonensi , actione prima , approbatur illa explicatio sancti Cyrilli, Verbum caro'

est , id est , carnem sanguinem sumpsit P

128쪽

1'to . D g I r. c A R M A T i g. . Sanctas GrForius Nazianzenus orati quinqua gesima , si Dir ,' inquit , corpus ex carne, UL us,ctsanguine constans. Clemens VI.in Extravago Unigenitur. de poenit & remis . docet unam guttam sanguinis Christi fuisse sufficiens pretium redemptionis nostrpe, propter unionem ad Verbum. Dices:Sanci us Augustinus epistolas ad volu sanum , nunc I 37. scribit Verbum per animans rationalem corpus humanum sibi coaptavisse. Ergo a fortiori non assumpsit sanguinem nisi

mediante anima' & corpore. Distinguo antecedens. Per animam rarionalem eorpus sibi coaptavit ordine intentionis , quiae propter animam' rationalem assumpsit corpus humanum, concedo: ordine executionis, negotantecedens. Assumpsit itaque simul animam rationalem,corpus &sanguinem,sed prius intendit rationem seu intellectum; quam animam , dc hanc. Priusquam corpus &anguinem;quia illud prius intenditur in opere, quod est dignius &aptius ad finem propositum. Atqui in assumptione naturae humanae anima rationalis est dignior eorpore, & aptior ad finem Incarnationis, ne pe ad reconciliandum genus humanum, & satio aciendum Deo. Ergo. PΑ R A G R A P Ir υ s I L

Christum ex Virgine natim issiciati s D

P Rimo Cerinthus & Carpocrates , qui do

cuerunt primo secnto beatam virginem ex sancto Iosepho Chri itum concepisse. Ita sanctus Irenaeus lib. I. cap. 2s. Tertullianus lib. de prae criP. cap. 68. ἐκ lib. de Oaino Chtili, P. 4 S.

129쪽

secundo , Iovianus quarto seculo voluii Mautrem Dei, licet in conceptione virgo permanserit , in partu integritatem amisisse. Christi lam Manichaeis phantasma crederemus,st Matris in eorrupia virginitate diceremns exortum , inquit sanctus Augustinus lib. i. contra Iulianum cap. 6 Ioviano praeiverat Tertullianus lib. de carno Christi cap. 20. Durandus, quatnvis Mariam in partu virgLnem agnoscat, ejus tamen integritatem quo dammodo labefactat; cum enim corporum Penetrationem non putet possibilem , vulv beari minam Virginem Christum effudisse partium

di sata ione absque fractura aut divisione. Hano sentem iam amplectuntur Calvinistae, ea ratione

ducti , qua negant possibile esse Chistum in Eucharistia existere sine extensione to Tertio , Helvidius eodem quarto eculo do euit beatam Virginem , post Christi nativita rem , ex sancto Josepho filios suscepisse , ut

restatur sanctus Hieronymus libro contra eumdem Haereticum, ubi facit illum auctorem An. ridicomarianirarum , id est , Mariae adversariorum 1 quanquam Origenes haer. 7. in Lucam , & lanctus Hilarius can. 1. in Matthi Helvidio antiquiores hujus haeresis meminerint. Olim extinctum Helvidii errorem plures e Novatoribus suscitaruot, ex Canisio lib. 1. do beata:

Maria.

Contra hos errores invicta manet catholica veritas in Concilio sexto generali, actione undecima his verbis express ': Maria virginitari ante parium , in pantu, ct post parium intemera

Prima pars est: de fide ; probaturque I '. ex, Scriptilla , Matth. I. God in ed natum est, D

130쪽

is DE INcARNATION ff. Spiritu sancto est .... me autem totum factuπ est, ut adi 'ereiis quod dictum est a Domino per Prophetam dicentem Isaiae 7. Ecce virgo in utero habebis O pariet filium. Ex constanti Traditione , quae satis colligitur ex laudatis Patribus , qui contra errorem oppositum scripse

runt. ' . .

Dices : Textus Isaiae non potest intefligi de eonceptione .hristi,namque Propheta ibi loquitur de conceptione & partu futuris antequam Reges Syriae & Samariae extinguerentur, ut patet ex v. 16. Atqui extineti sunt duo illi Reges biennio post Isaiae vaticinium. Ergo. Nego antecedens , & oppono audiaritatem Evangelistae. Ad confirmationem vero sane difficilem , respondeo distinguendo majorem :Loquitur de conceptione di partu brevi striuris , & simul de . alia conceptione Per priO- rem adumbrata , Concedo : de illa sola conisceptione nego majorem. Itaque Deus cap. . & g. promittit duos filios, ; unus Vocatur Emmanuel, capite T. v. 1 . qui est Christus Dominus, ct nobiscum Deus. Alter appellatus accelera spesio detrahere , capite 8. v. 3. Primus

est veritas, & Filius Dei; secundus est figura, & filius Isaiae : Ac es , inquit, ad Propberisam , cae. 8. v. 3. id est, ad uxorem. Paulo'

post: nativitatem hujus posterioris, regnum Syriae & regnum Samariae privata sunt Lis Regi bus, in typum & figuram prioris r Christo enim nato Herodes Rex Iudaea & Samariae ,

& Oboda. Rex Syriae, ex Josepho lib.

Antiq. cap. s. interierunt , & eorum regna in potestatem Caesaris Augusti devenerunt , qui

R ipse erat Rex Assyriorum . Sed longὰ no-hiliori modo natus puer femnavit praedari , sum in ortusuo oraculis Gentilaum silentium