장음표시 사용
491쪽
D g GRATIA CHRIsTr. 673ta est illa veritatum collectio; dc vitae brevitas, morbi, somnus, &c. impediunt quo ininus intellectus iis omnibus vacare possit. Adgel veritates practicas & singulares specialia habel re impedimenta, nam concupiscentia, Sc passiones mentem ita Ferturbant , ut, quamvis non ignoremus, quid temperantia , humilitas, dc aliae virtutes in genere praescribant, in praxi ratio sibi dimissa videre non possit potentia morali, quid hic& nunc sit faciendum, aut fu - giendum ; in usu ciborum voluptas obrepit i ub Praetextu necessitatis ; ira persuadet nos juste irasci; saperbia hanc contumeliam non esse ferent dam, tic. Dices 10. ex Apostolo L. Cor. 3. s. Non sumus sumcientes cogitare aliquid a nobis: Ergo. Respondeo I Q. opponendo Caput primum epustolae ad Romanos ubi docet Apol solus Invisibilia Dei a creatura mundi per ea , quae facta sunt, intellecta conspici. Ad concilianda Apostoli verba , distinguo anteced. Non sum Ussum cientes cogitare a liquid supernaturale
conducenS ad vitam aeternam, Concedo: aliquid naturale, & ad salutem non pertinens , Nego anteced.
Dices 2'. ex Concilio secundo Arausicano, cap. 22. Nemo habet de suo, nisi mendacium i peccatum. Et ex S. Augustino de gestis Pelagii capite 3. sufficit oculus ad non videndum : adi videndum vero lumine suo sibi non sum cit, ' nisi extrinsecus auxilium clari luminis praebeatur: Ergo. Distinguo anteced. ut supra, nemo habet de . suo nisi mendacium , nec sibi sium it ad vident dum in ordine ad vitam aeternam , Concedo: nemo absolu te, Nego anteced. Eo itaque sen-l su laudata verba accipienda sunt, quod apud
492쪽
Summum Iudicem ratio duntaxat habeatur operum , quae a mala voluntate exeunt, ut pu-Di Utur, nulla vero virtutum natural 1um ut pro CISmerces rependatur:& ita liberum arbitrium iper se nihil valet nisi ad peccandum ; cum enim Pro nihilo reputetur quidquid boni naturalibus viribus facere potest, nihil in hac parte valergmerito dicitur. Q. 3 . Gratia actualis est-ne necessaria ad vincendas
tentationes ZR. IV. Si agatur de victoria , quae sit utilis ad Ialutern , certum est ex dictis, irratiam ac tua- ilem esse absolute necessariam. Sed cum praeci-Pue quaestio moveatur de victoria, quae sum- clat ad vitandum peccatum , ad quod tentatio ampellit. R. 2 Q. Homo naturaliter vincere potest aliquam levem tentationem potentia, tum Phyica, tum morali. Probatur, quia ex mox dicendis, homo naturaliter potest facere aliquod opus moraliter bonum , si non occurrat nisi levis dissicultas: Atqui tentatio levis non infert nisi levem dissicultatem : Ergo naturaliter potest superare aliquam levem tentationem. Dixi , aliquam, non omnem, tentati quia omnes vel etiam multae leves tenta tiones, si collective sumantur, graves evadunt ob innatam voluntatis humanae inconstantiam: aliquis, V. g. patienter audit verbum minus gratum , quod saepius repetitum intolerabile emitur.
Dices et . Rei providentiae & speciali ejus
protectioni tribuendum est, quod tentatio su rit levis, nec permiserit Satanam amplius saevia ire: Ergo nulla tentatio, etiam levissima, sup
493쪽
DE GRATt A CHOSTI. 47s Nego conseq. tum quia illa exterior Dei protectio non est gratia supernaturalis , de qua hi agitur ritum quia nostra responsio est detentatione secundum se spectata , & in hypothesi quod fuerit levis. Sic vere & proprie dicimus
Claudium a sancto Petro sanaIum, Act. b. Dat raliter ambulasse , quamvis ejus ambulatio supponeret praecedentem Dei gratiam. Dices 2'. constans est sanctorum Patrum dotactrina hominem naturalibus viribus nulli tentationi sine gratia resistere posse. Sanctus Chrysolio mus hom. 2. . in primam ad Corinthios, sic habet : tabi sum rentationes , quas susterre non possumus ' Et quaenam illae 3 Omnes , ut ita dicam: possbilitas enim in divino nutu est , quam noβrd in
Ium illas , quae nostram virtutem superant, non posse sine divino auxilio facile sustinere , sed ne bas quidem humanas, &c. neque enim mediocres illas , quod dixi propria virtute susterremur : sed hic quo- qtie divino indigemus auxilio, tit eas vel effugiamus, vel certe perferamus. Sanctus Augusti tuas lib. 1. Confess 7. Gratia tuae, inquit, aeputo quae curiar non feci mala. Sanctus Gregorius in psalm. 3. poenitentialem. Necelyrio seqaitur , ut omni tentationi sis subditus, quicunque a Deo fuerit derelictus
Nego conseq. namque Iaudati textus, & alis Plures, quos Congerunt Patroni oppositae sen tentiae intelliguntur, vel de victoria quae conferat ad salutem , let de gratuita Dei protectione , qua non patitur nos tentari supra quod possumus , & ita videntur accipienda verba sanctorum Augustini & Gregorii , vel denique de levibus tentationibus collective sumptis : nam frequentius utimur propositio
nibus universalibus ad significandum quod fit
494쪽
Dg GRATr A CARrs TI. fere semper. Hanc esse ruentem saneti Chrysostomi indicant particular diminutivae; omnes, tit ita dicam , quae idem sbnant , quod prope
omne. iR. 3'. Graves tentationes sine gratia vinci Postiint potentia physica , nullatenus potentia morali. Duae sunt responsionis ParteS. Prima pars probatur I'. quia didiis ex potentia physica est virtus aetiva proportionata opori faciendo , alioquin moraliter ini possibili et Atqui in homine lapso inest virtus naturalis iProportionata vincendis tentationibus. Nam- , lque ex saneto Thoma in praenotatis laudato ,
Nec concupiscentia, nec tentationes imponunt
necessitatem. Diabolas, inquit sanctus Augusti- :nuS , consenserim non extorquet, sed petit. Ergo ho- lmo gravi tentatione pulsus , dissentire potest, lcum remaneat liber a necessitate. Nunquam jtamen sine gratia dissentient, quia cum Potentia Physica coniuncta est impotentia moralis. a. q. Si dissentire non posset ne quidem poten tia physica , sequeretur in sententia eorum , qui docent obduratos dc nonnullos infideles omni gratiae auxilio destitui, vel non peccare transgrediendo legem naturalem, quod dici nequit sine scandalo , vel ad demerendum non requita libertatem a necessitate, quod Summi Pontifices innocentius X. & Alexander VII. damnarunt in Iansenio ranquam Haereticum.
Ergo homo in hypothesi quod omni auxilio
careret, gravi tentationi restitere posset potentia physica. Dices : Est error Pelagii, hominem naturalibus viribus vincere posse graves tentationes, ει gratiam dari duntaxat ad facilius resistendum:
Distinguo anteced. posse vincere victoria
495쪽
qiuae sit utilis ad salutem , Cωncedo : posse V Incere victoria quae sufficiat ad peccarum vitan- dum, Subdistinguo : posse potentia morali quae ad actum reducar Ur quamvis dissicilius: Concedo. Posse potentia physica nunquam ad aetum reducenda , nisi Deus adjuvet, Nego anteced. Pelagius itaque in eo errabat quod contenderet gratiam quidem esse utilem, sed minime necessariam ad stiperandas grave S tentationes, hominemque solis naturae viribus non so-ltim poste, sed etiam actu victorem existere, atque eo titulo vitam aeternam promereri r nos vero dicimus hominem vincere posse graves tentariones potentia duntaxat physica, &nunquam ad actum reducenda, nisi gratia suc
Confirmatur nostra sententia communis inter Theologos Catholicos, ex Summis Pontificibus Pio v. Gregorio Xlli. & Urbano VIlI. qui proscripserunt hancce 3OR 'Bali Propositionem , qua Catholicorum sententiam ad Pelagianismum revocabat : Non soli m ii furessiιnt o latrones qui Christum viam veritam ct visa negant ; sed etiam quicumque aliunde quam per Chria sum in viam justitiae , hoc est , ad aliquam jus itiam conscendi posse , aut tentationi ulti sine gratia ejus aruititorio resipere hominem posse, sic ut in eam non in-daca ι tir , aut ab eε non stiperetur. . Non ergo seqhiitur ex nostra sententia gratiam tantum dari ad facilius, tum quia sine
ejus adjutorio nulla victoria prodesse potest ad salutem , tum quia homo sibi soli relictus nunquam superabit gravem tentationem , sed ab ea in fallibiliter dejicietur, quod nobis nunc Probandum incumbit: Quare, Secunda Pars nostrae responsionis , quae est
496쪽
de morali impotentia resistendi viribus naturae gravi tentationi, Probatur adversus Pelagium, primo ex Scriptura Psalm. IN In te eripiar a xe8 ratione, Psal. III. Impulpiu eversus sum ut caderem, O Dominus suscepit me. Matth. G. jubemur peterea Deo auxilium contra tentationes: Et ne nos in-dticas in tentationem In quem locum Sanctus Augustinus , libro de dono perseu. cap. 23. sic scribit; Si haec ab ipso quidem poscit Ecclesia , sedas ipsa sibi dari putat, non veras , sed perfunmrias orationes habet .... enim veraciter gemat , des-derans accipere quoa erat a Domino , si hoc a seipso lsumere existimet, non ab illo 3Probatur 20.ex Conciliis & sanctis Patribus. Concilium Diospolitanum damnavit propositionem , qua Pelagius asserebat tentationeS nais sturalibus viribus superari posse. Vnde sit consequens, linquit S. Augustinus Epistola 186. alias f 1O6. ut quisqtiissequitur illius episcopalis auctorita- i rem iudicis . . . fmeatur quando contra tentationes conm piscenti que illicitas dimicamus , quamvis illic ha- i; beamus propriam voluntatem , non tamen exilia,sed i ex adjutorio Dei provenire nostram victoriam. Conci-
lium Mileuitanum definitionem Concilii Dioc ipolitani confirmavit, ut constat ex Epistola, squam scripsit ad Innocentium I. extatque in inter Epistolas sancti Augustini , numero 276.
Innocentius I. Epistola ad Episcopos Africae, quae etiam inter epistolas S. Augustim, numeratur I 8 I. alias 5λt. Nece ite inquit, ut quo italiante vincimus , eodem rursus non adjuvante vin
Concilium Arausicanum II. Can. 9. sic defi- jnit , Divini est muneris, cum ct rectὸ cogitamus lpedes nostros a falsitate O injustitid continemus. .
497쪽
Probatur , o. ex Consensione omnium Theo- Iogorum , Bellar minus lib. s. de libero arbitrio cap. 8. in responsione ad objectionem exauctoritate sancti Thomae deductam sic reia pondet Significat S. Thomas a passione non necessitari voluntatem necessitate ph ca ; quasi voluntas
deternisnetlιν ad unum , quomodo determinatur appetitur animantium brutorum ἰ ramen non negat necessisari moraliter , id est , IN FALLI BILITER
Suaresius i. de necessitate grat. cap. 24. num. 33. Graυis tentatio .... se instet infallibiliter hominem gratia non adjutum dejiciet. Similia habent P. Marti non in suo Anti jan senio disput tione. Io. stet. 8. P. Perri n. insito Manuali. r. P. M . Iambertus Prose r Regius in scholis Sorbi nicis disp. r. a. 6. de impotentia morali sic habet , juxta quam nunquam contingit , nec unquam continget , tir aliquis homo sibi soli , ct viribus tantum naturae relictus cicerit, aut vincat gravem aliquam tentationem. Scripsit ille Theologus ante Jansenium
M. Grandin etiam Proseor Regius in scholis Sorbonicis qu. I. de necessi. grat. P. T'. asserit hanc esse communem Theologorum sentenistiam adversus Ru ardum Tapperum, & pag. 8o. ait, sed di dijcultas duplex, altera tanta non eri ut semper impediat actum: altera est tanta, ut semper impediat auum, quomodo hic a nobis accipitur moralis impotentia.
Denique Theodorus Eleutherius, qui scripsit Historiam de auxiliis pro Patribus Societatis Iesia, refert lib. . c. I . Molinam a Patribus Dominicanis delatum fuisse ad Sedem Apostolicam , quasi docilisset hominem sine gratia gra- ves tentationes vincere posse , atque ejusmoda
498쪽
criminationem sic diluit tametsi, ut dixi, moraliter necesse sit aliquo tentationis notabilis er duraη-ris momento tentatum labi , nisi gratiae succurrat au- . x litim ut Molina docet. . . . Unde apparet nihilominus luelle Molinam quam quodsimpliciter a oluiὸ possit
ab Diιe gratia vehemens superari remaιω.4 Quomodo ientalio gravis inducit male agenis di moralem necessitatem
R. Id fit, quatenus sensibilia , utpote praesentiora , sensui S appetitum sensitivum magis movent & afficiunt, quam spiritualia ra. 'tionem. Deinde sensus & appetitus objectis isensibilibus deliniti, rationem tam violenter ala ttrahunt, ut mens ad legem Dei vix attendat, aliudque appetendum aut fugiendum repraesentet quam quod passiones suggerunt; nam ex lPhilosopho 3. Ethic. c. s. Qualis unu qui que est, radus illi finis videtur ; 8c ex vulgari axiomate , tinusiquisque iudicat , prout offectus est. Non quod iratio malitiam objecti nullatenus advertat ε, sed i alio abstracta per ardentem concupiscentiam in fallibiliter decernit s nisi Deus periclitanti . succurrat in satius esse hic & nunc cupiditatibus se indulgere. Vigilate itaque o orate ait Magister noster Mart. 26. in ne intretis in tentationem. Nam tex elestino summo Pontifice ad Episcopos 'Galliae: Nemo etiam baptismatis gratia renovatus , idoneus est ad superandas Diaboli insidias , ct ad vim cendas carnis concupiscentias , nisi per quoridianum Dei altitorium, perseverantiam bona conversationis acceperit. illam autem suppliciter emereri possumus ; novix enim Dominus pios de tentatione eri
Ex his manifeste sequitur, hominem sine
gratia legena naruralem posse quidem implere potentia Physica , quia lex naturalis est natu- iae humanae Proportionata ; nullatenus. vero possie
499쪽
posse potentia morali: tum propter tentationes quae frequenter occurru sar : Nam Propter
quaedam mandata per se longe difficillima , quale est praeceptum diligendi Deum sit per
omnia. Quia amor Dei, super omnia sincerus non est, nisi totum hominem , & cetera ita actDeum referat, ut vim habeat resecandi omnes cupiditates, & inordinatum sui ipsius amorem: uemadmodum aurum non est geminum, nisi brnacem sustinere possit , quamvis a Itu eam non experIatur: Atqui talis actus homini lapso moraliter est impossibilis. Ita S. Thomas q. Io 9. art. 3. ubi sic habet : Homo in statu natura integrae dilectionem sui ipsius referebas ad amorem Dei sicut ad sinem , ct similiter dilectionem omnium aliarum rerum , ct ita diligebat Deum pila sequam Jeipsum, omnia ; sed in flatu na- rura corruptae homo ab hoc demit fecundum appeti-' rtim volantatis rationalis, quae propter corruptionem
natura sequitur bonum privatum , nisi sanetur per gratiam Dei. Dices iv. Homo naturaliter cogitoscit Deum esse summum bonum , ac proinde super omnia amabile: Ergo potentia morali potest sic illum diligere. Nego conseq. quia ex S. Thoma natura humana Per peccatum magis corrupta eli in apia petitu , quam in intellectu. Dcinde virtutes intellectuales , ut scientia & ars non pugnant contra cupiditates & passiones, sicut virtutes
Dices 2'. Timor praesentissimae mortis est gravissima tentatio: Atqui Romani,& plures alii Gentiles mortem acerbissimam , non so- Ium patienter, sed etiam alacriter sustinuere. Ergo
500쪽
81 DE GRATIA CHRIsTI. Distinguo min.& quidem ad mentein sancti
Augustini lib. de Patientia cap. I O. sustinuere modi vo superbiae cupiditatIS , ad quod daemon juvare Potest , Concedo et mota votionestatis, Nego. An vero O inquit sanctus Doctor,
idonea est iniquorum voluntas, ut Deo nos adjuvanisse inter atrocissima o longa ιormenta in me
dacio perseverent . . . . o non est idonea justorum v Iunias , nis eis vires dejuper suggeramur , quaslibet
poenas , vel ipsius decore justitiae , vel aeternae vitae umoνe perferre ' qui haec dictini non intelligunt quemque impiorum tanto esse ad quaecunque mala perferenda duriorem , quanto in eo est major mundι cupiditas ; ct quemque justorum tanto esse ad quaecunque mala perferenda fortiorem , quanio in eo est major
Cur autem homo in hoc statu non aeque motivo honestatis ac motivo cupiditatis mortem Oppetere Possit ; ratio repetenda est ex dictis: nimirum, ubi laeditur nominis fama vel spes rei familiaris amplificandae affulget, commovetur appetitu S , ardent pasIiones, solus timor amittendi quod male concupiscitur, mentem exagitat, & imminens mortis periculum vix, Obvertitur. Contra vero , si agatur de tuendaveritate dc justitia cum capitis discrimine , sensus & passiones vehementer obsistunt, mentem perturbant, dc quodammodo ligant, horror mortis totum hominem invadit, jam non lucet decor justitiae, nec assicit gehennae metus , nec ulla subcst cura nisi evadendi mortis periculum. At superveniente Fratia , uberior illulitatio mentem veritati, qua nihil est fortius, amxam tenet, & major delectatio justitiae voluntatem infallibiliter determinat , non