Theologia dogmatica et moralis, ad usum seminarii Catalaunensis. Autore D. Ludovico Habert ... Tomus primus septimus Tomus secundus. Continens tractatus de incarnatione, & de gratiâ Christi

51쪽

DA INCARNATIONE. 33 proscripsit i 1. Nonnis Mes unius Dei necessaria via

detur necessitate medii, noet a st m explicita remune- ramis. 1. Fides late didia ex restimonio creaturarum ,

similive motivo ad justificationem stifficit, 3. Absti conis capax est homo , quantumvis laboret ignorantiamsteriorum mei , ct etiamsi per negligentiam etiam culpabilem nesciat miserium Ianotissmae Trinitatis Incarnaiionis Domini. Circa quas propositiones sic

pronuntiavit Clerus Gallicanus anno I oo. Harres propositiones in Deum remuneratorem,ctis Christi mediatoris nomen contumeliose sunt , erro a b

retici.

Qtiae cum ita sint, quis dubitaverit Deum reis qui situ tum sanguinem tot animatum, quae in ignorantia pereunt, de manibuS eorum, quΟ-rum curae sunt traditae , uti revera tradidit illas patribus- familias & Pastoribus Z Consolatio nem non admittunt parentes si unus ex liberis forte sine baptismo decedat et Pastores quoque intimo doloris sensu percel Iuntur ,& merito , cum e parochianis aliquis exit non percepto Poenitentiae sacramento ; & nullam gerunt

onscientiam , quod plurimi e subditis sine hujus mysterii notitia moriantur, quorum tamen certior eli damnatio , quam eorum , qui necdum sacramentaliter reconciliati fato funguntur : in his namque sacramenti votum supplet SMerdotis miniit rium ; in illis vero nihil stip-Plere potest hujus mysterii nolitiam. Hinc Apostolus I. ad Cor. i. testatur se minus sollicitum fuisse bapti Eare , quam Praedicare : Non enim , inquit , misit me Christus baptizare , bed evange zare. Quid velo praelicaret , audi dicentem CaP. 2. Non. . . iussicavi me scire est quid isteν ωον nisi I in Christum , ct hunc era fixum. Ergo e Ploraiisa est siles eoxum, qui ad sacramentinuiis Bi v

52쪽

3ς . . DE INCARNATIONE. Poenitentiae accedunt, ubi dubium esse debet, num sit satis explicita, ut valide absolvi posisnt. Dices: Durior est illa doctrina, quae a saline excludit innumeros homines, quales sunt plure' idiotae, & omnis infideles negativi, quos tam ea Dcus vult salvos fieri , dc pro quibus Chrilius mortuus est. An non in eis estet justa querela, se immerito puniri propter ignorantiam, quam a 2 expellere non potuerunt. R. I'. Hujusmodi homines non addicuntur Pinnis Praecise propter ignorantiam , quae in illis peccatum non est , nisi materiale , ut pol quae supponatur in vincibilis; sed propter peccata , quae mala voluntate contraxerunt. Attamen ignorantia illa justa est peccati originalis

Poena , quae nisi misericordi ei solvatur, merito excludit nondum justificatos a vita aeterna. a'. Nihil durius habet nostra responsio , quam doctrina Catholica de inlantibus, qui in poenam Peccati originalis pereunt , si praefocentur antequam baptismus illis applicari potueris. 3'. Deus, qui vult oinnes homines salvos fieri, Omnibus praeparavit media, infantibus baptismum adultis fidem in Clariit tim , quibus possit, si non

Proxime, falle in remote salutem consequi, ut

dicetur , ubi de gratia sufficiente , tractatu se

quenti.

. 2'. Notitia m erit Incarnationis fui, ne etiam omnibus necessaria necesidate medii ante asientum

R. Fuit : namque laudatos Scripturae textus pro statu legis novae sancti Patres extendunt actomnes hominum status, cugus hominis ejusdemque Dei saluberrimί fide, ait sanctus Augustinus epist.

53쪽

pris siluam veni et in carne, crediderunt in carne ven- rarum. Eadem namque fides est θ nostra ct illorum , quoniam hoc isii crediderunt futurum , quod nos credimus fasti m , & c. 47. l. b. t 8. de Civit. Dei , de quibusdana Gentilibus, qui secundum Deum vixere , sic scribit , quod nemini concessum fιisse

credendum est, nisi eui divinitus revelatus est tiημs mediator Dei di hominum homo Christus Issis. Ouibus verbis declarat sanctus Doctor , non laus fuisse priscis temporibus generatim credere Deum providere saluti hominum, & estis bonorum remuneratorem , ut sentire Videtur sanctus Thomas a. a. q. a. arr. 7. ad 3 . Imo idem iam

ctus Aligustinus lib. 2 Operis Imperfidii num. 188. sic insectatur Pelagianos : Agnoscistis hare- sestram; definivit enim Pelagius, quod non ex fide Christi antiqui vixerini justi. Sanctus Leo serm. 63. confirmat eamdem sententiam his verbis : Una fides justificat universorum temporum sanctor , ct ad eamdem spem o fidem pertinet, quidquid per mediatorem Dei ct hominum Iesum Christim vel f confitemur Dctum , vel patres nostri adoravere facie ia

Necesse tamen non fuit ad salutem, ut fides Incarnationis futurae es t aeque explicita , ac nostra ι colligiturque ex Apostolo Gal. 3. ubi Ec loquitur : Privr autem quam veniret fides, siblege cusolebamur conclusi in eam fidem quae revelanda

erat.

Ex his sequitur is'. supposita Dei voluntatre salvandi omnes homines , mysterium Incarna tionis debuisse revelari statim post lapsum primorum Parentum , cum sine ejus notitia Ada - 1Dus hva nec educi a delicto potuerint , habetur Sap. Io. nec vitam aeternam adipisci ,.quam tamen adcPwS fuisse olim propugnavis

54쪽

DE INO ARNATIONE. Ecclesia contra veteres Haereticos. Porro extat hujus mysterii revelatio Gen. 3. ubi Deus ad se pentem diaboli instrumentum conversus ait :, Inimicitias ponam inter te ct mulierem, di sturin tuum . o semen illius; ipsa conteret capuι tuum. In Hebraeo

legitur, ipsum , ne iope semen quod est Christus, Conteret caput tuum, hoc est,uires & imperium ν& ita legerunt sancti Irenaeus, Cyprianus, Hieronymus & alii. Dixi, post Lapsum , quia cum primi Parentes justitiam originalem ex Christi meritis non hauia serint, dubium esse po teli an Christum venturum cognoverint. S. Thoma S 2. 2. quaest.2.art. 7.amrmat cognovis . Ante flatum peccati, inquit, homo habuit explicitam fidem de Cissi Incarnatione , secundum quod ordinabatur ad consummationem glorinon autem fecundis quod ordinabatur ad liberationemo peccato per Passisnem di Resurrectionem , quia boamo non fuit pνaescius peccati futuri. Probatque ha nc suam sententiam ex his Adami verbis Gen. r. Relinquet homo patrem suum ct matrem , ct adhaerebit uxori suae. Quae prophetice di ista de unione Christi cum Ecclesia scribit Apostolus Ephes. S. Sacramentum hoc magnum est ego autent dico in Chrso o in Ecclesid. Sancto Thomae consentiunt pilares Theologi. Sequitur et '. eam Religi unem seu Ecclesiam eram non fuisse , quae Deum non coluit sub p blica fide re expectatione Christi venturi.

Sequitur 3'. an tr quos, quos Scriptura tar quam justos celebrat, mysterium Incarnati orari non latuisse. Tales fuerunt Abel, Henoc, NOS, quo Apostolus Heb- D. in catalogo Sanctorim, Commemorat : talis Abrahamus , cui diserte Cliristus promissus est Gen. 22. SI 26. Benedicem Πν is semine ino omnes gentes terror . Talis Iacob, qui

s Diui fros by

55쪽

Da INO ARNATIONE. 37Gen. 49. disertis verbis praedixit Christum venturum : Non auferetur sceptrum de Iud ' . . . . donec veniat qui mittendus es .... salutare ruum eπρericiabo , Domine. Talis Moyses, de quo Christus Ioan. s. Si . crederetis uomi, crederetis forsitan , icl. est, utique , ct mihi; de me enim scripsit iiD. Talis decique Iudaica gens, cujus omnes i/rophetae praenuntiarunt de adventuIusti,ut loquitur S.Ste- Phanus Act. 7. Sc sacrificia & caeremoniae illumaciuilabrarunt ; Finu christus, ait Apost

Negari non debet aliquos ex Gentibus extiti me qui compertum habuerunt hoc mysterium I robatque Hugo Victorinus c. 8. de Incarnatione,ex illo Aggetes testimonio c. 2. Veniet desideratus cunctis gentibus : quod sic expendit : Non dicis desiderandus , sed demeratus ut intelligat in omnirente aliquos aliquando ejus desiderio flagrasse. Con-ltaris fuit in hac sententia sanctus Augustirias ; sic enim scribit l. 18. de Civitate Dei C. T. Non lacongruὸ creditur fuisse di in aliis gentibus homines , quibus hoc ,sterium revelatum est. Epist. io Σ. olim '. Cur non credamus etiam in cateris,ae tuae gentibus fuisse , qui hujus sacramenti partimes fuerunt Z De Iobo Idumaeo , ex progenie stati filii Isaac , ut vulgo creditur , dubitare non 'iccti: fic enim loquitur c. I . Scis . . . PM RG semptor meus υisit. . . quem visurus sum ego ipse, cuti mei conspectuari sunt. Idem sentiendum de Nili vitιs ad Ionae praedicationem plene ad Deum

ori versis.

Ex Gentibus proferuntur libri Sibyllarum , iciae dictae sunt, quasi divinorum siccreto Lim Consciae, quia multa prophetice scripsissere tantur', pret sertim de Christo longe ante , iram nasceretur ', ut constat , vel ex profanis. cciPLOsibus , Puta Varrone, Cicerone , vinet

56쪽

38 DE INcARNATIONE.gilio,& aliis,qui ante Christi nativitatem floru&runt,& libros illos laudaverunt. Quin & Suetonius refert Caesarem Augustum tanti fecisse hujusmodi lucubrationes , ut eas ex omnibus mundi partibus colligendas Romamque afferemdas praeceperit, Peritiorum examini subjecerit, reietiis quae spuria videbantur , genuima cum religione servari curaverit. In his autem libris nativiras Christi ex virgine , passio&re, surrectio tam clare describuntur, ut non fui rorum Prophetia , sed rerum gestarum historia videatur. Unde antiquissimi Patres, ut sanctus Iustinus , Athenagoras , sanetus Clemens Al

xandrinus , & post eos Lachani ius , Eusebius

Caesariensis, S. Hieronymus, S. Augustinus, &alii bene multi, Gentiles prcratiis eorum armis tam valide expugnabant, ut imperatores , sub poena capitis, illorum labrorum lectionem prohibuerint : quod sanctus Justinus exprobrat in

sua apologia.

Verum libris Sibyllinis multa fuisse addita &interpolata a quibusdam Christianis,idque inordinato etelo, quo fervebant pro Religione Chrsestiana,probant Critici,quibus assentiendum putamus, modo interpolationem non statuant factam prioribus seculis, & , ut nonnulli contendunt , superstitibus adhuc Apostolis : durum enim est fraudem per quatuor secula non futile det etam, & Patres, tam Graecos , quam Latinos, armis mendacii pro veritate decertasse. Libros ergo Sibyllinos non habemus, quales habuere S. Justinus, Athenagoras, &C. quando autem fuerint immutati, aliis examinandum relinquise

mus.

Q. Potest ne dici de alia gente quam Iudidaiιά ct Chrsiand , quod diximus de quibusdam privatis Geni Mu , tui urum cinisse Dei

57쪽

publico expectatione mediatoris PR.Non potest dici doluisse saltem diuturno te Pore ab electione populi Iudaici. Probatur I v. ex Scriptura, ubi Deus dicit sibi

unum lsraelem delegisse, ceteras vero nationes dimisisse. Amos 3. Tam modo vos cognovi in omniabus cognationibus serrae. Adb I . In proeteritis genera 3ionibus dimisit Deias j omnes gentes ingredi vias suas

Psel. Omnes dii gentium daemonia. Eph. a. natis illo in tempore siue Chνso . . . ct sine Deo. Osee ai.& Rom. 9. Vocabo non plebem meam plebem meam , ct non dilectam dilactam ; ct non inisericordiam consecutam mVericordiam consecutam. Isaiae sq. Laudas eri s quae non paris . . . . quoniam multi sitii deseriusquam magis eius quae babet virum. Haec dicuntur de

omnibus gentibus fine exceptione. De Israelitis ero Rom. 9. quorum est adoptio sitiorum, O gloria, o testamentum , ct promisso; quia ex saneto Augustino lib. 18. de Civitate Dei cap. T. Populus

revera qui propria Dei populus diceretur nullus alius fuit: homines lautem quosdam,non terrend, sed corusi ο eierare ad veros Israeluas supernae cives patriae pertinenres etiam in aliis gentibus fuisse negare non pos νμ i; qida si negant, facillimὸ convincamur de sancto ct mirabili viro Iob. Dixi i'. diuturno tempore ; quia credibile est Ismaelem & Madian ex kbrahamo progenitos, MEstu ex Isaac, religionem paternam non tam cito reliqui ste. Dixi . α'..ab electione popuF Iudaici ; quia, ut observat S. Augustinus lib. 1 f. de Civitate Dei

Ca P. 2. ab aedif*catione turris Babel usque actAbraham duae civitates, nempe coelestis, in qua Tegnat charitas; dc terrestris , cujus lex est c Piditas, inter se permixtae sunt, quamvis etiam tunc verus Dei cultus visibilis Permaneret , ut

constat vel ex. Melchisedeco , qui erat SM e s

58쪽

Dε INcARNATIONE. Dei Altissimi , Gen. i . illamque multi cantur fui ise Sem primogenitum Noe,qui usquq

ad ribrahae tempora vitam protraxit, testis e rum,quae audiverat tum a Patre N, e tum ab avo

Lamech, qui temporibus Adami floruerat, Gen. Ca P a quis vero fuerit status verae Religionis ante diluvium, colligitur ex capite sexto Genesseos , ubi distingit untur Filii Dei a filiis hominum id est, ex Seth progenui veri Dei cultores, sub fide & expectatione mediatoris viventes, &discretia filiis Cain societatem terrenam constia

tuent Ibus.. v. Angeli habuerunt ne notitiam miserii Incaris nationis pR. IV. Angelis beatis fuit revelatum , cum enim sint liominibus longe perspicauiores, lumine supernaturali, quo perfunduntur, faciliusquam homines sancti illud deprehendere potuerunt in Scripturis sanctis t, exclamarunt quiudem Christo in coelum ascendente , si 'is est isse Rex gloriae 23. sed illud est admirationis , non ignorantiae , cum in ejus nativitate facta fuerit multitudo Angelorum collaudantium ,

Dices: Scribit Apostolus, Ephes mysterium Incarnationis fuisse absconditum a seculis ita Deo, & per Ecclesi im innotuisse Principatibus&Porestatibus in coelestibus multiformem sapientiam Dei. Ergo. R. 1'. Distinguo antecedens,absconditam Gemtibus & daemonibus, Concedo: omnibus omnino tam Angelis quam hominibus , subdistinguo pquoad aliquas circunstantias & multi rmem Dei sapientiam, quae eluxit in gentium conver- fione, Concedo: quoad substantia n, Nego anteine edens: Nam prophetae illud cognoverunt. Abr bam, ait Christus, vidit diem meum, o gavisus est.

59쪽

. D g INCARN TIONE. R. q. Mysterium incarnationis daemonibus fuit ignotum , tum quia cognosci non potest sine supernarti tali lumine, qu daemonibus concessum credibile non est , tum quia ita docent omnes

Patres.

Dices: daemones Mysterium Incarnationis pintueriint colligere ex Scripturi S. Ergo. Nego antecedens : si enim plerique ex Iudaeis, etiam Sacerdotes & legis Doetores, iusto Dei iudicio , circa prophetias quae erant de Christo ,& miracula quae patrabat, caecutierunt : a fomtiori daemones circa supernaturalia magis excaecati.

Instabis; Marci 1. & Lucae 4. legitur daemones Christum proclamaje Filium Dei, Sanctum

Dei: Ergo. Disti tiguo antecedens : Filium Dei adoptivum& sanctum hominem,Concedo: filium Dei naturalem , Nego: nisi f)rte conjecturaliter de dubitanter. i enim illum Dominum gloriae cogno-yissent, nunquam Iudaeos ad illum crucifigendum impulissent. Urgebis: Angelorum lapsus contigit ex invidia in naturam 'humanam, quod assumenda emeta Verbo: Ergo ante lapsum cognoverunt illud Mysteriti m. Nego antecedens : Sententia enim illa nonnullorum Theologorum omni prorsus fundamento

Caret.

60쪽

- CAPUT III.

rum sola lumine naturali demonstrari possit - ieitum Rearnationis

esse possibile p

R. Emonstrari non potest positive , potest vero negative probari, saltem supposita

revelatione.

Prima Pars responsionis probatur, illud dicitur Positive demonstrari, quod evidenter colligitu ex certis indubitatis momentis, iisque intrinsccis , si enim res demonstranda nullam ex natura . sua habeat connexionem cum illis momentis,non erit vera demonstratio ἱ quia evidentiam non Pa Tiet : v. g. ex eo quod Deus dixerit Christum Dominum esIe suum unigenitum, idque miracu

Iis & proeliet iis confirmaverit,evidenter credibile est Christum esse Filium Dei incarnatum ξ sed mysterium ipsum nobis est inevidens, ac proindς non demonstratur, quia testimonium Dei est quid ipsi extrinsecum. Atqui nulla sunt momendita certa & indubitata ipsique mysterio intrinseca quibus evincatur ejus possibilitas vel existentia. Ergo

Minor probatur 1'. Quia lumen naturale non potest attingere objectum supernaturale : atqui Mysterium incarnationis est supernaturale. Ergo,28. Quia omnis demonstratio est vel a prioridc per causam , vel a posteriori & per effec- . tus et atqui neutro medio; potest demonstrari Incarnatio. Non a priori; namque Incarnatio agnoscit sui causam voluntatem Dei liberam& elus omnipotentiam et atqui ex neutro capi

te potest certo & evidenter colligi ejus exis-