장음표시 사용
541쪽
DE GRATIA CARiSTI, 23 arbitrium non perimit, nec Indifferentiam omnino tollit, nec proinde excusat a peccato , juxta ea quae diximus de necessitate gratiae ad implendam legem & vincendas tentationes. Quoi autem S. Augustinus de ista necessitate intelligendus sit es patet ex ejus textabus allatis ad proabandam nostram responsionem.
Instabis, Atqui necessitas absoluta n6n o ficit libertati , ex S. Augustino; sic enim scribit lib. s. de Civ. c. IO. M. . . tua definitur esse necessitas secundum quam dicimus necesse esse , ut ii a finaliquid,
vel ita fiat , nescio cur eam 1imeamus , ne nobis liberia. ratem auferat voluntatis; neque enim vitam Dei
praescientiam eius sub necessitate ponimus. se dicamus necesse esse Deum semper vivere , o cuncta
praescire. Unde S. Thomas qu. IO. de potentia Part. 2. ad Dicendum , inquit , quὁd natu alis necessitas,secundio quod voluntas aliquid ex necessitare velle dicituη , ut felicitarem , liberiati voltiniatu non repugnat , ut Augustinus docet in lib. de civit. Ergo.
Distinguo anteced. necessitas physica & aBQ-luta non ossicit libertati naturae, Concedo : li-hertati arbitrii , subdistinguo , necessitas conse-quens & hypothetica, Concedo: antecedens, . Nego adtec. Duplex itaque est libertas, alia naturae, qua natura seu voluntas naturali instinctu, ut loquitur S. Thomas , sine impedimento tendit in suum finem,& ultimam perfectionem, quemadmodum dicimus aquam libere fluere , si contra in Proprium pondus non retineatur. Alia arbitrii , qua voluntas unum prae alio eligit. Hanc libertatis distinctionem sanctus Thomas ex-
prcsiis Verbi S tradit. I. p. qu. . I'. . art. lοι Disen-duin, iliqvit,quΘd liberum arbitrium habemus,respecti e eorum , qua non necessario volumκs , vel naturali in
542쪽
si DE GRATIA C A R I s T Id Isin tu , non enim ad liberum arbitrium pertiset quod volumus esse felices , Jed ad naturalem instimctum. Cum igitur Deus ex necessitate Juam bonita rem velit, alia vero non ex necessitate, respectu illo. νum , quae non ex necessitate vult, obeνtim arbitriwm habet.
Contra libertatem naturae absolute pugnat necessi as moriendi, ex sancto Augustino , loco m objectione citato p quia sic est contra narturae in Clinationem, ut vitate mortem nullais
tenus sit in nostra, potestate , .sed ex eodem sancto Doctore voluntas bene vel male agendi nunquam sub hac necellitate constituta Si , inquit . necessitas nora illa dicenda est qua non est in nostra potestate . . . . sicut es necessit mortis, manifestum est υoluntates nostras , quibus rediὸ vel perperam vivitur , sub tali necessitate non esse; multa enim facimus , quae si nollemus, non utique δε-
Motus quoque concit piscentiae & tentatio nes IIbertati naturae repugnant, quatenus sunt impedimenta quaedam consequendi suum ultimum finem, in quo est felicitas & summa ejus perfectio. H nc Beati, secundum sanctum D chorem , D una amant libete, licet necessario , libere , inquam lib rtate naturae quia
toro naturae pondere in Deum fel untur, nulla concupiscentiae titillatio eius impetum coli het, aut retardat. Non modo igMur natui ae libertati non nocet ista neces itas, qvin illam perficit. Cum autem in Dro summa fit necessitas vivendi , bonitatem sinam amandi, concipitur quoque maxima H Ivlnae ejus naturae linbertas
Duplicem iterum sanctiis Augustinus distimguit necessitatem , alia est antecedens, quae caulalizer Ita antecessit consensam voluntatiS,
543쪽
ut 1bsolute dissentire non postit, qualem Ma- . nichaei fi Uebant este influxum siderum ; quem errorem ranctus Doctor supra dicebat se reji-εCere tanquam noxium libertati , ut libertim a bitrium voluntatis, inquit, ab omni necessitatis vinculo vindicemus. Alia est hypothetica & consequens, cujus duo exempla profert loco in oblectione citato. Primum petit ex praescientia Dei, quam dicit esse liberam, quamvis necessarian3 ; ex hypothesi enim , quod Deus decreverit aliquid futurum , illud consequenter necessario praescit , quod non impedit , quin & decretum N praescietista sint actus ab- ' λlute libera , quia Deus absolute potuit non
decernere , ac proinde non praescire. Alterum e X. mplum repetit ex actuali voluntatis determinatione , qua posita necessario sequitur actus , v. g. ex hypothesi quod Petrus currat, consequenter Petrus currit ne Cessario , &nihilominus libere libertate absoluta ', quia ab-λlute potuit non currere. Sed ne videamur detorquere locum sat d .mcilem , proferenda
sunt verba sancti Doctoris. Quocirca. inquit,
nulla mota cogi r , aut retenidpi cientiά Dei toL re voluntatis arbitrium , aut retento voluntatis ariabitrio , Deum s quod nefas est ) negare praescium futurorum ; sed utrumque ample limur, utrumque fideliter θ veraciter confitemur .... Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum peccaturum praesivit: imo ideo non dubitatur ipsum peccare, cum peccat;
qui ille , cuius praescientia falli non potest , non fatum , non fortunam, non aliquid aliud , sed ipsum peccaturum esse praescivit. 2 bd se nolit, utique non peccat; sed β peccare noluerit , etiam ille hoo praescivir. Ubi praescientia Dei in mente sancti Rusiistini supponit peccati futuritionem ac Proinde. necessitas , quae oritur ex Praescien-
544쪽
- DI GRATIA CHRIsTr. tia , non tollit libertatem indifferentiae , inpote quae sit consequens. Idipsum confirmat alio exemplo , nempe hominis , si' agit ex diibemi determinatione. Sic enim pergit : Cum dicimus , necesὸ est , ut, cum volumus , libro velimus arbitris, s verum procul dubio dicimus , o non ideo ipsum Viberum arbitrium necessitati subjicimus, quoiatinis libertatem.
Dicos 3'. in mente S. Augustini, Actio hum
.na tum est perfecte libera, cum est maxime voluntaria ; sic enim scribit lib. de corr. & grati cap. 8. Quando rogavit Christus pro Petro, ne deficeret
des ejus; quid aliud rogavit, nisi ut haberet in Memberrimam,invictissimam , perseverantissimamque vο-Iuntatem Ubi voluntas liberrima non est vo luntas indifferens , sed ardentissime voluntaria; absurdum quippe est dicere Christum rogasse. ut Petrus in fide haberet voluntatem maxime
indifferentem. Ergo. Confirmatur. Gratia , utpote naturae humanae perfectiva non destruit, nec minuit ejus inersectiones naturales , quale est liberum ar-itrium : Atqui gratia quo major est aut minor, magis aut minus minuit indifferentiam,
quin & illam destruit cum consummata fuerit. Ergo indisterentia non pertinet ad rationem li- heri arbitrii. Respondeo et'. distinguendo antecedens in mente sancti Augustini, Actio maxime voluntaria est liberr a libertate inadaequale sumpta , Concedo ; adaequale sumpta, Nego lint. Itaque cum arbitrii libertas duo ementi allicrincludat, scilicet voluntarium dc indifferentiam activam , seu vim se determinandi, sancius Augusimus tractans de gratia , libertatem quam saepissime sumit inadaequale pro volunt a 'rio. Et ratio est, quia activa voluntatis indisteri
545쪽
Ds G R A r i A C A R I ST I. S sentia in fallibiliter determinatur per id , quod amplius delectat, & est plenius voluntarium. Unde cum sanctus Augustinus contra Pelagia
nos totus esset in asserenda necessitate gratiae, quae ex nolentibus nos faciat volentes volunta
temque liberet a servitute carnis & peccati . Inlrum non est , quod sanctus Doctor visus sit primo Pelagianis , deinde Lutheranis ocCalvinistis, ac demum Jan senio , liberum a
bitrium in voluntario duntaxat reponere ,
retractare quae ad vindicandas a fatali nece .sitate voluntates humanas prius scripserat contra Manichaeos. Nam , ut ipse scribit lib. de gratia Christi cap. 47. ubi de arbitrio voluntatis , ct Dei gratia di pluatur; ita est ad Lysecernendum di cile , ut quando defenditur liberum a bitritim , negari Dei gratia videatur e quando alitem asseritur Dei gratia , libemum arbitrium putetur auferri. Respondeo et'. ad confirmationem distinguendo min. gratia minuit indifferentiam comtrarietatis , quae est ad bene & male agendum, Concedo'. contradictionis tam specificationis, quam exercit ly, ut diximus ubi de merito Christi pag. 3;6. Nego min. Porro libertas contrarietatis, qua quis potest bonum & malum velle, v. g. mentiri, alium onem ultimum , quam Deum proponere, media necessiaria ad Deum consequendum negligere, non ethhominis perfectio, sed defectus , q eo gratia
eo magis minuit , quo amplius crescit , &Prorsus tollit in patria coelesti. ubi perfecta& consummata beatos emcit impeccabiles : sed essentia libertatis arbitrii in iis non consistit. Nai ex sancto Thoma liberum arbitrium spectat solummodo electionem mediorum , quaecum fine ultimo non habent necessariam conis
546쪽
318 DE GRATIA CHRIsTI. nexionem , ita ut absque peccato dc ullo defectu unum prae alio elegi possit. Et haec libertas indifferentiae pertinet ad perfectionem aereaturae intellectualis , quae ut est ad imagineni Dei, non agitur brutorum more , sed d mina est suorum actuum, & de iis ita libere disponit , ut possit illos non ponere , quemadmodum Deus potuit mundum non creare, Incarnationis mysterium non amplere: & multa beneficia creaturis non conferre, cum horum omissio non pugnet contra eius sapientiam , bonitatem & iustitiam. Gratia autem Christi ejusmodi libertatem indifferentiae nedum minuit, quin eam perficit, quatenus Voluntatem liberat a necessitate morali serviem di carnis vitiis & concupiscentiis, juxta illud Joan. 8. V. 36. Si ergo vos Altin liberaveris, verὸ liberi eritis.
Utrion esseacia Gratiae repetatur a confessu cive ab eventu R. 31 dinime: probat utque I'. ex Scriptura, rei quae efficaciam tribuit gratiae antec denter ad consensum voluntatis, Phil. cap. a, Deus est .... qui operatur in vobis di velle ct persi cere pro bona voluntate. Non ait Apostolus, Deus
operatus an vobis posse velle, quod est proprium ratiae sufficientis ; sed ipsum velle , Ipsum consensum effcaciter operatur, Rom. 8.stdcumque enim Spiritu Dei aguntur, ii sunt filii Dei; in quem locum sanctus Augustinus sic scribit lib. de gestis Pelagii cap. 3 Procul dubio plus est agi quam regi, qui enim regitur, aliquid agit, o
a Deo regitur ut rectὸ agat; qui autem agitur, et crealiquid vix intelligitur, di tamen tantum praestat
547쪽
voluntatibus nostras gratia Salvatoris ,ut non Abitet
Apostolis dιcere ; qtiorquot Spiritu Dei aguntur , risunt filii. I. Cor. 4. siιis enim te disscernit ; siti id autem habes quod non accepisti; si autem accepisti quid gloriaris , quasi non acceperis 3 Atqui si gratia dat solum posse , voluntas vero consensum , Per quem gratia sit emcax : qui consentit, habet quo se discernat a non consentiente simili gratia adjuto, nempe consensim quem denit: habet aliqNid quod non accepit, unde gloriari potet t. Rom. 9. Igitur non volentis neque curreniis , sed miserentis est Dei. Quod cxpendens S. Augustinus lib. ad Simplicianumqv. i. haec habet: Si propterea solum dictum est
neque currentis, neque volentis; sed miseremis est
Dei, quia voluntas hominis sola non suscit ut justὸ re teque vivamus , n si adjuυemur misericordiά Dei, potest o hoc modo dici, igitur non miserentis est Dei, sed volentis est hominis ; quia misericordia Dei sola non sussicit, nisi consensus nostrae voluntatis addatur. Tum rejecta hujusrnodi paritate , sic concludit. Non igitur ideo dicitum putendum est, non volentis, neque currentis, sed miserentis cst Dei ;quia sne ejus adjutorio non possi mus adipisci quod volumur, sed ideo potius , quia nis ejus vocatione' volumus. Huc revocanda sunt quae supra diximus de existentia gratiae emcacis. Frustra hic proferremus testimonia ex Tr ditione & consensu sanctorum Patrum petita, cum patroni sententiae, quam im Pugnamus , ultro fateantur suam doctrinam esse novam ,& antiquis incognitam. Probatur staque Σ'. ratione. Illa doctrina vel eo solo titulo, in Religione non est admittenda , quod sit nova, & Scripturam detorqueat
ad sensus sanctis Patribus ignotos , ne dicam contrarios : Atqui talis est dodtrina . quae efTom. II. Z
548쪽
Dg GRATIA CHRISTI.ficaciam gratiae repetit ab eventu dc consensu voluntatis. Ergo. Minor constat ex dictis. Maior probatur ex Tertul. lib. de praescriptionibus cap. 3 I . Ex ipso ordine, inquit, manifestatur id esse dominicum ct verum , quod sit prius traditum : idas rem extraneum falsum, quodsit posterius immissum. Ex Vincentio Lirin. in Commonitorio , falsum, quod rec/ns inventum. Ex Conc Trident. seg . Ad coercenda peltilantia ingenia decernit sancta Synodus J υτ nemostiae prudentia innixus, in rebus mei ct morum . . . sacram Scripturam adjuos sensis
contorquens contra eum sensum, quem tenuit , cr' renet sancta mater Ecclesia... aut etiam contra unanimem consensiim Patrum ipsam sacram Scripturam
Porro patroni hujus sententiae textus Acripturae a nobis laudatos contorquent ad sensus alienos ab interpretatione sanctorum Patrum, praesertim sancti Augultini , quem in contro. versiis de gratia consulendum docuerunt una nimi consensu summi Pontifices. Ergin . Eadem major probatur 2'. ratione. Quia Illud est discrimen inter Philosophiam & sacram doctrinam , quod Philosophi eruant suas conclusiones ex ipsis naturae vi eribus, uoi cum identidem nova deteg ntur, posteriores pomunt addere iis, quae priores docuerunt, & evade. te periores. At doctrina sacra sola nititur revelatione , quam plenissime factam Apollous
constat, Joan. I 6. U. I . cum autem venerit ille Spiritus veritatis , docebit vos omnem veratarem. Et
Luc. 24. v. 4 S. Tunc aperuit illissensum , ut ante tigerent Scripturas. Quod autem Apostoli immediate acceperunt, illud Ecclesiae commendarunt, quae sacrum depositum hactenus illibatum custodivit, & usquς in finem custodiet juxta promimionem sibi divi Iutus factam , ut
549쪽
DE GRATIA CHRISTI . syrdicitur suo loco. Ergo verae scripturae sensius petendus est ab Apostolica traditione, nec in rebus fideI dc morum posteriores possunt esse
antiquioribus peritiores ; ac proinde prae se fert falsi speciem , quicquid in iis rebus est recens inventuma σDices i . Gratia Angelis viatoribus non deindit velle, sed posse duntaxat, habuitque effectum ex libero arbitrio de ex sola determinatione voluntatis: Atqui nemo dixerit Angelos bonos propterea se discrevisse a malis, & quidquam habui 1se quo in se gloriari Possent. Ergo in hypothesi, quod efficacia gratiae repet D
tur ab evcntu , habeatque effectum ex determi natione voluntatis, non sequitur eum qui consentit , se discernere ab eo qui dissentit, & habere quo in se glorietur.
Confirmatur: generalis est isthaec Apostoli
sententia, in solo Deo gloriandum , extenditurquCad Omnes dotes etiam natu ales, ingenium , industriam , eloquentiam , qua Corinthiorum Pseudo inagistri inflabantur: eorum autem superbiam frangit Apostolus his vertas: Quid habes quod non accepsi 3 s autem accepi sit , quid gloriam quasi non acceperis 3 Quae objurgatio sane est aequissima, quamvis ex libero arbitrio Penis deat uti vel non uti hisce dotibus. Distinguo majorem : habuit effectum ex libero arbitrio dc determinatione volutatis omnino sanae, in bonum propensae, nulla concupiscentia repugnante, Concedo : ex determinatione voluntatis infirmae, tentationibus 8c contrariis concupiscentiae motibus agitatae , . Nego majorem.' Concessa min. absolute negari debet consequentia , argumentum enim non est in forma, cum in consequentia fiat transitus a statu na- . Z ij
550쪽
s 32 GRATIA CHRIs TI.turae integiae , de quo cit sermo in praemissis, ad lituum naturae corruptae. Sed explicationis gratia, Distinguo consequens , non sequitur eum, qui contentit , se dis cernere, si sit sermo de istatu naturae integrae, Concedo : si de statu Da. . iturae coruptae sit sermo; Nego conseq.
Itaque cum in Angelis viatoribus sicut in i primo homine innocente , nulla est. t dissicultas, nullave molestia obessiendi justitiae , sed mera suavitas & omnimoda propensio , qui it
terunt , minus se discreverunt ab Iis qui ceciderunt , quam illi ab illis nec habuerunt quo iin se gloriaretur, sed in Deo qui eos coin1idit in illa integritate & rectitudine. Sic nemo iin flagitur adversus furentem qui sibi violentas manus infert, abhorrente natura, sed gratias Dco aget quod eum in illam rabiem non traduderit, qua pauci furentes se ab aliis discernunt.
At vero in hoc statu naturae corruptae cum posse, quod habetur pes gratiam sumclentem , manet caro rebelli S concupiscens adversus spiritum , manet infirmitas ex Peccato rei: cta, manent tentationes. Quapropter si Deus det solum posse per gratiam sum cientem & hominis sit velle & operari , habet unde se discer- nat de in se glorietur , nempe bonam volun
Nec dicas bonam voluntatem esse a Deo aqtio habet ut vincere possit per gratiam suffcientem ; illud enim etfugium est Peuiano-riim , quod sanctus Augustinus invictissime refellit lib. 2. de pec. mer .a capi T. ad 19. ver- ba illius sunt: Illud Apostoli qt od commemoravi; quis te discernit sie defencieri quidem i Pelagiant 2 volucrunt, ut dicerent , ideo quidquid etiam ibonae voluntatis habet homo , Deo tribuendum eo,