장음표시 사용
561쪽
Dei conchirsum , ad pectiones malas absolute necessarium , nec quidquam repo0ere possunt Propugnatores concursus simultanei , quod: non militet pro assertoribus pratanotionis. Et-i enim quaerenti quo modo Deus suo concur- su non est 'auctor peccati, cum voluntas Prius non sit actu determinata ad peccandum, quam Deus concurrat, actualis quippe determinatio est actio , quae non potest esse sine Dei
concursu. Respondent Thomistarum adversa- rii , Deum concurrere ad actiones malas, ut causiam universiilem, ubi id exigunt causae secundae , non vero ut Causam particularem , quae ad malas actiones incitet roboretque , quemadmodum impie docer Calvinus. Deus enim , ut causa particularis , retrahit malos tum extrinseCe per legem prohibentem : tum intrinsece per pias motiones. Sed cum voluntas: Pro sua libertate non acquiescis divinis suasi nibus , necesse esst vel Deus deneget creaturae
usum suae libertatis suspendendo influxum primi motoris &causae universalis ; vel eam permittat, ut par est, suae libertati , hoc est , Praebeat concursum, finatque illam deficere. In qua hypothesi linquiunt 3c quidem veraciis teri defeetus in Deum non est refundendus , sed in ipsam creaturam , quae sua abutitur Iibertate , & Deum facit servire iniquitatibus suis , ut ipse conqueritur per Isaiam Prophetam , cap. 43. Atqui Thom istae eadem plane - responsione satisfaciunt iis quaeipsis obj iciuntur;
nam in eorum sententia Deus praemovet ad actiones malas, ut causa universalis duntaxat ,& ad exigentiam causarum secundarum ι ac
proinde illis imputandum, si alicubi peccent. i His ergo omissis,
Probatur nostra responsio. In eo sita non est
562쪽
s DE GRATIA C H Ri I s T r.emcacia gratiae, quod est commune omni statui. Atqui praemotio physica ex Thomistis est
communis ornni statui. Angeli in statu viae, &primus parens in statu innocentiae physice prae- moventur ad bonum ; cum in illa sententia creaturae non possint agere , nisi physice praemotae: Ergo effcacia gratiae sita non est in praemotione physica.
Major est sancti Augustini , tum cap. n. lib.
de cor. & grat. supra laudato Paragrapho tum caP. Lo. Issam g aliam,inquit, non habuit homo primus, Pa nunquam ve ira esse malus e sed Iane habuit, in qu4 si permanere vellet, 'umquam matus esser, o sine qud etiam cum libero arbitrio bonus esse non posset ; sed eam tamen per liberum arbitrium deserere poster . . . . Tale quippe erat οὐ ititorium , quod desereret cum vellet , ct in quo permaneret se vellet , non quo fieret , ut vellet. Haec
est prima gratia quae data est primo Adam oed haeo
potentior est in secundo Adam. Prima est enim , quὀsi ut habeat komo justitiam , s velis , Secunda erg*plus potest, quε etiam sit , ut velit. Et paucis interjectis, subdit de Angelis bonis ; eadeηtibus aliis per liberum arbitri , per idem tiberum arbitrium seierant ipsi. PARAGRAPAvs VII. Virum simacia gratiae e sistat mi dilectioηe victrici
I Sta est ultima quaestio circa emcaciam gratiae , in qua quidem quaestione Chatholicae
Scholae omnes conveniunt, sed diverso modin Namque i'. celeberrimi in schola Molinae blandam motionem moraliter determinantem admitti posse, imo aliquando admittendam scri-
563쪽
bunt. Σ'. Tota Thom istarum Schola eam ast- mittit , sed ei necessario adjungendam praemotionem physicam contendit. 3'. Augustianorum Schola uno ore docet efficaciam gratiae reponendam esse in ejusmodi suaviori motione, nec ad eam requiri Physicam Thomistarum
praemotionem. Hanc sententiam communem,
praesertim in Academia Parisiens , & testim nium habentem ab omnibus Scholis Catholiacis , ut ex discendis mox patebit, in prima editione operis nostri breviter tradidimus, utpote qui via tui a nullis, hostibus obsessa incede
Sed in hac posteri Editione quaestio φropo
sta eo accuratius est: tractanda, quo impotentius nonnulli adversus delectationem victrice nunc debacchantur ut eam , non solum ad Jansentanorum , sed etiam ad Epicureorum Scholam ablegare non VereaΠtur.
Tam insignis temeriras & impietas , quam vis Censura Ecclesiae potius opprimi debeat, quam oratione Theologi , assentatores tamen reperiet , qui ut res stant sese ira sunt, aut loquuntur; & ex ejusmodi c Trenata scribendi libidine occasionem arripiunt alii ut novam Mo- Iinae doctrinam in Catholicum dogma erigant, alii ut suis privatis affectibus indulgeant : alii ut suscitent extinctum errorem, quo Jietis tae docent gratiam in statu perfectionis, queli
passivum vocat, omnem animae motum comprimere , adeo ut nequidem reluctari debeat obscenis carnis voluptatibus. Hinc est quod in controversia Scholae non versemur jam , sicut prius, sed in controversia fidei, quemadmodum Adversarii autumant; novumque nos animUm assumere oporteat, ut Clerici adversus ejusino.
di vaniloquos muniantur, sciant quid credere
564쪽
Ds GRATIA CHRIsTr. debeant, quidve docere; simplices enim & mulierculae trahuntur in illam controversiam , fluctuantesque redduntur per libellos vernaculo Idiomate in eorum gratiam seu potius subversionem editos. Atque ut ratione & vi
procedat disputatio , quaedam prius elucidanda sunt circa delectationes quam quidquam definiamus. Nonnulla elucidamur elata delectationem. universim spectaram. Q. I'. Quotuplex est delectatio 'R. uuplex , scilicet carnis & spiritus. Ad
versus delectationem carnis extat lex divina , Exodi. 2O. Mn concupisces: dc Eccli. 11. post conci pscemias tuas non eas 3 ct a voluntate tud i S. Augustinus legit a voluptate ruεὶ avertere; quia gutscribit S. Doetor lib. io. Confessi cap. s. serviem, res voluptatibus sensuum depereunt. Sed cum nemo positi esse continens, nisi Deus det, Sap. 8 continuo invocant Dei dexteram, ne capiantur carnis illecebris, adversus quas quin
ridianum. bellum gerunt divina gratia adjuti& roborati. Quae cum ita sint, quis ita desipiet. ut efficaciam grata ae reponat in carnis delectationibus, cum ad hoc detur , vel ut eomprimantur omnino, si turpes sint, vel ad sanum modum redigantur, si utiles ad vitae humanae officia. Restat ergo, Ut quaeramus num efficacia gratiae reponi possit
in aliqua spiritus delectatione. Q. a'. siuoltiplex est delectatio spiritίspR. Duplex, scilicet praeveniens, & conse-
Praeveniens, nihil est aliud, quam complacentia in bono, quod intellectus apprehendit δύ
565쪽
Ds GRATIA CARISTr. s 7 voliantati proponit, ut ipsi consentaneum &ab ipsa appetibile inde enim voluntas suaviter illecta excitatur, & pondere amoris inclinatur ad honum illud prosequendum. Delectatio consequens est quies in bono obtento & possessis , diciturque fruitio. In eo autem differt a delectatione praeveniente, quod ista praecedat omnem motum liberi arbitrii , illudque excitet tum ad conseiasum , tum ad Opus , ac propterea constituitur a Philosophis primus finis effectus i 1lla vero sit fructus
bonorum operum , ex quibus eo major efflorescit, quo opera fuerint perfectiora, ut in
victissime probavimus tractatu de altibus humanis , Capite secundo , Ad capite sexto , P ragrapho quinto & pira grapho 9. Perspicuum autem est emcaciam gratiae non possie reponi in desectatione consequente , utpote quae gratiae emcacis effectus , & proprius Iustitiae fructus, iuxta illud Apostoli Galat s. V. 22. Fructus autem Spiritos est charitas , gaudium, pax. Utraque isthaec spiritualis delectatio nonnunquam ex anima in corpus emuit ut habetur
Psalm. 83. Cor meum ct caro mea exultaverunt
in Deum vivum ; S hac suavitate coelesti solet
Deus cos recreare, quos recens ad se conve
rit , donec virtus meis radices miserit, quia, -ut observat S. Gregorius, tenoriores arbusculae frequentiori irrigatione indigent, quae grandioribus subtrahitur. Sed multo minus emcacia gratiae constitui potest: in ejusmodi derivata
Tota igitur controversia versari potest circa delectationem antecedentem, utrum scilicet efficacia gratiae in ea sit constituenda. Itaque 3'. Pele Iaris praveniens est ne caiisa omnium actuum humanorum Z
566쪽
3 8 DE GR AT IA CHRISTI . R. Affirmant omnes ; Omnis actio , inquit si
re , scut ex prima causa , laudatque illud Auctoris divinis nominibus cap. q. propter amorem bovi omnia agunt , quaecunque agunt. & S. Augustinus lib. I . de Civ. Dei cap. ν Recta voluntas, inquit , est bonus amor , ct voluntas pervesa malaramor. Amor ergo inhians habere quod amarur , cupiaditas est e id autem habens, eoqt e fruens , Miltia fugiens quod ei adverjatur. timor est et idque .st si ci derit sentiens , tristitia est. Proinde mala sunt ista, s malus est amor ; bona ,si bonus. Porro amor ille nihil aliud est , quam complacentia ; ex S.I horna I. a. tota fere quaest. 16. sic enim habet ars. I. Appesitio appetiiίssensitivi , vel voluntatis G aliquod bonum , ia est, ipsa complacentia boni , dicitur amor sensitivus , vel intellestivus. & ast. 2.Pi ima ergo immutatio appetistis ab appetibili vocatur simor , qui mkil est aliud , quam complacentia appetibilis , ex har csmplacentia sequitur motum is appetibile , qui es desiderium r di testimo quies , quae est gaudium. Et quaest 17. arr. I. Amor, in
quit, importat quamdam connaturalitatem vel cora placentiam amantis ad amatum. Hinc secundum Communem usum Ioquendi promiscue dicimus, volo , amo , mihi placet, me deIectat; nolo,
mihi displicet Ergo si Deus operatur in nobis Velle, quemadmodum a metit Apostolus ad phili p. I. OPeratur amorem , complacentiam, delectationem, cum ista sint termini Synonymi. Sed praeter auctoritatem , invi et istima nobis
suppetunt argumenta, delectationem praeve-mcntem esse causam omnium actuum huma
Primum. Quia voluntas est facultas essentia liter boni appetitiva , sicut intellectus est facultas veri cognoscitiva , adeo ut , quemad.
567쪽
DE GRATIA CARI ITI. modum nulla potest: esse operatio intellectus. nisi cognitio , sive amrmet , sive neget ; ita milia sit actio voluntatis, nisi volisio , seu amor honi , sive oderit , sive tristetur, sive timeat , dic. atqui voluntas nec Velle, nec amare Potest bonum, nisi ipsi placeat , eique proPO-
natur ut conveniens, contradictorium enim cit, voluntatem velle aut amare , quod ipsi actu
displicet: quia si displiceat , illud adversatur ει fugit : si velit & amet , in illud inclinatur .& fertur: porro contradictorium est in bonum: simul ferri, ab eo retrahi: Ergo ut voluntas bonum velit & appetat , necesse est , ut ipsi placeat: Amor, inquit S. Thomas cit. art.
2. ad 3. nominat motum appetiiss , quo immutatur
ab appetibili, tit ei appetibile complaceat, alioquin illud actu non appeteret, ncc amaret. Notum est Poetae effatum , Video meliora proboque, e-reriora sequor. Qii id ita 8 Nimirum voluntati d ' terioribus praeoccupatae ac veluti inescatae meliora placere nequeunt. Solus Deus haber,' quae Omnibus placeant , utpote qui sit Oin- ne bonum ; attamen nemo tam habet , quae
infidelibus displiceant , ut observat S. Augu- stinus, ideoque, pantomimus, horreo dicere , 9 inquit Sanctus Doctor, potius ab iis diligitur, quam Deus. Ait Christus Mat. Ii Iugum meum ' suave est; sed nisi suavitas illa voluntatem assi-αiat, abjicitur ut intolerabile. Unde S. Augustinus serm. i . in haec verba Psalmi D8. BonMi satem fecisti cum servo tuo , secundum editionem vulgatam;& secundum Syriacamsaporemfeci In,
.secundum vero codicem , quo utebatur, sual vitatem fecisti, sic habet , nihil his aliud ditium t existimo , nisi fecisti ut me delectaret bonum ;l quando enim delectar bonum , magnum est Dei δε-l arum. Et expendens vessiculum sequenIem,
568쪽
DE GRATIA CHRISTI.suavitatem eruduio m ,'seuntiam doce me ait, cum quo ergo facit Deus suavitatem, id est, cui propitius inistrat boni delectationem .... profecto inflanter orare debet , quo tantum sibi augeattir boodonum. Ex quibus plenissime demonstrantur voluntatem nunquam ferri in bonum sive verum,
sive apparens, nisi ipsi Placeat, & ad illud suaviter asticiatur. Secundum argumentum. Ex omnium consensione finis est prima causa , bonitate sua ceteras excitans : CausialitaS vero ejus , ut aiunt, hoc est , ratio qua tendit in estectum , est mera Phorica voluntatis motio, quemadmodum causalitas virtutis calefacti vae est calefactio, Vlrtutis illuminativae illuminatio, quae concipiun tur veluti via & medium quid inter causam Reflectum, inter ignem calefacientem & calefactum , inter solem illuminantem &aerem illuminatum
Quaero jam quam motionem primario in voluntate emciat bonitas finis. An displicentiam , an fastidium & odium, an timorem aut tristitiam i atqui repugnat bonitatem praecise sub ratione bonitatis apprehensam displicere , fastidium creare , metum injicere, aut tristitiam, sicut repugnat intellectum dissentire veritati lucenti , alioquin ejusmodi facultates ferrentur
extra latitudinem sui objecti, quod est impossibile & contradidiora una. Ergo fatendum ei tfinem bonitate sua voluntatem primario mo vere motu complacentiae & delectationis; secundario vero motu vel timoris , ne auferatur bonum concupitum, vel tristitiae & doloris, si eo privetur. Tertium argumentum. Extra controversiam est omnes homines 1emper agere ex amore finis
. ultimi seu habitudinis, saltem universm spc-
569쪽
statae , beatittidinis calua omnes operatur omnia. inquit Aristoteles i. Et h. c. 22. S. etiam Augusti Civ. Dei cap. t . Omnium certesententia
es , cytii ratione uti possinii , beatos es* omanes honiis es velle. Et Conc. I. In PsaIin. II 8. beatum esΡιam magnum est bonum, ut hoc O boni velint, ct mali. Nec mirum est quod boni propterea stini boni: Iediti Dd es mirum, quod etiam inali propterea sunt mali,ut sint beati. Idem confirmat salachus Thomas I. . q. I. a. 6. tum quia beatitudo est expletio Daturalis appetitus: atqui nihil facit homo nisi ut expleat naturalem appetitum : tum quia ultimus finis se habet aci motum appetitus ; sicut se habet in aliis motibus primum movens, Matiisesum est , inquit, quod cause jecundae moventes,
non movenx, nisi sec dum quod moventur a primo moυente. Unde sicunda appetibilia non moUent appetitum , nisi in ordine ad primum appetibile , quod stillimus 'is. Ergo constat omnem animi motum ex amore & complacentia boni surgere, inde iram in eos qui nos interturbant, in possesIione vel prosecutione rei amatae : inde timorem , ne auferatur 'inde odium eorum , qui rapere volunt : inde tristitiam & dolorem, si fueritam ima, & eo majorem , quo amplius placebat. Sed in iis probandis lucem ad solem meridianum afferre videmur. At, inquies, DeuS innumeris rationibus mota vel corda hominum longe diversis a delectatione , de qua est sermo , alios ad se revocat nitidio rerum, quas turpiter de Perihant, alios metu gehennae, alioS dolore cruciante. Quod autem non semper operemur secundum
quod amplius delectat, adduci potest testimonium S. Augustini ex lip. 8. Cons. c. 8. in quo sic habet, Non faciebam quod o incomparabili asseriplagis placebar , ct mox, ut vellem, ptis mi Ergo.
570쪽
is 1 DE GRATIA CHRIsTI. Nego cons. Ad ungula uute in atriecedentis
Ad prinium. ideo voluntas ea fastidit, quae prius delectabant , quia in iis quietem, quam quaerebat, non invenlti, atque uno & eodem motu amoris ab sis ad alia , quae placent amplius , se convertit ; odium enim seu fastidium in amore fundatur , brasitudinis causa omnes ranuιν omnia, inquiebat supra Philosophus. Sed audiendus est S. Augustinus lib. 9. Cons. c. I. ubi non minus pie quam vere de se scribit, quomodo satietas retum terrenarum ipsium ce-
Perit , quam suave mihi subito facitiis est eamesuaυitatibus nugarum , O quas amittere metus D rat, jam dimittere gaudium erat; ejiciebas enim eGa me , vera ct tu summa suavisas, ejiciebas, ct in-rrabas pro eis, Omni voluptate dulcior.
Igitur sicut clavus clavum trudit, & afful- gens lumen veritatis fugat ab intelle diu tenebras erroris; ita boni majoris appetitus, einrum movet fastidium , quae hactenus placueranti fastidium enim est veluti recessus a termino a quo, qui ncc esse nec concipi potest sine accessit ad terminum ad quem, scilicet ad aliud appetibile. Ad secundum & tertium. Qui metu poena' rum & doloris cru Ciatibus acquiescit minitan . ti & vim inferenti, vult liberari a malo, & vitam servare incolumem, quae voluntatem ejus magis allicit ac delectat , quam ea, quae dimittere cogitur; sic mercator, v. g. in evidenti P riculo naufragii merces projicit amore Pr priae salutis , qui mavult consulere ; sic quirimore morti S peierat , aut vi tormentorum Religionem christianam ab)urat ; corpus plus amat quam justitiam: peccat, non Peccati illecebra , sed vivondi delectatione: In illis etiam,