장음표시 사용
91쪽
rionem praecedunt. Atque non nisi virtute motus Vorticis aer collocatus deprehenditur si, pra corpora terrestriora, & infra materiam coelestem: &.lapis vel globus tormentarius in aerem projectus e vestigio redit versus vortiis Cem terrestrem. Jam ver d nihil amplius opus fuit, ut jure possemus ratiocinari, veluti id factum legitimas lane ratione, adversuSCartesium ex propriis ipsius principii Vertim opus tantummodo, ut inspiciamus 'numerum 2 s. quartae partis libri Principiorum , ubi ille Philosophus conceptis dicit ver- his, materiam primi Elementi caeteris pari. hus majorem vim habere ad corpora terrestria
deorsum pellenda , quam globulos secundi ι quia plus habet agitationis. Jam prosectb ibi
agitur de motu vorticis & plus uno monuimus loco, non nos contendere, variationes Cari
sit, quarum exempla fuere adlata in conclusione primae. demonstrationis , legitimas esse solutiones ejus, quod ipsi objiceretur. Secund b, mentio nulla facta materiae, quae venit per polos Vorticis verSds centrum, quo niam id nihil facit pro vel contra demonstra tionem, supposito principio, de quo mod6 fuimus locuti clim haec materia, quae in servit replendo locum ejus, quae per ecliptiacam dilabitur, adsumat motum & determina. tionem ejus, quae est in centro, nulla. ibi abi ipsa inducta mutatione.
Tertid ., haud in magno pretio habita est comparatio lebetis aqua repleti, quam ignis ebullire facit: quoniam ille motus non est motus vorticiS. Est ille motus admodum tur-D I. batus
92쪽
batus, quo partes ignis undequaque in vas intrantes agitant partes aquae in omnem Partem, non est motus totius massae circa aliquod centrum, qui cogit Omnes partes conatum adhibere ut ab illo centro recedant: atque in princlivi foret invenire rationes, quare spuma immoretur superficiei aquae, quarum optima for-
est,qubd illa spuma commistum habeat multum aeris, vel corpusculorum igneorum, qua ibi morantur, licuti id adparet ex bullis, quibus illa est reserta. Verum ratiocinii ergo hic proponamus tu hines ventorum qui secum a ipiunt pulverem, vel eos quos videmus in aqua vortices, qui paleas circumagunt, & prae primis experimentum D. Hugentia D. Rohaltio adlatum. Vas scilicet ρ est Faventinum plenum aquae, in quod conji- citur contusa cera hispanica, coopertum Crystallo. & cardini impolitum turbinato. Vas it Iud super cardinem circumagitur, ac statim
cera H jspanica versus circumferentiam pr
pellitur. Non primum illum motum bini isti Philosophi nos conssiderare volunt : quo
niam motus vasis consert ad determinati nem moles aquae & cerae contusae. Verum rem Orantur cardinem , atque considerant m
tum naturalem materiae inclusae vasi , quae Pergit vorticem componere. , , Atque eo in ,, momento, ait Ronaltius, aquam similem, , esse materiar fluidaei, quae Terram ambit, , , illumque pulverem cerae Hispanicae partium, , materiae, quas ad solemus descendentes perri aeriem videre. Etenim tum temporis ille , , Pul Vis cogitur adpropinquare ad centrum
is sui motua, quo versiis ille propellitur
93쪽
partibus aquae, quae conatum adhibent ad inde recedendum majori cum vi , . atque ibi. , , illa colligitur in exiguam quandam massam, , , rotundam terrae similem. Foretne pollJbile exemplum aliquod reperire & experimentum aptius ad emciendum, tui facit E comprehendatur veritas demonstrationis, de qua agitur. Illa aqua nonne perfectissimi refert illam collectionem materiae: primi Elementi in medio Vortice 8 Atque partes istius cerae hispanicae, initio dispersae, &postea se colligentes & reunientes , nonne sunt instarpartium tertii Elementi, quae mixtae & contusae cum primo tandem congregabuntur , & corpus constituent crassum & opa cum in centro omnino simile ejus . quod in . nostri Vorticis centro est, vel in illo Iovis. hoc est Planetam 8 Atque haec ipsissima est' conclusio Demonstrationis, qua concluditur centrum Vorticis non futurum esse stellam quandam nec Solem, sed opacum quoddam
Jam verb , . num illud opacum corpus ab coalitu istarum invicem conjunctarum partium nonnumquam cum tempore evadat magae solidum, quam simile materiae subtilis volumen, ac deinde centrum relinquat , ut ex
spatiatum se proripiat e Vortice in Vorticem, atque ibi Cometam constituat, haud ejus habetur ratio: atque in eo non impetitur Carte-sius. Ad secundam progrediamur Demonstrationem. Incipit illa Pagι 27 a. Itineris petNundum Cartesii hisce verbis. , Supponi debet cum D. Cartesio, Stellas' is fixas non in circumferentia. unius ejusdem-
94쪽
, , que Sphaerae esse, nec aeque remotas a cen-- , , tro Mundi visibilis. Unas profundilis insi , , nuasse se in vasta isthaec Firmamenti spatia, is alias magis admotas versus centrum Mundi. Porrox dotisu.
95쪽
se oportet etiam recordemur , illas omnes,, habere suum Vorticem, cujus occupant cen-ri trum , illosque Vortices esse tot quali Sphae- , , ras diversas locatas supra , infra S ad laterari sibi invicem. Ita ut, exempli gratia , POD, , simus concipere Vorticem Solis, in quo no , , stra Terra reperitur cum aliis Planetis, in- , , star Sphaerae flui'ae , cinctae pluribus aliis sit milibus, quas illa diversis in punctis suae ex- is terioris attingit superficiei , pari .ratione, , ae globus aliis globis cinctus undique eos ,, Omnes attingit diversis in locis suae circum-
,, serentia iari Tertio loco , in memoriam revocandus
est modus, quo D. Cartesius lucem expli- at, quae consistit in conatu, quem adhibet D materia primi Elementi , ad recedendumis ab illo centro, unde sequitur illa propellente ,, materiam coelestem vel secundi Elementi,
, , quae eit supra ipsam , in omnibus punctisi imaginabilibus, ille conatus & ista pressio, , fiant in omnibus lineis , quae tendunt adri circumferentiam Vorticis; quarum aliquae, , necessarib incidentes in oculum nostrum .
, , ubi ille conversus est versus Stellam , velis verssis Solem, ipsum premunt N agitant eo, , modo , qui nostram determinat animam is ad perceptionem, quam visionem adpella-
96쪽
REFUTATIO PRIMAE Noe facise intelligetur ex hac figura , irr
qua exigua puncta , quae sunt in centro cirri culi , referunt materiam primi Elementi, , , Vel corpus Stellae ,.& lineae ducti ad circumferentiam exhibent materiam coelestem, , , cujus radii finiuntur in oeulo locato in cir- um serentia Vorticis.
, Audemus adfirmare, in illa dispositioneri Vorticum, nos, qui sumus in Vortice Solis, , , non posse videre Stellas, si supponamus prin-
, , cipia Cartesii. , , Adjungamus figurae praecedenti quatuor, , alios Vortices, quos suppono esse Vortices, , quatuor Stellarum proximarum illi Solis. se oculum , qui in alia figura erat conversus se ad videndum Solem, esse conversum verssis is aliquem ex istis Vorticibus, ad conspicien-
97쪽
is ctum, exempli gratia. Stellam B, ex pri , , cipiis Cartesii demonstratur, illum eam nouiri posse videre.
.Etenim oculus nequit videre Stellam B,
nisi ope radiorum , vel linearum mater a coelestis propulis illo conatu, quem Stella B. adhibet ad recedendum a centro sui Vorticis , cujusque impulsio cum oculo com municatur eum premendo, & movendo h- lamenta nervi ejus optici. Jam illud im
possibile est, si supponamus oculum loca tum in Vortice Solis. Hac id probatur ra
, Illa impulsio.nequid communicari cum Ο-culo, nisi duobus modis, vel quidom im mediatδ radio , vel linea materiae VortI- cis Stellae, quae in oculum desinit, vel me-
98쪽
ridiatδ per lineam Vorticis Solaris in quo,
k, reperitur oculus, repercussam verssis oculum , a Vortice Stellae. Sicuti si linea B. A. Voris G ticis Stellae repelleret versus Oculum lineam H. E. vorticis Solaris. Quippe impossibileri captu est Stellam' aliquam pressionem in se oculo posse producere , nisii uno duorum, , norum modorum: Iam vero nec ad unum. , , nec ad alium confugi potest.' Non potest primus adhiberi, quia Vor
is taces , juXta Cartesium, singuli separato Rau- Ment 1patio, & motu suo omnino diversio. Ita ut lineat unius numquam confundantur M Cum lineis alterius: verlim omnes terminen-
,, tur langulae ad circumferentiam sui Vorti- ,, em, ac , ii semel admitteretur illa commuri naratro , vel potilis illa' confusio , omniam quamprimo m redirent ad illud confusum Menaos & impeditum, ex quo D. Cartesius,, vult suurn Mundum evasisse ope solarum Ie. ,, gum motus; ac praeterea cium nullum punis eam datur in Vortice Solis, ex quin non ,, possimus Stellam videre, oporteret, Ut -- , , te a Vorticis Stellae occuparet omne sya ri trum Vorticis Solis, quod absurdissimum o 1, mnium foret. modus , qui nequit utilior, , e l . Cartesio, quam praecedens, JuXta aptius principia, quandoquidem , secunddm' . V Nices, sortZ inaequalis ma-ν, Ekt 'λDis, semper debent ei Ie exactε inrua-
bu :. Flenim, nisi illa inter se . M IL R itate, cerib certiis se invicem, i b illa aequalitas exinde vea , , qu bd Stella alicujus Vorticis semper
99쪽
,, uniformiter in gyrum acta, propellat materiam sui coeli versus circumferentiam, &is contra Vortices vicinos planδ iisdem cum, , viribus , quibus Stellae aliorum Vorti eum, , materiam tui coeli propellunt versiis illius. , , V nde sequitur, ex ipsius mente, illos semper se adverssis invicem defendere: vertim etiam, , inde manifestb concluditur, materiam Voris, , ticis unius non posse illam alterius repelle
sere , nec facere ut illa ver Stis centrum re-
, , deat, a quo omni vi sua, Somni vi Stela, , lae illam propellentis recedit. Igitur co- , , natus, quem ac ibet materia alicujus Stellae ad recedendum a centro, non potest se ex- , , hibere nostro sentiendum oculo, quamdiu in Vortice Solari versatur, quandoquidem, , communicatio istius impressionis arctissima , , impeditur a materia Vorticis Solaris, quae - , , se omnibus viribus ipsi Opponit, ac percon-
,, sequens impedimento est illi pressioni orga- gani, quae sola visionem objecti producit.
Versim quo haec omnia confirmentur, in , , mentem revocandum eth, in principiis Car- , , testi, non tantum quidquid infringit illum in conatum illamque pressionem , verum etiam, , quidquid imminuit alterutrum , consequen- , , ter impedire essectum obiecti lucidi in no- , , strum Oculum : atque ea ratione Philosophus iste explicat maculas Solis , vel illa, , lucis vitia, quae percipimus in nonnullis lo-- cis disci istius Astri. Quippe, iuxta ipsum,
, , partes tertii Elementi tibi invicem illigataeo in superficie Solis impedimento sunt mate, , riae primi flementi, eX qua Sol componi- , , tur , ne materiam coelestem verses meum
100쪽
propellat oculum omnibus cum viribus, , , quibus antea ipsam pellebat : ouod in caus , , Sa est, cur lineae materiae coelestis , quae oculum meum attingunt, quasque concipi- , , mus eXtendi usque ad illam materiam ter, , iii Nementi, collectam in corpore Solis, , , mihi non amplilis sint radii lucis , qui il- , , tum locum Solis lucidum exhibent, aequε ac alia. Ita ut lumen quod percipio in O , , mni reliquo corpore Solis mihi evhibeat in ,, illa parte vitium luminis, quod macula s Glet adpellari. Iam verci liquido constat, illam portionem materiae tertii Elementi ,
, , quae fluctuatur tantummodo in superficiem Solis, infringere miniis conatum, quo ma teria Solis propellit materiam coelestem Ver D sus meum Oculum, quam si vis quaedam ae