장음표시 사용
181쪽
xs 8 INsrITUTIONEI TREOLOGIAE quod nondum intelleximus, cuius natura in volsit existentiam, oc sit caussa, cur nostra co- gitatio incoepit, &. pergat e Xistere : nam quamvis nostra cogitatio incoepit existere , non ideo ejus natura, sed e sentia necessariam existentiam magis involvit, quam antequam extinseret; igitur indiget eadem vi , ut per se Veret in existendo , qua indiget', ut incipiat exi
Nunc sic : Qui habet vim se conservandi,. habet vim se creandi , hoc est, non indiget ulla caussa externa ad eXistendum , sed sola ipsius natura erit caussa sufficiens , ut existar, vel possibilithr, vel necessario ; at non possibiliter : nam ut proximε demonstratum eii , . tunc ex eo, quod iam existeret , non sequere- ur ipsum postea extiturum , quod es, contra hypothesim ; ergo ejus natura erit caussa su D sciens, ut existat, non possibilithr , sed nece sistrio, hoc est, ejus natura necessariam involvit, existentiam , quo demonstrata est secunda Pro positio. φ . Venio nunc ad demonstrationem principalem , qua probatur existentia Dei ex eo, quod
nos ipsi habentes ejus ideam, ex illimus . Si ha herem vim conservandi me ipsum, talis essem
naturae , ut necessariam involverem existentiam, ex prob: tist sed ex probatis etiam id quod involvit absolute necessariam existentiam, est quid absoluth perfectissimum ; ergo mea natura continere debet Omnes perfectiones : sed ego quate nos sum res cogitans, sum certuS habere multas imperfectiones, ut quod dubito,
182쪽
L I a E R II. as 3 timeo , desidero , dcc.; ergo non habeo vim e. Conservandi me ipsum; neque dici potest, quod ego careo illis perfectionibus , quia eas mihi sponte de nego: nam hoc est omni luce clarius, . quod si res cogitans novit aliquas persectiones, quibus ipsa careat , si possit', statim eas sibi dabit . Precedit modo demonstratio. Ego existo, neque quandia existo, possum existere , quin conservet; sed non habeo vim ccnservandi meipsum ; ergo conservor ab alio; sed non ab alio, qui non habet vim se conserva i propter eandem rationem, qua ego me ipsum conservare non possum ; ergo conservor ab alio , qui ha bet vim set conservandi; ergo cuius natura involvit existentiam necessariam ', ergo quae con . tinet omnes pei sectiones , quas intelligo pertinere ad Ens infinite persectum , qui est Deus; igitur Deus,existit.
Deus unus est. 'PRobatur: omnis persectio, quae in Deo est, est ab ipso Deo , alioqui si esset ab alio ,
iam non conciperetur Deus eli e summb perfectus. quod ejus definitioni repugnat ; ergo Deus est unus. Quod s negas , finge per hy-PO te sim plures esse Deos, v. gr. R. & B., jam uterque erit summh intelligens, quand c quidem est infinith persectus; ergo A intelliget omnia,
'hoc est se ipsum , & B , ω pariter B. intelliget
183쪽
as 4 INsTI UTioNEs THEOLOGIAE se ipsum, & R. : led A. .& g. necellario exi. stunt: nam De1 existentia ex demonstratis est ipsa eius essentias ergo caussa veritatis, & ne-ecssitatis ideae , quam habet A. ipsius lJ. , erit iple B.; & e contrario causa veritatis, & neces- statis ideae, quam habet li. ipsius A., erit ipse δε; 'ergo dabitur aliqua perfectio in A. , quae ncti est ab A., & aliqua perfectio in B., quae Non est a B. , Ergo A., & B. non sunt i unam. persecti, adeoque nee Dii a nam persectio in. tellectus unus cujusque partim a se , partim ab alio dependeret ,
HAAenus cum Metaphyset, ratiocinati suis i
mus ad demonstrandam Dei existentiam& unitatem ; Nunc a Christianae Religion: Mysteria abstrusiora gradum facimus, ubi omni humana ratio caligat,& ad solumVerbum Dei,qua . scriptum qua traditum recurrendum est : undhNil alius inquit lib. VIII. de Trinitate n..Hoc Ecclesi. r intelligit, hoc SInagoga non cressit , hoc. Pb sopbia non irit . Solet autem haec disputatio, ita , ulgo a Theologis institui , ut partim
InhOrent ad vortiis Iudaeos, ut evincant, posse. Triadem probari ex Veteli Testamento : quorum ego laborem, etsi commendatione dignum censeam, quum plura adducantur , quae 'ad Propositam rem faciunt, ut inter alia illud Genestos XVIII., ubi de Abrahamo dicitur : Tres 'vidie
184쪽
L BER II. Is svidit, ct unum adoravit, sub qua specie , inquit Augustinus lib. II. de Trinit. Cap. II. fuit
Trinitas tunc adumbrata : tamen quia noluit
Deus mysterium Judaeis aperire , ne Gens maxime in idolatriam prona, statim Aegyptiorum more Plures Deos adorare coepisset: dici etiam posset, nihil adversus ineffabile hoc Mysterium facere', si in Veteri Testamento Parcius, obscui tuique, pei sonarum fuerit commendata Trinitas. Partim vero adversus haereticos agunt, thm veteres , tum recentiores v Fx veteribus Trinitatera Opugnarunt , Arius, Sahellius, Eunomius, Paulus Samosatenus, Macedonius, aliique . Proximioribus autem nostro saeculis, An
titrinitariorum emersit Prineeps , Michaiii Sem Vetus Hispanus, editis quibusdam libris, quos inseripsit de Erroribtis Triintratis et ubi Trinita.
tem, Imaginariam esse, contendit, & cum unius Dei prosessione pugnare ; ac propterea Trini tarios esse Atheos. Hic autem Genevae comis prehensis , autore Calvino , vivus combustus est anno 1s s. Hanc sectati sunt Ualentinus Gentilis Conlentinus , Faustus Socinus Senensis , a quo Secta haec Socinianorum nomen. traxit ;dicuntur eti m Unitarii , & Fratres Poloni,
quippe in Polonia, & Trans Ilvania haec pestis
nil rh grassatur. Ceterum, si ex novo Testamento omnia de Promere vellemus argumenta; nihil aliud esset, inquit Petavius, nisi integrum illud transcribere ; adeo nulla est pagina , ex qua non aliquod
argumentum desumi possit . Erit igitur noster labor
185쪽
I INsTi TUTIO Nps THEOLOGIAE labor selecticies quosdam locos ex Pendere . Primum est initio Evangelii Johann s : In prιncipio erat Vellum , o Verbum erat apuίι Deum , o Deus extit ι eιbtim. Hoc erat in principio apud Deum , bc. Verbum caro factum est , c. Hunc locum urget Tertullianus adversus Praxeam, &Rthanasius in Oratione contra Sabellii gregales: Ibi enim, Verbum , aperthdistinguitur a Deo , quum dicatur fui illa apud Deum t si autem Verbum illud Dei, is isset in corde Patris, necesset hypolia si ab eo divertum, non diceretur Deus apud Inuna, quemadmodum Uerbum, seu sermo hominis, non dicitur esse humo apud hominem, quum neque vi-t , neque subsi stat , sed sit vivetetis, ac subsilentis animi motus . Si igitui Verbum est apud Patrem , est a patre distincti na, at non natura , quum dica tur esse Deus; ergo Persona . Secundos est evidens locus Iohannis XIV. ubi ait Christus : Psidippe , qtii vι det me, πιώ ς Patrem Non creditis , quia Ego in Patre,
O Pater tu Me est ' Ego rogabo fatrem , ct
alium Paraclitum dabit vobis . Hic Ohleae vandum , quod ne sorte quis putasset, Filium esse
Patrem, & Patrem esse Filium, ae tantum no mina diversa, una vero Persona, . Ob eam rem
dicit Dominus: Ego ia Patro , ct Pater in me est. hoc enim absurdE , & insulsh de una, & sugulari Perrana diceretur . Praeterha, ut aequalitatem cum Patre os cnderet, ait : Iui υι det me
vi t di Patrem . Si enim aliquid ost in prist typo, quod non est in imagine , falso quis diceret, qui videt prototypum, videt imagis e m.
186쪽
& hoc quidem in craticis. In Deo autem , cu ius natura simplicissima est , non liceret ita Pro nunciare , qui videt unam peis Onam , videt Malteram , nisi e sent adeo si las, ut in nihil Prorsus naxura dis rcent, ..vel aliqua esset Per feetjo in una, quae in a terra desideraretur. Ita
Chrysoli mus Homilia 74. in Johounem : Uvi creaturam vid)t, non ideo virit Dea sci antiam; iitaque si diversae essekt fit. Uamitae , nunquam ii Iud diceret : Nemo quid stas m nesciens , so
test in argento, auri videre 1 tibi avtiam, vox enim vilia per aliam natura vi tur . Tertio probatur ex Cap. III. Matthaei,ubi EX Pressa reperitur Perlonarum distinctio in daptismo Christi in Iordane . Primo enim Pater de Coelis loquitur . Die es Filius metis itectus , in quo misi complacui. Habetur igitur dias inctio Filii h Patre . Secundo de Spiritu Sancto dicitur i Vidit Spiritum Dei descendentem sicut Columbam , ct venientem super se . Itamque Spiritus Sanctus, qui de Icendit neque Paster erat, qui locutus est, neque Filius qui baqPtizahatur ; . diversa.igitur ab utroque Per
Respondeut Sociniani : Filium , de quo
Matthaeus loquitnr, non .esse. Filium naturalem, e seu consubstantialem Patri , sed esse personam Christi , quae 'licet sit mera Creatura , tamen ratione unionis, quam habet cum Deo Per Caritatem , dicitur Deus . Per Spiritum Sanctiam vero, non intelligitur persona aliqua a Patre
distincta , set idia Divinitatis Virtus, qua Chri stus abunde in Baptismo cumulatus fuit. Ea de M
187쪽
r 8 INsTiΥUFIONEς ΤηEOLOGIAE igitur sentiunt hodie Sociniani, quae olim Praxeas, & Pauliani; negabant enimλTrinitatem , di Christum purum hominem esse , docebant; unde appellati sunt secundi Iudaei, autore Epiphanio haeresi 6 s. et aiebant enim , unum esse Deum , & in ipso esse Verbum, & Spilitum Sanctum , ut in corde hominis verbum est : unde in Concilio Nicaeno statutum legimus, ut rebaptizarentur, qui a Paulianis baptizati fue
Sed impugnatur praecedens responsio; tum quia Christus verus est Deus, ut inferius proohabitur eontra Nestor um; tum etiam quia Christus, loco citato, non dicitur Filius simplici thr, sed per emphasim quandam , qua distinguitur ab iis, qui per adoptionem tantum dicuntur Filii Uei ; me est Filius eus dilectus, in quo . mihi complacui . De Spiritu Sancto vero, quis neget, in Evangelio non significare virtutem Dei, sed Personam. Divinam a Patre, & Vesebo distinctam 3 en quid ait Lucas Cap.IlI. Et fendit Spiritus Sarifui eorpinati specie flevi Co-siumba in ipsum. Descensus autem est actio personalis ; nec in sacris literis dicitur usquam Dei virtus , aut Dei proprietas descendere'. - Quarto id probatur ex forma qua Baptismus administratur institutione Christi Matthaei XXVIII. Docree omnes Geutra , bapti zantes eos in nomine Patris, di Filii , o Spiri tus SanctP. Vel enim dices, Filium , & Spiritum Sanctum esse Creaturas; & hoc absurdum est. quom nulla res ereara, Deoque . inferior, adscisci debuerit in consortium Dei . S. Ambrosius
188쪽
ve rh Deus est , si ei non verus alias comParetur . Hinc impium esset aliquem baptizare iii nom. ne Dei, & cujuscunque etiam prae stantissimae creaturae ; quamobrem Pa lus ita Corinthios increpat Epist. I. Cap. I. Versu. 3. . Nunquid Paulus crucifixus est pro vobis, aut mnomine Pauli baptizati e stis p Ratio autem est, quia nomen, est autoritas. Virgilius II. Aeneidos Et magnum Reginae nomen ob-
Autor autem dicitur ab Iurisconsultis, a quinius innOI trans t. L. IU D. de Evictionibus. Et, Johannis V. Ego veni in nomine Patris mei dcc. Dividere autem autoritatem hi Baptismo in ter Deum, & Creaturas, plusquam impium est. Vel dices: in solius. Dei nomine baptizari, sed illa tria , esse tantum nomina diversa, rent. ero, eandem ἰ & tunc magna , & intolerabilia. esset futilitas, eandem rem per plura nomina designare ἰ immo quum i vina sint accipienda in fignificatione propria , si est Pater, & est Filius, jam Pater non est Filius: nam s Deus esset una Persona ; qua tandem ratione. dici pose set, quod eadem Personae si Pater , & sit Filius; quod enim generat, & quod generatur, quod mittit, & quod mittitur, quod spirata, & quod spiratur distinguitur realithr 3 IgiIur Pater . Ver-hum , & 'natus Sareus, sunt Personae distin ae. Ita Tertullianus Cap. XI. adversus Praxea et Si Filiuis , Anquit. , nominaι, Filius autem λο
189쪽
nlius erit, quam qui ex ipso prodiit : sermo autem prodiit ex igo, hie erit Filius: nou ipse, de quo prodiit, non enim ipso prodiit ex smetipso .
Tandem , ut cetera mittam , si excutiantur quotquot sunt loci Theologici , ex lingu- Iis, argumentum erui potest ad hanc veritatem demonstrandam, nam praeter Icripturas, quibus nihil apertius , Traditio est in hoc, prae aliis Articulo certistima , sive loquamur de Conciliis Oecumenicis ; Primum Generale Nicaenum damnavit Arium ; & quotcumque deinde,s Cuta sunt, omnia Amitrinitarios diris devoverunt: Sancti Patres, Pontifices, qui e X titerunt, Postquam erupit Acherontis ille abortus, Arius, omnes in eum, eiusque Sectatios stylum exa-Cuerunt, ita ut nullus omnino Christianus usque ad Servetum, & Socinum , pestiferum hoc dogma iamdiu consopitum, excitare au ussit . Si igitur Ti aditione didicimus, quid sit Ecclesia Chri- si, & Traditione Christiani sumus : ex Ti aditio. ne quoque hoc debemus tueri, Diumas Persis nas esse tres , & pessimos istos Unitarios exe- . crari, & ad corvos ibittere. Contra Personarum Tr adem, opponunt So L ciniani, primo :. Ubi est pluralitas , svh Naturarum , sive Personarum , ibi unitas esse non potest : Sed Scriptcra docet, Deum esse unum, de solum; ergo Perlonae istae sunt commentitiae. Ita enim Johannes Cap.XUII Evangelii: Haec est vita aeterna , ut coeno caut te silum Deum ve
rum , ct quem missi Iesum Cb istum . Primae
Corinthiorum VIlI. ait Apostolus Nobis unus De&s Pater, ex quo omnia , θ' nos in illum , ct
190쪽
LIBER I. 16 Itinus Dominus yesus sibi tuus , per quem omnia , er nos per ipsum . Idem III. ad Ephesios : Unus Deus, ct Pater omnium , qui super omnes , ct
per omuia , ct in omxibus uobis. 'Respondeo, textus Scripturae, qui docent, Deum esse unum, non pugnare cum Trinitate Persisnarum et ibi enim Scriptura confutare vult Deos Gentilium, & liabilire unam Dei essentiam, di naturam z quum autem Personae unam habeant naturam Divinam ἰ sequitur unum, ac solum Deum esse . Verba autem citata ex Evangelio Iohannis, ita sunt disponenda, autore S. Augultino Tractatu CXV. in eundem ; Haec es vi- ta aeterna, ut te , ct quem misisti Iesum Cbri-flum, cognoscant solum Deum verum . Confirmatur hoc ex S. Athanaso Oratione IV. in Arianos, ubi ait: ianum Pater solus Deus, ct verus appellatur, non ad exaut orationem ejus appellatur , qui
dicit, Ego sum veritas ; sed ad demolitionem sorum , qui ex natura tales non sunt . Sic quum dicit Paulus, Patrem esse unum Deum, eodem νηο
id dicit, quo ait, Christum se unum Dominulis quemadmodum igitur Christus ita es Domitiis
ut tamen nos excludat a dominatu Patrem, ita.
Pater sic Deus es, ut non exeludat is DivinitaιθFilium. Secundo opponitur. Deus est Ens a se. &per hoc a creaturis differt, quae sunt ab alior sed pluralitas Personarum in Deo, sapponit unam ab alia procedere , & ab ea accipere suum esse, quod idem est, ae esse ab alio; quum igitur hoc repugnet Divinitati, repugnat quoque Peris narum distinctio. L Respon-