장음표시 사용
191쪽
uon e sis ab alia tanquam caussa , sed tanquam S principio ; Ens, quod dat esse alteri per mindum cauisle . non dat. illi proprium suum esse, ted tantum s mile ut homo generat homine me At vero Ens, quod dat esse alteri per modunx Principii, communicat ips proprium suum esse; atque ideo, si esse principii est lindependens
etiam esse illius, qui oritur , princinio, erit independens ; unde constat, Filium in Divinis non usse minus perfectum, quam principium ex quo genera ur, si v E Paxer; in utroque enim est unum,
hiqii em esse Tettin opponitur . Si ex illis verbis Jonan nis I. r In principio erat Verbum, colligi posset
aeternitas , adeoque Divinitas Filii ' etiam ex
Capite i. Genesis In principio creavit Deus Coelum , ct Terem . inferri posset aeternitas Coeli,& Terrae : Atqui haec non demonstratur ex Genes, ergo nec illa ex Iohanne . Respondeo, quod idcirco. Coeli, Terraeque aeternitas ex illo Genesis non interiar , quia - Moyses non dicit, in principio fui ise , sed in rincipior creata fuisse , quod autem creatam, aeternum esse nequit: Johannes conir non edicit Uerbum in principio factam , vel Creatum,
.ed simpliciter fuist i imo omnia quae factarint, per ipsum facta fuisse , quod manifeste indicat aeternitatem Verbi, & Mundi in tempore .creationem . Quod sc probo argumento S. Augustini Tractatu i. in Johannem. Crearae solius est Dei ἰ a nihilo enim ad Ens, est distantia infinita, seu qua major excogitari non po
192쪽
LIBER I. I 63test, adeoque ad id requiritur u rtus infinita . sed Omnia sunt creata per Uerbum , ergo ver hum eli Deus . Praeterea id , per quod Omnia creata sunt, creatum e sse non poteth t si enim
Omnia sunt sacta per Veibum, & Verbum ipsum est factum, iam Verbum factum erit per aliud
Verbum, seu Per Verbum Verbi, atque ruit Us;
vel hoc factum est per aliud Verbum , M scin infinitum nugatorie ibitur: vel non; ct illud ipsum , inquit Augustinus, dico ego unicum Filium Dei ; si verὸ Verbum illud, per quod omnia facta sunt, non es creatum, erit ipse Deus.
Quarto Oppo tur : Haec vOX Deus potest de Filio praedicari; sed ita, ut non si sum mugille Deus , qui unus est, sed sensu aliquo tropologico , ut quum dicitur Exodi VII. quod Moyses vocatus est Deus Pharaonii. Respondeo , hoc Arianorum effugium praeclusum fuisse ab Hilario ; quia Scriptura non dicit, Moysem absoluth Deum, sed Deum -- raonis, hoc est a Deo, Pharaoni datus , dum timetur, dum oratur , dum Punit, dum med tatur, unde ait Dominus: Ecce constitui est IemflPharaonis . Aliud est , inquit Hilarius , Demorari, aliud Deum esse : eo ipso quod dicitur cogis stitutus Devs , non naturosis , sed mitius De ιν signiscatur . Erat igitur Deus Pharaonis , δοκοῖ in opinione Pharaonis . Adde quod
non legitiit nomen Adouai , quod apud febraeos erat proprium Dei nomen , sed Enbim, quod Rabbi Abraham Chaldaeus, interpretatur Nuntium, & Legatum ad Pharaonem . Sic Psalmo VIII. vers. 6. Gfinusι euvi paulo minus ab
193쪽
64 INsTi TUTIONEg THEOLOGIAE Elobim . Septuaginta, & Pagninus vertunt, ab Angelis , Hieronymus, & Piste jUs, a Deo. Aliud quoque ex grammatica labsidium, petunt Sociniani , quod & olim Olfendebant Ariani, quos refutat Chrysostomus Homilia III. in Johannem aiunt in praefato Cap. l. JO-hannis, in Graeco exemplari Verbum dicitur Deus , T eos , sed sine articulo : quum tamen semper ac in Scripturis eli sermo de Deo, additur ejus nomini articulus praepostivus ,
qui vim quamdam habet, & essicaciam specialem ; itaque quum dicitur , Otheos , non est smplici thr, ac si dicas, Deu' led summus ille,
ac magnus Deus r ut quum dicitur Poeta linEarticulo apud Graecos, quemvis Poetam significat; at vero cum articulo, indicat Homerum,
qui in Poeli primas tenet. Verbum igitur, loco citato , non intelligitur de Deo summo , ted quodam minori Deo, seu de eo, qui propter singularcna inter creaturas excellentiam, Deus appellatur.
Atque ita boni isti Sociniani, nos ad ineptias Gentilium redigere moliuntur, qui habe hant Deos Superos, Medioximos, Semones,&Ninutos, quos Plautus vocat Patellarios. Ad rem Chrysostomus respondet, quod etiam Pater nonnunquam sine articulo praepositivo appellatur in Sacris Libris , ut legere est in eo. dem Cap. I. vers. 6. Fuit homo missus a Deo , ubi deest articulus . Et E contrario Filius saepEvocatur Deus praeposto articulo, ut ad Roma
nos IX. s. ibi : Eae quibus est Grisus fecisuri famem, qui es super omnia Deus benedistus in faecula . Ratio autem cur Johannes in illis verbis:
194쪽
LIRER I. I 63 Et Deus erat Verbum, non adiecit articulum voci Dcus oportet enim cum Grammaticis Granwmaticum agere inest , quia in Graeca lingua, maximd vero Prosarum Scriptores , articulum addunt subiecto propositionis , non autem attributo , s v. praedicato , ut docet prae ceteris Constantinus Rhodocanacides in Tractata de articulis Regula III. Quum igitur, in ea propositio inne,Verbum si subjectum , Deus si praedicatum, juxta expolitionem Hilarii lib. l. de Trinitate Cap. 7. ; propter ha abstinuit Johannes ab
. Sed belli sand , ac miri Grammatistae fuerunt veteres Ariani, quorum gregem aequd migosi sequuntur Sociniani. Cavillantur enim& illud; Omnia per ipsum facta Hut; quia par
ticula per , non significat caussam principalem, sed tantum instrvinentalem denotate aliud qui P-lid est, aliquid ab aliquo creari , quod indicae caussam principalem, aliud per aliquem creari, quo instrumentum designatur . Quum igitur dicat Scriptura , omnia per Uerbu facta fuisse; sensus est, Verbum fuisse veluti inst*mentum creationis universi , quo Deus uti ἡoluit, adeoque ex eo non recte in serri, Uerblmesse Deum . Ita Ariani apud S. Athanasiam
lib. de Communi Essentita Patris, & Filii, & spiritus Ssncti , & apud Baslium lib. de Spirita Sancto Cap. II.
Hoc autem vix responsione dignum est. Iascripturis enim praepositio , ster , non minusquam praeposito , ab , Conjungitur cum caussa
principali, quod exemplis est manifestum . Ge-
195쪽
166 IN TITUTIONEs THEOLOGIAE ne sis IV. Possedi hominem per Deum . Pr OUerbiorum V ID. Perme Reges regnant . di imae Corinth. I. Paulus toeatus Apostolus D seu Cbristiger voluntatem Dei . Praeterea idem Apustolus, erit idonΡus autor nostrae interpretationis, quod scilicEt illa verba, per ipsimi, significent caussam principalem, non autem instrumentum: nam
Cap. I. ad Hebraeos , verba illa psalmi CIIuitio tu Domine terram fundo si, ct opera mansurutuarum sunt Coeli. quae piocul dubio David de Deo praedicat , iple tribuit- Filio Iesu Christo. aum igitur nostra interpretatio, sit. ab ipso Divino Spiritu pro Aa , & ab omnibus Patribus admissa; sequitur, nimis impudentes, & teme- Tarios esse Arianos , qui aliam substruere a a dent. Nihil dicam de quaestio ire illa, an crea- eura posset a Deo asia mi ad creandum, saltem instrumenta lit)r, nd quod prohibeat Deus ὶ in Echolasticorum sines irrumpamus.
NOmine Relationum Divinarum, intelliguite
Theologi habitudines reales unius Per-1bnae ad aliam . . um enim in Deo sint reales processiones , sue origines.unius personae abolia , hoc est Filii a Patre , Spiritus Sancti a Patre , de Filio ; sequitur necessatio dari habitudines principii ad principiatum : ad coque reales Relationes, quibus una persona ab alia distinguitur; quum enim Natura Divina sit eadem. in
196쪽
Lin Est II. I 67 in omnibus; sequitur dii tinctionem unius, ab alia non posse ex i pia natura , & essentia desumi; petenda igitur usi ex Relationibus. Quomodo autem hae Relationes distinguantur ab ipia natura , an icit Met modali distinis Oione, ut een luit Duraudus , an ex nam tura rei, quam obtendunt Scotistae , an rationis ratiociuatae, quam Thomistae propugnant, an sola distinctione rationis ratioLinantis , qua contenti sunt Nominales, ad nos velligare non
Pertinet, quum non pertineat ad Fidem; itaque unusquisque in stio sensu abundet . Quod ad Fidem pertinere creditur, illud est, Relationes ab Essentia, non d st ngui realiter , licEt re ali ter distinguantur inter se, ut definivit Concilium Rhemense contra Gilbertum Porretanum Pictaviensem Episcopum ubi dicitux et credimus nullas omnino res , F ve relationes. , Avὸ propria. tates , βοὸ Fugularitates , sive unitates dicantur adesse Deo , qηiae sint a9 aeterno , ct non ut Deas .
Relationes Divinae, ab ipsa Natura Divina , non distinguuntur '
realiter . . di TNobatur . Si Relationes Divinae ab Essenis
. tia realiter distinguerentur, daretur in Di Vinis, non tantum Trinitas rerum, sed etiam
Quaternitas, hoc est tres Personae , seu Rela-L 4 tione ,
197쪽
168 INsTITUTI NEs THEOLOGIAE tiones, & Elt entia Divina; sed in Divinis non datur Quaternitas rerum , ut desinitum est in Concilio Lateranens IV. ab Innocent O 1 II. in Cap. a. de Summa Trinitate, illis verbis: In Deo folam mod) Trinitas est,non quaternitas , quia vae
Iibet tritim Personarum, est illa res, videlicet Isb-santia, Essentia ,seis Natura Divina , quae sola es universorum principium, praeter quod aliudiu veniri non potes . Igitur Essentia a Relationibus non distinguitur. Quod si dicas; in citato textu Concilii, agitantum de Quaternitate Personarum, non autem
de maternitate rerum ; salso dixeris: quandoquidem in Concilio agitur de illa Quaternitate, de qua loquebatur liber Abbatis Ioahimi, editus contra Petrum Lombardum , Magistrum Sententiarum , qui liber fuit in eo Concilio damnatus: sed in illo agebatur de maternitate rerum, non de maternitate personarum ; itaque de eadem agitur in Concilio . Hoc tamen . ut intelligatur , sciendum est, quod . vulgo fertur, Magistrum Sententiarum in primo ilist nct. V. haec
scripsisse : Iuaedam summa res es, Pater o Fi-hus, ct Spiritus Sanctus , ct illa non est geηerans,nestse genita , neque procedens ; quae tamen verba in Magistro non reperiuntur , teste Pelano lib. VI. de Trinitate Cap. II. num. 4. EX illa tamen D fctrina, Ioahimus Abbas collegit, quoa censuit reprehensione dignum, que sic ilicet ex illa propostione, daretur maternitas reo argumento, quia praeter Patrem, qui genuitidi Filium, qui generatur , & Spiritum Sanctum qui procedit, summa illa res veniebat in na-
198쪽
LIRER II. I 6'merum, quae neque generat , neque generatur , neque procedit, quia Esentia non generat Essentiam . ipse vero separabat tres Perseis nas , non solum Relationibus, & proprietatibus, sed etiam Faturis, Essentiis , quas numero di stinctas in tribus ita constituebat, ut una esset Essentia, & Natura, non vera, & propria uni tate , sed quasi collectiva ; quemadmodum multi hom nes dicuntur unus populus, & multi fideles una anima . Constat igitur ex disputatione Ioa-kimi adversus Magistrum , non contendere Τllum, ex propositione Magistri sequi Quaternitatem Personarum , sed tantum Quaternitatem rerum , quae constaret ex Personis , & summa illa re, quam Magister dicebat, neque gemnerantem esse , neque genitam , neque Proce dentem . Quum itaque Innocentius in Concilio, damnaverit Joakimum; sequitur in ipso agi de maternitate rerum , non de maternitate
Secundo probatur. Relationes , quas GiI- herius voluit esse ab Esentia Dei distinctas, non sunt quidem fictum sed reale; ergo istud En quod in systemate Gilberit,esset realiter distinctum. ab Essentia Divina , vel esset increatum, vel Cre Detum.Si primum, esset Deus: quod enim est increatum, est essentialiter Deus, & h converso .ess ea igitur indistinctum a Deo . Si secundum ; ergo quaelibet Divina Persona. esset aliquid realithrcompositum ex Divina Natura , & aliquo Ente Creato, sed relatione , quod repugnat simplicitati Dei: compositio enim , quae est distinct
199쪽
rro INsTITUTIONEs ΤHEOLOGIAE irum unio, impellcctionem involvit. Merito igitur , quum haec, &similia Opinionum Portenta, Gilbertus in magno quodam Clericorum coninventu e diiset, 'delatus fuit ad Eugenium IIIa a quo damnatus est ejus libellus ti primum in
Concilio Parisiensi, deindh in Concilio Rhemens: ubi egregi E contra ipsum, disputa v it Sanctus Ber
Oppones. Magis opponuntur relativum, de absolutum , quam relativum , & relativum ἰdebent igitur magis distingui; atqui relativum , & relativum in Divinis distinguuntur realiter,ut Paternitas, de Filiatio ; nam si Personae inter sedistinguuntur realithr , & non per ellentiam . sed per relationes distinguuntuh ; oportet, ut relationes ipsae, non minus realiter inter se di- istinguantur ex vi regulae , propter quod unum
quodque tale, ct illud magis ; si igitur relativa inter se sunt realitet distincta , a sortiori sunt distincta ab Essentia, quae est quid abiolatum . Respondeo, propositionem esse salsam; quia lichi absolutum, de relativum snt in diverso ordine , tamen non sunt sibi invicem opposita; f ex contrario vero reluiuum , & relativum in Divinis, ita sibi opponuntur, ut unum excludat alterum: qui enim dicit Patrem , dicit Filium
2 M eo distinctum G qui dicit principium , dicit
terminum a principio distinaum i at qui diciei Patrem , aut Filium, non dicit aliquid excludens
maturam Divinam, quum nullam eum ea Oppo
stionem habeat: Hine Axioma illud ex Patribus, apud Theologos obtinuit e In Divinis omnia sues suum , ubi non inter oedit oppositio relativa .
200쪽
LIBER II. III Secundo opponit Gilbertus, Theodoreti autoritatem, dicentis . Ini naturom , Opersonans
idem esse intelligit . in divi nem Arai incidet haut in eo uisionem, Sabelui . Opponit . quoque
S. Hilarii locum, dicentis : Non es idem Natura , quod res Naturas . Igitur Sanctis Patribus Natura, & Persona non sunt idem: sed Relatio nihil aliud est , nisi forma , quae constituit Personam; ergo Relatio, & Essentia distinguuntue realithr . Respondeo, sensum dictorum Patrum esse
non debere nos intelligere Naturam, & Perso nam, idem esse; non autem, quod realithr Natura , & Persona non sint idem, idem enim sunt, sed sonceptus diversi; nam conceptus Naturae, Prout est conceptus naturae , non est idem cum conceptu Personae, prout est conceptus Perso nae ἰ etenim quum Natura Divina sit Infinita, praebet menti nostrae fundamentum eam intelligendi, modo sub conceptu perlatiae et quan
dc quidem propter sui infinitudinem duplici ODficio sungitur, & Naturae , & Personae , sed
considerata sub diverso respectu . Tertio Opponitur. De una , eademque re, non possunt vere dici duo attributa contradicentia ; oportet igitur , ut si vera dicuntur, illa realiter sint distincta': atqui de Natura Diuina , & Relationibus, Praedicamur vere attribu ta contradicentia ; ergo non sunt unum realiter. Hssumptio probatur , quia Natura Divina per generationem aeternam , communicatur Filio; paternitas vero, non communicatur In Incarnatione , Persona Verbi assumpsit naturam humanam